Toen ik dertien was, begon ik met mijn eerste ondernemende activiteiten. Websites bouwen, wat handeltjes, dingen bedenken waarvan ik dacht dat iemand er misschien geld voor wilde betalen. Sindsdien heb ik meerdere bedrijven gebouwd en vooral geleerd dat een goed idee eigenlijk maar een verbazingwekkend klein onderdeel van ondernemen is.
Zodra zo’n bedrijf iets serieuzer wordt, begint het organiseren. Financieel advies, juridische documenten, websites, ontwerp, marketing, onderzoek, administratie etc. Voor bijna alles bestaat iemand die er veel beter in is dan jij, dus huur je mensen in. Soms omdat je de kennis niet hebt, soms omdat je simpelweg niet genoeg uren in een dag hebt.
Het afgelopen jaar (of misschien zelfs 2) valt me op hoe snel die rekensom aan het veranderen is. Ik zet nieuwe dingen op waarbij ik werkzaamheden volledig zelfstandig doe waarvoor ik een paar jaar geleden zonder nadenken iemand had gebeld. Ik ben echt niet ineens jurist, programmeur, designer, onderzoeker en financieel specialist geworden. Ik kom alleen op al die gebieden veel verder voordat ik iemand anders nodig heb.
Toen ik daarom las dat het aantal Amerikanen dat op LinkedIn ‘founder’ aan zijn profiel toevoegde in één jaar met 69% was gestegen, vond ik dat een stuk interessanter dan de zoveelste discussie over welke banen AI gaat vervangen. Bijna de helft van de kleine ondernemers die LinkedIn ondervroeg, 47%, zegt bovendien dat AI de kans groter heeft gemaakt dat ze zelf een bedrijf beginnen.
Misschien gebeurt hier iets waar we veel minder over praten: technologie maakt niet alleen bestaande bedrijven productiever, maar verandert wie überhaupt in staat is een bedrijf te bouwen.
Er komen opvallend veel kleine bedrijven bij
De cijfers beginnen die gedachte behoorlijk interessant te maken. Gusto onderzocht ruim 1000 Amerikanen die in 2025 een bedrijf begonnen. 60% gebruikte AI tijdens de start, ongeveer 2x zoveel als twee jaar eerder. Driekwart gebruikte het om ideeën verder uit te werken, 53% voor administratieve of juridische werkzaamheden en 51% voor het opzetten van de bedrijfsvoering.
Nog opvallender vind ik andere Amerikaanse registratiedata. Aanvragen van eenpersoonsbedrijven stegen sinds begin 2025 met meer dan 20%, terwijl aanvragen van bedrijven waarvan verwacht wordt dat ze personeel gaan aannemen vrijwel gelijk bleven. Bijna de helft van die extra eenpersoonsbedrijven zit in sectoren met een hoge AI-adoptie. Tegelijk groeide volgens Carta het aandeel startups met één founder van ruim 23% in 2019 naar 35% in 2024.
Daar lijkt dus langzaam een ander soort bedrijf te ontstaan. Niet de traditionele zzp’er die vooral zijn eigen uren verkoopt, maar een ondernemer die software, automatisering, freelancers en AI combineert en daarmee een bedrijf probeert te bouwen dat veel groter is dan één agenda vol declarabele uren. Het extreme voorbeeld daarvan kwam ik pas echt goed tegen toen ik hier verder naar zocht.
$401 miljoen omzet, vrijwel alleen
Matthew Gallagher begon in september 2024 vanuit zijn huis in Los Angeles het telehealthbedrijf Medvi. Startkapitaal: ongeveer $20.000. Personeel: nul. Hij gebruikte meer dan 12 AI-tools voor onder andere de software, teksten, advertenties, klantenservice en analyses. Zaken die hij niet zelf kon uitvoeren, zoals artsen, apotheken en logistiek, besteedde hij uit aan bestaande platforms.
In het eerste volledige jaar draaide Medvi volgens cijfers die door The New York Times zijn ingezien $401 miljoen omzet en $65 miljoen nettowinst. Pas daarna nam Gallagher zijn eerste werknemer aan: zijn broer. Het bedrijf verwacht in 2026 met die twee medewerkers richting $1,8 miljard omzet te gaan.
Dat is dus nog niet helemaal de beroemde voorspelling van Sam Altman dat 1 persoon zelfstandig een bedrijf van $1 miljard zou bouwen. Het komt alleen angstaanjagend dichtbij.
Het verhaal heeft trouwens ook een minder fraaie kant… en juist daarom vind ik het interessant. De AI-klantenservice van Medvi verzon bijvoorbeeld prijzen en producten die het bedrijf helemaal niet verkocht. Rond de marketing ontstond discussie over AI-gegenereerde artsen en misleidende advertenties, terwijl de FDA het bedrijf eveneens op de vingers tikte.
Dat is misschien wel de beste illustratie van wat hier gebeurt. De capaciteit van 1 persoon groeit spectaculair, maar verantwoordelijkheid schaalt niet automatisch mee.
Eén persoon krijgt veel meer intellectuele slagkracht
Dat vind ik uiteindelijk belangrijker dan het miljardvoorbeeld. Grote organisaties hadden altijd een enorm voordeel omdat ze kennis konden verzamelen. Een multinational heeft juristen, analisten, programmeurs, strategen, onderzoekers en ontwerpers rondlopen. Als kleine ondernemer had je jezelf, Google en een stapel offertes van mensen die per uur factureerden.
Een interessant experiment met 758 consultants van Boston Consulting Group laat zien hoeveel dat verschil kan veranderen. Bij taken waarvoor AI geschikt was, verhoogde GPT-4 de kwaliteit van het werk met ongeveer 40% en de snelheid met 25%. Vooral de minder sterke consultants gingen hard vooruit. Het onderzoek liet tegelijkertijd iets zien wat de onderzoekers de jagged frontier noemen: bij sommige taken maakt AI mensen veel beter, bij andere taken worden ze juist slechter omdat ze te veel op een overtuigend klinkend antwoord vertrouwen.
Dat herken ik. Het interessante aan AI is voor mij inmiddels niet meer dat ik bestaand werk wat sneller kan doen. Ik kan werkzaamheden aanpakken waar ik vroeger überhaupt niet aan begonnen was. Een markt analyseren, een financiële berekening maken, een eenvoudige applicatie bouwen, bergen onderzoek doorspitten of een eerste juridisch document uitwerken: ik hoef niet bij nul te beginnen en meteen een specialist te bellen. Dat geeft 1 individu een hoeveelheid intellectuele slagkracht die voorheen vooral binnen organisaties beschikbaar was.
Bouwen wordt goedkoper, kiezen wordt duurder
Daar zit tegelijk een vreemde consequentie aan. Zodra iedereen sneller kan bouwen, wordt bouwen zelf minder bijzonder. Professor Eggers van NYU Stern schreef daar onlangs een interessante analyse over. Als AI steeds meer onderdelen van innovatie goedkoop en toegankelijk maakt, verschuift het concurrentievoordeel van iets kunnen maken naar weten wat je moet maken. Probleemkeuze, inzicht, domeinkennis en oordeel worden belangrijker wanneer uitvoering steeds toegankelijker wordt.
Dat lijkt mij precies wat er gaat gebeuren. Als iedere ondernemer binnen een weekend een keurige website kan bouwen, is een keurige website geen voordeel meer. Als iedereen software kan laten programmeren, ligt het voordeel niet langer bij degene die kan programmeren. Wanneer iedereen honderd marketingideeën kan produceren, wordt vooral interessant wie aanvoelt welk idee nergens op slaat. AI maakt middelmatigheid namelijk óók veel goedkoper.
Dat merk ik zelf ook steeds meer. Ik kan veel sneller nieuwe dingen bouwen dan een paar jaar geleden, maar ik heb daardoor niet automatisch betere ideeën. Sterker nog, ik kan tegenwoordig ook veel efficiënter een slecht idee uitwerken.
Misschien krijgen we vooral veel méér bedrijven
Nederland beweegt ondertussen ook. In het tweede kwartaal van 2026 werden hier 56.331 bedrijven gestart, 4,8% meer dan een jaar eerder. Van die starters koos 79% voor het zzp-schap. Vooral binnen ICT nam het aantal startende zzp’ers opvallend sterk toe, met 53,2%.
Ik zou daar alleen nog niet uit concluderen dat we massaal een land van AI-ondernemers worden. De beschikbare cijfers verschillen nogal afhankelijk van wat onderzoekers precies onder AI-gebruik verstaan. Officiële operationele metingen komen bij kleine Amerikaanse bedrijven bijvoorbeeld rond 17% tot 20% uit, terwijl enquêtes waarin ondernemers zelf aangeven of ze AI gebruiken cijfers van 55% tot 68% opleveren.
De richting vind ik wel overtuigend. De kosten van proberen dalen enorm. Je hebt minder mensen, minder startkapitaal en minder specialistische kennis nodig voordat je kunt ontdekken of iemand überhaupt op jouw idee zit te wachten.
Dat verandert ondernemerschap behoorlijk. Vroeger moest je voor sommige plannen eerst een organisatie bouwen om te kunnen testen of het plan werkte. Nu kun je steeds vaker eerst iets bouwen, klanten zoeken en omzet maken, en daarna pas bedenken welke organisatie daarbij hoort.
Na al die jaren ondernemen merk ik dat zelf misschien nog het sterkst aan het moment waarop een idee bij me opkomt. Vroeger dacht ik geregeld: leuk, maar daar heb ik iemand voor nodig. Tegenwoordig denk ik veel sneller: laat ik eens kijken of ik het zelf kan bouwen. Bomvol enthousiasme kom ik steeds weer uit zo’n werksessie. Hongerig naar meer. Veel meer.
Als miljoenen andere ondernemers dezelfde ervaring krijgen, kan dat economisch een stuk interessanter worden dan het zoveelste verhaal over een chatbot die onze e-mails sneller schrijft.
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.