Kort antwoord: een blockchain is een gedeeld register dat door meerdere partijen tegelijk wordt bijgehouden, zonder dat één van hen het alleen kan wijzigen. Dat is waardevol wanneer partijen elkaar niet volledig vertrouwen en toch dezelfde gegevens nodig hebben. Werkt u binnen één organisatie, dan is een gewone database vrijwel altijd sneller, goedkoper en beter.
Hoe werkt een blockchain in gewone taal?
Stel u voor dat tien partijen elk hetzelfde kasboek bijhouden. Bij elke nieuwe transactie schrijven ze die allemaal op, en ze controleren bij elkaar of het klopt. Wie iets probeert te veranderen aan een eerdere bladzijde, wijkt af van de negen anderen en wordt genegeerd.
De techniek eromheen zorgt ervoor dat dit werkt zonder dat de partijen elkaar hoeven te kennen: cryptografie voor het bewijs dat een transactie van de juiste persoon komt, en een afsprakenmechanisme dat bepaalt welke versie de geldige is. Dat is het. De rest is uitwerking.
Welk probleem lost het werkelijk op?
Het probleem van de gedeelde waarheid tussen partijen met uiteenlopende belangen. Overal waar meerdere organisaties dezelfde gegevens bijhouden en die met elkaar moeten afstemmen, ontstaan kosten, vertraging en geschillen. Een gedeeld register haalt die afstemming weg.
Dat verklaart waarom de sterkste toepassingen zich bevinden in ketens: financiële afwikkeling, handelsdocumentatie, herkomstregistratie. En het verklaart waarom interne projecten zo vaak zijn gestrand, want binnen één organisatie is er geen vertrouwensprobleem om op te lossen.
Wanneer heeft u het niet nodig?
In verreweg de meeste gevallen. Als er één partij is die het register beheert en die door iedereen wordt vertrouwd, is een database beter. Als er geen sprake is van meerdere schrijvende partijen, idem. Als u snelheid nodig hebt of grote hoeveelheden gegevens verwerkt, idem.
Een bruikbare test: kunt u het probleem oplossen door één partij aan te wijzen die het register beheert, en is iedereen bereid die partij te vertrouwen? Dan doet u dat, want het is goedkoper. Blockchain is de oplossing voor de gevallen waarin dat antwoord nee is.
Dat ik dit zo stel na dertien jaar in deze sector, is geen bekering. Het is wat er overblijft nadat een technologie de fase van universele belofte achter zich laat en gewoon een gereedschap wordt.
Welke toepassingen hebben de hype overleefd?
Betalingen en afwikkeling, waar stablecoins inmiddels dagelijks in omvangrijke bedragen worden gebruikt voor internationale overboekingen. Uitgifte en verhandeling van financiële instrumenten, waarover meer staat op de pagina over tokenisatie. En registratie van herkomst in ketens waar meerdere partijen elkaar moeten kunnen controleren.
Wat het niet heeft gehaald: interne procesoptimalisatie, het merendeel van de consumententoepassingen, en vrijwel elk project dat begon met de wens om iets met blockchain te doen in plaats van met een probleem.
Wat is er in Nederland concreet mee gebouwd?
[Vul hier twee of drie voorbeelden in uit uw eigen netwerk, met sector, jaartal en resultaat. Dit is de sectie waarin uw dertien jaar ervaring zichtbaar wordt en waarin u zich onderscheidt van elke andere uitleg over dit onderwerp.]
Wat is het verschil met crypto?
Crypto is één toepassing van de techniek, namelijk digitaal bezit dat zonder tussenpersoon overdraagbaar is. De onderliggende registertechniek kan ook zonder verhandelbare munt worden ingezet, en dat gebeurt in de zakelijke wereld ook op grote schaal.
In gesprekken met directies loopt dit onderscheid vaak door elkaar, met als gevolg dat een zinnige toepassing sneuvelt op de reputatie van iets anders. Het scheiden van die twee gesprekken is meestal de eerste taak.
Welke vragen stelt u aan een leverancier die het aanbiedt?
Wie zijn de partijen die samen dit register bijhouden, en waarom zou geen van hen het alleen mogen beheren? Wat gebeurt er als uw leverancier morgen ophoudt te bestaan? Waar staan de gegevens die niet op de keten passen? En: wat zou er precies misgaan als we dit met een gewone database zouden doen?
Die laatste vraag is de belangrijkste. Een leverancier die daar geen scherp antwoord op heeft, verkoopt u techniek in plaats van een oplossing.
Wilt u dit onderwerp voor uw directie of op uw congres laten behandelen? Neem contact op via het sprekersprofiel.