defi spreker

Jan Scheele > defi spreker

Tag: defi spreker

Gebruik de heldenreis voor je volgende presentatie
BlogBy dev

Gebruik de heldenreis voor je volgende presentatie

Gebruik de heldenreis voor je volgende presentatie: Titanic, James Bond, Star Wars en Harry Potter… Totaal verschillende films, maar toch hebben ze één ding gemeen: de structuur die is gebruikt voor het schrijven van het verhaal. Meer dan de helft van de best bekeken TED-talks en bekende toespraken van Al Gore, Margaret Thatcher en Martin Luther King hebben gebruikgemaakt van de hero’s journey van hoogleraar in de mythologie Joseph Campbell. In dit artikel bespreek ik de stappen die je kunt zetten in jouw heldenreis voor een volgende presentatie.

Op één uitzondering bij NASA na, zijn er gelukkig nog geen mensen overleden aan powerpoints. Maar we kennen allemaal de eindeloze, technische, data-overladen slidedecks die overlopen van bulletpoints, die het publiek wel mentaal ‘death by powerpoint’ maken.

Of ik nu zelf spreek op een event of een training geef, het vertellen van een verhaal staat altijd centraal. Je wil het publiek raken, verrassen en een boodschap meegeven die bijblijft, wordt doorverteld en het startpunt van iets is. Ik hoor vaak dat je in een zakelijke setting geen verhalen kan en zou moeten vertellen. Maar mensen herinneren zich de verhalen, niet de cijfers. Dit laten verschillende onderzoeken zien, vooral rondom de werking van de hersenen.

The most powerful person in the world is the storyteller. The storyteller sets the vision, values and agenda of an entire generation that is to come. – Steve Jobs

Activeer de happy hormones

In de breingebieden van Broca en Wernicke wordt volgens Harvard de informatie van jouw voordracht verwerkt. Als deze niet goed is omlijst door de spreker, dan gaat het brein dit zelf doen. Dit kan volgens de onderzoekers het verhaal juist in een verkeerde richting brengen. Het vertellen van een verhaal is daarnaast de enige manier om de hersenen op bepaalde gebieden te activeren. Zo kan het publiek de boodschap zich eigen maken, laat onderzoek van Princeton zien.

Niet alleen onderdelen van het brein, maar ook hormonen als cortisol, dopamine en oxytocine spelen een rol. Ze worden tijdens het luisteren naar een verhaal in jouw brein losgelaten, volgens onderzoek van Nature. Oxytocine zorgt voor empathie, wat belangrijk is voor de goede connectie met de spreker. Dopamine zorgt voor de emotionele reactie en daaruit vloeiende betrokkenheid bij het verhaal. En cortisol zorgt voor het opslaan van herinneringen, wat uiteraard handig is als je als spreker een verhaal wil vertellen dat tot actie aanzet.

De heldenreis

Feiten en cijfers zijn er genoeg, toch zie ik veel sprekers nog moeite hebben met het samenstellen van een verhaal. Het gebruik van de heldenreis kan in mijn optiek een geweldige structuur geven aan een verhaal, wat niet alleen het publiek inspireert, maar ook activeert.

Campbell ontwikkelde de hero’s journey in 1949 als framework van 17 stappen. Scriptschrijvers van Hollywood hebben dit teruggebracht tot 12. Het is een geweldige structuurtemplate voor het schrijven van verhalen die indruk maken, die bijblijven en die worden doorverteld. Niet alleen voor het schrijven van een filmscript, maar juist ook voor het samenstellen van een verhaal voor een presentatie.

De heldenreis uitstippelen

Campbell begon met 17 stappen, Hollywood maakte er 12 van en voor het geven van een presentatie heb ik het aantal stappen terug gebracht naar 6. De afgelopen jaren heb ik veel geëxperimenteerd met sprekers met de verschillende stappen en je ziet dat bepaalde elementen perfect in een boek of een film passen, maar écht niet in een presentatie.

De truc bij de heldenreis, is om niet jezelf als held neer te zetten, maar het publiek zich dat te laten voelen. Je stippelt de reis vervolgens met de volgende stappen uit.

1. De aftrap

Elk goed verhaal begint met de ‘why’. Waarom vertel je dit verhaal? Wat is de situatie die je daartoe heeft aangezet? Wat is jouw doel van het vertellen van dit verhaal: het publiek informeren, tot actie aanzetten, …?

2. De start van het avontuur

De echte trigger die jouw avontuur heeft gestart. Je ziet dit bij veel TED-talks, maar ook toespraken van bijvoorbeeld Al Gore en Steve Jobs terug in de persoonlijke anekdotes waarmee men altijd begint. Dit kan een positieve spark zijn die je opdeed op het werk, maar ook een bijna-doodervaring. Dit is hét moment dat het publiek moet vastlijmen aan de stoel en de telefoons laten wegleggen.

3. Kwetsbaarheden

Kwetsbaarheid is in mijn optiek een van de belangrijkste eigenschappen die je als spreker moet laten zien, om jouw verhaal en jezelf te verbinden met het publiek. In deze derde stap van de heldenreis bespreek je de spannende veranderingen, jouw onzekerheid bij deze reis en de stappen die je moet zetten buiten jouw comfortzone. Je zorgt niet alleen gelijk voor de goede verbinding met het publiek, maar geeft ook gelijk de kaders mee voor de rest van het verhaal.

4. Meet the mentor

Je gaat het avontuur niet zomaar starten zonder de juiste ervaring en wijsheid, die jou kan begeleiden tijdens de reis. Gandalf in The Lord of the Rings, Q in James Bond en Alfred in Batman zijn dit in de bekende films, maar volgens Campbell kan dit juist ook een symbool zijn.

In storytelling is autoriteit ontzettend belangrijk, dus in deze stap is het belangrijk om jezelf te positioneren als die fijne mentor, die graag inzichten, training, advies en vertrouwen geeft om de reis te maken en de uitdaging aan te gaan. Veel sprekers gebruiken deze stap om aan te geven wat hun achtergrond is bij het onderwerp.

5. Tegenslagen, Tegenwerpingen en Tegenstellingen

Overtuigen om iets te doen heeft vaak te maken met verandering. Verandering heeft vaak te maken met nieuwe manier van zijn, van werken en/of denken. Maar, je moet wel het publiek mee krijgen. De zesde stap in de heldenreis is ontzettend belangrijk, om het publiek voor te schotelen wat voor verandering er plaats zal vinden.

Je ziet dit terug in de meeste films: de verandering van het karakter van de hoofdpersonage, maar ook in veel bekende toespraken. Als je de toespraken van grootheden als Martin Luther King, Elon Musk en Steve Jobs analyseert, dan zie je dat ze vol zitten met contrasten. Positieve en negatieve krachten, die het publiek voors en tegens laten zien. Volgens onderzoek van Berkeley zijn mensen van nature aangetrokken door contrasten en stimuleert het de hersenen op verschillende plakken, waardoor je als luisteraar niet alleen beter betrokken raakt bij het verhaal, maar het ook nog eens beter onthoudt.

6. Bestemming bereikt

Je hebt de top van de berg bereikt! Tijdens bergbeklimmen heb ik geleerd om niet alleen vooruit, maar juist ook veel achteruit te kijken. Om te kijken welk pad je hebt gevolgd, te genieten van en te reflecteren op wat je allemaal al hebt afgelegd. Aan het einde van een presentatie is het altijd belangrijk om jouw verhaal goed af te ronden. Goede presentaties eindigen altijd met een duidelijke samenvatting van het afgelegde pad, de positieve en negatieve kanten en het uiteindelijke resultaat: de beloning.

De heldenreis is natuurlijk helemaal af met een krachtige ‘call-to-action’ op het einde, die uitnodigt voor het volgende avontuur!

Wat is het metaverse en welke rol speelt blockchain hierin?
BlogBy dev

Wat is het metaverse en welke rol speelt blockchain hierin?

Wat is het metaverse en welke blockchain rol in metavesre: Recent deelde Mark Zuckerberg de plannen van Facebook om het bedrijf van social media om te vormen tot een metaverse. En ook andere bedrijven zijn al bezig met het ontwikkelen van metaverse-achtige producten, zoals Christian Louboutin en Fortnite. Wat is het metaverse? En hoe kan blockchain-technologie hier mede vorm aan geven? Dat lees je in dit artikel.

Wifi, smartphones, cryptovaluta en augmented reality, ze werden allemaal voorspeld in 1992 door ‘tech nostradamus’ Neal Stephenson in zijn boek Snow Crash. Ook wel de ‘bijbel van Silicon Valley’. Het boek was zelfs de inspiratiebron voor Google Maps. Het metaverse begint nu in een stroomversnelling te komen.

Wat is het metaverse?

Het metaverse is een virtueel sociaal netwerk. Je kunt hier niet alleen met elkaar communiceren, maar ook dingen bouwen en doen die in het echt onmogelijk waren. Geïnspireerd door Burning Man werd 15 jaar geleden Second Life opgezet, het eerste grote metaverse.https://www.linkedin.com/embeds/publishingEmbed.html?articleId=8235875696513038414

Miljoenen mensen waren onderdeel van deze virtuele gemeenschap, waaronder ook Barack Obama en een paar honderdduizend Nederlanders. Bedrijven als Philips, Nike en ABN AMRO hadden er een virtuele vestiging. Op het virtuele eiland ‘DropZone’ traden artiesten als Di-rect op en het CDA ging zelfs de virtuele straat op om zieltjes te winnen. Mensen betaalden met de virtuele munt ‘Linden Dollar’ en ontmoetten elkaar in de virtuele bar, de voorlopers van Bitcoin en Tinder.

De hype ging over en het idee van een metaverse werd in light varianten op de markt gebracht, denk aan Facebook en Reddit. Intussen zijn de ontwikkelingen op het gebied van augmented reality en virtual reality in een stroomversnelling gekomen. Ook door de overnames van Facebook, Microsoft en Google van verschillende bedrijven uit de sector.

Online gamen heeft de afgelopen jaren een waanzinnige groei en ontwikkeling doorgemaakt, waar ook verschillende Second Life-elementen zijn terug te vinden. Zoals het kopen en inrichten van virtuele omgevingen en het ontwikkelen van een online identiteit. In die in-game economie gaan inmiddels miljarden dollars per jaar om.

De plannen van Facebook

Ook Facebook wil het bedrijf dus omvormen tot een metaverse. Nu waren allerlei bedrijven al bezig met het ontwikkelen van metaverse-achtige producten, van metaverse modeshows van Christian Louboutin tot metaverse paddotrips. De maker Epic van de razendpopulaire game Fortnite haalde recent nog $1 miljard op om de eigen metaverse-visie verder uit te bouwen.

 It will be a massively participatory medium of a type that we really haven’t seen yet, with a fair economy in which all creators can participate, make money and be rewarded. – Tim Sweeney, CEO Epic Games

Een bedrijf als Facebook brengt dit naar een veel hoger level. Dit door het aantal gebruikers van het platform, de kennis van het opzetten van een social medium en AR/VR en uiteraard een grote zak geld om het te ontwikkelen.

This is going to be a really big part of the next chapter for the technology industry, It will be the next generation of the internet – Mark Zuckerberg

Zuckerberg wil meer dan een miljard mensen op deze manier met elkaar gaan verbinden. Dit gaat dus wat verder dan een status lezen op Facebook van een vriend uit een ander land. En ook verder dan een augmented reality app, waarmee je realtime kunt kijken hoe een IKEA-meubel in jouw woning of make-up op jouw gezicht eruit kan zien.

Een omgeving waar je onderdeel van bent

Het gaat er echt om dat je als gebruiker voelt dat je er onderdeel van bent. Alsof je er fysiek ook echt inzit met andere personen, op een andere plek. Dat is iets wat de meeste lezers van Frankwatching waarschijnlijk nog nooit hebben ervaren, maar veel gamers wel. Gamingplatform Roblox, met meer dan 120 miljoen gebruikers, biedt al een dergelijke omgeving. Deze is compleet met eigen identiteit, sociaal netwerk, eigen regels en handhaving en zelfs een functionerende economie.

It’s the newest macro-goal for many of the world’s tech giants – Matthew Ball, Amazon

Facebook heeft inmiddels 10.000 werknemers op metaverse-projecten gezet, Google heeft al veel gave projecten gelanceerd, net als Amazon met Lumberyard en Sumerian. Apple zal binnenkort zeer waarschijnlijk een eigen AR-bril lanceren. Het bedrijf heeft met een waanzinnig bereik uiteraard grote potentie om een eigen metaverse op te zetten met allerlei verschillende functionaliteiten, die mooi aansluiten op de eigen producten. Maar net als met Second Life, zal de kracht juist komen uit alle organisaties die samen één metaverse gaan inrichten. In plaats van allemaal een eigen wereld maken.

A vision that spans many companies; the whole industry. It will be an embodied internet – Mark Zuckerberg

Weg met de walled gardens

De gave plannen van de grote technologiegiganten daargelaten… het metaverse zou in mijn optiek juist veel foute ontwikkelingen rondom het internet weer op het goede spoor kunnen brengen. De eindeloze stroom onthullingen en rechtszaken rondom privacyschendingen, de datasilo’s die een vrijwel onaantastbare voorsprong geven op gebied van AI, maar ook de verregaande invloed op veel aspecten van ons leven, zorgen voor een redelijk negatief beeld over de grote technologiebedrijven.

Everybody from an individual participant to a major developer should participate on equal terms. Only that way can you get a really enduring free and fair economy that is built on the same foundational principles as our country. If the metaverse is open, each company will still want to own some things. The principle here is every creator owns their original creations and has the right to make the profit from them – Tim Sweeney, CEO Epic Games

Binnen de ontwikkelingen zie ik dan ook een geweldige rol weggelegd voor blockchain-technologie, op 4 manieren:

1. Decentrale organisatie

Geen centrale controle door een bedrijf als Facebook of Google, een overheid of een persoon, maar juist door alle deelnemers gezamenlijk. Op een decentrale manier. Decentrale autonome organisaties (DAOs) zijn organisaties zonder een centrale autoriteit, die worden bestuurd op basis van vooraf geprogrammeerde slimme contracten (smart contracts). Wat Bitcoin doet met geld, doet een DAO met organisaties.

Binnen een DAO zijn geen hiërarchieën, is alles transparant en worden mensen die werk verrichten voor de DAO betaald in cryptovaluta.

Je ziet dit al mooi in werking bij Decentraland, een open-source virtual reality-initiatief. Het noemt zichzelf de eerste echte decentrale wereld, volledig opererend als DAO. In deze interactieve 3D-wereld kan iedereen een stuk LAND kopen, een museum of club bezoeken en een gokje wagen in een casino. Bedrijven als Coca-Cola verkopen er virtuele producten en laatst werd ook het eerste VR-muziekfestival georganiseerd.

2. Self-sovereign identity

Decentrale organisaties liggen ook mooi in lijn met een onderwerp waar ik in mijn vorige artikel op Frankwatching over schreef: Self-sovereign identity (SSI). Als gebruiker weer helemaal ‘in control’ over jouw eigen identiteit en data. Een ‘open metaverse’, dat is gebouwd met ‘privacy by design’ en SSI, geeft een geweldige basis voor een wereld waar de gebruiker zelf bepaalt met wie hij/zij zijn gegevens deelt en op wat voor manier.

Niet meer voor elk onderdeel van de virtuele omgeving een account maken, waar je verplicht al jouw identiteits- en NAW-gegevens moet achterlaten. Maar 1 account die jij zelf beheert, bij je draagt en waarvan je alleen het noodzakelijke deelt.

3. Zero-knowledge proofs

Een stap verder gaan Zero-knowledge proofs (ZKP), een blockchain-oplossing waarmee je kunt bewijzen aan een andere partij dat je echt bent. Of dat je bijvoorbeeld jouw leeftijd of geslacht deelt, zonder dat je jouw identiteit prijsgeeft.

Een voorbeeld is een hypotheekverstrekking bij Rabobank of ING, die ZKP gebruiken om te verifiëren of jouw inkomen in de range zit om een bepaald hypotheekbedrag te krijgen. Zonder jouw daadwerkelijke inkomen prijs te geven. Dit principe kan uiteraard heel breed worden ingezet, in metaverse bijvoorbeeld als je een medische specialist wit spreken en bepaalde gegevens wil delen, maar jouw identiteit liever niet.

4. Non-fungible tokens

Een van de belangrijkste bijdragen van blockchain-technologie aan het metaverse, zijn de Non-fungible tokens (NFTs), waar ik ook eerder over schreef op Frankwatching. De koper van het digitale kunstwerk Beeple, die voor deze NFT $69 miljoen neerlegde, heeft inmiddels een NFT-collectie van $189 miljoen opgebouwd en wil hiermee binnen metaverse virtuele musea gaan inrichten.

Adidas heeft op Decentraland een virtuele fashionshow gehouden, waar de ontwerpen als NFT zijn geveild. Gucci heeft exclusieve virtuele tassen verkocht voor $4000 per stuk, meer dan de normale fysieke retailprijs. Rapper Travis Scott heeft met zijn concert binnen de game Fortnite 27.7 miljoen kaartjes als NFT verkocht. Stukken land op Decentraland zijn recent al voor meer dan $500.000 verkocht.

Online environments are going to be very very big. NFT real estate could one day fetch millions of dollars – Frederic Chesnais, voormalig CEO

Steeds meer bedrijven en industrieën zijn bezig met concepten binnen metaverse-omgevingen. Ik zie verschillende merken al op allerlei gave manieren inspelen op de metaverse-trend door producten te lanceren of hun branding te versterken. Accenture gaat zelfs een stap verder met het ‘Nth Floor Project’, waarmee het een metaverse aan het bouwen is voor de meer dan een half miljoen medewerkers wereldwijd. Zo kunnen deze medewerkers samenkomen.

Metaverse: kritische geluiden

Net als met veel andere technologische ontwikkelingen, wordt metaverse ook weggezet als bubbel en ten dode opgeschreven. Denk aan online gamen en Bitcoin. Ook de bedragen die worden betaald voor een virtuele Gucci-tas of een stuk virtueel land zijn koren op de molen voor criticasters. In metaverse zou juist iedereen gelijk moeten zijn en zouden de grote verschillen die we in onze hedendaagse maatschappij zien niet moeten kunnen bestaan.

Sociale netwerken zonder centrale controle en monitoring hebben helaas ook al laten zien wat ze kunnen veroorzaken. Parler en Gab zijn hier ‘goede’ voorbeelden van. De belangrijkste kritiek blijft echter dat ‘big tech’ niet te veel macht zou moeten krijgen binnen het metaverse, omdat ze al steeds meer van ons dagelijkse leven controleren. Het zijn echter wel de partijen die het bereik, het geld en de kennis hebben om een metaverse op te zetten.

Een zandbak voor nerds en innovators

We zijn het afgelopen jaar in rap tempo veel meer zaken virtueel gaan organiseren, regelen en beleven. Niet alleen de vrimibo, hele bruiloften en begrafenissen werden online georganiseerd en de fitness-industrie siddert van de massa’s sporters die de sportschool hebben ingeruild voor online lessen. Hoewel de technologie nog ver weg lijkt, gaan de ontwikkelingen ontzettend snel.

Hoewel het nu vooral nog een zandbak is voor nerds en innovators om in te spelen, zie ik in 2025 al een brede, verregaande metaverse ontstaan. Ik kijk er naar uit om dan met een goede vriend uit Singapore samen naar een virtueel concert te gaan met een biertje in de hand. En met mijn zusje een calisthenics workout te doen. Tot die tijd blijf ik mijn huidhonger stillen in de oude, vertrouwde, fysieke wereld.

See, the world is full of things more powerful than us. But if you know how to catch a ride, you can go places – Neal Stephenson

Wanneer krijgen we ons eigen, digitale identiteit? Self-Sovereign Identity komt er aan!
BlogBy dev

Wanneer krijgen we ons eigen, digitale identiteit? Self-Sovereign Identity komt er aan!

Wanneer krijgen we ons eigen, digitale identiteit? Self-Sovereign Identity komt er aan: Een rijbewijs of identiteit in de portemonnee hebben is in onze westerse maatschappij zoiets normaals. Het is iets wat iedereen standaard heeft, waardoor we er bijna niet over nadenken. Of je nu rijk of arm bent, jong of oud. Vanaf het moment dat de ouders een kind aangeven bij de Gemeente, staat de officiële identiteit in de Basisregistratie Personen en krijg je een Burgerservicenummer. Komt daar straks een digitale identiteit, ofwel een Self-Sovereign Identity voor in de plaats? In dit artikel vertel ik alle ins en outs over deze nieuwe vorm van identiteit.

Een officiële identiteit is belangrijk en noodzakelijk bij het regelen van heel veel zaken in het leven. Van het regelen van een bankrekening en verzekering, tot het verkrijgen van een lening of hypotheek. En voor toegang tot vrijwel alle overheidsdiensten en tegenwoordig zelfs gebouwen. De privacy wet- en regelgeving heeft dit alleen maar meer aangescherpt. Daardoor wordt er steeds vaker gevraagd om jezelf te legitimeren.

Gebrek aan formele identiteit en identiteitsfraude

Maar zo vanzelfsprekend is een identiteit niet; meer dan 1 miljard mensen wereldwijd hebben geen officiële identiteit. Daardoor kunnen ze dus geen bankrekening openen, bedrijf opzetten, stemmen, gezondheidszorg of een officiële baan krijgen. Een van de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties, is dat alle mensen op onze aardbol in 2030 een formele identiteit hebben. Het heeft daarvoor de ID2020 Alliance opgericht.

Maar het zijn niet alleen de mensen die geen formele identiteit hebben, die daardoor grote problemen ondervinden in hun leven. Mensen mét een formele identiteit in Westerse landen, hebben problemen met hun formele identiteit, door grootschalige fraude. In Nederland is 1 op de 10 mensen slachtoffer van identiteitsfraude, wereldwijd waren dat er vorig jaar evenveel als dat er mensen in Nederland wonen en elke twee seconden komt daar weer een slachtoffer bij. Vorig jaar was de schade voor consumenten daardoor $56 miljard.

The one vulnerability being exploited across all systems is identity.

– Edward Snowden

Een van de meest onderbelichte, maar veelbelovende zaken waar blockchaintechnologie een geweldige impact gaat hebben, is Self Sovereign Identity (SSI): een digitale identiteit. Zelf weer ‘in control’ over jouw eigen identiteit. Niet alleen fysiek, maar ook digitaal. Controle over hoe jouw persoonlijke data wordt gedeeld met andere personen en/of partijen, zodat je alleen de noodzakelijke data deelt in een transactie of interactie.

One ID to rule them all

Bedenk maar eens op hoeveel plekken jouw adresgegevens bekend zijn vanwege online winkelen. Wat als je verhuist? Wat als door een datalek jouw wachtwoord bekend wordt bij hackers? Dan update je liever alles één keer vanaf jouw ‘wallet-app’ op de telefoon, dan alle partijen stuk voor stuk langs te gaan.

Jouw identiteit op jouw eigen telefoon bewaren en bewaken is niet alleen veel makkelijker in gebruik, maar volgens onderzoeken ook veel veiliger. Het gecontroleerd delen van jouw persoonlijke data, geeft daarnaast legio kansen van onschatbare waarde rondom analyse, samenwerking en voorspellingen. Daar werden in 1985 al door de maker van een van de voorlopers van Bitcoin, David Chaum, concrete voorstellen voor gedaan, maar begint nu toch echt handen en voeten te krijgen.

Digitale identiteit (SSI) in de praktijk

Het mooiste voorbeeld van het gebruik van blockchaintechnologie binnen de SSI-beweging, blijf ik het World Food Program van de Verenigde Naties in Jordanië vinden. Waar 400.000 vluchtelingen een digitaal ID hebben gekregen op hun mobiele telefoon. Met het scannen van het oog, kan men bijvoorbeeld betalen in een winkel zonder dat daar geld aan te pas komt. Of het eigen actuele medische dossier bij een zorgverlener tevoorschijn toveren. Vluchtelingen kunnen niet worden beroofd van geld wat ze van de VN hebben gekregen. En de VN kan perfect realtime zien welke goederen ze moet bijleveren in welke winkels en het medische dossier is altijd up-to-date en nooit meer zoek.

Ook de grootste democratie ter wereld, India, werkt al met een digitaal ID op basis van biometrische gegevens: Aadhaar. Inmiddels heeft 99% van de volwassen inwoners een Aadhaar ID, wat wordt gebruikt in alle interacties met de overheid. Van het betalen van belastingen tot inschrijven voor onderwijs. De overheid wordt hiermee een stuk efficiënter en ongevoeliger voor fraude. De Wereldbank noemde het dan ook al het meest geavanceerde ID-systeem van de wereld.

Baby op de blockchain

Veel overheden werken op de achtergrond aan een digitale identiteit. Van Tanzania, waar al de eerste baby op de blockchain werd geregistreerd tot Dubai die het Indiase Aadhaar 1-1 gaat kopiëren. Het is voor de Europese Unie een van de fundamentele bouwblokken van de Europese overheden om op te gaan focussen in de komende tijd. Daar werd in 2014 al een begin mee gemaakt met de electronic IDentification, Authentication and trust Services (eIDAS)-wetgeving. Die werd vorig jaar na veel experimenten en ervaringen vanuit koploper Estland grondig hervormd en zou volgend jaar oktober écht handen en voeten moeten krijgen.

In ons eigen land doet Rabobank al sinds 2016 onderzoek naar het gebruik van SSI en zijn er geweldige startups als Tykn die kant-en-klare SSI-oplossingen aanbieden. De Dutch Blockchain Coalition en Digicampus onderzoeken sinds vorig jaar de concrete mogelijkheden voor de Nederlandse overheid.

DigiD werkt al prima als centrale ID-oplossing bij overheden. Het wachten is dus op een decentraal SSI, waarmee je ook bij bedrijven kan authenticeren. De coronapandemie heeft de urgentie van een e-ID in een stroomversnelling gebracht, vanwege het vaccinatiepaspoort. Alle Europese overheden werken zowel individueel als gezamenlijk aan SSI. Het wachten is dus op de concrete doorvertaling, zoals bij het Indiase Aadhaar.

Zorgen om privacy bij SSI

De tegenstanders geven vooral hun zorgen rondom privacy bij een digitale identiteit aan. Blockchain staat bekend om haar onveranderlijke karakter. Terwijl we in Europa binnen de AVG-wetgeving juist het ‘recht om vergeten te worden’ kennen. Iets waar het EU Blockchain Observatory momenteel haar hersenen over laat kraken. Toch wordt er in India gekeken om ook Aadhaar op de blockchain te zetten, omdat het systeem nog steeds centraal de data opslaat. Wat uiteraard voor een gigantisch veiligheidsrisico zorgt.

Daarnaast rijst de vraag; moet je het ID verplichten bij bijvoorbeeld het aanmaken van een socialmedia-profiel, zodat je nooit meer anoniem kan reageren? Fake news, haatzaaierij en gemanipuleerde verkiezingen zouden daarmee als sneeuw voor de zon kunnen verdwijnen, maar een van de meest elementaire grondrechten; vrijheid van meningsuiting, kan erdoor wel flink in het gedrang komen.

De vele hacks die we dagelijks in het nieuws voorbij zien komen, zorgen voor steeds meer druk om op korte termijn concrete stappen te gaan zetten op SSI-gebied. Het komende jaar gaat binnen de Europese Unie dan ook een interessante worden, vanwege alle concrete plannen die ontvouwd gaan worden. Net als bij nieuwe technologische ontwikkelingen zoals autonoom autorijden en de CBDC’s is de technologie al vrij ver. Het zijn juist de ethische dilemma’s en praktische implicaties die de introductie ervan nog tegenhouden. We zijn in ieder geval goed op weg. En ik kijk dan ook uit naar alle gave ontwikkelingen in de komende maanden.

Een panel modereren: van domper naar sterkste onderdeel van het event
BlogBy dev

Een panel modereren: van domper naar sterkste onderdeel van het event

Een panel modereren: van domper naar sterkste onderdeel van het event: Het zou het sterkste onderdeel van een event kunnen zijn. Helaas zuigen de meeste panels die ik bijwoon op events de energie volledig uit mij. Ze laten mij hunkeren naar een individuele spreker of pauze. De afgelopen jaren heb ik veel fysieke en online panels mogen organiseren en hosten en geef op basis daarvan mijn 7 tips.

Zowel de inhoud als de uitvoering van panels zijn vaak verre van optimaal. Panelisten die een introductie over zichzelf geven die langer duurt dan het panel algemeen, langs elkaar heen praten en vooral bezig zijn zichzelf te verkopen. Het is voor veel events een lokkertje om sponsoren over de streep te trekken, maar helaas ook echt vaak een domper in het programma.

Wat is een panel op een event?

Eerst een stap terug, wat is een panel precies? Het is een conversatie die de host heeft met meer dan 1 persoon (anders is het een interview). Als ik zelf events organiseer of inkleur, dan probeer ik altijd minstens één panel te programmeren. Het zorgt ervoor dat je over bepaalde onderwerpen niet de mening van één persoon hoort, maar van een aantal, die ook gelijk op elkaar kunnen reageren.

Als je dit goed voorbereidt (ook qua deelnemers) en modereert, kan dat tot ontzettend rijke content zorgen. Daarnaast nodigt een panel in mijn optiek ook veel meer uit tot dialoog met het publiek. Maar ook hier, als je het goed voorbereidt en faciliteert. Daarnaast merk ik ook dat experts met een complexe agenda, liever een panel voorbereiden dan een keynote en daarmee makkelijker ‘binnen te halen’ zijn.

1. Zorg voor de ‘perfect prep’

Geen tijd, of de panellisten hebben geen tijd. De twee redenen waarom een panel vaak niet wordt voorbereid. Er wordt een mail uitgestuurd waar en wanneer je er moet zijn en daar blijft het vaak bij. Terwijl een goede voorbereiding het halve werk is.

Ik verplicht alle panellisten altijd om deel te nemen aan een gezamenlijke voorbereidingscall, om samen te kijken naar:

  • Het doel van het panel, zodat iedereen weet waarom ze deelnemen.
  • De structuur van het panel, zodat er geen onverwachte verrassingen zijn. Welke onderdelen er worden behandeld, in welke volgorde.
  • Het tijdskader per onderdeel, zodat mensen hier rekening mee kunnen houden.
  • De vragen en onderwerpen voorleggen, om te kijken of er niet iets tussenzit wat ongewenst is, of juist mist.

2. Voorkom eindeloze introducties

Een ‘moment of fame’ van de panellisten, de introductie die ze over zichzelf mogen geven. Helaas resulteert het maar wat vaak in hele corporate pitches, die er voor zorgen dat er bijna geen tijd meer is voor het panel zelf.

  • Stel voor als host om zelf iedereen te introduceren, zodat je dit volledig in de hand hebt.
  • Gebruik geen slides, die leiden alleen maar af.
  • Als panellisten zichzelf willen introduceren, vertel duidelijk het kader; ‘kan jij jezelf in 1 zin/minuut introduceren’.
  • Vraag om een aantal standaardzaken voor te bereiden, wat is de concrete achtergrond van het panellid over een onderwerp? Wat heeft zij/hij recent hierover geschreven/gepubliceerd? Zodat dit niet on-spot nog moet worden bedacht.

Ook is het belangrijk om een goede introductie te geven aan het publiek zelf. Ga er niet vanuit dat iedereen alle beschrijvingen van de website of een event-app leest.

  • Geef een korte introductie over het onderwerp en vertel waarom dit belangrijk is om te bespreken.
  • Vertel wat het doel is van het panel en wat het publiek kan verwachten.

Het gaat bij de introducties om de kennis en achtergrond van een persoon, niet de persoon zelf. Dus laat je ego thuis en zorg ervoor dat het publiek niet gelijk bij de introductie al afhaakt.

3. Vermijd een ping-pong-dialoog

Het publiek weet niet wat jij als host wil bespreken met de panellisten, dus zorg voor een duidelijke rode draad in de vragen. Net als dat je dat doet bij het geven van een presentatie.

  • Probeer te raden welke antwoorden je krijgt, zodat je de vervolgvraag kunt uitdenken en toekennen aan een ander panellid.
  • Zie het panel als een pingpong-spel; je doet een goede opzet als host en bent daarna constant bezig met over en weer ‘ping-pongen’. Niet iedereen hoeft steeds te antwoorden, dus ga niet ieder keer het rijtje panelisten af om te vragen wat iedereen er van vindt.
  • Tijd is kostbaar, dus probeer te focussen op nieuwe, nog niet eerder gehoorde inzichten.
  • Begin bij elke vraaglijn met een prikkelende vraag of statement en probeer een beetje controversie in het panel te krijgen. Alleen maar na-praters en ja-knikkers zit niemand op te wachten.
  • Geef zelf geen antwoorden, dat is niet jouw rol.
  • Je hoeft het publiek niet te vertellen wat zij er van moeten denken, dus probeer reacties als ‘grappig’, ‘interessant punt’ of ‘geweldig’ te voorkomen en jezelf als host zo neutraal mogelijk op te stellen.

4. Voorkom het konijnenhol

Een goede discussie kan al snel uit de hand lopen, als je kijkt naar tijd.

  • Zorg dat je een aftelklok op het podium hebt, waar je constant kunt zien hoe lang een panel nog duurt.
  • Budgetteer van te voren hoeveel tijd je ongeveer per onderdeel kwijt wil zijn.
  • Probeer te voorkomen dat je helemaal ‘down the rabbithole’ gaat en maar 1 onderwerp bespreekt.
  • Jij bent de host, dus je mag ook netjes mensen afkappen, als er te veel spreektijd wordt genomen; “dus wat je zegt is”, “en wat vind jij daarvan” (richting een andere panellist), “maar wat is jouw stelling/vraag nu precies?”

5. Vergeet het publiek niet

Vaak nemen toeschouwers de tijd om naar een panel te komen luisteren, zodat ze ook in dialoog kunnen treden met de panellisten zelf. Maar door slecht time-management van de host zelf, verdwijnt het laatste stukje mogelijke interactie met de zaal, als sneeuw voor de zon.

  • Zet een duidelijke notificatie (wekker op telefoon?) om de strakke overgang aan te geven aan het panel en de toeschouwers, voor de mogelijkheid tot het stellen van vragen.
  • De technische mogelijkheden zijn eindeloos, dus waarom zou je niet tijdens het panel al vragen van het publiek meenemen? Je kan vragen alvast digitaal laten voorsorteren en eventueel ook upvoten. Slido en Kahoot kunnen hier geweldig bij helpen.
  • Bedenk van tevoren goed hoe je in fysieke setting de vragen wil laten stellen. Een vrijwilliger met microfoon laten rondrennen en doorgeven, kan veel kostbare tijd schelen. Een Catchbox kan dan een geweldige uitkomst zijn.

6. Weg met de ‘mannels’

Je ziet de discussie steeds vaker -terecht- op LinkedIn voorbij komen. De aversie tegen de ‘mannels’, panels met alleen maar blanke mannen op leeftijd. Let hierop bij de voorbereiding en maak het eventueel bespreekbaar met de organisatie. Zorg voor diversiteit in je panel.

Een mooi voorbeeld vind ik het ‘Patients Included’ initiatief van Lucien Engelen, dat zicht richt op patiënten laten deelnemen aan programma’s op bijeenkomsten over de zorg. Zodat daar niet alleen de medische specialisten worden gehoord, maar ook kan worden geluisterd naar de mensen waar het allemaal om gaat.

7. Een sterk einde: that’s all folks!

Een sterk einde is net zo belangrijk als een krachtige start. Zorg er voor dat je deze goed voorbereidt:

  • Geef een of meerdere duidelijke take-aways.
  • Geef geen ‘final thought’, maar liever een scherpe eindvraag voor het publiek om te overdenken.
  • Probeer het in maximaal 30 seconden af te sluiten.
  • Vergeet niet om naast het panel, ook het publiek te bedanken.

Hopelijk helpen deze tips om jouw volgende panel het hoogtepunt te maken van het programma! Laat je ego thuis en zorg ervoor dat het publiek zich kan focussen op de conversatie. Mensen hebben een natuurlijke aversie tegen hosts die zelf de show willen stelen, terwijl dat zwaartepunt ergens anders zou moeten liggen. Een krachtige conversatie is gebaseerd op goed luisteren.

NFT’s: zo maak je ze zelf & 4 knelpunten voor de toekomst
BlogBy dev

NFT’s: zo maak je ze zelf & 4 knelpunten voor de toekomst

NFT’s: zo maak je ze zelf & 4 knelpunten voor de toekomst: Gucci-schoenen, kipnuggets, chips en bier. Het kunnen ingrediënten zijn voor een stapavond van hoe wij die nog kennen voor corona. Het zijn ook allemaal producten, waarvan een Non Fungible Token (NFT) is gemaakt. Mijn vorige blog (40.000 views!) gaat over NFT’s algemeen, in dit artikel ga ik dieper in op de nieuwste ontwikkelingen op gebied van NFT’s en hoe je er zelf een kunt maken.

Het zijn niet alleen maar een paar innovatieve creatievelingen die een NFT op de markt hebben gebracht. Ook beroemdheden als Snoop Dog, Paris Hilton en Edward Snowden, en bedrijven als McDonald’s, Pringles en Lego stappen erin. Er zijn op moment van schrijven meer dan 3 miljoen items te koop en de verkopen stegen wereldwijd in de afgelopen twee maanden met 2882%. De marktplaatsen waar je een NFT kunt maken, schieten als virtuele paddenstoelen uit de grond en haalden meer dan $750 miljoen aan investeringen op in het afgelopen kwartaal. Prachtige ontwikkelingen allemaal, maar ik zie wel 4 knelpunten.

1. Tragedie van de meent

De makers die in 2014 met het oorspronkelijke idee van NFT’s kwamen, deden dit vanuit een ideologie dat technologie artiesten de controle zou moeten geven over hun eigen werk. Zo zou het makkelijker te verkopen zijn en kunnen ze hun werk beschermen tegen misbruik van anderen. Dit is in mijn optiek ook nog steeds het basisprincipe waarom veel creatievelingen hun werk op de blockchain zetten, met een NFT.

Ik vind het daarom heel gaaf om te zien hoe dj’s als Don Diablo door NFT’s nu geld verdienen door een uniek nummer te verkopen. Of hoe Nigeriaanse kunstenaars ineens een wereldwijde markt kunnen bedienen. Maar zaken als bier of het geluid van een scheet geven in mijn optiek het concept geen goede naam. Om over de rode pixel, die momenteel voor $900.000 wordt aangeboden, nog maar niet te spreken.

De waarschuwingen vliegen ons dan ook aan alle kanten om de oren van verschillende experts. En dan niet alleen met de algemene financiële waarschuwingen voor scherpe koersdalingen en daarmee verlies van inleg. NFT’s worden vastgelegd op de blockchain. Ook al is deze technologie op veel vlakken al mooi doorontwikkeld in de afgelopen jaren, NFT’s zijn nog betrekkelijk nieuw.

Garrett Hardin omschreef dit zo mooi als ‘tragedy of the commons’. Als er een gemeenschappelijke bron is waarvan iedereen een individuele prikkel heeft om deze te uit te baten, dan zal deze uiteindelijk opdrogen bij gebrek aan regelgeving of gemeenschappelijke normen. Dit zie ik nu gebeuren in NFT-land en dat maakt het vinden van het gouden ei vrijwel onmogelijk.

2. 404! Kunstwerk niet gevonden

Het aantal gevallen van mensen die ineens hun NFT kwijt zijn en een 404-melding daarvoor in de plaats krijgen, is zeer sterk toegenomen. Je bent hier als eigenaar van een NFT ook echt afhankelijk van het platform waar je de NFT hebt gekocht. Er is, net als voor cryptovaluta, nog geen duidelijke wet- en regelgeving die aangeeft wat jouw rechten zijn. Je kunt dus bij geen instantie aankloppen als een platform eruit ligt of als je zelf een fout maakt bij het digitaal opslaan van jouw NFT.

Je hoeft als digitale dief niet meer met een breekijzer in de tas naar een museum. Je kunt lekker vanuit huis een digitaal museum leegroven. Met de gekte die wereldwijd momenteel plaatsvindt op gebied van NFT’s, is het aantal meldingen van digitale roven en oplichterijen dan ook sterk toegenomen.

3. Not your keys, not your art

Net als bij cryptovaluta, wordt een NFT beheerd door een zogenaamde ‘private key’. Dit is een cryptografische sleutel van cijfers en letters. Je kunt deze sleutel, net als bij cryptovaluta, op een eigen digitale of fysieke wallet opslaan, of op laten slaan op de beurs waar je hem gekocht hebt. Bij dat laatste houdt het platform de private key in handen. Bij een recente hack van een NFT-beurs Nifty werden allemaal sleutels gestolen en naar de wallets van de hackers verplaatst. Daarmee waren de oorspronkelijke eigenaren hun NFT dan ook kwijt. De private key van de wallets van de hackers hebben de hackers alleen zelf. Deze zijn, vanwege de cryptografische achtergrond, vrijwel niet te kraken.

Het credo ‘not your keys, not your wallet’, of in deze context ‘not your art’, is hier dan ook zeer relevant. Een eigen wallet inrichten voor jouw NFT’s is echt aan te raden. Online met een browser-plugin als Metamask of offline met bijvoorbeeld een Ledger. Op de website Checkmynft kun je checken of jouw NFT veilig is opgeslagen.

4. Copyright confusion

Het werk van verschillende bekende artiesten, zoals Shakespeare, Beethoven en Charles Dickens, is na hun dood cultureel erfgoed geworden. Dit is voor iedereen vrij om te gebruiken. Ruzie tussen Duitsland en Italië over het gebruik van de opera La Bohème zorgde voor een algemene Europese richtlijn. Dit maakt van het werk van de auteur, 70 jaar na overlijden, een publiek goed. Iets wat de eigenaren van Disney en Superman lang hebben tegengehouden in de Verenigde Staten.

Bij de nieuwe, NFT-manier van het maken, verkopen en verspreiden van kunst, komt dan ook automatisch de copyright-vraag naar boven drijven. Van het digitale kunstwerk van Beeple, dat voor $69 miljoen werd verkocht, is inmiddels een website gemaakt, waarmee je met een simpele klik op de button, een nieuwe Beeple kunt genereren. Mag dat zomaar?

Ik maakte een rondgang langs verschillende advocaten in Nederland, gespecialiseerd in intellectual property- en technologierecht. Ze wijzen voornamelijk op het feit dat je bij het kopen van een kunstwerk het recht hebt om het voor persoonlijke consumptie te gebruiken of om het door te verkopen. Je koopt het eigenaarschap van het item, niet gelijk het copyright. Een NFT is niets meer dan een digitaal bewijs, een bonnetje, waarmee je de echtheid kunt bewijzen en kunt aantonen dat jij de eigenaar bent. Dat bonnetje staat op de blockchain en is daardoor niet aan te passen en transparant voor iedereen.

In principe kan de kunstenaar oneindig veel kopieën maken van het digitale kunstwerk en verkopen, met een unieke NFT eraan gekoppeld. Als koper is het dan ook echt aan te bevelen om goede due dilligence te doen bij de kunstenaar, voordat je een kunstwerk koopt. Is het een uniek werk of een kopie?

Hoe maak je zelf een NFT?

Veel creatievelingen die ik spreek en hierover pols, zijn enthousiast. Het zorgt met een paar muisklikken voor een wereldwijde afzetmarkt. En vanwege het weghalen van allerlei tussenpersonen zorgt het ook voor een grotere opbrengst voor de creatieveling zelf. Het zelf maken en te koop zetten van een NFT is daarnaast ook eenvoudig. Ik zet de stappen hieronder op een rij, en kijk ook de video voor meer uitleg.https://www.linkedin.com/embeds/publishingEmbed.html?articleId=7056076870111838314

Stap 1: waarom wil je een NFT maken?

Voordat je begint, raad ik aan om je eerst goed af te vragen waarom je een NFT wil maken. In mijn vorige artikel over NFT’s schreef ik over het obscene energieverbruik, wat nodig is om een NFT te maken. Dat raakt wereldwijd heel wat gevoelige snaren. Doe je het voor de lol? Of ook echt omdat je een serieuze creatie hebt die je zou willen verkopen?

Stap 2: werk het juridische kader uit

Werk ook goed het juridische kader uit. Hoe zit het nu met eigendom bij verkoop? Op het gebied van copyright, intellectueel eigendom en mogelijke royalties. Kijk goed naar de voorwaarden van het platform waar je je uploadt. Waar ga je allemaal mee akkoord?

Stap 3: kies een verkoopplatform

Het grootste verkoopplatform van NFT’s is OpenSea. Dit is gelijk ook het makkelijkst om te gebruiken, dus dat zal ik in de vervolgstappen hanteren. Je hebt hiervoor een digitale wallet nodig, waarvan Metamask de meest gebruikte is en makkelijk is toe te voegen als plugin in bijvoorbeeld Chrome of op de iPhone.

Stap 4: Koppel je wallet

Rechts bovenin op de site van OpenSea klik je op Create > Submit NFTs. Daarna koppel je jouw MetaMask-account aan OpenSea in de volgende stap.

Stap 5: Upload je kunstwerk

Als MetaMask gekoppeld is, dan krijg je het scherm My Collections te zien. Daar staat ook een grote blauwe button met Create, waarmee je net zo gemakkelijk jouw digitale kunstwerk kunt uploaden als dat je dit met een video op YouTube doet. Kwestie van het bestand uploaden, de juiste titel, beschrijving en keywords ingeven en de NFT is klaar!

Stap 6: Verifieer het werk

Je moet de NFT enkel nog verifiëren. Dat kun je doen door nogmaals op de Create-knop te klikken en in het automatisch geopende venster van MetaMask op authorize te klikken. Daarna staat de NFT live op het platform.

Het gebruik van een platform als OpenSea is gratis, dus je kunt dit proces zo vaak herhalen als je wil.

Tulpenbollen en bubbels

Tientallen miljarden basketbalkaarten werden er gedrukt in de jaren 80 in de Verenigde Staten, nadat gerespecteerde media als de Wall Street Journal en de New York Times ze als inflation hedges hadden bestempeld en miljoenen Amerikanen ze kochten als investering. Net als de internetbubbel die het decennia erna ontstond en de eerdere cryptovaluta-bubbel in 2017, knapten ze allemaal uiteindelijk door het overaanbod.

De huidige gekte zal nog wel even zo doorzetten. Gerespecteerde analisten verwachten dat de markt aan het eind van dit jaar vele miljarden waard is geworden. Inmiddels wordt er hard gewerkt aan milieuvriendelijke NFT’s en zijn er NFT-musea geopend in China, Rusland en de Verenigde Staten. De sector ontwikkelt zich zo snel, dat er elke week wel weer nieuwe ontwikkelingen zijn. Ik houd ze vol enthousiasme in de gaten.

What’s next for cryptovaluta? 6 belangrijke trends
BlogBy dev

What’s next for cryptovaluta? 6 belangrijke trends

What’s next for cryptovaluta: 6 belangrijke trends: Volle spaarpotten, negatieve rentes, wantrouwen tegen overheden en banken, maar ook enthousiasme rondom nieuwe startups, nieuwe mogelijkheden en nieuwe technologie. De hype rondom cryptovaluta wordt met de dag groter en gekker. Wat kunnen we de komende maanden verwachten? In mijn nieuwste artikel deel ik de 6 belangrijkste ontwikkelingen die impact zullen hebben op de cryptovaluta-industrie de komende zomer.

Als je alleen maar gewend bent aan euro’s in de portemonnee, dan klinken de namen van de meer dan 9600 verschillende cryptovaluta je waarschijnlijk gek in de oren. Honden, hamburgers, dracula en sperma… Je kunt het zo gek niet verzinnen of er is wel een digitale munt naar vernoemd. Het zijn niet alleen meer de early adopters die deze digitale valuta kopen. Volgens een recent onderzoek van Markteffect hebben 700.000 Nederlanders er al in geïnvesteerd en zijn 3.5 miljoen dat van plan om in de komende maanden te gaan doen. Volgens onderzoek van Mastercard ligt dat percentage wereldwijd op 40%.

Elon Musk heeft laten zien hoe sterk de sector nog te beïnvloeden is met 1 tweet. Als we uitzoomen en kijken naar de vorige bullrun in 2017, dan zagen we daar ook elke maand wel een stevige correctie van -20%, die vervolgens snel weer herstelde. Het zal dan ook zeker niet de laatste correctie zijn op de markt. Vooral omdat het de afgelopen weken weer bewezen is hoe makkelijk dat te bewerkstelligen is.

1. De ontembare stier

Na de grote crash van Bitcoin eind 2017 en de ondergang van honderden andere digitale valuta – de zogenaamde ‘altcoins’ begin 2018 – zag ik de interesse in de onderliggende blockchain technologie en valuta net zo hard dalen als de koerswaarde van de valuta zelf. De spaarzame artikelen die in de media verschenen, waren vooral negatief van aard en gericht op de mislukte experimenten van veel organisaties en de vele mythes rondom criminaliteit en energieverbruik, die duidelijk niet goed werden onderzocht en onderbouwd. Bitcoin werd ondertussen al 411 keer ‘dood’ verklaard.

Het is prachtig om te zien hoe verschillende startups en organisaties de afgelopen jaren in de luwte hebben doorgebouwd aan hun producten. Nu de bloemen weer in bloei staan, worden veel van deze producten gelanceerd en vol enthousiasme door investeerders ontvangen. De waanzinnige hoeveelheid geld die is gespaard tijdens corona, de negatieve rente en het feit dat sparen ook al niks meer opbrengt, heeft er zeker voor gezorgd dat de interesse in cryptovaluta een vogelvlucht heeft genomen. De markt is nu ontzettend ‘bullish’.

De voorspellingen van gerenommeerde instituten als Bloomberg en banken als Goldman Sachs dat de prijs van Bitcoin nog kan stijgen naar 100-150 duizend euro, versterkt dit alleen maar. De marktwaarde is in een paar maanden van $200 miljard naar $2 triljoen gestegen. Met de voorspellingen over het aantal nieuwe investeerders in cryptovaluta, zal dat zeker sterk positief effect hebben op de prijzen en marktwaarde.

2. Naar de maan… of toch niet?

De gekte zorgt helaas ook voor verschillende schaduwkanten. Tijdens de vorige bullrun in 2017/2018 schreef ik over het belang van goed je ‘due dilligence’ doen, voordat je ergens geld in een cryptovaluta steekt.

Onderzoek van Bloomberg naar de vorige bullrun toonde aan dat 75% van de achterliggende cryptovaluta-projecten regelrechte scams waren. Dit resulteerde volgens vele rapporten in miljarden euro’s schade, die de (veelal kleine) investeerders van de een op de andere dag kwijt waren en niet meer terug konden krijgen.

Ook de vele hacks van beurzen, waar de cryptovaluta worden verhandeld, zorgen ervoor dat mensen hun digitale valuta verliezen. Volgens een onderzoek van de Verenigde Naties verdiende Noord Korea al meer dan $2 miljard aan deze hacks.

Mensen zijn opzoek naar een nog redelijk onbekende munt, waarvan ze hopen dat deze zeker nog gaat ‘m00nen’ (naar de maan gaan, crypto-taal voor zeer sterk stijgen in waarde). De op een na bekendste en grootste cryptovaluta, Ethereum, was bij de startverkoop bijvoorbeeld 30 cent waard en is inmiddels al qua waarde de $3000 voorbij gegaan.

Bij de zoektocht naar deze verborgen pareltjes stuiten mensen al snel op de crypto-influencers op kanalen als Twitter en YouTube, die verschillende cryptovaluta aanprijzen met teksten als ‘going to explode’ en ‘going to the moon’. Sommigen doen dit met een goede financieel-technische onderbouwing, zoals dit ook met aandelenprijzen gebeurt, sommigen puur met een ononderbouwd verhaal, waarvan later blijkt dat ze zijn betaald door de gepromote projecten zelf.

Met de sterk toegenomen waarde van cryptovaluta, het aantal investeerders en handelsbeurzen, wordt het voor hackers en scammers steeds lucratiever om actief te zijn op de markt. Ook al nemen de beveiligingsmaatregelen toe, het wordt steeds belangrijker om als eigenaar / investeerder goed te kijken naar de beveiliging van jouw accounts en opslag van de cryptovaluta zelf. Daar wordt vaak niet aan gedacht, met alle gevolgen van dien.

3. Tulpenbollen anno 2021

Net als in 2017/2018, verwacht ik dat ook nu de bubbel op een gegeven moment weer zal barsten en de prijzen van veel cryptovaluta zeer sterk zullen dalen. Na de vorige crash daalde de totale marktwaarde in een paar maanden met 80%, wat zelfs meer was dan de ‘dot-com-crash’.

De fundamentals zijn nu wel sterker. Ik verwacht bij veel projecten dat ze niet ineens gaan verdwijnen, omdat ze al producten en diensten aanbieden en daarmee een volwaardige startup / scale-up zijn geworden. Daarnaast hebben heel veel grote bedrijven, banken en investeerders in de verschillende cryptovaluta geïnvesteerd en aangegeven dit voor lange termijn te doen. Bitcoin treasuries geeft daarin een prachtig overzicht. Alle grote banken wereldwijd zijn inmiddels ook om en bieden cryptovaluta aan hun klanten aan, of gaan dat doen: UBS, Goldman Sachs, Morgan Stanley en Deutsche bank. Nederlandse banken hebben aangegeven nog geen fan te zijn.

Verschillende cryptovaluta zijn in mijn optiek daardoor echt here to stay. Maar valuta waarvan zelfs de makers hebben aangegeven dat ze het voor de grap hebben gemaakt (zoals Dogecoin), zie ik op gegeven termijn qua waarde en aandacht weer in elkaar klappen. Er is zelfs al een ‘hondentokencategorie‘, met tokennamen als Shiba, Dogelon, Akita en Ourshib.

Bubbels zijn goed!

Zoals ik al in 2019 schreef: bubbels zijn naar mijn idee goed. Om het kaf van het koren te scheiden, de hype van iets af te halen en te focussen op échte problemen die een technologie te lijf kan gaan. Ze zorgen in rap tempo voor een bredere acceptatie, veel pr en groeigeld voor startups en budgetten voor organisaties om mee te experimenteren en door te bouwen.

Denk na voordat je investeert

Als investeerder in cryptovaluta is het ontzettend belangrijk om hier vooral zelf nuchter naar te kijken. Koop je een cryptovaluta omdat je net als in een regulier bedrijf waar je een aandeel van koopt, gelooft in de missie / visie / het product van het bedrijf? Of wil je vooral high risk high reward gokken op een sterke koersstijging? Helaas laat onderzoek zien dat 95% van de mensen die voor dat laatste kiest, zijn geld verliest.

Kijk dus nog eens goed naar jouw huidige portefeuille en eventuele toekomstige aankoopplannen, om te voorkomen dat je van een koude kermis thuiskomt de komende maanden.

4. Digitale El Dorado

Een van de grootste en snelst groeiende hypes binnen cryptovaluta en blockchain is momenteel zeker Non-Fungible Tokens (NFT’s). Steeds meer personen en organisaties omarmen de digitale kunst en collectibles. Onlangs steeg het totale handelsvolume op een dag naar het record van $1.5 miljard. Het zijn niet alleen meer de losse digitale kunstwerken, zoals Beeple, wat voor $69 miljoen werd verkocht. Op de recorddag werd voor een half miljard aan digitale items verkocht vanuit de Amerikaanse basketbalcompetitie NBA.

Traditionele financiële instituten treden nu mondjesmaat toe tot de wereld van cryptovaluta en zo zal het waarschijnlijk ook gaan met de creatieve sector. Van makers van kunst, muziek, films en boeken, tot sportclubs en game ontwikkelaars, die unieke digitale items op de blockchain zetten.

Oud-medewerkers van de twee grootste veilinghuizen in de wereld (Christie’s en Sotheby’s) hebben Lobus opgezet, waarmee het makkelijker wordt om kunstcollecties met NFT’s te managen, maar ook partieel te (ver-)kopen. Zo kun je bijvoorbeeld samen met een paar vrienden een digitaal kunstwerk aanschaffen.

Inmiddels heeft het grootste handelsplatform voor cryptovaluta in de wereld (Binance) ook aangekondigd dat zij een NFT-platform gaan opzetten. Dat zal het aantal NFT’s en de verkopen ervan nog meer doen stijgen wereldwijd. Hierdoor groeien de mogelijkheden om als cryptovaluta-investeerder te handelen in NFT’s.

5. Bitcoin bankieren

De financiële wereld wordt aan alle kanten opgeschud. De Europese richtlijn PSD2 maakt het voor grote technologiebedrijven als Google en Facebook mogelijk om de markt te betreden.

Een beetje overschaduwd door de NFT-hype, maar in mijn optiek minstens zo interessant, is Decentralized Finance (DeFi). Dit draait om decentrale financieringsinstrumenten zoals leningen, sparen en verzekeren, maar ook handel. Dezelfde producten die we dus al kennen vanuit banken en verzekeraars, maar het decentrale blockchain-karakter zorgt ervoor dat de tussenpersoon er tussenuit wordt gehaald.

Vorig jaar was deze markt een paar honderd miljoen waard, inmiddels is de totale waarde op moment van schrijven uitgegroeid tot $130 miljard, evenveel als de marktwaarde van banken als Deutsche Bank. De producten genereerden in de afgelopen maand zelfs al $250 miljoen voor de mensen die er geld in hebben gestoken.

DeFi in opkomst

De verschillende DeFi-cryptovaluta stijgen in hetzelfde tempo mee qua aantallen en waarde. De projecten groeien en ontwikkelen zich razendsnel door de gekte op de cryptovaluta-markt. Niet alleen de gratis pr, maar ook de hoeveelheid geld wat erin wordt geïnvesteerd, zorgt technologisch voor snelle, grote doorbraken.

Dat zijn niet alleen meer de losse startups. Hele ecosystemen worden gebouwd met DeFi-platformen, zoals Persistence. Waar de libertijns-anarchistische insteek van Bitcoin vooral was gericht op het overbodig maken van banken, zie je nu juist op veel vlakken een interessante samensmelting tussen de traditionele financiële instellingen (CeFi, Centralized Finance) en DeFi. Vanuit de European Payment Council is het project Spunta gekomen, een grote groep banken heeft project Marco Polo opgezet en een grote groep verzekeraars B3i. Het recentste hoogtepunt was de stap van de Europese Investeringsbank, die 100 miljoen ophaalde met een obligatie op het Ethereum-netwerk.

ING heeft in een recent rapport (pdf) aangegeven dat zij DeFi interessanter vinden dan Bitcoin. Een grote stap in de samensmelting van traditionele instituties en deze nieuwe decentrale varianten en een startpunt voor een waanzinnige ontwikkeling rondom digitale valuta.6.

Crypto Catch22

Het is een interessant spanningsveld om met voor- en tegenstanders van cryptovaluta van gedachten te wisselen over regulatie versus innovatie. Overheden zijn op allerlei vlakken bezig om innovatie te stimuleren, startups te faciliteren en een vestigingsklimaat te organiseren, zodat bedrijven graag in ons land gaan ondernemen. Aan de andere kant heeft de overheid als een van haar kerntaken het beschermen van burgers in de breedste zin van het woord.

Huidige beleid te streng

Media staan deze dagen bol van de artikelen over manipulatie binnen de cryptovalutamarkt en het onbegrip rondom het missen van de juiste regulatie. Nadat de Europese Unie aankondigde cryptovaluta toe te staan, wilde Nederland koploper en voorbeeld worden qua wet- en regelgeving op dat gebied. Helaas zijn door die strenge wet- en regelgeving al veel bedrijven gestopt of verhuisd naar een ander land.

Nu ben ik grote voorstander van het opzetten van een goed juridisch kader op het vlak van cryptovaluta. Maar als dat innovatie in de weg staat of zelfs wegjaagt, dan krijg ik mijn twijfels daarbij. Een recente rechtelijke uitspraak tussen De Nederlandse Bank en een handelaar in cryptovaluta bevestigde ook dat het huidige beleid te streng is.

Internationale samenwerking nodig

De recente beursgang van het cryptovalutabedrijf Coinbase is een belangrijke stap geweest voor de sector, aangezien het bedrijf vanaf begin af aan heeft aangegeven met de wetgevers samen te werken aan een gezond functionerende sector. Met de omvang van en zeer grote handelsvolumes die er nu plaatsvinden binnen de sector, kunnen overheden ook niet meer achterover zitten en toekijken. Daar is wel internationale samenwerking voor nodig. Als het mensen moeilijk wordt gemaakt om in Nederland Bitcoin te kopen, dan zijn ze met 1 klik bij een handelsplatform gevestigd op Malta, waar ze wel alle vrijheden hebben.

Het meest recente Crypto Crime Report van Chainalysis (het grootste blockchainanalyse-bedrijf ter wereld) laat zien dat minder dan 0.3% van de cryptovaluta-transacties ‘verdacht’ zijn en dat dit percentage constant blijft dalen. Iets wat oud CIA-directeur Michael Morell ook onderschrijft (pdf). Overheden zetten nog steeds vol in op de zogenaamde ‘Know Your Customer’ en ‘Anti Money Laundering’ wet- en regelgevingen, ook al is breeduit bekend dat deze niet effectief zijn.

Overheden reageren totaal verschillend

We zien overheden momenteel totaal verschillend reageren. India wil net als Turkije cryptovaluta verbieden. China loopt daar aantegen voorop met de ontwikkeling van de eigen Central Bank Digital Currency, de meeste blockchain-patenten wereldwijd. En recent was er ook de uitspraak vanuit de centrale bank, dat Bitcoin een ‘alternatieve investering is’. Ook al zorgt het volgens de regering voor ‘blackouts’ van stroom, blijft Iran het ‘minen’ van cryptovaluta zoals Bitcoin stimuleren.

We hebben de afgelopen jaren gezien hoe veel bedrijven zijn ontstaan en gegroeid, ondanks de steeds strengere wetgeving. Van Uber en Airbnb tot Google en AliBaba. Ook binnen cryptovaluta verwacht ik de komende maanden dat wet- en regelgeving zijn impact gaat hebben op de dienstverlening. Belangrijke stappen om de sector volwassener te maken en daarmee ook beter bereikbaar voor het grote publiek.

Meer dan een munt

Door de focus van veel media op de prijzen van cryptovaluta vergeten we in mijn optiek bijna waar alle innovatie om draait: de gave producten en diensten die worden ontwikkeld.

  • Als eerste Nederlandse voetbalclub bracht het Limburgse Fortuna Sittard een eigen fan token uit. Fans kunnen hiermee op allerlei manieren beter betrokken raken bij de club.
  • Adam Curry biedt met zijn ‘Podcast 2.0’ model luisteraars van podcasts de mogelijkheid om per geluisterde minuut de maker te bedanken / belonen met Bitcoin.
  • In Heerlen worden burgers beloond voor vrijwilligerswerk met cryptovaluta.
  • Facebook bouwt druk door aan zijn eigen digitale munt ‘DIEM’ en is daarvoor in zee gegaan met een bedrijf dat de uitgifte van de munten gaat bewerkstelligen.

Er komen dagelijks nieuwe ontwikkelingen bij, gevoed door de grote nieuwe hoeveelheid innovatiegeld dat momenteel de sector in wordt gepompt.

The new, the next, the never heard off

Steve Jobs wilde met de introductie van de iPhone vooral een gave telefoon op de markt zetten. Niemand had destijds kunnen verzinnen dat we anno 2021 meer dan 4 uur per dag met het apparaat zouden werken, met applicaties als Instagram, Uber en Google Maps.

Datzelfde is het geval met cryptovaluta: we kunnen alleen maar dromen over wat de volgende stappen zullen zijn. Ethereum begon als ‘supercomputer van de wereld’ met zogenaamde ‘smart contracts’, maar is inmiddels ook het fundament geworden voor de hele DeFi- en NFT-wereld. Het wachten is op de nieuwste, briljante uitvinding. Een ding is zeker: crypto is here to stay.

Dit artikel is geen financieel advies en moet ook niet zo worden gezien. Het is mijn mening en moet enkel worden gezien vanuit een informatieve insteek. Doe je eigen onderzoek voordat je in cryptovaluta investeert.

Wat is Decentralized Finance (DeFi), wat kan je er mee en wat zijn de volgende stappen?
BlogBy dev

Wat is Decentralized Finance (DeFi), wat kan je er mee en wat zijn de volgende stappen?

Wat is Decentralized Finance (DeFi), wat kan je er mee en wat zijn de volgende stappen? Het moment dat ik met mijn vader bij de Postbank een Penniemaat mocht komen ophalen, kan ik mij nog goed herinneren. Het werd dé plek voor alle stuivers, guldens en rijksdaalders die ik echt uit alle mogelijke hoeken verzamelde, om te sparen voor een muziekrecorder. De financiële wereld heeft zich sindsdien snel ontwikkeld; het overschrijfkaartenboekje heeft plaats gemaakt voor Tikkie en iDeal, er worden elke dag triljoenen verstuurd over de hele wereld en banken hebben niet meer alleen het monopolie op financiële transacties. Cryptovaluta als Bitcoin beginnen steeds populairder te worden en bedrijven als Facebook, Amazon, Google en Apple hebben inmiddels ook de directe aanval op het bancaire systeem geopend met hun eigen financiële diensten. De nieuwste trend in de fintech wereld die snel bekendheid krijgt, is Decentralized Finance (DeFi). In deze blog meer informatie over wat het is, wat je er mee kan en hoe de volgende stappen er uit zien.

Als je duikt in de wondere wereld van DeFi, dan kom je de meest bizarre projectnamen tegen, als Sushiswap, Spaghetti, Pancake en technieken als Yield Farming. De ontwikkelingen gaan razendsnel; het project Yearn.Finance was bijvoorbeeld een tijd $40.000 per token waard, een meervoud van de waarde van Bitcoin, die momenteel schommelt rond de $10.000. De totale marktwaarde van DeFi projecten is in korte tijd gestegen naar $15 miljard en blijft maar doorgroeien, al zit daar net als de algemene cryptovaluta markt flinke volatiliteit in; het project YAM steeg bijvoorbeeld binnen een dag $500 miljoen in waarde en stortte een dag later bijna weer helemaal in.

De nieuwe basis van vertrouwen

Geld draait om vertrouwen. Vertrouwen dat de fysieke Euro’s waard zijn wat er op staat, maar ook dat het geld veilig bij een bank staat. Dat vertrouwen is de afgelopen jaren sinds de kredietcrisis flink gedaald en volgens de gezaghebbende ‘trust barometer’ van Edelmann, is de financiële sector een van de wereldwijde sectoren die mensen het minst vertrouwen. De triljoenen die momenteel worden bijgeprint door overheden wereldwijd, om de corona crisis en gevolgen ervan te lijf te gaan, geven daarnaast nog meer voedingsbodem voor het Libertarische-anarchistische gedachtengoed, die een absolute vrijheid propageren, waaronder een monetair systeem zonder invloed en controle van overheden en banken. De razendsnel volwassen geworden cryptovaluta industrie sluit hier dan ook perfect op aan en de steeds groter wordende kloof op gebied van toegang tot financiële producten (1.7 miljard mensen wereldwijd hebben momenteel geen toegang tot financiële producten, zoals een bank- en spaarrekening), zorgt er voor dat DeFi projecten als paddenstoelen uit de grond schieten.

De naam zegt het al waar het in principe op neer komt; decentrale financieringsinstrumenten, zoals leningen, sparen en verzekeren, maar ook handel. Een open financieel netwerk, wat in principe dezelfde producten aanbiedt, maar dan zonder tussenpersoon, peer-to-peer. Bitcoin begon hiermee puur voor betalingen, DeFi voegt hier dus andere financiële producten toe. Door het weghalen van de tussenpersonen, gaan de transacties sneller, veiliger en goedkoper, kennen ze geen landsgrenzen en kan niemand hier invloed op uitoefenen, door een transactie bijvoorbeeld te blokkeren. Ik zou dus bijvoorbeeld direct een lening kunnen geven aan Frankwatching om een nieuwe redacteur aan te nemen, zonder dat hier een bank aan te pas komt of een spaarrekening openen die geen negatieve rente geeft, maar juist een flinke plus. Een netwerk van zogenaamde ‘smart contracts’ handelt dan automatisch de transacties af, maar zorgt ook voor alle benodigde en belangrijke controles in het gehele proces en eventuele acties als betalingen niet worden uitgevoerd, zoals een aflossing.

De vele honderden bedrijven die momenteel DeFi producten aanbieden, hebben hun projecten vrijwel allemaal gebouwd op de Ethereum blockchain, net als dat veel andere ‘smart contract’ projecten, Decentrale Applicaties en andere blockchain projecten dat hebben gedaan. De snelle groei van het aantal projecten doet denken aan de Initial Coin Offering bubbel eind 2017, die zorgde voor recordprijzen van de verschillende cryptovaluta als Bitcoin en Ethereum, maar ook voor veel pijn bij de beleggers, toen de prijzen van de meeste projecten in korte tijd 95-99% daalden en uiteindelijk bleek dat 80% van de projecten regelrechte scams bleken te zijn. Helaas zien we dat ook nu weer gebeuren, zoals met het eerder genoemde YAM project, maar ook verschillende DeFi exitscams.

“If you can’t understand it without an explanation, you can’t understand it with an explanation.” – Haruki Murakami

De decentrale droom die hiermee weer een grote stap werkelijkheid wordt, klinkt op verschillende vlakken erg mooi. Een wereld die opereert zonder regels opgesteld door en controle vanuit overheden en instituten als banken. Alles wordt georganiseerd door het individu en de directe community, die ook direct worden beloond voor de eigen inbreng. Maar een groot aandachtspunt wat DeFi helaas nog niet goed weet op te pakken, is het voorkomen van witwassen en tegengaan van financiering van bijvoorbeeld terrorisme; Anti Money Laundering en Know Your Customer. De eerste oplossingen hiervoor zijn inmiddels gelanceerd, maar worden nog maar op kleine schaal gebruikt. Ook al wordt de cryptovaluta sector snel volwassen, het staat op verschillende vlakken nog steeds in de kinderschoenen. Decentraal betekend eigen verantwoordelijkheid, dus als je zelf iets fout doet met jouw cryptovaluta wallet, dan ben je het geld kwijt en kan je nergens aankloppen om het terug te krijgen. De verschillende bugs die momenteel dan ook nog worden ontdekt in de ‘smart contracts’ die de DeFi projecten gebruiken, hebben dan ook de hoogste prioriteit om op te lossen en voor altijd te voorkomen. Het is dan nu ook vooral nog voor de echte technologie-enthousiastelingen en developers, die begrijpen hoe de functies werken.

Overheden zijn na hun ervaring met de ICO boom in 2017, met deze nieuwe hype dan ook heel snel wakker geworden en proberen rondom DeFi veel sneller wet- en regelgeving op te tuigen. De grootste uitdaging blijft; wie is aansprakelijk in een decentrale omgeving? Het decentrale karakter zorgt bij Bitcoin er bijvoorbeeld voor, dat hier niemand voor een rechter kan worden gedaagd of om uitleg kan worden gevraagd. De komende tijd zal dan ook belangrijk worden voor de verdere ontwikkeling van DeFi; wat gaan de wet- en regelgevers uit de kast trekken om DeFi te beteugelen door middel van regulatie? Hoe ontwikkelen de verschillende projecten zich verder? Welke nieuwe mogelijkheden komen er bij, die eerder niet mogelijk waren en zal het grote publiek er ook gebruik van gaan maken?

Net als met de vorige hype in 2017, gaan we denk ik vooral heel veel projecten zien die hun verwachtingen niet waar kunnen maken en wegvallen. Net als in vorige crisissen blijven er een handvol bedrijven over, die vervolgens wel een waanzinnige impact gaan hebben op onze maatschappij, zoals we hebben gezien met Amazon, Facebook en AirBnB. Dagelijks komen er nieuwe projecten bij, die de verschillende uitdagingen op een waanzinnige manier te lijf gaan; van stabiliteit tot gebruiksgemak en van het koppelen van de verschillende diensten tot veiligheid.

Dat DeFi banken en andere financiële instellingen overbodig gaat maken, net als dat diehard Bitcoin aanhangers al sinds het ontstaan er van betogen, zie ik zelf niet gebeuren. De Nederlandse banken lopen wereldwijd voorop, op het gebied van de ontwikkeling van verschillende blockchain applicaties en ik zie ze ook op dit vlak, eigen producten ontwikkelen, die gelijk in lijn liggen met de huidige wet- en regelgeving. Maar net als dat de PSD-2 wetgeving de deur open heeft gezet voor partijen als Google en Apple om de financiele markt te betreden en Facebook nog steeds bezig is met haar Libra project, zal ook de komende jaren de markt een waanzinnige technologische ontwikkeling doormaken.

Hoe kan ik als bedrijf de eerste stappen zetten met blockchain technologie? 4 tips om strategisch scherper te snuffelen
BlogBy dev

Hoe kan ik als bedrijf de eerste stappen zetten met blockchain technologie? 4 tips om strategisch scherper te snuffelen

4 tips om strategisch scherper te snuffelen: De afgelopen tijd heb ik veel bedrijven en overheden mogen bijpraten over de impact en mogelijkheden van blockchain en wordt vaak door mensen gebeld met de vraag; hoe kan ik er mee beginnen? Een korte samenvatting met mijn belangrijkste tips.

Een volle zaal, een prachtig programma qua sprekers en een enthousiast team, waren een geweldige voedingsbodem voor een mooi begin van ons TEDx event een paar jaar geleden.

Doordat we onze gasten gratis naar binnen lieten en partners op dat moment ook nog niet in de rij stonden om te sponsoren, was er creatief gekeken naar hoe wij het event zo veel mogelijk ‘inkind’ konden regelen. Voor het afspelen van de presentaties hadden we dan ook geen ingehuurde professionele techniek, maar een paar enthousiastelingen die tijdens de doorloop ons helemaal hadden overtuigd van hun kennis, om de presentaties van de sprekers vlekkeloos op het scherm te laten krijgen. Het moment van de waarheid, de start van de eerste presentatie, begon Windows zichzelf te updaten. Een proces wat we niet konden stoppen en wat volgens het scherm 17 minuten zou duren. De zaal kon er in beginsel om lachen, de host die na 10 minuten door zijn grapjes heen was niet. Uiteraard stonden de presentaties op deze enkele laptop en konden we dus wachten totdat ome Microsoft klaar was. Het waren lange minuten. 

Zoals ik al tijdens mijn vakken IT Projectmanagement aan de Universiteit leerde, computers en IT-systemen gaan soms volledig hun eigen weg. Nu was dit op ons TEDx event na een dik kwartier en met een goed gemutst publiek, later vooral een grappige anekdote, voor veel organisaties kan IT-falen desastreus zijn. Het zijn niet alleen overheden zoals de Belastingdienst, Defensie en Rechtspraak en bedrijven als LIDL die vele honderden miljoenen euro’s kunnen afschrijven vanwege een mislukte IT-implementatie, het vliegveld van Los Angeles en vluchten van Delta hebben al eens langere tijd stilgelegen vanwege een ‘bug’ en er is zelfs het Duitse basketbalteam Paderborn Baskets gedegradeerd naar een lagere klasse, nadat hun laptop met het scoreboard niet goed functioneerde.

Cartoon: Dilbert

Bij de nieuwere technologieën zien je niet alleen een veel lagere slagingskans op gebied van succesvolle implementaties. Door de hype die eromheen hangt, zie je ook veel bedrijven die, in plaats van te kijken of een bestaand probleem er mee kan worden opgelost, een probleem gaan zoeken (of zelfs creëren) om maar met de technologie aan de slag te kunnen gaan. Een totaal verkeerde volgorde, die soms ook nog eens is gedreven door mogelijke PR.

Zelf ben ik al jarenlang bovengemiddeld enthousiast over blockchain technologie, maar zie door het vele spreken erover en trainen erin, veel ‘ruis’ rondom de hype die het met zich mee brengt binnen organisaties.

Dagelijks komen er nieuwe succesverhalen in het nieuws, van organisaties die middels de technologie succesvol hebben toegepast. Van directe winst in een efficiënter werkende supplychain, zoals die van reisorganisatie TUI en Carrefour en goedkopere geldtransacties in ontwikkelingslanden, tot volledig nieuwe oplossingen zoals de recent geïntroduceerde ‘global digital currency’ van Facebook: Libra. Net als bij startups, staan daar wel 90% van de projecten tegenover, die failliet gaan of mislukken. Misconcepties over de (on-)mogelijkheden van de technologie, maar ook het missen van een concrete businesscase of het simpelweg missen van de benodigde basiskennis ervan, die nodig is voor een succesvolle implementatie. Volgens de bekende ‘hypecycle’ van Gartner zitten we nog midden in de ‘experimenteerfase’, waarin gewoonlijk veel geld wordt verloren aan het snuffelen. Hoe kan je als bedrijf strategisch scherper snuffelen op gebied van blockchain? Mijn 4 tips

  1. Begin met educatie

Door het steeds vaker uit mijn ‘filter bubbel’ te treden, merk ik dat de algemene kennis over blockchain bij veel professionals en organisaties, zeer matig tot nihil is. Het wordt vaak nog steeds hetzelfde gezien als Bitcoin en verder dan een sporadische opmerking over het klimaat, komen de meeste mensen niet. Om überhaupt een discussie op te starten over het mogelijk integreren en gebruiken van de technologie, is educatie ontzettend belangrijk. De basisprincipes leren van de technologie, waar het écht impact kan maken en waar dit het al bewezen heeft gedaan. Maar ook waar de onmogelijkheden zitten en welke uitdagingen momenteel aan wordt gewerkt.

Het is onbegonnen werk om direct alle kanten en toepassingen van blockchain te begrijpen en te doorzien. De technologie wordt momenteel in sneltreinvaart ontwikkeld en er zijn bijna dagelijks nieuwe ontwikkelingen, van verbeteringen in de schaalbaarheid, snelheid en veiligheid tot compleet nieuwe uitvindingen.  Gelukkig zijn er genoeg materialen beschikbaar, om een goede introductie te krijgen.

  • Er zijn een paar hele goede TED talks, die een luchtige introductie geven op een aantal verschillende vlakken, zoals impact op onze economie en manier van samenwerken. Hier staat mijn top 7.
  • Er zijn verschillende goede boeken geschreven. Om de opkomst van de technologie en cryptovaluta beter te beschrijven, kan ik het boek ‘The Age of Cryptocurrency’ van Michael Casey aanraden. Om de technologie zelf in de basis te begrijpen, kan ik het boek ‘Blockchain Basics’ van Daniel Drescher aanraden.
  • Er zijn verschillende goede onlinecursussen beschikbaar, om dieper de materie in te gaan en te kijken naar praktische oplossingen voor in het bedrijf, een scherpe businesscase op te zetten en zelfs een eigen blockchain te ontwikkelen.
  • Er zijn onwijs veel goede instructievideo’s op Youtube, waarin specifieke elementen van de technologie, de impact etc. heel praktisch en duidelijk worden uitgelegd, door bijvoorbeeld een animatie of een vraaggesprek. Mijn favoriete kanalen zijn die van blockchain legendes Andreas Antopolous en Jimmy Song.
Cartoon: Dilbert

2. Heb ik het echt nodig?

Een vaak gehoorde klacht binnen organisaties, is dat een leidinggevende iets over blockchain heeft gehoord en het zo neerlegt bij de medewerkers onder het mom van ‘succes er mee’.  Blockchain is qua technologie begonnen als een decentrale database, wat erg handig kan zijn voor ecosystemen, waar meerdere partijen bij betrokken zijn die elkaar niet (volledig) vertrouwen en/of waar het niet mogelijk is om slechts één partij aan te wijzen als een onafhankelijke autoriteit. Ik spreek vaak nog bedrijven, die na een simpele check van de verschillende flowcharts die OV Software prachtig heeft weergegeven in dit overzicht.

3. Start with why

De kennis bijgespijkerd en op basis van de bovenstaande flowchart nog steeds enthousiast om de volgende stap te gaan zetten met een mogelijke blockchain implementatie? Ik zie helaas nog steeds te veel organisaties die lukraak beginnen met het experimenteren, zonder eerst eens stil te hebben gestaan bij de bekende ‘why’. Eerst een stap terug doen en een aantal cruciale vragen te behandelen, die een mogelijk traject alleen maar gaan versterken en versnellen. Waarom willen we eigenlijk blockchain gebruiken? Welke problemen gaan we er mee oplossen, die we niet met een andere technologie kunnen oplossen? Welke nadelen en obstakels zien we nu al? Kan en mag het juridisch wel, in lijn met bijv. de GDPR? Zijn er internationaal al werkende oplossingen op de markt of bedrijven die eenzelfde implementatie hebben ondergaan? Gaan we zelf iets ontwikkelen, gaan we een werkende toepassing implementeren of gaan we bijv. ons aansluiten bij een consortium. Waar ligt de concrete noodzaak; het efficiënter inrichten van processen, beter samenwerken met ketenpartners of iets anders? Waar gaat de weerstand komen vanuit de organisatie en daarbuiten en waarom?

4.Start small, act fast

Gewapend met een goed plan, een doos enthousiasme en een aantal enthousiaste en kundige ambassadeurs, kijken naar het opstellen van een concreet uitvoeringsplan en de daaruit voorkomende acties. Met grote budgetten, staan bij blockchain consultancy ’s zoals Deloitte en IBM (die overigens veel goede content op hun site over dit onderwerp hebben) de deuren wagenwijd open voor hulp, maar bij de meeste organisaties waar ik de afgelopen tijd op de koffie was, was dat verre van het geval. Het laten ontwikkelen van een maatapplicatie kost ontzettend veel geld, vooral omdat ‘blockchain developer’ momenteel de meest gezochte professional is. Het zelf aanleren van een blockchain codeertaal, zoals Solidity, gaat velen ook een stap te ver, dus wordt er meestal gekeken naar bestaande en beproefde oplossingen. Elke dag komen er weer nieuwe bij, die succesvol worden getest en beschikbaar (al dan niet tegen betaling) worden gesteld aan andere partijen, al dan niet met een zogenaamde ‘white label’ mogelijkheid. Bij verschillende integraties merkte ik dat de aanbiedende partijen vaak baat hebben bij mooie ‘use-cases’ daardoor bereid zijn om goede support bij de haalbaarheidsscan, mogelijke implementatie en het verdere gebruik ervan te bieden.  

Conclusie

Elke dag dat ik mag werken met de technologie, word ik enthousiaster over de waanzinnige mogelijkheden die er steeds weer bijkomen en de impact die het al heeft. We moeten wel nuchter blijven; het is echt niet het wondermiddel voor alle problemen op onze aarde. Er wordt nog volop ontwikkeld, gaat nog genoeg fout hierbij en naast de succesverhalen, komen er ook genoeg tekortkomingen en mankementen aan het licht. Het experimenteren er mee kan dan ook grote risico’s en kosten met zich mee brengen. Amazon oprichter Jeff Bezos verwoorden het echter heel mooi: “Our success at Amazon is a function of how many experiments we do per year, per month, per week, per day.”

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Van koe tot kassa; de noodzaak van blockchain in de voedingsindustrie
BlogBy dev

Van koe tot kassa; de noodzaak van blockchain in de voedingsindustrie

De noodzaak van blockchain in de voedings industrie: Een heerlijke beker verse jus, melk of koffie; dagelijkse kost voor een groot deel van onze wereldbevolking. Ze zijn inmiddels dusdanig gewoongoed geworden, dat ik ze vaak zonder over na te denken consumeer. Waarom zouden voedselproducten en supermarktketens zich dan de moeite doen, om de hele ‘supply chain’ van koe tot kassa, op de blockchain te zetten en in kaart te brengen voor consumenten? Albert Heijn deed dit als proef met haar sinaasappelsap, Verstegen met haar kruiden en Tony Chocelony met haar chocolade. Buitenlandse supermarkten zoals Carrefour en Walmart hebben inmiddels honderden producten op de blockchain gezet en behalen hier al verschillende positieve resultaten mee. De afgelopen week was ik in China voor de halfjaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum en hier werd onder andere gekeken naar de ‘why’ van voedsel op blockchain.  

In Nederland zijn wij verwend met kwalitatief goede supermarkten met goede producten, of je nu bij de Aldi of Albert Heijn je dagelijkse boodschappen doet, de kwaliteit van de producten is goed. Hoe anders is dit, als je wereldwijd kijkt. Volgens de World Health Organization (WHO) werden het afgelopen jaar 600 miljoen mensen ziek door verkeerd eten en overleden bijna 500.000 mensen hieraan. Naast fout voedsel, hebben we als consument ook steeds meer te maken met ‘fake’ voedsel. In Nederland kunnen we waarschijnlijk de paardenbiefstukken nog herinneren en de onthullingen die nog regelmatig plaatsvinden over Nederlandse supermarkten en voedselproducenten, die niet de beloofde ingrediënten in hun producten stoppen, zoals honingdrop en zoete aardappelpuree. Ook dit is een wereldwijd bekend fenomeen; onderzoek heeft uitgewezen dat 70% van de ‘Italian Extra Virgin’ olijfolie dat helemaal niet is, dat op grote schaal de etiketten van Chiquata bananen worden nagemaakt en dat de kip bij de Subway maar uit 50% kippenvlees bestaat.  Alleen al in China werden er meer dan een half miljoen veiligheidsschendingen ontdekt en worden zelfs namaak eieren op grote schaal gemaakt en verkocht.

Afbeelding uit: ‘onderzoek voedselfraude’ – Consumentenbond

“Zingend lengde de melkboer zijn melk een beetje aan” – Herman van Veen

Het verbaasde mij dan ook niet, dat uit verschillende onderzoeken blijkt dat consumenten voedsel, haar producenten en verkopers niet meer vertrouwd. In Nederland wantrouwt volgens de FNLI meer dan 75% van de consumenten de dagelijkse maaltijd en haar ingrediënten en denkt dat 30% van de etiketten op eten niet klopt, om nog maar te zwijgen over de verschillende keurmerken zoals Fairtrade en Beterleven. Gecombineerd met het feit dat de consument steeds bewuster gaat leven, zorgt voor een steeds grotere druk op voedselproducenten om te zorgen voor meer openheid en transparantie.

Een aantal kerneigenschappen van blockchain, zorgt in de voedingsindustrie momenteel voor verschillende belangrijke doorbraken. Doordat de data op de blockchain niet aan te passen is, wordt frauderen met eten bijzonder moeilijk gemaakt. Door het transparante karakter ervan, kan de consument een mooi inzicht krijgen in het traject wat bijvoorbeeld een kip heeft afgelegd van het kippenhok naar de kassa. Met de toegenomen vraag om beter dierenwelzijn, is mooi in te zien wat voor leven het beest heeft gehad en of de betaalde premium voor een bio variant, ook terecht is. Naast dieren, is het ook interessant om te zien of bijvoorbeeld boeren eerlijk betaald zijn voor het groeien van hun product, aangezien velen van hen vaak in armoede leven. Volgens de Nederlandse organisatie FairFood zijn er 3 keer zoveel kokosnootboeren als cacaoboeren en krijgen de eerstgenoemde vaak geen eerlijke prijs voor haar producten, wat de organisatie met een blockchain project in kaart wil brengen.  Ook CocaCola is hier mee bezig, aangezien het bedrijf recentelijk werd beschuldigd van slavernij in haar productieketen. Net als de vele andere blockchain ontwikkelen, wordt er nog volop geëxperimenteerd met de technologie en gaan er ook nog genoeg experimenten fout, zoals die van Tony Chocelony. De vele, eerdergenoemde successen die inmiddels worden geboekt, zorgen er voor dat vrijwel alle gerespecteerde bedrijven in de sector er proactief mee bezig zijn en we in de komende tijd nog meer bijzondere onthullingen en succesverhalen kunnen verwachten. Hopelijk zijn dat niet alleen de al behaalde efficiencywinsten op gebied van tijd en geld, maar zijn ze ook gericht op een beter ingerichte voedselketen, die zorgt voor een betere verspreiding en lagere verspilling wereldwijd.

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Het belangrijkste punt wat iedereen vergeet in de discussie rondom de Facebook coin
BlogBy dev

Het belangrijkste punt wat iedereen vergeet in de discussie rondom de Facebook coin

Discussie rondom de Facebook coin: Het zat er aan te komen en op een Apple-waardige manier, kwamen er steeds meer details mondjesmaat naar buiten. De lancering van het project ‘Libra’, ook wel de Facebook ‘coin’ genoemd, was op verschillende onderdelen echter heel anders dan veel mensen hadden gedacht. Niet alleen de juridische structuur, ook de al bevestigde partners en verschillende toepassingen die er al werden gepresenteerd, deden veel mensen verbazen. En schrikken.

IMF-directrice Lagarde voorspelde al dat ‘big tech’ een verstorende werking gaat hebben op de financiële sector en met een speler als Facebook, kan er wel eens een ‘point of no return’ worden bereikt, als het in zeer korte tijd door een groot gedeelte van haar gebruikers zal worden gebruikt. Ter vergelijking; wereldwijd gebruiken 350 miljoen mensen de Dollar. Als 14% van het huidige aantal gebruikers van Facebook de Libra dus gaat gebruiken, dan zijn dit er al meer dan de Dollar. Het wordt dan ook als een mogelijk stevige concurrent gezien van Paypal, WesternUnion en Adyen, maar dus ook wereldmunten als de Euro en Dollar.

Veel media, experts en overheden struikelden over elkaar heen om te vermelden dat dit project toch echt een stap te ver ging. Waar je bij een zeer gedecentraliseerd iets als Bitcoin onmogelijk een verantwoordelijke persoon of instantie op het matje kan roepen, kan dat bij Libra gelukkig wel en is dat inmiddels al door de Europese en Amerikaanse regelgevers gebeurd. Vooral de recente schandalen die het initiërende bedrijf van de munt nog steeds dagelijks achtervolgen, zijn een belangrijke reden waarom veel organisaties en overheden huiveren bij het idee dat het nu ook de toegang zou gaan krijgen over de financiële gegevens van haar gebruikers. Iets wat trouwens perfect in de strategie van Facebook past, om net zoals het Chinese WeChat geen open platform, maar echt een ‘private messaging’ tool te zijn, met betaalfunctionaliteiten daaraan gekoppeld.

Het koste mij moeite om écht positieve reacties te vinden op het project. Veel Westerse media en overheden schoten het project op alle mogelijke manieren af, maar uit (veelal ontwikkelings-) landen waar de munt in beginsel waarschijnlijk ook echt grote impact gaat hebben, staat men al te trappelen om de oplossing te gaan gebruiken. Met onze waanzinnige financiële infrastructuren in het Westen, zoals online bankieren, Ideal en Tikkie, vergeten we nog wel eens dat dit in veel landen verre van de gewoonste zaak van de wereld is.

Een derde van de wereldbevolking heeft anno 2019 nog geen toegangtot bankdiensten, zoals een bank- en/of spaarrekening en verzekering. In vele landen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika heeft slechts 10-25% tot dit soort voorzieningen, omdat de meeste inwoners niet interessant zijn om als klant aan te nemen voor de financiële instellingen. Veel van het geld in deze landen ($500 miljard) komt uit andere landen, wat familieleden via zogenaamde ‘remittance payments’ vanuit het (vaak Westerse) land waar ze werken, terugsturen naar hun familie. De kosten voor dit type transacties zijn, juist voor de mensen die elke stuiver ontzettend goed kunnen gebruiken, zo schrikbarend hoog (8-30%), dat ik begrijp waarom de reacties vanuit de Westerse wereld volledig haaks staan op die vanuit de rest.

Met meer dan $6 triljoen aan grensoverschrijdende transacties per dag, is er echter ook genoeg ruimte voor nieuwe modellen en systemen. Een dergelijke munt kan sterk bijdragen aan de ‘social inclusion’ van landen en daarmee de economische groei en het behalen van de ‘Social Development Goals’, becijferde de Wereldbank en McKinsey. Met een eigen, digitale ‘wallet’, kunnen de mensen die nu geen bankrekening krijgen, eindelijk geld digitaal sparen. Dit hele argument lees je bijna nergens terug, terwijl het zo ontzettend belangrijk is voor de verdere ontwikkeling van veel landen.

Ik ben en blijf niet enthousiast; niet alleen de hele discussie over privacy en data, ook het feit dat je geen rente krijgt op jouw Libra munten (enkel de faciliterende partners, die daar volgens berekeningen echt onwijs veel geld mee verdienen) en het missen van een concrete aanpak om witwassen (AML) en financiering van bijvoorbeeld terrorisme (KYC) te voorkomen. Het duurt nog even voordat het project daadwerkelijk gebruikt kan worden; volgend jaar wordt pas verwacht dat de ontwikkeling klaar is. Ik ben aan de ene kant benieuwd wat er dan nog van het project over is en of de ‘Zuck Buck’ centrale banken nog steeds zo laat sidderen.

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Mijn wekelijkse

Shot inspiratie

Elke week ontvangen 400+ mensen een shot deep-tech inspiratie. Ook ontvangen? Schrijf je hier rechts gratis in.

Ik spam nooit en gebruik het mailadres
alleen voor deze nieuwsbrief.

Linkedin

Copyright © 2026 Jan Scheele

Ook elke week een shot deeptech inspiratie?

Meld je aan om elk weekend een gratis shot inspiratie te ontvangen in de mailbox.

Ik spam nooit en gebruik het mailadres
alleen voor deze nieuwsbrief.

Paid Search Marketing
Search Engine Optimization
Email Marketing
Conversion Rate Optimization
Social Media Marketing
Google Shopping
Influencer Marketing
Amazon Shopping
Explore all solutions