Een stablecoin is privaat digitaal geld, uitgegeven door een commercieel bedrijf en gedekt door reserves. De digitale euro is publiek centralebankgeld, uitgegeven door de Europese Centrale Bank en juridisch gelijkgesteld aan een bankbiljet. Ze lijken op elkaar, maar het verschil in uitgifte, risico en gebruik is fundamenteel.
Twee vormen van digitaal geld, twee compleet verschillende logica’s
De vergissing wordt snel gemaakt. Zowel een stablecoin als de digitale euro zijn digitale varianten van de euro, bedoeld voor betalingen, en beide proberen prijsstabiliteit te garanderen. Maar daarna houden de overeenkomsten grotendeels op.
Een stablecoin als EURC, uitgegeven door Circle, bestaat omdat een privaat bedrijf euro’s inneemt, die in reserve bewaart, en daarvoor tokens op een blockchain plaatst. De waarde van die token hangt samen met de kwaliteit van de reserve en het vertrouwen in de uitgever. Als Circle failliet gaat, is de claim op de onderliggende reserve afhankelijk van de juridische structuur en jurisdictie van het bedrijf.
De digitale euro, als die er ooit komt, is een directe vordering op de Europese Centrale Bank. Geen tegenpartijrisico bij een commerciële instelling. Geen reserves die geauditeerd moeten worden door een externe partij. ECB-president Christine Lagarde formuleerde het zo in december 2025: “We hebben ons werk gedaan, we hebben het water gedragen. Het is nu aan de Europese Raad en later het Parlement om het voorstel te beoordelen en om te zetten in wetgeving.”
De stand van zaken in 2026
Stablecoins bestaan al en worden breed gebruikt. De mondiale markt is per april 2026 gegroeid naar 317 miljard dollar, blijkt uit een analyse van de Federal Reserve. Van dat bedrag is bijna het volledige bedrag in dollar-stablecoins. Euro-stablecoins als EURC en de EURCV van Société Générale zijn beschikbaar maar klein van omvang.
De digitale euro bestaat nog niet. De ECB rondde in oktober 2025 de voorbereidingsfase af en besloot verder te gaan met de technische uitwerking. Als de benodigde Europese wetgeving in 2026 wordt aangenomen, kan de ECB in 2027 pilots starten in een gecontroleerde omgeving. Een werkelijke uitgifte wordt niet eerder verwacht dan 2029.
Dat tijdsverschil is relevant voor elke bestuurder die nu nadenkt over digitale betalingen. Stablecoins zijn er. De digitale euro is een project. Wie in 2026 wil experimenteren met onchain betalingen of grensoverschrijdende afwikkeling, werkt per definitie met stablecoins.
Vier concrete verschillen
Het eerste verschil is de uitgever. Een stablecoin wordt uitgegeven door een privaat bedrijf dat onder toezicht staat van een financiële autoriteit, in Europa de AFM en DNB onder MiCA. De digitale euro wordt uitgegeven door de ECB en heeft de status van wettig betaalmiddel, vergelijkbaar met een eurobankbiljet.
Het tweede verschil is de technologie. Stablecoins draaien op publieke blockchains als Ethereum of Solana en zijn daarmee beschikbaar voor elk platform dat met die blockchains werkt. De digitale euro is nadrukkelijk niet gebouwd op blockchain-technologie, aldus de ECB zelf. Het Eurosysteem kiest voor gecentraliseerde infrastructuur onder eigen beheer.
Het derde verschil is de acceptatieplicht. Als de digitale euro wordt ingevoerd als wettig betaalmiddel, zijn winkeliers die digitale betalingen accepteren verplicht hem te accepteren. Stablecoins hebben die status niet. Wie ze niet wil accepteren, hoeft dat niet te doen.
Het vierde verschil is het risicoprofiel. De digitale euro draagt geen tegenpartijrisico bij een commerciële instelling. Stablecoins dragen dat risico wel, afhankelijk van de kwaliteit van de reserves, de solvabiliteit van de uitgever en de juridische bescherming bij insolventie. Dat onderscheid is de reden waarom Marnix Blom van de Betaalvereniging Nederland en Edward van der Woerd van de Nederlandse Vereniging van Banken stellen dat de retail digitale euro en stablecoins categorisch verschillende instrumenten zijn: “Laten we het maatschappelijke debat niet vertroebelen door de retail digitale euro voor te spiegelen als het antwoord op stablecoins.”
Complementair, niet concurrerend
De verwachting van de meeste beleidsmakers en marktspelers is dat stablecoins en de digitale euro naast elkaar zullen bestaan, elk met een eigen functie. Jan-Oliver Sell, CEO van het bancaire stablecoin-consortium Qivalis, omschreef de verhouding eerder dit jaar als een monetaire stapel. Centrale bankgeld zit op gecentraliseerde systemen. Blockchaingebaseerde toepassingen zoals grensoverschrijdende betalingen, tokenized assets en DeFi vereisen een euro-native activum op publieke netwerken. Dat gat vult de digitale euro niet, zeker niet vóór 2029. Stablecoins vullen het nu al.
De Betaalvereniging Nederland nuanceerde dat verder. Het antwoord op de dominantie van dollar-stablecoins is volgens hen niet een versnelde invoering van de retail digitale euro, maar de ontwikkeling van een wholesale CBDC, digitaal centralebankgeld gericht op professionele partijen. Dat instrument richt zich op dezelfde use cases als zakelijke stablecoins: efficiëntere grensoverschrijdende betalingen, beurshandel en liquiditeitsbeheer bij financiële instellingen.
De geopolitieke dimensie
Het debat over stablecoins versus de digitale euro is deels ook een debat over Europese autonomie. In augustus 2025 riep ECB-president Lagarde Europese wetgevers op het “euromoment” te grijpen, nadat de Amerikaanse regering de GENIUS Act had getekend, een wet die privaat uitgegeven dollar-stablecoins een federaal kader geeft. Tegelijkertijd verbood president Trump via een decreet de ontwikkeling van een Amerikaanse CBDC.
Dat creëert een asymmetrie. Amerika stimuleert private stablecoins en blokkeert publiek digitaal centralebankgeld. Europa doet het omgekeerde: het reguleert private stablecoins via MiCA en bouwt aan een publiek alternatief via de ECB. Wie afhankelijk wordt van dollar-stablecoins als infrastructuur voor betalingen, accepteert daarmee afhankelijkheid van American juridische kaders en uitgevers. Dat is de kern van wat Qivalis-voorzitter Sir Howard Davies bedoelt als hij zegt dat Europa zijn economische onafhankelijkheid in het digitale tijdperk moet beschermen.
Wat dit betekent als u nu een keuze moet maken
Voor de meeste bedrijven is de keuze in 2026 niet tussen stablecoins en de digitale euro. De digitale euro is er nog niet. De keuze is welke stablecoin past bij uw gebruik, uw risicoprofiel en de MiCA-vereisten die gelden voor uw sector. Euro-stablecoins verdienen daarbij de voorkeur boven dollar-alternatieven, zowel vanwege de wisselkoersneutraliteit als vanwege de volumelimieten die MiCA stelt aan niet-euro-stablecoins bij betaaltoepassingen.
Jan Scheele spreekt over de strategische consequenties van digitaal geld voor bestuurders en financiële instellingen. Als keynote spreker en dagvoorzitter brengt hij deze vraagstukken begrijpelijk naar het podium. Neem contact op voor meer informatie.
