Kort antwoord: de EUDI-wallet is een app waarmee inwoners van de EU zich digitaal kunnen identificeren en officiële gegevens kunnen delen, zoals een rijbewijs, diploma of leeftijd, zonder daarbij meer prijs te geven dan nodig. Lidstaten moeten de wallet beschikbaar stellen aan hun inwoners, en grote online platforms moeten hem accepteren als inlogmiddel.
Laatst bijgewerkt: [datum]. Controleer de actuele invoeringsdata bij de Rijksoverheid of de Europese Commissie voordat u er planning op baseert.
Wat kunt u met de wallet doen?
Inloggen bij overheden en bedrijven, uw identiteit bewijzen, en officiële documenten tonen zonder ze fysiek bij u te hebben. Denk aan een rijbewijs bij een autoverhuurder, een diploma bij een sollicitatie, een verzekeringsbewijs bij een zorgverlener, of een leeftijdsbewijs in een winkel.
Daarnaast kunt u er documenten mee ondertekenen met een handtekening die dezelfde juridische status heeft als een handgeschreven exemplaar. Dat laatste is voor bedrijven waarschijnlijk de meest onderschatte functie, omdat het een hele laag aan verificatie kan vervangen.
Hoe werkt selectief delen van gegevens?
Door alleen het antwoord te geven en niet het onderliggende document. Bij een leeftijdscontrole deelt de wallet dat u ouder bent dan de gevraagde grens, zonder uw geboortedatum, uw naam of uw adres te tonen. De ontvanger krijgt een bevestiging die cryptografisch verifieerbaar is en die niet meer bevat dan hij nodig heeft.
Dat is de kern van het ontwerp en meteen het punt waarop het afwijkt van hoe identiteitscontrole nu meestal gaat, namelijk een kopie van een paspoort waar veel meer op staat dan de vraag rechtvaardigt.
Welke organisaties moeten hem accepteren?
Publieke dienstverleners, en daarnaast partijen in sectoren waar wettelijk sterke authenticatie is voorgeschreven, zoals banken. Zeer grote online platforms moeten de wallet aanbieden als inlogoptie voor gebruikers die daarom vragen.
Voor de meeste andere bedrijven is acceptatie vrijwillig, en juist daar ligt de kans. Wie de wallet ondersteunt, kan zijn eigen verificatieproces sterk vereenvoudigen en heeft minder persoonsgegevens in beheer, wat het risico bij een datalek meteen verkleint.
Wat is de invoeringstijdlijn?
De gewijzigde eIDAS-verordening is in 2024 in werking getreden en verplicht lidstaten om binnen een vastgestelde termijn een wallet aan te bieden aan hun inwoners. Daarnaast lopen er Europese technische uitvoeringsregels en grootschalige pilots waarin overheden en bedrijven samen testen.
In Nederland loopt de voorbereiding via de Rijksoverheid, waarbij de verhouding tot DigiD een terugkerend onderwerp is. Verwacht dat beide een tijd naast elkaar bestaan.
Hoe zit het met privacy en met misbruik?
Het ontwerp bevat waarborgen: de partij die iets vraagt, moet zich registreren en mag alleen vragen wat past bij zijn rol, en de gebruiker ziet wat er wordt gedeeld voordat hij akkoord geeft. Er mag geen centraal overzicht ontstaan van waar iemand zijn wallet heeft gebruikt.
De kritiek richt zich vooral op de vraag of die waarborgen in de praktijk standhouden, zeker wanneer bedrijven meer gaan vragen dan strikt nodig omdat de gebruiker toch wel akkoord klikt. Dat is een reëel punt en het verdient een eerlijke vermelding op elke pagina die dit onderwerp behandelt.
Wat betekent dit voor bedrijven die nu identiteit controleren?
Een kans om te vereenvoudigen en een reden om nu al te kijken naar uw processen. Wie vandaag paspoortkopieën opslaat, doet dat straks zonder noodzaak en met een risico dat vermijdbaar is geworden.
Praktisch: breng in kaart waar u identiteit vaststelt, welke gegevens u daarbij vastlegt en hoe lang u die bewaart. Dat is werk dat u onder de AVG toch al zou moeten doen, en het is precies de voorbereiding die u nodig hebt om de wallet later te kunnen accepteren.
Zie ook de pagina over de digitale euro, want beide dossiers horen bij dezelfde Europese beweging richting eigen digitale infrastructuur.