Kort antwoord: tokenisatie betekent dat het eigendom van een bezit, zoals een obligatie, een fonds of een pand, wordt vastgelegd als verhandelbare eenheid op een blockchain. De winst zit in snellere afwikkeling, deelbaarheid en doorlopende verhandelbaarheid. De rem zit in juridische erkenning van eigendom en in het feit dat handel zonder kopers alsnog stilvalt.
Wat wordt er precies getokeniseerd?
Niet het bezit zelf maar het recht erop. Een gebouw blijft een gebouw, en wat op de blockchain staat is de vastlegging wie welk deel van dat gebouw of van de entiteit die het bezit in handen heeft. Die vastlegging kan vervolgens worden overgedragen zonder tussenkomst van de partijen die dat normaal administreren.
Dat onderscheid is belangrijker dan het klinkt, want het bepaalt waar de juridische onzekerheid zit. Overdracht van een token is technisch definitief binnen seconden. Of die overdracht ook juridisch eigendom overdraagt, hangt af van het recht van het land waarin het bezit valt, en daar loopt de praktijk voor op de wetgeving.
Welke toepassingen draaien nu al bij financiële instellingen?
Obligaties zijn het verst. Meerdere Europese instellingen hebben inmiddels emissies uitgevoerd waarbij de uitgifte en afwikkeling volledig digitaal verliepen, met centrale banken die de geldkant faciliteerden in proefopstellingen. Ook geldmarktfondsen zijn een actieve categorie, waarbij grote vermogensbeheerders getokeniseerde varianten aanbieden aan institutionele beleggers.
Daarnaast bestaat er repo-handel op basis van getokeniseerd onderpand, wat commercieel interessant is omdat daar de afwikkelingssnelheid direct geld waard is. Vul deze alinea aan met de meest recente voorbeelden en bedragen die u kunt onderbouwen, en zet er een jaartal bij.
Wat lost het concreet op?
Drie dingen. Afwikkeling die dagen kost, gaat naar minuten, waardoor er minder kapitaal vastzit in de tussentijd en het tegenpartijrisico korter duurt. Bezittingen die normaal ondeelbaar zijn, worden opdeelbaar, wat de toegang verbreedt. En de administratie die nu bij meerdere partijen apart wordt bijgehouden, verschuift naar één gedeeld register.
Die derde is de minst spectaculaire en waarschijnlijk de belangrijkste. Het grootste deel van de kosten in de effectenketen zit niet in de transactie maar in het afstemmen van administraties die van elkaar afwijken.
Waar loopt het in de praktijk op vast?
Bij liquiditeit. Een token is pas verhandelbaar als er kopers zijn, en een gefragmenteerd landschap van platformen die niet met elkaar praten levert precies het tegenovergestelde op van wat werd beloofd. Veel projecten die technisch slaagden, strandden hierop.
Daarnaast bij de geldkant. Een effect dat binnen seconden overgaat terwijl de betaling twee dagen duurt, levert geen enkel voordeel op. Vandaar de aandacht voor stablecoins, tokenized deposits en digitaal centralebankgeld: zonder een geldbeen dat even snel is, blijft de winst theoretisch.
Hoe zit het juridisch in Nederland en Europa?
De MiCA-verordening regelt cryptoactiva die niet onder bestaande financiële regelgeving vallen. Getokeniseerde effecten vallen daar juist wel onder, en dus onder MiFID en de bijbehorende regels, wat betekent dat u met een klassiek vergunningenkader te maken hebt.
Europa heeft daarnaast een pilotregime voor marktinfrastructuur op basis van distributed ledger technologie, waarin partijen onder voorwaarden mogen afwijken van bepaalde regels om te experimenteren. Dat regime is nadrukkelijk bedoeld om ervaring op te doen, niet als permanente route.
Wat is het verschil met een stablecoin?
Een stablecoin is een betaalmiddel, een getokeniseerd bezit is een belegging of een eigendomsrecht. Ze horen wel bij elkaar, want een transactie heeft een geldbeen en een effectenbeen nodig. In vrijwel elke serieuze opzet wordt het effect met tokens afgerekend in een digitale vorm van geld, en daar komen stablecoins of centralebankgeld in beeld.
Wat betekent dit voor gewone bedrijven?
Op korte termijn weinig, op middellange termijn iets in uw treasury. Wie werkkapitaal beheert of internationaal afrekent, krijgt binnen enkele jaren instrumenten aangeboden die sneller afwikkelen dan de huidige. De relevante voorbereiding is niet technisch maar bestuurlijk: weten welke risico’s u wel en niet accepteert, en één iemand die het onderwerp volgt.
Voor bedrijven die zelf illiquide bezittingen hebben, zoals vastgoed of participaties, is er een tweede reden om mee te kijken. Daar ligt de belofte van tokenisatie het dichtst bij een concreet probleem, namelijk dat u uw bezit niet in stukjes kunt verkopen zonder een dure structuur op te tuigen.
Wilt u dit onderwerp voor uw organisatie laten duiden? Bekijk de keynotes of neem contact op.