Record levels all over. Van gebruik tot eigenaren, van politieke aandacht tot prijzen. Cryptovaluta laten op talloze vlakken een mooie groei zien. In dit artikel duik ik in de belangrijkste ontwikkelingen die ik het komende jaar verwacht.
Voor veel mensen zijn de afgelopen maanden heel saai geweest in de wondere wereld van cryptovaluta. Een ‘Banana Zone’. Dat is een term die we gebruiken om een specifiek prijsgedeelte te omschrijven waarin een cryptovaluta zich vaak bevindt tijdens perioden van onzekerheid of zijwaartse beweging. Het verwijst naar een prijsgebied waarin de koers schommelt, zonder duidelijke richting. Dit maakt het lastig voor beleggers om sterke koop- of verkoopbeslissingen te nemen.
Maar die onzekerheid komt vooral als je puur naar de prijzen van de digitale munten kijkt. Als je uitzoomt, dan zie je hele gave ontwikkelingen. Het recente State of Crypto-rapport van het gezaghebbende Andreessen Horowitz (a16z) laat een ‘dramatic increase in activity’ zien, met 220 miljoen actieve gebruikers alleen al in september dit jaar. Drie keer zo veel als dezelfde maand vorig jaar. Volgens het rapport gaan de praktische toepassingen, zoals DeFi en DePin, helemaal door het dak qua aantal gebruikers.
Sinds de bodem van de afgelopen ‘bear markt’, waar een Bitcoin-prijs van $15.000 werd genoteerd, is de prijs inmiddels alweer met 300% gestegen en staat hij op moment van schrijven op $72.000. De prijzen van de vele andere cryptovaluta zijn met nog veel grotere percentages gestegen.
Even terugblikken
Al jaren mag ik in de glazen cryptobol kijken voor Frankwatching. Vorig jaar was voor mij de belangrijkste voorspelling dat de lancering van een zogenaamde ‘Exchange Traded Fund’ een grote impact zou gaan hebben op het hele crypto-ecosysteem. Dat was een understatement. De lancering heeft op vele vlakken de sector in een achtbaan gebracht.
Enerzijds door ineens een mogelijkheid te bieden aan grote investeerders (zoals pensioenfondsen en Family Funds), om makkelijk in Bitcoin te investeren. Dat deden ze en het werd zelfs de meest succesvolle ETF (van de 1400, waaronder ook goud) ooit, met al meer dan $55 miljard geïnvesteerd. Volgens analisten zijn we hier nog maar net begonnen, omdat het altijd veel langer duurt bij grote spelers voordat zij de beslissing nemen om in een ETF te investeren. Dat belooft dan ook veel goeds voor deze ‘new mainstream asset class’ in de komende maanden en het komende jaar.
Het succes van de ETF-markt is wat dat betreft echt een voorbeeld van Clay Christensens Innovator’s Dilemma. Als er nieuwe technologie opduikt, zijn de gevestigde partijen in een markt (in dit geval traditionele vermogensbeheerders, banken en makelaars) vaak traag om deze te omarmen, waardoor disrupters een grote voorsprong krijgen.
Het afgelopen jaar zijn ook megastappen gezet in de volwassenwording van het ecosysteem. Zoals ik al voorspelde; de cowbows zijn richting de uitgang gegaan. De partijen die niet aan de Europese crypto-wetgeving MICAR wilden voldoen, hebben Europa verlaten. Je ziet nu enkel nog bedrijven actief die voldoen aan die wetgeving. Eind dit jaar bieden zij ook alleen nog maar producten en diensten aan, die aangeboden mogen worden en zal afscheid worden genomen van bijvoorbeeld bepaalde cryptovaluta die niet voldoen aan de regels.
In mijn vrije tijd ben ik bestuurslid bij de BCNL Foundation, de brancheorganisatie voor alle partijen en professionals in het ecosysteem voor cryptovaluta en blockchain. Van cryptovalutabeurzen tot investeerders; als ik iets terughoor van de professionals, dan is het dat het heel pittig is om aan de wetgeving te voldoen. Sommige partijen hebben soms al maandenlang 10 professionals die er fulltime aan werken. Wel zorgt het voor een eerlijk speelveld met andere spelers en misschien nog wel het belangrijkste… Vertrouwen.
Iets dat door de vele schandalen en cowbows en flinke deuk heeft gekregen de afgelopen jaren en door deze nieuwe wetgeving weer terugkomt. Dat laatste hoor ik ook echt terug van institutionele investeerders en family funds, waar ik zelf mee werk rondom cryptovaluta. Zowel de lancering van de ETF als de MICAR zijn de ‘quality seal of approvals’ die zij nodig hadden om aan de slag te gaan met Bitcoin. Je ziet momenteel een bijzonder sterke stijging van het aantal partijen dat hier nu in investeert.
We naderen razendsnel 2025. Tijd om vooruit te kijken. Of beloftes waar kunnen worden gemaakt, of de duurzame groei doorzet en wat we allemaal kunnen verwachten op gebied van technologie, adoptie en regulatie. In de afgelopen maanden heb ik de grootste crypto-events mogen bezoeken in Singapore, Barcelona, Dubai en Amsterdam. Daarnaast heb ik in voorbereiding op dit artikel talloze experts en analisten gesproken, om een goed beeld te krijgen van wat we kunnen verwachten in 2025 op gebied van crypto. De 5 belangrijkste trends die ik voorzie:
5 belangrijkste cryptovaluta-trends voor 2025
1. Back to the roots: payments
Met alle ontwikkelingen op de onderliggende blockchain-technologie, zoals NFTs, DeFi, DAOs en DePin, vergeten we waar Bitcoin eigenlijk voor was gemaakt. Zoals we mooi kunnen teruglezen in de ‘whitepaper’ van de -nog steeds mysterieuze- ontwikkelaar Satoshi Nakamoto; “A Peer-to-Peer Electronic Cash System”. Makkelijk geld naar een andere persoon of partij sturen, zonder tussenpersoon.
Omdat Bitcoin zelf te langzaam en duur is om snel betalingen te voldoen, zijn de zogenaamde ‘stablecoins’ in rap tempo populair geworden. Stablecoins verwerkten twee keer zoveel geld in transacties als creditcardmaatschappij Visa en twintig keer zoveel als Paypal in het tweede kwartaal. Dat is $ 8,5 biljoen aan Stablecoin-transacties.
En er is een duidelijker reden waarom ik zie dat Stablecoins zo populair zijn geworden: je kunt ze over de grens sturen voor een fractie van de kosten en tijd die het kost om regulier geld te sturen. Een internationale overschrijving kost mij normaal ongeveer 50 euro, terwijl een vergelijkbare Stablecoin-transactie mij nu rond de 1 euro kost als ik dit via de Ethereum blockchain overmaak en minder dan één cent op Coinbase’s Base-blockchain.
De grootste Stablecoin Tether boekte in 2023 meer winst dan de grootste vermogensbeheerder van de wereld; BlackRock. Tether boekte vorig jaar $ 6,2 miljard aan winst, waarmee het de $ 5,5 miljard van BlackRock overtrof. Tether behaalde dit met minder dan 100 werknemers, terwijl BlackRock een personeelsbestand van 20.000 heeft.
Indrukwekkende cijfers, en ze gebruiken geen leuke ‘gimmick’, maar iets dat beter werkt en veel geld bespaart. Je ziet dat ook heel mooi terug in waarvoor de onderliggende technologie wordt gebruikt:
Bron: a16zcrypto, State of Crypto Report 2024
Het gaat voor mij dan ook echt de belangrijkste trend worden in het komende jaar. Je ziet ook al allerlei grote gevestigde partijen die hier druk mee bezig zijn. Paypal heeft bijvoorbeeld de eerste zakelijke betaling uitgevoerd met zijn eigen stablecoin, PYUSD. Dit om te laten zien hoe digitale valuta’s commerciële transacties kunnen verbeteren. Het wil deze Stablecoin op korte termijn wereldwijd gaan aanbieden.
Net als Mastercard, dat een Bitcoin-kaart heeft uitgebracht. Het maakt het niet alleen mogelijk voor haar 1 miljard gebruikers en 100 miljoen kaartacceptanten om zo cryptopayments te maken en ontvangen, maar legitimeert Bitcoin in naar mijn mening steeds meer als een alledaagse valuta die verder gaat dan alleen een waardeopslag.
Dat zie je ook mooi terug in de plannen van messaging app Telegram, met bijna een miljard gebruikers wereldwijd. Recent heeft het een Stablecoin geïntegreerd, waarmee gebruikers peer-to-peer betalingen binnen de app kunnen doen. Ik heb het laatst met een medewerker van Telegram getest en was verbaasd over hoe snel en simpel dit ging. Het oversteeg mijn ervaring met de huidige diensten als Tikke en Ideal.
2. Geld verdienen met voorspellen
Als ik geld zou verdienen met de voorspellingen die ik hier op Frankwatching heb gedaan en zijn uitgekomen in de vele trendblogs voor crypto, blockchain, AI en events, dan had ik waarschijnlijk niet meer hoeven werken. Helaas blijft het vrijwilligerswerk, dat ik overigens wel nog steeds vol enthousiasme doe.
We houden als mensen nu eenmaal van gokken. Maar krijgen ook een goed gevoel van voorspellen. Het geeft ons een gevoel van controle en veiligheid. Hoewel het menselijk instinct ons aanzet om de toekomst te voorspellen om risico’s te vermijden, zijn er grenzen aan wat voorspelbaar is. Dit is vooral het geval in de VUCA-wereld waar we momenteel in leven. Vol onzekerheden op geopolitiek en financieel gebied en snelle technologische ontwikkelingen die niet meer zijn bij te houden.
Laatst sprak ik in Singapore met de oprichter en CEO van Polymarket. Dat is een van de meest succesvolle nieuwe blockchainplatformen. Op deze voorspellingsmarkt kunnen gebruikers inzetten op de uitkomst van toekomstige gebeurtenissen. Gebruikers kopen en verhandelen ‘aandelen’ van mogelijke uitkomsten, zoals politieke verkiezingen, sportuitslagen of economische trends. De prijs van een aandeel weerspiegelt de waarschijnlijkheid van de gebeurtenis, gebaseerd op de marktperceptie. Als meer mensen denken dat een uitkomst waarschijnlijk is, stijgt de prijs.
Het platform is vooral in het nieuws gekomen rondom de Amerikaanse verkiezingen en je kunt er de meest uiteenlopende voorspellingen volgen. Of Israel een nieuwe aanval op Iran gaat uitvoeren, maar ook hoe een nieuwe Netflix-serie gaat eindigen. Hoe de nieuwe James Bond er uit gaat zien, wanneer we AGI gaan krijgen en wanneer Taylor Swift gaat trouwen. Erg leuk om regelmatig eens doorheen te scrollen.
Het platform maakt gebruik van Blockchain-technologie, wat zorgt voor transparantie en decentralisatie. Polymarket ondersteunt het concept van ‘wisdom of the crowd’, waarbij collectieve meningen en voorspellingen vaak accuraat zijn. Het platform is vooral populair onder gebruikers die data-gedreven beslissingen willen maken, op basis van realtime marktinzichten en voorspellingen.
Het gebruik is de afgelopen tijd explosief gestegen en ik verwacht het komende jaar dat deze trend nog meer zal toenemen.
Bron: Dune
3. Memecoin Sypercycle
Memecoins zijn altijd een bijzonder kenmerk van crypto geweest, maar het afgelopen jaar zijn ze uitgegroeid tot een dominant thema in het ecosysteem. Eerder schreef ik al over de website Pump&Fun, waar je zelf heel makkelijk met een paar klikken een eigen memecoin kan maken. En dat hebben we gemerkt. Op een gegeven moment werden er 20.000 memecoins gemaakt, en dat per dag. Op het moment van schrijven zijn het er al meer dan 2 miljoen.
It’s all the worst elements of our industry condensed into one epilepsy-inducing website. – Paul Dylan-Ennis, University College Dublin
Meer dan 99% van de memecoins die op Pump.fun zijn gelanceerd, zijn binnen de eerste week ‘dood’. Veel van mijn collegacrypto-experts vinden deze cijfers ontmoedigend en beschamend. Het leidt tot een duidelijke groei in de groep zogenaamde ‘cryptonihilisten’ binnen het ecosysteem. Mensen die denken dat we hier binnen niets anders doen dan memes maken en rondstrooien.
Toch zie ik ook wel de positieve kanten ervan. Kanten die komend jaar ook echt duidelijker belicht gaan worden en een steeds grotere impact gaan hebben op het ecosysteem. Ten eerste trekken memecoins een groot en divers publiek aan. Van beginners tot ervaren investeerders. Dit zorgt voor meer bewustzijn en betrokkenheid rondom crypto als geheel. Hun populaire en vaak humoristische aard verlaagt de instapdrempel en maakt crypto toegankelijk voor mensen die normaal misschien afgeschrikt zouden worden door complexe projecten. Dit stimuleert een grotere acceptatie en creëert een ingang voor gebruikers die later ook serieuzere projecten ontdekken.
Daarnaast zorgen memecoins zichtbaar voor een boost in de liquiditeit van de cryptomarkt. Door het grote handelsvolume in populaire memecoins zoals Dogecoin en Shiba Inu komen er meer transacties op blockchainnetwerken. Dit stelt de schaalbaarheid en infrastructuur van het ecosysteem op de proef, en zorgt voor verbetering. Deze munten maken ook duidelijk dat crypto niet alleen over serieuze investeringen of technologie gaat, maar dat er ruimte is voor cultuur, creativiteit en gemeenschap.
Dit helpt de markt in mijn optiek diverser te maken en trekt ontwikkelaars aan die experimenteren met nieuwe toepassingen en gebruikscases voor blockchaintechnologie. Denk aan NFTs, gamification, en socialmedia-integraties.
Ze dragen bij aan een levendig, dynamisch crypto-ecosysteem en hebben de potentie om de komende jaren nog meer te groeien en impact te hebben. Wat begon als humor of trend, zou wel eens een blijvende kracht kunnen worden. Een kracht die helpt om crypto verder te democratiseren en te integreren in het dagelijks leven.
4. Groeten Onbekinde
In Maastricht wordt prins carnaval ook wel de ‘groeten onbekinde’ genoemd, totdat bekend is wie er achter het masker zit. Het is ook een begrip dat ik vaak gebruik in mijn voorspellingen van volgend jaar. We leven in een gekke tijd, waarin zoveel geopolitieke spanningen, maar ook maatschappelijke ontwikkelingen spelen, die in korte tijd een enorme impact kunnen hebben op de wereldeconomie.
De wereldwijde financiële situatie heeft ook een grote invloed op de cryptomarkt, en een mogelijke crisis in de traditionele financiële wereld (TradFi) zou de huidige stijging in cryptowaarde ernstig kunnen bedreigen en het ecosysteem weer in een ‘bear market’ kunen storten.
Hoewel Bitcoin en andere crypto’s onafhankelijk van traditionele markten bestaan, zijn ze toch gevoelig voor economische onzekerheden. Denk aan inflatie, hoge schulden en geopolitieke spanningen, zo laten verschillende onderzoeken zien.
Een financiële crisis in 2025 kan, volgens experts, ontstaan door overgewaardeerde tech- en AI-aandelen, een stijgende staatsschuld en toenemende geopolitieke risico’s. In het geval van een crisis zal er waarschijnlijk een initiële verkoopgolf zijn, waarbij beleggers naar liquiditeit zoeken en ook crypto tijdelijk in waarde kan dalen.
Op de lange termijn echter, kan de vraag naar gedecentraliseerde activa juist toenemen, waardoor crypto mogelijk een ‘save haven’ wordt voor investeerders. Hoewel niet iedereen crypto als veilige investering ziet, benadrukken anderen dat de unieke eigenschappen van blockchain, zoals transparantie en decentralisatie, ervoor kunnen zorgen dat de sector sterker uit een crisis komt.
Hier durf ik dan ook geen enkele voorspelling over te doen. Als ik kijk naar wat ik allemaal hoor op events, wat ik hoor van de vele experts en collegaprofessionals uit het ecosysteem en anaylisten, dan staan alle seinen op groen voor een ongekende harde groei de komende maanden. Een ‘bull market’ zoals we die nog nooit hebben gezien. Aan de andere kant, kan een werelwijd ‘Black Swan’-event de hele economie in een diep dal storten en daarin de crypto’s meesleuren. Ik ben erg benieuwd hoe ik hier over een jaar, als ik weer dit artikel ga schrijven, op kan terugkijken.
5. Het politieke instrument
For too long, the average American has been squeezed by the big banks and financial elites. It’s time we take a stand—together! – Donald Trump
De afgelopen presidentsverkiezingen in de VS op 5 november worden door velen gezien als de eerste ‘crypto-verkiezingen’. Grote sommen geld zijn geïnvesteerd in pro-crypto politieke actiecomités. Kamala Harris sprak zich uit over het aanmoedigen van “innovatieve technologieën”, terwijl Donald Trump zijn eerdere kritiek op Bitcoin heeft laten varen en de VS wil omvormen tot het “crypto-kapitaal van de wereld”.
Volgens de lobbygroep Stand With Crypto bestaat er een “crypto-stemmer”: een groeiende, betrokken en partijoverstijgende groep. De organisatie claimt dat crypto voor 52 miljoen Amerikanen prioriteit is in de verkiezingen.
https://platform.twitter.com/embed/Tweet.html?creatorScreenName=Scheele&dnt=true&embedId=twitter-widget-0&features=eyJ0ZndfdGltZWxpbmVfbGlzdCI6eyJidWNrZXQiOltdLCJ2ZXJzaW9uIjpudWxsfSwidGZ3X2ZvbGxvd2VyX2NvdW50X3N1bnNldCI6eyJidWNrZXQiOnRydWUsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfdHdlZXRfZWRpdF9iYWNrZW5kIjp7ImJ1Y2tldCI6Im9uIiwidmVyc2lvbiI6bnVsbH0sInRmd19yZWZzcmNfc2Vzc2lvbiI6eyJidWNrZXQiOiJvbiIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfZm9zbnJfc29mdF9pbnRlcnZlbnRpb25zX2VuYWJsZWQiOnsiYnVja2V0Ijoib24iLCJ2ZXJzaW9uIjpudWxsfSwidGZ3X21peGVkX21lZGlhXzE1ODk3Ijp7ImJ1Y2tldCI6InRyZWF0bWVudCIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfZXhwZXJpbWVudHNfY29va2llX2V4cGlyYXRpb24iOnsiYnVja2V0IjoxMjA5NjAwLCJ2ZXJzaW9uIjpudWxsfSwidGZ3X3Nob3dfYmlyZHdhdGNoX3Bpdm90c19lbmFibGVkIjp7ImJ1Y2tldCI6Im9uIiwidmVyc2lvbiI6bnVsbH0sInRmd19kdXBsaWNhdGVfc2NyaWJlc190b19zZXR0aW5ncyI6eyJidWNrZXQiOiJvbiIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfdXNlX3Byb2ZpbGVfaW1hZ2Vfc2hhcGVfZW5hYmxlZCI6eyJidWNrZXQiOiJvbiIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfdmlkZW9faGxzX2R5bmFtaWNfbWFuaWZlc3RzXzE1MDgyIjp7ImJ1Y2tldCI6InRydWVfYml0cmF0ZSIsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfbGVnYWN5X3RpbWVsaW5lX3N1bnNldCI6eyJidWNrZXQiOnRydWUsInZlcnNpb24iOm51bGx9LCJ0ZndfdHdlZXRfZWRpdF9mcm9udGVuZCI6eyJidWNrZXQiOiJvbiIsInZlcnNpb24iOm51bGx9fQ%3D%3D&frame=false&hideCard=false&hideThread=false&id=1847119160628990165&lang=nl&origin=https%3A%2F%2Fwww.frankwatching.com%2Farchive%2F2024%2F11%2F09%2Fcryptovaluta-trends-2025%2F&sessionId=58e4e33bd03342f9b4250d1f5ee95b7afb2a3b27&siteScreenName=frankwatching&theme=light&widgetsVersion=2615f7e52b7e0%3A1702314776716&width=500px
Hoewel crypto tijdens de verkiezingen veel geld en aandacht kreeg, is het de vraag of dit echt prioriteit had bij de kandidaten. Harris gaf een vage toezegging over innovatie zonder concrete beloftes te doen. Trump, die al meerdere NFT-collecties heeft verkocht en cryptodonaties accepteert, lijkt vooral zijn eigen belangen na te streven en mist kennis over de technologie.
In de Verenigde Staten zijn het vooral verkiezingsbeloften, maar in andere landen zien we juist heel andere bewegingen. Argentinië worstelt bijvoorbeeld momenteel met de hoogste inflatie ter wereld en een dalende prijs van haar munt. $ 100.000 in Argentijnse peso’s uit 1995 zou vandaag de dag ongeveer $ 310 waard zijn. Een ongekende waardedaling. Meer dan een derde van de Argentijnse bevolking gebruikt daarom crypto voor dagelijkse transacties. Het land heeft het hoogste aantal werknemers ter wereld wat betaald wordt in crypto, met meer dan 50% van de freelance-economie die de afgelopen jaren door crypto wordt aangestuurd.
Helemaal aan de andere kant van de wereld zien we ook een bijzondere ontwikkeling. Bhutan, het kleine koninkrijk tussen India en China met minder dan een miljoen inwoners, speelt een verrassend grote rol in de Bitcoinwereld. Volgens onderzoek bezit de overheid maar liefst 13.011 BTC, met een waarde van ongeveer 780 miljoen dollar. In dit land wordt op grote schaal aan Bitcoin-mining gedaan. Iets waar men de capaciteit momenteel van 100 naar 600 megawatt aan het uitbreiden is. Waar normaal Bitcoin-minin geheel negatief in het nieuws is vanwege het energiegebruik, worden de miners in Bhutan volledig groen gedraaid, op waterkrachtenergie.
De wereld van crypto staat nooit stil
Als we vooruitkijken naar 2025, is één ding duidelijk: de cryptowereld blijft verrassen, uitdagen en kansen bieden. Of het nu gaat om nieuwe toepassingen, meer regulering of een verdere integratie in ons dagelijks leven, de wereld van crypto staat nooit stil. Ik ben onwijs benieuwd of mijn voorspellingen ook het komende jaar weer uit gaan komen!
Disclaimer: zoals altijd zijn dit mijn persoonlijke meningen en hebben deze op geen enkele manier betrekking op de bedrijven waarbij ik betrokken ben. Het is ook geen beleggingsadvies, maar puur informatieve informatie.
