In een opvallende zet kondigde Donald Trump vorig jaar tijdens een groot Bitcoin-evenement in Miami een mogelijke strategische Bitcoin reserve aan. Hoewel hij eerder kritisch was op cryptocurrencies, sprak hij met overtuiging over de digitale toekomst van Amerika. “De toekomst is digitaal, en Amerika moet niet achterblijven,” verklaarde hij, terwijl een grafiek van de stijgende Bitcoin-waarde op het scherm verscheen.

Trump stelde voor om 1% van de Amerikaanse strategische reserves in Bitcoin te investeren, als buffer tegen inflatie en geopolitieke risico’s. Hij voorspelde zelfs dat Bitcoin goud in waarde zal overstijgen. Momenteel $13 triljoen. De VS, met bijna 200.000 in beslag genomen Bitcoins, is nu al een van de grootste bezitters ter wereld. 

Het idee van een strategische Bitcoin reserve klinkt futuristisch, maar is niet nieuw. Landen als El Salvador hebben Bitcoin al opgenomen in hun reserves, en andere landen zoals Duitsland, Zwitserland, Rusland en Brazilië overwegen dit volgens Forbes ook.

Aan de ene kant biedt Bitcoin kansen. Het kan dienen als hedge tegen inflatie en helpt reserves te diversifiëren, wat cruciaal is voor landen met een zwakke munt of instabiele economie. Bovendien zou erkenning door overheden een sterk signaal geven aan de markt en de legitimiteit van Bitcoin vergroten.

Toch brengt het ook risico’s met zich mee. De extreme volatiliteit maakt het een onvoorspelbare keuze, en landen die zwaar op Bitcoin inzetten, lopen het gevaar grote verliezen te lijden.

Het debat voelt als een nieuwe Koude Oorlog, maar dan zonder bommen – en met Bitcoin. Wie vroeg inzag hoe waardevol goud was, werd financieel groot. Later werd olie een geopolitieke gamechanger.

Wordt Bitcoin de volgende? De komende maanden zullen cruciaal zijn. Gaat een grote westerse economie daadwerkelijk Bitcoin groots aankopen? Zo ja, dan kan dat zorgen voor een domino-effect met mogelijk grote gevolgen voor de prijs en acceptatie van Bitcoin.

Bitcoin is zoals internet ooit was: spannend, nieuw en niet te stoppen. Toch blijft het een sprong in het diepe. Zijn landen daar klaar voor? De tijd zal het leren.

Het sentiment is snel omgeslagen. Heel snel. De cryptomarkt noteert sinds de verkiezing van Trump elke week nieuwe records. Grote beleggers en bedrijven betreden in rap tempo het ecosysteem en het komende jaar staan talloze ontwikkelingen op de rol, die ook de technologie zelf een grote stap voorwaarts laten zetten. In dit artikel duik ik in op alle ontwikkelingen die ik verwacht. (Blockchain in 2025: 5 trends die er voor mij eruit springen)

Met de bizarre opkomst van AI en de dominantie ervan binnen de techindustrie, krijg ik vaak genoeg de vraag of de ‘blockchainrevolutie’ ooit echt zal plaatsvinden. Voor wie er oppervlakkig naar kijkt, lijkt blockchain misschien vooral iets te maken te hebben met cryptovaluta, maar dat beeld doet de technologie tekort. De focus is de afgelopen jaren verschoven van speculatieve beloftes naar concrete oplossingen in talloze industrieen.

Maar de recente nieuwe records die Bitcoin en andere cryptovaluta hebben bereikt, hebben hier zeker een positieve impact op gehad. Volgens het jaarlijkse State of Crypto-rapport is het gebruik van cryptovaluta en blockchaintechnologie zeer sterk toegenomen en heeft het allerlei records verbroken. De analyse laat bijna 300 miljoen gebruikers zien, drie keer zoveel als eind 2023.

Eerst even terugblikken

Al jaren schrijf ik trendblogs over blockchaintechnologie. Sinds dat ik in 2013 mijn eerste Bitcoins kocht, heb ik de technologie en het ecosysteem onwijs zien veranderen. In positieve zin. Net als bij sommige andere technologien, zijn de ontwikkelingen bijna niet meer bij te houden.

Daarnaast zie je bij elke nieuwe technologie steeds dezelfde dingen gebeuren. Een te snelle hype met daarna negatieve backlash. Missende wetgeving, wat misbruik in de hand werkt en onduidelijkheid geeft voor partijen die het wél goed willen doen. Veel commotie over het insane energieverbruik, wat elke nieuwe technologie heeft in het begin. Een overdaad aan geld van investeerders dat in startups wordt geïnvesteerd, wat door faillisementen of tegenvallende resultaten afschrikt om verder in de industrie te investeren.

In mijn trendartikel over AI gaf ik al aan dat de technologie echt nog niet eens over de piek heen is, van de hype cycle die Gartner altijd zo mooi in kaart brengt. Ik zie nu juist bij blockchaintechnologie dat de meeste ontwikkelingen al veel verder zijn. En door hun volwassenheid ook zo worden beschouwd door zelfs de meest traditionele overheden, banken en organisaties.

Het afgelopen jaar was het spannend of de Europese Central Bank Digital Currency (CBDC) er zou komen. Er wordt nog steeds hard aan gewerkt en veel over gesproken, maar de seinen staan nog steeds op groen.

A digital euro would strengthen Europe’s financial sovereignty and resilience because it would be built with European technology and infrastructure. It would empower Europe to independently develop and manage digital payment solutions, supporting the further deepening of the Single Market. – Piero Cipollone (Member of the Executive Board of the ECB)

“The International Monetary Fund (IMF) believes that digital money, both private and public, could help the world’s most remote and dispersed nations in the Pacific Ocean to raise financial inclusion and the quality of financial services.

On March 25, the IMF published a report on the potential role of stablecoins and central bank digital currencies (CBDCs) on the economies of the Pacific Islands countries.”

Wereldwijd zien we op dit gebied ook veel gebeuren. De nieuw gekozen president Trump heeft al aangegeven dat hij geen Amerikaanse CBDC wil, dus ik verwacht dat we de komende jaren er ook geen in de Verenigde Staten gaan zien. Ook de Canadese centrale bank maakte recent bekend dat ze na jaren onderzoek, afziet van een ‘retail CBDC’.

De Chinese centrale bank deelde onlangs dat haar CBDC (de e-CNY) al voor meer dan 7 triljoen Yuan (ongeveer 1 triljoen Euro) aan transacties is gebruikt. Ook al zijn er landen die stoppen met de experimenten, er zijn ook steeds meer landen die al bezig zijn met concrete vervolgstappen, zoals Thailand, Rusland, en India.

De grote rebranding

Laatst mocht ik op de High Tech Campus in Eindhoven de opening verzorgen van het ‘spatial computing lab’ 3Reality. Het waren ontzettend leuke gesprekken met de verschillende thought leaders over hoe het er nu voor staat met ‘metaverse’. De term zelf wordt vrijwel niet meer gebruikt, terwijl de technologie juist steeds vaker wordt ingezet. Met alle positieve effecten van dien.

Hier werd dan ook echt bevestigd dat het voorspelde momentum snel toe neemt, alleen niet voor waar het in beginsel aan werd toegedicht. De consumentenkant ontwikkelt heel langzaam, maar het gebruik door bedrijven en zorginstellingen zorgt juist voor heel veel gave ontwikkelingen. Het zijn vooral zorginstellingen en fabrieken, die en masse gebruik maken van de ‘spatial computing’-technologie. Daarover later meer.

Een andere term die ook redelijk is afgeschreven, zijn NFTs. Zoals ik vorig jaar al aangaf; laten we het er maar niet meer over hebben. Veel consumenten, bedrijven en media associëren het enkel met de ‘dure apenplaatjes’, waarvan de meeste al hun waarde hebben verloren na de hype; 96% zijn ‘dood’. Maar als je goed kijkt naar dit soort onderzoeken dan draait het hier vooral om de handel er in. Ik ken nog genoeg eigenaren die trots op hun NFT-collectie zijn en er niet eens over nadenken een stuk te gaan verkopen.

Wie breder kijkt, ziet echter een ongekende ontwikkeling rondom deze technologische ontwikkeling. Zowel fysieke als digitale bezittingen worden in rap tempo ‘getokaniseerd’ (het eigendomsbewijs wordt op de blockchain gezet, waar ik hier eerder over schreef). Van vastgoed tot aankopen in games, van aandelen tot digitale kunst. Dit hoor ik ook echt veel terug vanuit verschillende Nederlandse partijen die hiermee werken. De technologie is niet zichtbaar en van de vele bedrijven die het gebruiken is verder ook niks bekend. De beste technologie blijft wat dat betreft de technologie die je niet ziet en waar je niks van merkt.

New rules, new runway

Twee ontwikkelingen die ik voorspelde voor dit jaar zijn niet alleen uitgekomen, maar hebben ook een ongekend positieve impact gehad op de technologie. Misschien zijn het wel de belangrijkste gebeurtenissen geweest in jaren, zó positief. De goedkeuring van de Bitcoin ETF in de Verenigde Staten heeft voor een ongekende interesse gezorgd vanuit de traditionele hoek van banken en investeerders voor de bekendste cryptovaluta.

Aangevuld met de andere ontwikkeling, de nieuwe Europese cryptowetgeving MICAR, is er een ineens en ongekende golf van geld het ecosysteem binnengesurfd. Zoals ik al in mijn trendartikel over cryptovaluta schreef, we zijn wat dat betreft nog maar net begonnen. In de afgelopen weken heb ik een aantal sessies mogen hosten over crypto met veel family funds en institutionele beleggers. Daar zag en hoorde ik heel duidelijk dat de meeste investeerders nu toch echt willen instappen, maar dat nog niet hebben gedaan. En dit wel gaan doen op korte termijn.

Recent onderzoek laat dat ook duidelijk zien; bijna 60% van de institutionele investeerders wil op korte termijn ‘exposure’ hebben in cryptovaluta. Niet alleen gevoed door een groeiende wil om risico’s te nemen, maar ook omdat men steeds meer langetermijnvertrouwen heeft in de technologie.

Ik verwacht het komende jaar dan ook een ‘bull run’ van ongekende proporties. Iets dat ook heel positief is voor blockchain. Als ik kijk naar de drie eerdere ‘bull runs’ die ik heb meegemaakt dan zie je niet alleen dat er weer meer aandacht is in de media. Je ziet ook bedrijven die de technologie gaan adopteren, investeerders die meer geld stoppen in startups die oplossingen bouwen. Hierdoor komen meer praktische toepassingen op de markt.

Het jaar dat voor ons ligt

Met alle ontwikkelingen kan ik al een aantal zaken voorspellen die belangrijk gaan worden in het komende jaar. Het afgelopen jaar heb ik verschillende blockchain-events wereldwijd mogen bezoeken. Een een aantal trends voerden hier de boventoon. Daarnaast zie ik in het Nederlandse ecosysteem (waar ik in het bestuur zit) en de vele conversaties met organisaties in Nederland steeds meer waar de technologie écht het verschil maakt en waar aan wordt gebouwd.

Blockchain in 2025: De 5 ontwikkelingen die er voor mij uitspringen:

1. De DeFi-renaissance

Geld sturen van Ghana naar Nigeria kost meer tijd dan als je het cash van het ene land naar het andere land rijdt. Wereldwijd zie je steeds meer voorbeelden waar het traditionele financiele systeem consumenten en bedrijven in de steek laat. Waar het heel inefficiënt werkt of zelfs mensen uitsluit.

Als er één ontwikkeling binnen blockchain is die niet alleen de meeste gebruikers aantrekt maar ook echt veel impact maakt, dan is dat Decentralized Finance (DeFi). Financiële producten zoals sparen, lenen, verzekeren en handelen, die niet via een centrale partij als een bank lopen, maar decentraal via de blockchain, waar ik hier hier eerder over schreef.

Volgens onderzoek is er nog nooit zoveel geld omgegaan binnen DeFi en snoept het daarmee heel wat kapitaal van de traditionele banken af. Een belangrijke drijfveer achter deze groei is volgens onderzoek de bredere adoptie van stablecoins (waar ik hier eerder over schreef). Cryptovaluta die gekoppeld zijn aan traditionele valuta’s zoals de Amerikaanse dollar. Ze hebben in mijn optiek echt een volledig nieuw niveau van product-marktfit bereikt.

Het is ook een toepassing die net als AI wereldwijd voor veel mensen een positieve impact zorgt. Maar ook voor grote winst. Eerder schreef ik al over de grootste stablecoin van de wereld, Tether. Zij boekten vorig jaar $ 6,2 miljard aan winst, waarmee het de $ 5,5 miljard van BlackRock overtrof. Tether behaalde dit met minder dan 100 werknemers, terwijl BlackRock een personeelsbestand van 20.000 heeft.

Stablecoins schieten daarom als paddenstoelen uit de grond. Van Paypal tot Revolut, Paxos tot Robinhood. Eerder lanceerden banken als JP Morgan al een eigen stablecoin, wat ook veel andere banken inspireerde om er mee aan de slag te gaan. Het komende jaar verwacht ik niet alleen een sterke toename van het gebruik, maar ook het aantal stablecoins wat op de markt komt.

2. De grote convergentie

Elkaar sterker maken. Elkaars problemen oplossen. Door samen te werken nieuwe mogelijkheden bieden die voorheen niet mogelijk waren. Naast de ontwikkelingen op gebied van technologieën individueel, word ik echt mega-enthousiast van alle convergenties van technologieën.

De afgelopen tijd is er veel aandacht geweest voor het snijvlak van AI en blockchain. Met blockchain kunnen AI-modellen bijvoorbeeld veiliger worden getraind, doordat data transparant en onveranderlijk worden opgeslagen. Dit geeft gebruikers controle over hun gegevens en zorgt voor een eerlijkere verdeling van waarde. Denk aan een AI-platform waar je zelf bepaalt welke data je deelt, in ruil voor cryptotokens. Dat kan je bijvoorbeeld doen met Ocean.

Eerder schreef ik in mijn AI-trendblog dat ik verwacht dat komend jaar AI Agents echt een megagrote trend gaan worden. Door ze te koppelen aan blockchain, werken ze niet alleen efficiënter, maar ook veiliger en transparanter. Cryptovaluta spelen hierin een belangrijke rol als beloningssysteem. Zo kunnen AI-agents cryptos verdienen wanneer ze een taak succesvol afronden.

Coinbase, een van de grootste handelsplatformen voor cryptovaluta, heeft recent ‘Based Agents’ geïntroduceerd. Met deze tool kunnen gebruikers in minder dan drie minuten een AI-agent maken met behulp van hun crypto-wallet. Deze agents kunnen vervolgens allerlei taken voor je uitvoeren zoals crypto handelen, staking, en andere blockchain-activiteiten.

Het gaat nog een stap verder. Het heeft ook al experimenten uitgevoerd met agents die elkaar onderling betalen voor elkaars werk, zonder dat er nog een mens aan te pas komt. Tijdens deze transactie gebruikte een AI-agent cryptotokens om andere tokens te kopen van een tweede AI-agent. Dit laat zien hoe AI-agents met elkaar kunnen samenwerken door betalingen uit te voeren. Met de mogelijkheid om betalingen te doen, kunnen ze bijvoorbeeld vluchten boeken, advertenties beheren of samenwerken met andere AI-agents. Een bedrijf waar je dit al mee kan instellen, is Skyfire.

Met de snelheid waarmee de ontwikkelingen momenteel gaan op zowel gebied van AI als blockchain, verwacht ik het komende jaar nog heel veel meer van dit soort gave toepassingen.

3. De decentrale vlucht

Het afgelopen jaar heb ik mijn account op X verwijderd. Ik was er 15 jaar als een van de eersten bij om het kanaal te gebruiken en tweette meer dan 30.000 keren. Maar ik ben echt onaangenaam verrast door de hoeveelheid shit op het kanaal. Ook al probeerde ik het steeds weg te klikken en ook aan te geven dat ik de typen content niet wilde zien; ik werd eronder bedolven.

Daarnaast vond ik het ook echt opzienbarend dat eigenaar Elon Musk het volgens onderzoek in de afgelopen maanden vooral gebruikte als een megafoon voor Trump. Iets dat ik ook echt nooit zou verwachten bij een platform van zo’n omvang, ik ga dan echt van onafhankelijkheid en onpartijdigheid uit. Geen actieve inmenging. Onderzoek laat zien dat op de dag van de uitslag alleen al, meer dan 100.000 mensen hun X-account verwijderden.

Decentrale Social Media

Het decentrale alternatief Bluesky, opgericht door Twitter oprichter Jack Dorsey, spinde hier wel garen bij. Net als toen X werd verbannen in Brazilie, kreeg het miljoenen nieuwe gebruikers er bij. Na de verkiezing van Trump schoot het aantal gebruikers omhoog naar meer dan 20 miljoen. Eerder schreef ik al over decentrale social media. Iets dat ik in het komende jaar verwacht nog veel sterker te zien groeien.

Decentrale Wetenschap

Je ziet op meer plekken een decentraal alternatief populair worden. Mijn broertje heeft net zijn PhD gehaald en vertelde mij over Decentralized Science (DeSci). DeSci gebruikt blockchain-technologie om wetenschap toegankelijker, transparanter en meer samenwerkingsgericht te maken. Het biedt onderzoekers platforms om data en publicaties eerlijk te delen en stimuleert samenwerking via tools zoals tokens en gedecentraliseerde organisaties (DAO’s).

Het pakt problemen aan zoals beperkte financiering en toegang tot onderzoek, maakt data openbaar, bevordert transparante peer reviews en biedt nieuwe financieringsmethoden zoals Quadratic Funding. (Een financieringsmethode waarbij zowel de hoogte als de breedte van de donaties meetellen. Projecten met veel kleine bijdrages krijgen meer steun uit een centrale matching fund dan projecten met enkele grote donaties.)

Decentrale Content

Onchain-content (content die wordt vastgelegd op blockchain) groeit snel en verandert hoe creators hun werk verspreiden en geld verdienen. Fabric’s Hypersub maakt het mogelijk om content automatisch naar wallets te sturen en gebruikers te belonen voor hun steun. Dit innovatieve model zorgde in korte tijd voor duizenden abonnementen en mooie inkomsten voor de makers.

Ook podcasts profiteren van NFT’s, zoals The Mint Podcast, dat in Q2 meer dan $370.000 aan inkomsten binnenhaalde door directe steun van luisteraars. In de muziekindustrie zette Coop Records een vergelijkbare groei in, met honderdduizenden muziek-NFT’s en mooie opbrengsten voor artiesten. Voor schrijvers bieden platforms als Paragraph nieuwe mogelijkheden om blogs als NFT’s te verkopen.

4.  App-stacken

There is an app for that! Dit is natuurlijk de bekende quote van Apple-oprichter Steve Jobs, waarmee hij de Appstore introduceerde. Het werd voor gebruikers van Apple-telefoons ineens makkelijk mogelijk gemaakt om allerlei applicaties te instaleren en gebruiken, zoals Instagram, Spotify en WhatsApp.

Waarom een nieuwe app bouwen, als je ook gebruik kan maken van de enorme userbase van de bestaande app, zou Telegram gedacht hebben. Het heeft met haar TON-netwerk een eigen appstore ontwikkeld, waar je makkelijk zelf apps kan aanbieden aan de 1 miljard gebruikers van Telegram. Eerder schreef ik al over de eerste apps en hoe ontzettend makkelijk ze te gebruiken zijn.

Dat ze zo makkelijk te gebruiken zijn, is waarschijnlijk ook een van de oorzaken dat haar blockchain de snelste blockchain is geweest met $1 miljard aan transacties. Alleen al in de afgelopen zes maanden steeg dit met 670%. Er komt geen tussenpersoon zoals een bank meer aan te pas.

Ook op een van de bekendere blockchains, Solana, zijn inmiddels al meer dan 2000 apps gebouwd. Deze apps maken gebruik van de snelheid en schaalbaarheid van Solana om diverse toepassingen aan te bieden. Zoals DeFi-producten, NFT-marktplaatsen, games en betalingsoplossingen. Solana’s lage transactiekosten en hoge verwerkingssnelheid maken het een aantrekkelijk platform voor ontwikkelaars en gebruikers. Inmiddels zijn er al meer dan 20 miljoen gebruikers en verwerkt het netwerk meer dan 4000 transacties per seconde.

Het komende jaar verwacht ik dat dit nog heel, heel veel groter gaat worden. Significant meer apps en gebruik. Het wachten is tot WhatsApp dit ook gaat doen.

5. Metaverse

In zijn prachtige boek The Metaverse: And How It Will Revolutionize Everything voorspelde Matthew Ball dat elke keer als een onderliggend concept eindelijk klaar is, we er een andere naam aan geven. Dat zie je ook bij de metaverse gebeuren. Aangezien de VR-gefocuste metaverse niet echt mainstream is geworden, zie je nu veel focus van de grote techbedrijven verschuiven naar augmented reality.

Meta loopt hier naar mijn mening echt mee voorop. Vooral met de Smart Glasses, die laatst zijn gepresenteerd. Als ik ze vergelijk met de Apple Vision Pro, die ik inmiddels een paar keer heb gebruikt, dan is voor mij de keuze ook echt snel gemaakt. Het is niet alleen het massieve aspect van de Vision Pro dat het minder aantrekkelijk maakt, maar ook de totaal nieuwe manier van het besturen ervan.

Naast de Smart Glasses werkt Meta ook nog aan een andere mixed-reality bril, die ze nu ‘Puffin’ noemen. Net als de Smart Glasses, moeten die in 2027 op de markt komen. Puffin gaat waarschijnlijk een heel stuk minder groot zijn als de huidige Quest headsets en heeft geen aparte controllers die je met je hand moet gebruiken. Dit doe je, net als met de Vision Prio, met je handen.

Het komende jaar gaan we nog meer gave ontwikkelingen zien vanuit de grote techbedrijven. Meta gaat weer een nieuwe editie lanceren van de zonnebril die het met Rayban heeft ontwikkeld. Daarnaast kunnen we ook vanuit de hoek van Snapchat een paar gave ontwikkelingen verwachten rondom de AR Lens en krijgen we in mei Google’s nieuwe AR Glasses te zien.

Ze zorgen voor de gebruikers dat ze veel makkelijk kunnen gaan interacteren met en rondlopen in de volgende iteratie van het internet. De verregaande samensmelting van onze fysieke en digitale wereld. Het komende jaar gaat de marketingterm op dat gebied, ‘phygitals’, waar ik eerder over schreef, ook echt doorbreken bij de grote merken.

Je ziet dit ook al terug in de cijfers. Volgens onderzoek (GEEIQ) groeide de activaties van grote merken in dit soort virtuele omgevingen met meer dan 60% in het afgelopen jaar.  Het zijn dan ook niet alleen meer de grappige PR-stunts, maar volledige funnels die bedrijven opzetten. Van awareness tot conversie. Een mooi voorbeeld hiervan is van Walmart:

https://www.linkedin.com/embeds/publishingEmbed.html?articleId=7550928892399181379

Een lange weg aan vooraf

De computer, het internet, de gloeilamp, de mobiele telefoon, webwinkelen. Bijna elke technologie die wij in de afgelopen decennia hebben mogen verwelkomen in onze maatschappij heeft er zeker 20 jaar over gedaan, voordat het echt door de massa werd geadopteerd. Er ging een lange weg aan vooraf, waarin de technologie vaak al vele malen als ‘dood’ werd opgegeven. We zagen dit ook bij AI, dat al sinds de jaren ’60 wordt ontwikkeld, 30 jaar door een ‘AI winter’ helemaal stil lag en momenteel niet meer weg te denken is.

Ik kan niet wachten op alle gave ontwikkelingen die we in het komende jaar gaan zien op het gebied van blockchain. De voorspelde, de verwachte en de grote verassingen. Ik houd het ook het komende jaar vol plezier in de gaten!

Voor mij de volgende grote ontwikkeling in technologie is echt de convergentie van verschillende technologieën. Het samenwerken, waardoor ze samen nog veel sterker worden. Helaas is de term ‘metaverse’ een beetje besmet geraakt door de hype, terwijl in virtuele werelden geweldige ontwikkelingen plaats vinden. Tegenwoordig worden behandelingen tegen kanker veel effectiever dankzij digitale klonen.

Recent mocht ik twee events hosten op de High Tech Campus in Eindhoven over dit soort ‘immersive technologies’. Partijen als Philips en Pfizer vertelden uitgebreid hoe virtuele omgevingen zorgen voor allerlei prachtige positieve doorbraken in de zorg. 

Onderzoekers hebben nu ook een doorbraak bereikt met digitale ‘twins’ van patiënten, rondom kanker. Deze virtuele kopieën worden gebruikt als proefpersonen om verschillende medicijnen te testen. Op deze manier kan voorspeld worden welk medicijn de grootste kans van slagen heeft bij jouw type kanker.

Met behulp van een technologie, FarrSight-Twin, simuleren onderzoekers klinische trials op deze digitale twins. Het resultaat? Ze kunnen nauwkeurig inschatten hoe een patiënt op een behandeling zal reageren, zonder dat deze het middel zelf hoeft te ondergaan. De eerste resultaten zijn veelbelovend: patiënten die de door hun ‘twin’ voorspelde beste behandeling kregen, hadden een 75% respons, vergeleken met 53,5% bij een alternatieve behandeling. Dankzij deze methode kunnen onderzoekers behandelingen eerder in het ontwikkelingsproces testen en de kans op succes aanzienlijk verhogen. Deze behandelingen tegen kanker worden stukken effectiever door jouw digitale kloon.

Eerder schreef ik al over hoe AI beter examens maakt als doktoren. Een recent onderzoek van de Universiteit van Cambridge heeft aangetoond dat AI op veel gebieden beter presteert dan menselijke CEO’s, zoals bij winstgevendheid, productontwerp en prijsoptimalisatie. T

och bleek dat AI moeite had met onverwachte, zogenaamde “black swan”-gebeurtenissen, zoals een pandemie. Deze onvoorspelbare situaties vereisten flexibiliteit en strategische intuïtie, waar AI niet snel genoeg op inspeelde.

Als gevolg hiervan werd AI sneller ontslagen door een virtuele raad van bestuur dan de menselijke deelnemers. Hoewel AI indrukwekkende resultaten behaalde in gestandaardiseerde situaties, was het gebrek aan aanpassingsvermogen tijdens crisisomstandigheden de grootste zwakte.

Voorlopig hoeven menselijke CEO’s zich dus nog geen zorgen te maken dat ze vervangen zullen worden, maar AI toont wel een enorm potentieel om als hulpmiddel in het strategische besluitvormingsproces te fungeren.

Zoveel nieuwe tools. Zoveel nieuwe updates. En Zoveel nieuwe mogelijkheden binnen bestaande software. Elke week weer. Er wordt inmiddels al geschreven dat ‘de bubbel is geknapt’ en we ‘voorbij de hype’ zijn, maar ik denk dat we met de AI-revolutie nog maar net zijn begonnen. Komend jaar wordt nog gekker, gaver en gevaarlijker. In mijn trendblog voor 2025 duik ik erop in.

Ongelooflijk, maar waar: we naderen 2025 alweer in rap tempo. Ik twijfel er niet over dat kunstmatige intelligentie (AI) ook in 2025 de meest besproken technologie zal blijven. Binnen bedrijven, overheden, klaslokalen en thuis. Ookal maken we er al jaren gebruik van, zonder dat we het vaak doorhebben, bevinden we ons in mijn optiek nog steeds in de allereerste fase van de AI-revolutie. Vooral met alle aankondigingen en voorspellingen voor het volgende jaar.

This is an extraordinary time. In no time in history has technology moved faster than Moore’s Law. We’re moving way faster than Moore’s Law, are arguably reasonably Moore’s Law squared. — Nvidia oprichter en CEO Jensen Huang

De AI-bubbel knapt

Als je confirmation bias gebruikt, dan zal je altijd wel ergens een rapport of cijfer vinden wat een indicatie kan geven dat de AI-bubbel aan het knappen is. Maar als we even uitzoomen en naar de belangrijkste cijfers kijken rondom gebruik, dan zie je het tegenovergestelde. GPT heeft 200 miljoen actieve gebruikers, twee keer zoveel als vorig jaar en wordt gebruikt door 92% van de grote bedrijven. Gemini noteert de helft daarvan als maandelijkse gebruikers; iets meer dan 100 miljoen per maand.

Meta’s Llama is meer dan 350 miljoen keer gedownload en wordt gebruikt door bedrijven als Spotify, Shopify en Goldman Sachs. Investeerders stopten $64 miljard in AI-startups het afgelopen jaar en de ‘Big 4’-techbedrijven Amazon, Apple, Alphabet en Microsoft spendeerden al meer dan $100 miljard dit jaar aan AI. Astronomische bedragen, die veel ontwikkelingen nog verder in een sneltrein brengen.

Een verschil gemaakt

Sinds ik in 2013 met deep-technologieën ben gaan werken, ondernemen en adviseren, heb ik allerlei technologieën de revue voorbij zien komen. Crypto, NFTs, Metaverse, fotonica, robotica, drones, quantum technologie en uiteraard AI. Er lijkt wel geen einde aan te komen, wat betreft (door)ontwikkelingen, praktische usecases en de impact op de maatschappij. Waar AI in mijn optiek het afgelopen jaar wel echt het verschil in heeft gemaakt, is de praktische toepasbaarheid, het directe gebruik en ook implementatie door organisaties.

Het gebruik van tools

Van vastgoed tot toerisme, van de zorg tot overheden, van startups tot CFO’s; het afgelopen jaar mocht ik spreken voor talloze groepen over de zin en onzin van AI. De vele handjes omhoog bevestigden voor mij elke keer weer het beeld, dat de meeste professionals al regelmatig gebruik maken van AI-tools. Maar het doorvragen stelde mij nog een beetje teleur.

Het gebruik van de tools zelf is echt nog heel erg basaal en vooral gericht op het genereren van e-mails en teksten. De verregaande en eindeloze mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld het analyseren van documenten, doen van voorspellingen en het laten maken van strategieën, is voor de meeste mensen nog een ver van mijn bed show.

Even terugblikken

Als ik dan ook terugkijk op mijn voorspellingen voor AI dit jaar, dan is de ‘renaissance’ uitgebleven en de ‘herdefinitie van werk en functies’ nog niet nodig geweest. Onderzoek in de VS van Census liet dat ook mooi zien; 2.6% van de werkgevers gaf aan banen te hebben geschrapt vanwege het gebruik van AI, maar 2.8% gaf daarentegen aan dat er vanwege de invoering banen zijn bijgekomen.

Het is in mijn optiek dan ook niet zozeer ‘AI gaat onze banen overnemen’, maar eerder dat rollen worden heringericht met een AI-partner om bedrijven en werknemers te helpen beter en efficiënter te werken. Terwijl ook de tevredenheid van werknemers en klanten wordt verbeterd.

Years, not decades, but years, not months. I believe in three to five years, we’ll all have kind of an agent co-pilot that’s helping us with anything from how we cook dinner… to doing your job and writing and so forth. – Reid Hoffman, oprichter LinkedIn

Het grootste risico

Die werknemers maken ondertussen gretig gebruik van de vele AI-tools. Maar helaas meestal nog zonder toestemming van hun werkgever. Ik voorspelde afgelopen jaar al voor deze trend, die IT’ers ook wel  ‘Shadow AI’ noemen. Volgens onderzoek hebben 45% van de executives momenteel een ‘wait and watch’-strategie, als het aankomt op het gebruik van AI. Veel van hun medewerkers hebben die memo niet ontvangen. Meer dan 75% gebruikt minimaal één AI-tool in het dagelijkse werk. Cybersecurity-experts noemen dit dan ook veruit het grootste risico aan AI momenteel.

Maar het zijn niet alleen de werknemers die AI nog niet mogen gebruiken en het wel doen, die voor grote risico’s zorgen. Volgens onderzoek van de National Cybersecurity Alliance heeft meer dan 50% van de gebruikers nog geen enkele training gehad over veilig AI-gebruik.

Ook de begeleiding in het goed werken met AI, door bijvoorbeeld een ‘Prompt Master’ te worden, blijft nog uit. Het is waarschijnlijk ook de reden waarom de Prompt Paradigm Shift die ik voorspelde nog is uitgebleven. Ook al zie ik genoeg organisaties die de medewerkers al vrij laten in het gebruik, het gebruik ervan aanmoedigen en soms zelfs medewerkers zich volledig te laten storten op de technologie. Ik zie de meeste professionals echt nog stoeien met het samenstellen van een krachtig prompt.

Een lichtpuntje

Er is gelukkig ook nog genoeg positief nieuws. De grote angst dat AI de vele verkiezingen dit jaar negatief zouden beïnvloeden, is volgens onderzoek onterecht en is reuze mee gevallen. Ook op het vlak van regelgeving zijn grote stappen gezet, door onder andere de inwerkingstreding van de Europese AI Act.

This next generation of AI will reshape every software category and every business, including our own. Although this new era promises great opportunity, it demands even greater responsibility from companies like ours. — Microsoft CEO Satya Nadella

Verwachtingen komende maanden

1. Agentic AI

Als ik ergens onwijs enthousiast over ben rondom AI in de komende maanden, dan zijn dat agents! AI Agents zijn autonome systemen die zelfstandig taken uitvoeren en beslissingen nemen voor personen of bedrijven. In tegenstelling tot traditionele software, die altijd menselijk ingrijpen nodig heeft, kunnen AI Agents informatie interpreteren, ervan leren en binnen vooraf gestelde grenzen zelfstandig handelen.

AI Agents in 2025

In 2025 zullen AI Agents nog geavanceerder zijn en steeds meer een onderdeel worden van ons dagelijks leven en werk. Ze zullen niet alleen simpele taken overnemen, maar ook samenwerken met andere agents om complexe problemen op te lossen en strategische beslissingen te nemen. Een van de grootste cryptobeurzen wereldwijd (Coinbase) liet al weten dat het de eerste succesvolle test heeft afgerond. In deze test betalen agents elkaar (in crypto) voor het werk wat ze voor elkaar hebben gedaan, zonder dat hier nog een mens aan te pas moest komen.

AI Agents in Nederland

AI Agents worden in Nederland al op verschillende manieren ingezet, met name in sectoren waar automatisering en klantgerichtheid centraal staan. Denk bijvoorbeeld aan de financiële sector, waar banken zoals ING AI inzetten om klantvragen te beantwoorden en processen te optimaliseren.

Ook in de gezondheidszorg zien we steeds meer AI-oplossingen die administratieve taken overnemen, zoals het verwerken van patiëntendossiers of het ondersteunen bij diagnose en behandeling. In e-commerce worden AI Agents gebruikt om gepersonaliseerde productaanbevelingen te doen en klantinteracties te automatiseren, wat de klanttevredenheid verhoogt en de efficiëntie vergroot.

Zelf ben ik momenteel uitgebreid aan het experimenteren met het opzetten van verschillende agents. Zoals bijvoorbeeld een agent die elke maand, op basis van zoekwoordenonderzoek en andere trendbronnen, SEO-content gaat genereren en klaarzetten om te publiceren op een website. Daarnaast automatisch verder verwerkt aan andere typen content. Je hebt hier talloze tools voor, zoals GPT, IBM Watson, Replika en Langchain.

Volgens Nvidia, oprichter en CEO Jensen Huang, is de progressie op dit gebied momenteel ”spectacular and surprising”, en gaat komend jaar ”gigantic” worden.

2. Siri on steroids

De tweede trend die ik momenteel zie exploderen, is voice AI. Voice AI begon als een eenvoudige interface voor het uitvoeren van basisopdrachten, zoals het instellen van alarmen of het zoeken naar informatie. Denk aan de vroege versies van Siri of Google Assistant. Deze technologie was destijds revolutionair, maar de interacties waren vaak stijf en beperkt tot voorspelbare antwoorden op standaardvragen.

De voice AI-tools die er de afgelopen maanden bij zijn gekomen, geven de mogelijkheid voor veel complexere en meer contextuele interacties. Ze gaan verder dan het beantwoorden van vragen; ze kunnen volledige gesprekken voeren, anticiperen op vervolgvragen, en zelfs emoties herkennen in de stem van de gebruiker. Ik zie hier echt al de meest gave usecases. Van het voorbereiden van een sollicitatiegesprek tot een politicus die vanwege ALS niet meer kan spreken en met behulp van voice AI een toespraak hield in het parlement.

Otter.ai

Zelf geniet ik ook eindeloos van de mogelijkheden die voice AI biedt. Ik mag al jaren allerlei teams aansturen en ik heb nog nooit iemand gehoord die vanuit zichzelf, vol plezier, notulen en actielijsten is gaan maken. Daarom gebruik ik nu bij de meeste meetings tools als Otter, die dit werk uit handen neemt. Otter zelf heeft alleen al van meer dan een miljard meetings de notulen gemaakt. Haar nieuwe tool geeft ook gelijk ideeën voor vervolgacties. De enige negatieve reacties die ik van mensen hoorde over de output, was als je verschillende talen in dezelfde meeting gebruikte, zoals Nederlands en Limburgs dialect.

Voor al mijn bedrijven gebruik ik voice daarnaast om van tevoren eerst een gesprek te hebben met een document, voordat ik hem naar een klant stuur. Bijvoorbeeld een adviesrapport of feedback op een document. Maar ook gewoon door een gesprek te hebben, voordat ik een afspraak heb met een klant. Alsof je met een adviseur of een maatje belt.

Nieuwe functie van Google’s Notebook

De nieuwe functie van Google’s Notebook geeft de mogelijkheid om een of meerdere documenten te uploaden en er vervolgens een gesprek over te laten starten tussen twee AI-bots. Waanzinnig!

Voice AI in 2025

Ik zie in het komende jaar dan ook in rap tempo heel veel meer voice AI opkomen, die ons echt gaat verrassen en als professional gaat versterken. In de breedste zin des woords. In de klantenservice wordt voice AI bijvoorbeeld steeds vaker gebruikt om menselijke interacties te vervangen of te ondersteunen. Denk aan geautomatiseerde helpdesks die niet alleen standaardvragen kunnen beantwoorden, maar ook complexe problemen kunnen oplossen door de context van eerdere gesprekken te begrijpen.

Een andere interessante toepassing is in de gezondheidszorg. Voice AI-systemen worden ontwikkeld om patiënten te ondersteunen bij zelfzorg, met name in gevallen van chronische ziekten. Door spraakgestuurde interacties kunnen patiënten eenvoudig advies krijgen over medicatie, symptoomcontrole en doktersafspraken. Dit vermindert de druk op zorgpersoneel en geeft patiënten meer autonomie.

Ook in het onderwijs zie ik al hele gave voorbeelden. Virtuele docenten kunnen studenten begeleiden in gepersonaliseerde leertrajecten, waarbij ze de voortgang en vaardigheden van de student in real-time evalueren en aanpassen. Dit kan de weg vrijmaken voor meer inclusieve onderwijsmethoden, waar leerlingen met verschillende leerstijlen en -snelheden optimaal ondersteund worden. Een mooi voorbeeld vind ik de recent verschenen AI-bot van vertaalapp Duolingo:

We zullen steeds meer voice AI zien in apparaten buiten de traditionele smartphone of slimme luidspreker. Slimme brillen, wearables en zelfs huishoudelijke apparaten zoals koelkasten en ovens zullen worden uitgerust met geavanceerde spraakinterfaces. Real-time-vertaling is in mijn optiek echt een waanzinnig veelbelovende toepassing. Denk aan voice AI-systemen die gesprekken in verschillende talen kunnen vertalen terwijl je praat, zonder merkbare vertraging. Meta kwam hier al met een voorproefje voor:

3. Elkaar versterken

Met de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van de verschillende technologieën, rijst de vraag: what is next? Wat is de volgende grote nieuwe technologie of ontwikkeling die we kunnen verwachten?

In mijn optiek is dit echt de convergentie van de bestaande technologieën. Je ziet nu op verschillende vlakken dat de opkomst van de ene technologie, de andere technologie weer versterkt. Je zag bijvoorbeeld dat door de opkomst van blockchain, IoT ineens een stuk beter, sneller en betrouwbaarder werd.

Datzelfde zie je nu met AI. Het heeft volgens experts een aantal andere technologieën weer doen versterken. Het komende jaar verwacht ik nog veel meer van dit soort gave convergenties. De ontwikkelingen op het gebied van robots zijn bijvoorbeeld in een sneltreinvaart gekomen. Nu robots soms al binnen 14 seconden een menselijke taak kunnen leren, door te kijken naar een mens. Foundation Robotics gaat een grote trend worden, nu ook grootheden als OpenAI, Tesla en Nvidia hier vol op inzetten.

https://youtube.com/watch?v=-e1_QhJ1EhQ%3Ffeature%3Doembed

4. Virtuele werelden

Ook virtuele werelden schieten ineens als paddenstoelen uit de grond, nu ze met AI supersnel kunnen worden gemaakt en ingericht. Gameplatform Roblox ontwikkelt bijvoorbeeld een nieuwe Gen AI-tool waarmee makers 3D-scenes kunnen creëren met prompts, zoals: ‘Maak een racebaan in de woestijn’. Dit versnelt het ontwerpproces en maakt het toegankelijker voor ontwikkelaars met beperkte 3D-vaardigheden. De AI genereert blok voor blok de omgeving en gebruikt een tweede AI-model om te controleren of de scènes logisch zijn. Roblox wil de tool open-source maken, zodat ook andere ontwikkelaars hiervan kunnen profiteren.

5. Quantum technologie en AI

Als laatste zie ik een grote doorbraak op het gebied van quantum technologie en AI. De Verenigde Naties heeft het komende jaar als ‘International Year of Quantum Science and Technology’ bestempeld. Quantum computing biedt de mogelijkheid om verwerkingskracht exponentieel te vergroten, wat in mijn optiek grote gevolgen heeft voor AI-ontwikkeling. Het kan complexe problemen oplossen die voor klassieke computers te moeilijk zijn en AI-modellen sneller en efficiënter trainen. Dit heeft toepassingen zoals verbeterde databeveiliging via cryptografie en optimalisatie van logistieke processen en middelenbeheer. De rol van AI hierin is dat het door quantumcomputers veel sneller en krachtiger kan worden getraind en toegepast.

Handig of hype?

Laatst kwam ik erachter dat ik duidelijk weer in een flinke filterbubbel zat. Zelf werk ik elke dag 1-2 uur met de verschillende AI-tools, experimenteer ik volop met nieuwe tools die er elke week bijkomen en ik merk echt dat het mij als professional versterkt. Ik bespaar niet alleen veel tijd en geld, maar het maakt mij ook echt slimmer. Ik ging er dan ook standaard vanuit dat elke professional en organisatie inmiddels vol met de technologie aan het werk is.

Nu bleek uit het meest recente State of AI in the Enterprise-rapport van Deloitte, dat dit beeld wel klopt; 67% van de ondervraagde bedrijven geeft aan het komende jaar veel meer te gaan investeren in GenAI, vanwege de goede resultaten. Al blijft voor de meeste bedrijven nog een grote uitdaging om de pilots ook echt breeduit te integreren in de organisatie. Dit is een van de redenen waarom ik juist ook veel professionals en organisaties weer hoor afhaken.

Tegenvallende resultaten

Een tool is binnen een paar minuten geactiveerd, maar veel organisaties vergissen zich in het hele circus eromheen. Je moet medewerkers niet alleen goed trainen in hoe je een ‘Prompt Master’ wordt, maar ook wat de spelregels zijn rondom het gebruik van vertrouwelijke data. Het hele ethische aspect waar ik eerder over schreef. Maar ook de harde resultaten zelf.

Ik hoor van genoeg organisaties dat zij de AI-tools weer in de digitale ijskast hebben gezet, omdat de resultaten tegenvielen. Meetbare en onmeetbare. Ja, AI kan de klantenservice een geweldige boost geven, maar de snel stijgende kosten van het gebruik van AI zorgt er voor veel ondernemers voor dat zij zelfs veel duurder uit zijn als ze AI gebruiken in plaats van dat zij mensen het werk laten doen. Onderzoek van UpWork laat zien dat 96% van de executives verwacht dat de medewerkers op korte termijn een flinke productiviteitsboost zouden ervaren. Maar dat juist niet zagen.

Volgens Forbes is 77% van de professionals ook ‘lost’ over hoe zij AI nu concreet nuttig kunnen inzetten binnen hun dagelijkse werk. Waar ik zelf vaak nog weggeblazen wordt door de output die ik krijg, hoor ik juist van verschillende professionals terug dat ze de resultaten ‘leuk’ vinden, maar inmiddels ook het meeste werk weer zelf doen. Leuk als creatieve sidekick, maar het vervangt de meeste werkzaamheden niet. Sterker nog, onderzoek van UpWork laat zien dat ook 77% van de professionals vreest dat het gebruik van AI op de werkplek, de werkdruk alleen maar verhoogt.

Forrester voorspelt voor het komende jaar dat bedrijven nog veel meer gaan zitten op de Return Of Investments (ROI) van hun AI-inspanningen en waar nodig, de initiatieven gaan afschalen. Deze ‘impatience’ is volgens de onderzoekers te wijden aan het feit dat veel investeringen echt voor de lange termijn gemaakt moeten worden, terwijl steeds meer executives kijken naar kortetermijnwinsten. Onderzoek van het afgelopen jaar laat zien dat dit onder andere te wijten is aan ‘optimizaion fallacy’: proberen zaken te verbeteren, die vaak niet te verbeteren zijn.

When AGI?

In 1950 publiceerde de Britse wiskundige Alan Turing (1912–1954) een artikel ‘Computing Machinery and Intelligence’. In dit artikel stelde Turing de vraag: ‘Kunnen machines denken?’. Hij stelde voor om het ‘imitatiespel’ — dat we nu kennen als de Turing-test — te gebruiken om te bepalen of de berekeningen van een machine instaat waren om dezelfde cognitieve taken uit te voeren als onze hersenen. Het klonk toen nog als toekomstmuziek, maar inmiddels lijkt die toekomst steeds sneller dichtbij te komen.

Veel mensen zijn bang dat kunstmatige intelligentie (AI) in de toekomst slimmer wordt dan mensen, waardoor we onze banen verliezen en uiteindelijk uitsterven. Meer dan de helft van de CEO’s denkt dat hun baan kan worden geautomatiseerd, vooral nadat twee bedrijven de CEO al vervingen door een AI.

Deze angst wordt aangewakkerd door experts zoals Yuval Harari, Elon Musk en Bill Gates, die geloven dat dit scenario mogelijk is. Maar ondanks deze overtuigingen, rust dit idee op een aantal aannames waarvoor geen bewijs bestaat.

Zo wordt aangenomen dat AI momenteel sneller slimmer wordt dan wij en dat we het zullen ontwikkelen tot een soort algemene intelligentie die lijkt op die in ons menselijke brein. Daarnaast wordt verondersteld dat we menselijke intelligentie kunnen nabootsen in computers, dat AI onbeperkt kan groeien en dat superintelligente AI al onze problemen kan oplossen.

De meningen zijn heel sterk verdeeld over of en wanneer we AGI gaan zien. Elon Musk gelooft dat we AGI al in het komende jaar kunnen bereiken, wat komt door de snelle technologische vooruitgang in AI. Hij denkt dat AI binnen enkele jaren menselijke intelligentie in verschillende taken kan overtreffen. Musk wijst op de exponentiële groei van de rekenkracht van AI, die volgens hem elke zes maanden verdubbelt. Deze groei heeft grote implicaties voor de toekomst van AI, vooral met recente innovaties zoals Nvidia’s Blackwell, die een duizendvoudige toename in rekenkracht belooft.

Ook al zijn de AI-ontwikkelingen momenteel bijna niet meer bij te houden, ben ik zelf sceptisch of dit in de komende twee jaar echt gaat gebeuren. Er zijn nog heel wat hobbels te nemen en bepaalde zaken zijn ook technisch nog niet mogelijk. Huidige AI’s zijn beperkt en kunnen niet generaliseren. Om AGI te bereiken, moeten systemen veel beter instaat zijn om zelfstandig beslissingen te nemen en ook de hardware-architectuur is hiervoor simpelweg nog niet toereikend. Maar met het vele investeringsgeld wat er momenteel tegenaan wordt gesmeten om de honderdduizenden ontwikkelaars en onderzoekers die in de sector werken te ondersteunen, zou het weleens sneller kunnen gaan.

Krijgen we een model collapse?

Een trend die ik ook steeds vaker terug lees, is een mogelijke ‘model collapse’. Dit verwijst naar een scenario waarin AI-systemen steeds minder intelligent worden door het gebruik van AI-gegenereerde data. Aangezien AI-modellen leren van patronen in data, en er steeds meer door AI-gemaakte content online verschijnt, dreigen toekomstige AI-modellen te leren van een steeds beperktere en minder gevarieerde dataset.

Dit kan uiteindelijk leiden tot verminderde kwaliteit en minder diversiteit in de output van diezelfde AI-systemen. Hoewel bedrijven zoals OpenAI en Google proberen dit probleem op te lossen door menselijke data van hoge kwaliteit te gebruiken, is het moeilijker om AI-gegenereerde content volledig uit te filteren. Bovendien brengt het steeds meer risico’s met zich mee voor de sociale en culturele diversiteit op internet.

Grote techbedrijven

Kunnen grote techbedrijven niet gewoon door AI-gegenereerde content eruit filteren? Niet echt. Techbedrijven besteden al veel tijd en geld aan het opschonen en filteren van de data die ze scrapen. Een insider uit de sector vertelde onlangs dat ze soms wel 90 procent van de data die ze in eerste instantie verzamelen om modellen te trainen, weggooien.

Het is waarschijnlijk de reden waarom OpenAI en anderen zich haasten om exclusieve partnerschappen te sluiten met contentgiganten uit de industrie, zoals Shutterstock, AP en kranten. Ze bezitten grote verzamelingen van menselijke data die niet zomaar op het openbare internet beschikbaar zijn.

Of krijgen we een infocalypse?

Zoals ik al eerder schreef in deze blog, lijkt het mee te vallen met de negatieve impact van met AI-gegenereerde desinformatie op de vele verkiezingen, die er dit jaar wereldwijd plaatsvinden. Toch lees ik ook steeds meer mensen die bang zijn voor een ‘infocalypse’; het moment waarop de maatschappij niet meer in staat is om de overvloed aan dubieuze informatie te beheersen en van échte informatie te onderscheiden.

Historisch gezien zijn er al voorbeelden van deze effecten, zoals de misinformatiecampagnes van de Sovjet-Unie in de jaren ’80 die de oorsprong van het AIDS-virus aan de VS koppelden (operation Denver). De gevolgen hiervan waren jarenlang voelbaar in verschillende gemeenschappen.

Tegenwoordig verergeren AI-gestuurde digitale tools deze activiteiten, die worden ingezet om verkiezingen te beïnvloeden en sociale verdeeldheid te vergroten. Meer dan 70 landen zijn inmiddels betrokken bij desinformatiecampagnes, met China dat Rusland snel inhaalt. Al zijn het niet alleen landen; 10% van de kinderen geeft inmiddels aan dat klasgenoten AI-tools gebruiken om naaktfoto’s te genereren van andere klasgenoten. Met alle gevolgen van dien.

Er wordt door de verschillende techbedrijven hard gewerkt om dit soort effecten te voorkomen, maar met de massieve hoeveelheden content die er tegenwoordig op hun kanalen worden geupload, lijkt dat steeds onmogelijker te worden.

Ja, maar…

Je ziet het bij elke nieuwe technologie; de standaard reactie: ‘Ja, maar…’. Het hoge energieverbruik, het gebruik door criminelen, de ontwrichting van de samenleving, de macht van grote techbedrijven. Allemaal valide argumenten, waar hard aan gewerkt moet worden en op verschillende vlakken al aan wordt gewerkt.

Want, waar Bitcoin eerst de oceanen liet koken volgens journalisten, is dat nu AI. Er zijn prachtige voorbeelden van waar AI helpt energie te besparen door bijvoorbeeld thermostaten slim te maken. Maar het laten werken van AI kost ook veel energie. De CO2-uitstoot van Google is bijvoorbeeld met 50% toegenomen hierdoor, die van Microsoft 30%. Onderzoek van ING laat zien dat het genereren van een simpele afbeelding, evenveel energie kost als het opladen van 522 telefoons. Het wordt komend jaar in mijn optiek een letterlijk en figuurlijk ‘hot topic’.

It will not be an entirely positive story, but the upside is so tremendous that we owe it to ourselves, and the future, to figure out how to navigate the risks in front of us.

Uitdagende voorspellingen

Het is een uitdaging om over veel andere uitdagingen en ontwikkelingen een voorspelling te doen. Vooral om de top-experts het faliekant met elkaar oneens zijn. Over de impact op de arbeidsmarkt of over of de modellen nu wel of geen gebruik mogen maken van openbare data.

Het is echt net de eerste iPhone; niemand had destijds kunnen inzien wat voor rol de smartphone in ons dagelijkse leven zou hebben. Laat staan, wat we er allemaal mee zouden gaan doen. Wie weet wat we allemaal met de iPhone 20 kunnen? Dat is het spannende van alle ontwikkelingen momenteel; je kunt bijna elke week weer een nieuwe belangrijke trend toevoegen. Welke heb ik gemist? Laat ze achter in de comments.