Ik merk de laatste tijd iets vreemds…. na een dag erg met AI werken ben ik soms helemaal op. Mijn hoofd zit vol, ik kan me moeilijker concentreren en heb weinig zin om nog ergens over na te denken. Terwijl ik juist ontzettend veel gedaan heb. Onderzoeken uitgezocht, teksten geschreven, strategische vraagstukken uitgewerkt. Werk waar ik vroeger dagen mee bezig was, krijg ik nu in een paar uur voor elkaar. Echt mega!
Ik ben nog altijd mega enthousiast over AI. Ik werk er dagelijks mee, geef er wekelijks lezingen over en help allerlei organisaties om er slimmer gebruik van te maken. Juist daarom vind ik het frustrerend dat ik er zelf soms zo onwijs uitgeput van raak. Ik dacht dat deze technologie me meer rust zou geven. Waarom voelt het dan regelmatig alsof ik alleen maar harder ben gaan werken? Ik ben (ja met AI :)) hier eens ingedoken… en blijkbaar ben ik niet de enige.
We automatiseren de rust uit onze werkdag
Ik vermoed dat een belangrijk deel van het probleem zit in het soort werk dat overblijft. Vroeger bestond mijn werkdag uit een mix van moeilijke en eenvoudige taken. Een inhoudelijk verhaal schrijven, wat mails verwerken, informatie verzamelen, een document uitwerken. Niet iedere minuut vroeg evenveel denkwerk en breincapaciteit.
Tegenwoordig besteed ik een groot deel van die eenvoudige taken aan AI. Wat overblijft, zijn de lastige dingen: beoordelen, bijsturen, keuzes maken, kritisch nadenken en controleren of iets klopt. Waar ik vroeger een uur besteedde aan het schrijven van een eerste opzet, krijg ik nu in een minuut vijf geupdate versies. Alleen moet ik die vervolgens allemaal beoordelen. Continu keuzes maken blijkt behoorlijk vermoeiend. We hebben het makkelijke werk geautomatiseerd, maar vergeten dat ons brein die afwisseling misschien juist nodig had…
Gefryed brein
In maart 2026 publiceerden onderzoekers van Boston Consulting Group een onderzoek. Van de onderzochte AI-gebruikers herkende 14% zich in wat de onderzoekers *AI brain fry* noemen: mentale overbelasting door het werken met en controleren van AI. Vooral mensen die veel AI-systemen tegelijkertijd aansturen, ervaren meer mentale vermoeidheid en informatieoverbelasting.
Een ander onderzoek van UC Berkeley liet zien dat medewerkers dankzij AI weliswaar sneller werkten, maar vervolgens ook meer taken oppakten. Hun werkdag werd voller in plaats van rustiger.
Dat herken ik misschien nog wel het meest. Als iets dankzij AI 20 minuten kost ipv van 2 uur, ga ik niet achteroverleunen. Ik pak meteen het volgende project op. Of ik stel nog 5 vervolgvragen. Gas er op! Er is altijd nog iets dat ik kan verbeteren of onderzoeken. AI geeft me meer mogelijkheden dan ooit, maar ik merk dat ik het lastig vind om die mogelijkheden soms ook niet te benutten.
De efficiency trap on steroids
Het doet me denken aan iets waar ik na corona ook tegenaan liep: de *efficiency trap*. We proberen zoveel mogelijk uit onze tijd te halen en vergeten ondertussen dat niet ieder uur optimaal benut hoeft te worden.
Ik had daar zelf ook last van. Mijn agenda volladen, van afspraak naar afspraak, en zelfs mijn vrije tijd zo efficiënt mogelijk indelen. Elke fietstocht, elk toiletbezoek. Nog even sporten, vrienden zien, ergens naartoe. Allemaal leuke dingen, maar als je vrije tijd ook een afvinklijst wordt, wanneer kom je dan eigenlijk tot rust? Met AI lijkt diezelfde valkuil terug te komen… maar dan nog veel sterker.
Hoe efficiënter we worden, hoe meer we van onszelf verwachten. De tijd die we besparen, vullen we direct weer op. We worden steeds productiever, maar voelen ons niet noodzakelijk beter. Het pijnlijke is trouwens dat we dit grotendeels zelf doen.
Wat ik nu anders probeer te doen
Ik ben de afgelopen tijd echt bewuster gaan kijken naar mijn eigen AI-gebruik. Niet omdat ik minder met AI wil werken, maar omdat ik wil voorkomen dat die enorme productiviteitswinst ten koste gaat van mijn energie. Een paar dingen probeer ik inmiddels anders aan te pakken.
- Niet alles hoeft nóg beter.
Ik kan eindeloos blijven vragen aan de AI. Nog een versie, nog een analyse, nog een andere invalshoek. Tegenwoordig probeer ik van tevoren te bepalen wanneer iets goed genoeg is. Als het antwoord voldoet, stop ik. Dat klinkt simpel, maar blijkt in de praktijk lastig. - Minder dingen tegelijkertijd.
Meerdere AI‑agents tegelijk laten werken is indrukwekkend, maar wanneer je constant tussen die processen moet schakelen, wordt het lastig. Soms had ik er wel 20 tegelijkertijd aan het werk…
Ik probeer opdrachten nu achter elkaar af te handelen en bewust tijd te nemen om de resultaten te bekijken. Niet elke nieuwe output verdient meteen mijn aandacht. - Gewonnen tijd niet meteen opnieuw vullen.
Dit is mijn grootste uitdaging :). Een uur besparen met AI betekent niet dat ik er meteen een uur extra werk voor moet plannen. Soms probeer ik die tijd gewoon vrij te houden. Even wandelen, sporten of niets doen. Hetzelfde principe dat ik na corona al had moeten leren.Ik vraag me ook vaker af of AI mij echt helpt. Wordt mijn werk beter? Bespaar ik echt tijd? Of ben ik vooral druk met het sturen van technologie?
Straks wordt dit alleen maar ingewikkelder
Met de groei van steeds zelfstandiger AI‑agents wordt dit vraagstuk steeds belangrijker. We produceren steeds minder zelf en sturen steeds meer systemen, controleren resultaten en nemen beslissingen. Dat vormt in mijn optiek ook een uitdaging voor organisaties. Als AI de productiviteit van medewerkers verdubbelt, betekent dat dan dat we voortaan twee keer zoveel werk verwachten? Of gebruiken we die winst om de werkdruk te verminderen?
Ik blijf een grote optimist over AI. De mogelijkheden zijn echt ongekend en ik zou niet zonder willen. Tegelijkertijd realiseer ik me dat ik opnieuw moet leren omgaan met mijn enthousiasme en de eindeloze mogelijkheden die deze technologie geeft.
Misschien ligt de volgende grote stap in slimmer werken met AI niet in het zoeken naar nog meer toepassingen, maar in leren wanneer ik moet stoppen. Want wat heb ik eraan als AI me elke dag twee uur bespaart, maar ik aan het einde van die dag uitgeput achter mijn laptop zit?
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.