AI verandert de rol van de manager ingrijpend, maar niet op de manier die de meeste mensen vrezen. Niet de manager verdwijnt, maar de manager die zijn waarde ontleent aan informatievoorsprong, controle en het uitdelen van taken. Wat overblijft en wat juist waardevoller wordt, is de menselijke kern van leiderschap: richting geven, vertrouwen bouwen en mensen laten groeien.
Een getal dat vraagt om eerlijkheid
SAP SuccessFactors publiceerde begin 2026 onderzoeksresultaten die in managementkringen voor flink wat onrust zorgden. Uit hun onderzoek, uitgevoerd door het Future of Work Research Lab, bleek dat 57 procent van de werknemers aangeeft net zo succesvol te kunnen zijn met een AI-manager als met een menselijke leidinggevende. Tegelijkertijd schatten diezelfde werknemers dat AI al 42 procent van hun werkzaamheden kan uitvoeren.
Dit zijn geen cijfers om weg te redeneren. Ze beschrijven wat werknemers zelf ervaren en verwachten. De vraag die ze opwerpen is direct: als medewerkers al de helft van hun werk door AI zien kunnen worden gedaan, en een meerderheid van hen een AI-manager als realistisch alternatief ziet, wat is dan nog de unieke waarde van de menselijke manager?
Het antwoord is er. Maar het vraagt om eerlijkheid over welke managerrol al lang niet meer toereikend is.
Welke managementtaken AI overneemt
Een manager doet traditioneel drie soorten werk. Informatiewerk: data verzamelen, rapportages opstellen, analyses maken, voortgang bijhouden. Coördinatiewerk: taken verdelen, planningen bewaken, meetings organiseren, afstemmingen verzorgen. En menswerk: coaching, feedback, conflictbemiddeling, richting geven, vertrouwen opbouwen.
AI is inmiddels uitstekend in het eerste, competent in het tweede, en volstrekt ongeschikt voor het derde. Dat is geen tijdelijke situatie die over drie jaar verandert als modellen krachtiger worden. Het is een structurele eigenschap van wat AI wel en niet kan.
Frankwatching formuleerde het in april 2025 scherp: een manager die doet alsof hij alles weet, wordt ontmaskerd door een chatbot. En een manager die zegt open te staan voor feedback, maar elke kritiek parkeert, krijgt precies nul credits. Het is een ongemakkelijke waarheid voor managers die hun gezag ontleenden aan informatievoorsprong of aan positie in de hiërarchie: die basis verdampt.
Werknemers die AI gebruiken besparen inmiddels gemiddeld 75 minuten per dag, aldus het SAP-onderzoek. Dat is tijd die vroeger voor een groot deel opging aan zaken die een manager coördineerde. Als die coördinatie door AI wordt overgenomen, wat doet de manager dan met die vrijgekomen ruimte?
Wat de manager van morgen onderscheidt
De Baak Barometer 2025 laat zien dat een overgrote meerderheid van de Nederlandse beroepsbevolking empathie, betrokkenheid en een moreel kompas belangrijker vindt dan hiërarchische daadkracht. Die verschuiving is het sterkst bij jongere generaties. Gen Z en jonge millennials verwachten van hun leidinggevende dat die een gids is, geen baas. Een eerlijke leider boven een slimme.
Dat is geen sentimentele wens. Het is een beschrijving van wat AI niet kan leveren en een mens wel. AI kan analyseren, maar bouwt geen vertrouwen. AI kan taken coördineren, maar inspireert geen team. AI kan aanbevelingen doen, maar neemt geen verantwoordelijkheid voor de mensen in een organisatie.
De verschuiving die AI teweegbrengt in de managerrol is dus niet: minder managers. Het is: andere managers. Managers die hun waarde niet meer ontlenen aan wat ze weten of hoe ze coördineren, maar aan hoe ze richting geven, hoe ze mensen ontwikkelen en hoe ze vertrouwen bouwen in een omgeving van voortdurende verandering.
AllesoverHR signaleerde begin 2026 een duidelijke trend richting transformerend leiderschap. Organisaties hebben steeds meer leiders nodig die authentiek, kwetsbaar, strategisch en wendbaar zijn. Dat zijn precies de kwaliteiten die AI niet vervangt.
Wat dit betekent voor managers nu
In mijn gesprekken met MT’s en directies bij organisaties als Shell, Cisco en grote overheidsorganisaties zie ik managers worstelen met dezelfde vraag: als AI veel van mijn operationele taken overneemt, waarvoor ben ik er dan nog? Dat is een goede vraag. Het is ook een vrijheid.
De manager die AI omarmt als gereedschap voor de operationele laag, krijgt ruimte voor de laag die er werkelijk toe doet: de menselijke. Meer tijd voor individuele gesprekken. Meer ruimte om te coachen in plaats van te controleren. Meer aandacht voor de vragen die medewerkers niet durven te stellen in een vergadering.
De WEF Chief People Officers Outlook, gepubliceerd in mei 2026 op basis van inzichten van meer dan 140 topHR-leiders wereldwijd, bevestigt deze richting. Upskilling en reskilling zijn de topprioriteit. De vraag is niet langer óf medewerkers nieuwe vaardigheden nodig hebben, maar hoe organisaties dat faciliteren. Dat is primair een leiderschapsvraagstuk, geen HR-vraagstuk.
Managers die dat begrijpen en er actief op handelen, zijn de managers die relevant blijven. Managers die wachten tot AI hun taken heeft overgenomen, missen de kans om zichzelf opnieuw te definiëren voordat iemand anders dat voor hen doet.
Veelgestelde vragen
Verdwijnen managers door AI? Niet massaal, maar de rol verandert fundamenteel. De managementtaken die AI overneemt zijn primair informatiewerk en coördinatie. Wat overblijft en onvervangbaar is: richting geven, vertrouwen opbouwen, mensen ontwikkelen en verantwoordelijkheid nemen in complexe situaties. Dat zijn menselijke kwaliteiten die AI structureel mist.
Waarom ziet 57% van werknemers een AI-manager als alternatief? Omdat een groot deel van wat managers traditioneel doen, informatieverzameling, taakverdeling en voortgangscontrole, door AI al even goed of beter kan worden gedaan. Dat zegt niets over de menselijke waarde van leiderschap, maar wel over hoe smal die rol in veel organisaties is geworden.
Wat moeten managers nu leren om relevant te blijven? De vaardigheden die AI niet kan repliceren: coachen, feedback geven, richting geven in onzekerheid, vertrouwen opbouwen, conflicten bespreekbaar maken en medewerkers helpen groeien. En: AI-geletterdheid, zodat ze begrijpen wat AI doet, waar de grenzen liggen en welke beslissingen menselijk moeten blijven.
Hoe verandert AI de verhouding tussen manager en medewerker? Medewerkers, zeker jongere generaties, verwachten een leidinggevende die gids en coach is, geen controleur of informatiefilter. AI versterkt die verwachting doordat informatievoorsprong en procedurele coördinatie minder onderscheidend worden. Managers die zich aanpassen aan die verwachting, bouwen meer draagvlak dan managers die vasthouden aan traditionele autoriteit.
Wat is het risico als managers niet veranderen? Dat AI hun operationele taken overneemt, maar de menselijke ruimte niet gevuld wordt. Het resultaat is een organisatie die efficiënter is, maar minder veerkrachtig, minder verbonden en slechter in staat om te navigeren door de onzekerheid die AI zelf ook meebrengt. Leiderschap is niet minder nodig in een AI-tijdperk. Het is anders nodig.
Wil je dit thema laten leven op jouw managementconferentie, leiderschapsprogramma of strategische sessie? Neem contact op via janscheele.nl/contact.
