Een tokenized deposit is een digitale weergave van een bankdeposito op een blockchain, gedekt door bankkapitaal en gedekt door depositogaranties. Een stablecoin is een privaat uitgegeven token buiten het banksysteem, gedekt door reserves maar zonder depositoverzekering. Ze lijken inwisselbaar, maar het structurele en strategische verschil is fundamenteel voor elke financiële instelling.
Waarom dit onderscheid er nu toe doet
Simon McLoughlin, CEO van Uphold, formuleerde het treffend aan het begin van 2026: “Als 2025 het jaar van de stablecoin was, dan wordt 2026 het jaar van de tokenized deposit.” Die uitspraak is niet zomaar een marketingslogan. Ze beschrijft een verschuiving die al zichtbaar is in de boardrooms van JP Morgan, HSBC, BNP Paribas en Citi, die volgens Ledger Insights in 2026 allemaal tokenized deposit-oplossingen aanbieden aan grote zakelijke klanten.
De vraag die bestuurders bij banken en pensioenfondsen nu stellen is niet langer of blockchain relevant is voor hun sector. De vraag is welk instrument past bij welke behoefte, en wat de structurele consequenties zijn als ze de verkeerde keuze maken.
Wat een tokenized deposit precies is
Een tokenized deposit is geen nieuw type geld. Het is een bestaand bankdeposito dat via gedistribueerde ledgertechnologie wordt omgezet in een digitale token op een blockchain. Het deposito blijft op de bankbalans staan. De bank blijft de schuldeiser van de deposant. De depositogarantie blijft van toepassing tot de wettelijke limiet.
Wat verandert is de snelheid en programmeerbaarheid van dat geld. In plaats van te wachten op een traditionele bankoverboeking, kan een tokenized deposit in seconden worden overgedragen, gekoppeld worden aan slimme contracten en worden ingezet voor atomaire afwikkeling, waarbij twee activa tegelijkertijd worden uitgewisseld zonder dat een tussenpersoon vereist is.
JP Morgan liep voorop. Het bedrijf lanceerde in november 2025 zijn JPMD deposit token op het Base-netwerk van Coinbase voor institutionele klanten. Dat is een concreet voorbeeld van hoe een bank zijn bestaande balansstructuur naar een publieke blockchain brengt zonder het toezichtkader of de depositogarantie los te laten.
Wat een stablecoin anders maakt
Een stablecoin is een token uitgegeven door een entiteit buiten het traditionele banksysteem. USDC van Circle, de populairste gereguleerde stablecoin, wordt volledig gedekt door contant geld en kortlopende staatsobligaties. Maar die reserves staan niet op een bankbalans. Ze vallen niet onder depositoverzekering. De houder van een stablecoin heeft een claim op de reserves van de uitgevende instelling, niet op een bankgarantie.
Dat onderscheid heeft praktische consequenties. Een februari 2026 rapport van de New York Fed omschreef het structurele verschil als volgt: stablecoins zetten veilige activa om in een ruilmiddel, terwijl tokenized deposits banken in staat stellen deposito’s te blijven gebruiken voor kredietverlening, alleen nu op digitale rails. Stablecoins halen geld uit het banksysteem. Tokenized deposits houden het daarbinnen.
Voor een EY Parthenon-onderzoek onder 350 bedrijven gaf slechts 13 procent aan momenteel stablecoins te gebruiken, maar meer dan 50 procent van de niet-gebruikers verwachtte ze binnen zes tot twaalf maanden te adopteren, voornamelijk voor grensoverschrijdende betalingen. Dat tempo van adoptie maakt het vraagstuk urgent voor elke financiële instelling die haar depositobasis wil beschermen.
De strategische spanning voor banken
De kern van het dilemma is dit. Stablecoins zijn nu al operationeel op schaal. De totale markt bedroeg begin 2026 meer dan 310 miljard dollar, met maandelijkse transactievolumes van gemiddeld 1,2 biljoen dollar na correctie voor handelsactiviteit, aldus de Federal Reserve. Ze hebben meerdere marktcycli doorstaan en bieden iets wat tokenized deposits vooralsnog niet bieden: universele toegankelijkheid op publieke blockchains, zonder dat een bestaande bankrelatie vereist is.
Tokenized deposits zijn in 2026 grotendeels nog in pilotfase. Ze richten zich op grote zakelijke klanten van individuele banken en zijn zelden interoperabel tussen verschillende banken onderling. Een interbanksysteem waarbij tokenized deposits van bank A direct worden uitgewisseld met die van bank B bestaat in productie nog niet.
Karen Webster, analyticus bij PYMNTS, omschreef de verwachte verschuiving: institutionele en wholesale geldstromen zullen op termijn naar tokenized deposits gaan, omdat die passen bij hoe grote bedrijven al werken. Stablecoins blijven relevant voor retail, crypto-native ecosystemen en grensoverschrijdende betalingen naar markten die slecht worden bediend door correspondentbanken.
Wat dit betekent voor Europese instellingen
In de Verenigde Staten heeft de GENIUS Act een duidelijk kader gegeven voor stablecoins, terwijl een retail CBDC expliciet is verboden door een presidentieel decreet. Europa kiest de omgekeerde weg: stablecoins worden gereguleerd via MiCA, terwijl de ECB tegelijkertijd werkt aan een digitale euro als publiek alternatief.
Voor Europese banken ontstaat daarmee een driehoeksverhouding. Enerzijds zijn er stablecoins van private uitgevers zoals Circle en Tether, nu gereguleerd onder MiCA. Anderzijds zijn er de tokenized deposit-initiatieven van Europese banken zelf, waaronder het Qivalis-consortium van twaalf banken dat in de tweede helft van 2026 een euro-stablecoin lanceert. En op de achtergrond is er de digitale euro van de ECB, die op zijn vroegst in 2029 beschikbaar is.
Qivalis positioneert zijn token overigens als een stablecoin, niet als een tokenized deposit. Dat is een bewuste keuze. De token is bedoeld voor gebruik op publieke blockchains, buiten de gesloten netwerken van individuele banken. Het consortium mikt op dezelfde use cases als USDC, maar dan in euro en onder Europees toezicht.
De vraag die bestuurders nu moeten stellen
Stablecoins en tokenized deposits lossen verschillende problemen op. Stablecoins zijn gebouwd voor open ecosystemen, grensoverschrijdend gebruik en platforms waar niet iedereen een bankrelatie heeft. Tokenized deposits zijn gebouwd voor instellingen die hun bestaande balansstructuur willen moderniseren zonder het toezichtkader los te laten.
De vergissing die bestuurders het vaakst maken is de twee behandelen als alternatieven voor hetzelfde probleem. Dat zijn ze niet. Een organisatie die grensoverschrijdend wil betalen buiten kantooruren tegen lage kosten, heeft baat bij een stablecoin. Een bank die haar institutionele klanten programmaatbare afwikkeling wil bieden zonder de depositogarantie te verliezen, kijkt naar tokenized deposits.
Jan Scheele spreekt voor banken, vermogensbeheerders en pensioenfondsen over de strategische implicaties van tokenized money. Als dagvoorzitter en keynote spreker brengt hij dit vraagstuk van de technische laag naar de bestuurstafel. Neem contact op voor meer informatie.
