Vroeger, als klein kind, rende ik achter een bal aan zonder ook maar een seconde na te denken over technologie. Je trapte, je rende, je juichte. Het WK keek ik met grote ogen op een televisie die maar één hoek kende. Sindsdien is er het een en ander veranderd.
De afgelopen jaren hebben we gezien hoe technologie langzaam maar zeker zijn intrede deed in het voetbal, van de eerste goalline-technologie tot VAR. Maar dit WK in Canada, Mexico en de Verenigde Staten tilt dat naar een volledig nieuw niveau. Een paar gave innovaties die mij opvielen:
De bal die je moet opladen
We beginnen bij het begin: de bal. De officiële wedstrijdbal van dit WK, de Adidas Trionda, bevat een ingebouwde bewegingssensor die bijhoudt wanneer en hoe de bal wordt aangeraakt. Voor gebruik moet de bal niet alleen worden opgepompt, maar ook worden opgeladen. Die sensor communiceert rechtstreeks met het buitenspelsysteem en geeft op de milliseconde nauwkeurig aan wanneer een speler de bal raakt. Simpel idee, ingrijpende gevolgen.
3D-avatars van elke speler
Elke speler op dit toernooi wordt digitaal gescand om een nauwkeurige 3D-avatar te maken. Die avatar wordt gebruikt in het buitenspelsysteem, dat tot 29 lichaamsonderdelen per speler zo’n 50 keer per seconde bijhoudt. De combinatie van die avatar met de sensor in de bal maakt het mogelijk om buitenspelbeslissingen in seconden te nemen en die beslissing direct als 3D-animatie uit te zenden. Toeschouwers thuis en in het stadion zien zo precies waarom een doelpunt wel of niet wordt goedgekeurd. Transparantie als toeschouwersrecht.
Football AI Pro: gelijke kansen voor alle 48 landen
Dit vind ik persoonlijk de meest indrukwekkende innovatie. Football AI Pro is een AI-assistent gebouwd op honderden miljoenen voetbaldatapunten, getraind op meer dan 2.000 voetbalspecifieke statistieken. Coaches kunnen er voor en na wedstrijden tactieken mee analyseren, de patronen van tegenstanders mee doornemen en zelfs live suggesties ontvangen over wisselmoment en op basis van vermoeidheidsmarkers. Maar het allerbelangrijkste: alle 48 deelnemende landen krijgen er toegang toe, ongeacht budget of staf. Voor het eerst in de WK-geschiedenis speelt El Salvador met dezelfde data-infrastructuur als Duitsland.
De bodycam van de scheidsrechter
Na een geslaagde test tijdens de FIFA Club World Cup van 2025 draagt elke scheidsrechter op dit WK een bodycam. AI-stabilisatiesoftware werkt de bewegingsonscherpte real-time weg, zodat de beelden vloeiend zijn en direct de uitzending ingaan. Je ziet daadwerkelijk wat de scheidsrechter ziet op het moment van een beslissing. Dat is niet alleen fascinerend voor de kijker thuis, maar ook een waardevol instrument voor de coaching en beoordeling van scheidsrechters zelf.
Al met al is dit het eerste WK waarbij AI niet op de achtergrond meeloopt, maar volledig verweven is met elke wedstrijd, elke beslissing en elke beleving. Van de bal op het veld tot het scherm in je woonkamer. Ik kijk echt enorm uit naar de wedstrijden van Oranje, en eerlijk gezegd ben ik al net zo opgewonden als dat kleine kind dat ooit achter een bal aan rende. Alleen nu begrijp ik de buitenspelregel eindelijk echt…. in ieder geval beter dan vroeger.
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
