AI biedt ongekende mogelijkheden voor professionals en organisaties. Ik merk het ook in mijn eigen bedrijven; het versterkt werkprocessen, verhoogt efficiëntie, en maakt taken eenvoudiger. Taken die je eerder moest uitbesteden, kun je nu zelf uitvoeren. Maar naast deze voordelen zie ik ook steeds duidelijker de keerzijde. Dit is in mijn optiek het grootste cybersecurity risico voor organisaties.
Uit onderzoeken blijkt dat het gebruik van AI razendsnel toeneemt. Terwijl sommige studies suggereren dat slechts 5% van de professionals regelmatig AI inzet, laat recent onderzoek van Google zien dat 80% van de millennials en zelfs 95% van Gen Z AI een paar keer per week gebruikt. Interessant genoeg geeft een Slack-onderzoek aan dat meer dan de helft van de gebruikers het gebruik niet durft toe te geven.
Waarom? Veel organisaties, zoals Nederlandse ministeries en overheden, hebben AI expliciet verboden op de werkplek. Maar dat weerhoudt medewerkers er niet van om AI toch te gebruiken, vaak via privéapparaten en hotspots.
Dit fenomeen, ook wel “Shadow IT” genoemd, vormt volgens cybersecurity-experts het grootste risico voor bedrijven in 2025. Het wordt extra zorgwekkend als medewerkers vertrouwelijke data met AI delen – vaak onbewust. Onderzoek toont aan dat 40% van de medewerkers gevoelige informatie, zoals financiële gegevens en vertrouwelijke documenten, via AI-tools deelt. Dit gebeurde bijvoorbeeld bij Sony, waar interne data zichtbaar werd voor andere gebruikers.
Hoe voorkom je dit? Als ik AI keynotes/trainingen geef, dan geef ik altijd standaard mee dat proactief handelen hier echt heel belangrijk is. Vandaag nog. Stel duidelijke spelregels op. Zorg dat medewerkers precies weten wat ze wel en niet mogen delen. Communiceer actief. Leg uit hoe AI veilig gebruikt kan worden en welke risico’s je moet vermijden. Gebruik veilige AI-oplossingen. Tools zoals Microsoft CoPilot houden data binnen de organisatie, maar zelfs dan blijven heldere afspraken cruciaal. Zorg voor bewustwording. Train medewerkers in verantwoord AI-gebruik en laat hen bevestigen dat ze de richtlijnen begrijpen. AI kan een krachtige bondgenoot zijn, maar zonder duidelijke afspraken kan het ook je grootste bedreiging worden. Pak het risico van Shadow IT vandaag nog aan en bescherm jouw organisatie tegen ongewenste gevolgen.
The idea of a Bitcoin reserve isn’t entirely new. El Salvador has already incorporated Bitcoin into its reserves, and other nations like Germany, Switzerland, Russia, and Brazil are reportedly considering similar moves.
Potential Benefits
Hedge Against Inflation: Bitcoin’s fixed supply could act as a safeguard against the devaluation of fiat currencies.
Diversification: For countries with unstable economies or weak currencies, Bitcoin offers an alternative to traditional reserves like gold and the U.S. dollar.
Market Signal: Government adoption of Bitcoin could legitimize the cryptocurrency further, spurring adoption and investment globally.
These factors make Bitcoin an intriguing addition to strategic reserves, particularly for nations seeking to future-proof their economies.
The Risks of a Bitcoin Reserve
However, Bitcoin’s benefits come with significant risks:
Volatility: Bitcoin’s extreme price fluctuations make it an unpredictable reserve asset. A country heavily reliant on Bitcoin could suffer catastrophic losses during bear markets.
Geopolitical Tensions: Bitcoin adoption could trigger economic pushback or sanctions from nations skeptical of cryptocurrencies.
Regulatory Challenges: The lack of consistent global regulation around Bitcoin introduces legal and logistical complexities for national reserves.
A New Geopolitical Game
The debate feels like a new Cold War, but without bombs—and with Bitcoin. Early recognition of gold’s value made nations financially dominant, and oil later became a geopolitical game-changer. Could Bitcoin be next?
The coming months will be pivotal. If a major Western economy takes the plunge and makes substantial Bitcoin purchases, it could trigger a domino effect, significantly impacting Bitcoin’s price and mainstream acceptance.
Bitcoin: The Internet of Our Time
Bitcoin is reminiscent of the internet in its early days—exciting, innovative, and unstoppable. But like the internet then, it’s also a leap into the unknown.
Will countries embrace Bitcoin as part of their reserves, or will they shy away from the risks? Only time will tell if Bitcoin becomes the next great geopolitical game-changer—or remains a speculative dream.
What’s your take? Is a strategic Bitcoin reserve bold foresight or a reckless gamble? Share your thoughts below!
In een opvallende zet kondigde Donald Trump vorig jaar tijdens een groot Bitcoin-evenement in Miami een mogelijke strategische Bitcoin reserve aan. Hoewel hij eerder kritisch was op cryptocurrencies, sprak hij met overtuiging over de digitale toekomst van Amerika. “De toekomst is digitaal, en Amerika moet niet achterblijven,” verklaarde hij, terwijl een grafiek van de stijgende Bitcoin-waarde op het scherm verscheen.
Trump stelde voor om 1% van de Amerikaanse strategische reserves in Bitcoin te investeren, als buffer tegen inflatie en geopolitieke risico’s. Hij voorspelde zelfs dat Bitcoin goud in waarde zal overstijgen. Momenteel $13 triljoen. De VS, met bijna 200.000 in beslag genomen Bitcoins, is nu al een van de grootste bezitters ter wereld.
Het idee van een strategische Bitcoin reserve klinkt futuristisch, maar is niet nieuw. Landen als El Salvador hebben Bitcoin al opgenomen in hun reserves, en andere landen zoals Duitsland, Zwitserland, Rusland en Brazilië overwegen dit volgens Forbes ook.
Aan de ene kant biedt Bitcoin kansen. Het kan dienen als hedge tegen inflatie en helpt reserves te diversifiëren, wat cruciaal is voor landen met een zwakke munt of instabiele economie. Bovendien zou erkenning door overheden een sterk signaal geven aan de markt en de legitimiteit van Bitcoin vergroten.
Toch brengt het ook risico’s met zich mee. De extreme volatiliteit maakt het een onvoorspelbare keuze, en landen die zwaar op Bitcoin inzetten, lopen het gevaar grote verliezen te lijden.
Het debat voelt als een nieuwe Koude Oorlog, maar dan zonder bommen – en met Bitcoin. Wie vroeg inzag hoe waardevol goud was, werd financieel groot. Later werd olie een geopolitieke gamechanger.
Wordt Bitcoin de volgende? De komende maanden zullen cruciaal zijn. Gaat een grote westerse economie daadwerkelijk Bitcoin groots aankopen? Zo ja, dan kan dat zorgen voor een domino-effect met mogelijk grote gevolgen voor de prijs en acceptatie van Bitcoin.
Bitcoin is zoals internet ooit was: spannend, nieuw en niet te stoppen. Toch blijft het een sprong in het diepe. Zijn landen daar klaar voor? De tijd zal het leren.
Er komt steeds meer technologie beschikbaar, om de hersengolven te meten. Je hebt al voor $100 een apparaat in huis en techgiganten als Google en Apple zijn ook volop bezig om hun electronica deze mogelijkheid mee te geven. Maar het kan nog makkelijker.
Wetenschappers hebben namelijk een baanbrekende technologie ontwikkeld: een vloeibare inkt waarmee artsen hersenactiviteit kunnen meten via een tijdelijke tattoo op de hoofdhuid. Dit biedt een eenvoudig en comfortabel alternatief voor de traditionele EEG, waarbij elektrodes en draden gebruikt worden.
Deze innovatieve “e-tattoo” wordt rechtstreeks op de hoofdhuid geprint, zelfs op behaarde plekken. Het proces is snel, pijnloos en zorgt voor stabiele metingen tot wel 24 uur, terwijl traditionele elektroden vaak al na zes uur falen. Bovendien kunnen de tattoos binnenkort draadloze signalen verzenden, wat EEG’s volledig zonder kabels mogelijk maakt.
Naast medische toepassingen kan deze technologie ook de ontwikkeling van hersen-computerinterfaces versnellen. Denk aan apparaten waarmee mensen via gedachten een robotarm kunnen bedienen, zonder ongemakkelijke headsets. Of zorgen voor op maat gemaakte muziek, meditatiehulpmiddelen en interactieve ervaringen. Ook kunnen hersengolven worden ingezet voor brain-computer interfaces, waardoor communicatie en interactie met technologie revolutionair veranderen.
Ook al geef ik toch liever de voorkeur aan een apparaatje van $100 op mijn hoofd, in plaats van tattoos, de ontwikkelingen (en de snelheid er van) blijven fascinerend om te volgen.
The sentiment has shifted—quickly. Following the election of Trump, the crypto market has been hitting new records almost weekly. Institutional investors and major companies are entering the ecosystem at breakneck speed, and 2025 is poised to deliver significant advancements that will propel blockchain technology further. Here are the developments I expect to shape the year ahead.
A Maturing Blockchain Revolution
With AI dominating the tech industry, I’m often asked if the “blockchain revolution” will ever truly materialize. For those who view blockchain solely through the lens of cryptocurrency, it might seem limited. But this perspective does the technology a disservice. The focus has shifted from speculative promises to tangible solutions across industries.
The recent record-breaking highs in Bitcoin and other cryptocurrencies have certainly helped. According to the latest State of Crypto report, global blockchain adoption has soared, with nearly 300 million users—three times more than at the end of 2023.
Reflecting on Blockchain’s Journey
Since purchasing my first Bitcoin in 2013, I’ve witnessed the technology and its ecosystem evolve dramatically. Like many new technologies, blockchain faced challenges: overhype followed by backlash, regulatory uncertainty, and criticism over energy consumption. Despite these obstacles, blockchain has matured, gaining recognition from governments, banks, and traditional organizations as a legitimate and transformative technology.
Blockchain in 2025: 5 Trends to Watch
1. The DeFi Renaissance
The inefficiencies of the traditional financial system—such as costly and slow cross-border transfers—are driving people and businesses toward Decentralized Finance (DeFi). DeFi enables financial services like saving, lending, and trading without intermediaries like banks.
Growth Drivers: The adoption of stablecoins (cryptocurrencies pegged to fiat currencies) has reached new levels of product-market fit.
Impact: Tether, the largest stablecoin, earned $6.2 billion in profits last year—outperforming BlackRock, the world’s largest asset manager.
Outlook: Expect continued growth in stablecoins and a surge in DeFi applications, attracting both users and institutional interest.
2. The Great Convergence
The intersection of AI and blockchain is creating exciting possibilities. Blockchain’s transparency and security enable safer AI model training, while cryptocurrencies provide innovative incentives.
AI Agents and Blockchain: AI agents can use blockchain to transact autonomously, earning crypto for completed tasks.
Notable Example: Coinbase’s Based Agents allow users to create AI agents that manage crypto activities and even transact with other agents without human involvement.
The convergence of AI and blockchain will likely drive groundbreaking applications in 2025, enhancing efficiency and transparency across industries.
3. The Decentralized Shift
Centralized platforms are losing their appeal due to concerns about bias, censorship, and control. Decentralized alternatives are gaining traction:
Social Media: Platforms like Bluesky are growing rapidly, offering users greater autonomy and privacy.
Science: Decentralized Science (DeSci) leverages blockchain to make research more accessible, transparent, and collaborative.
Content: Blockchain-based platforms enable creators to monetize their work directly through NFTs and on-chain subscriptions.
This shift to decentralization is empowering users while addressing longstanding issues in traditional systems.
4. The Rise of App Stacking
Blockchain ecosystems are becoming hubs for application development. Platforms like Telegram’s TON network and Solana offer scalable solutions for diverse use cases, from DeFi to gaming.
TON Network: Telegram’s app store for blockchain-based apps has driven rapid adoption, processing over $1 billion in transactions in just six months.
Solana: With over 2,000 apps and 20 million users, Solana’s ecosystem continues to grow, leveraging low fees and high transaction speeds.
Expect an explosion in blockchain-based apps in 2025, making these ecosystems central to innovation.
5. The New Metaverse
The metaverse is evolving beyond VR-focused environments to include broader augmented reality (AR) applications.
AR’s Rise: Companies like Meta and Apple are leading the charge, with devices like Smart Glasses and Vision Pro redefining interaction.
Marketing Integration: Major brands are building full sales funnels in virtual spaces, driving conversions and engagement.
As AR technologies mature, the integration of physical and digital worlds—phygital experiences—will redefine user interactions and marketing strategies.
A Promising Future
Like many transformative technologies—think the internet, mobile phones, or AI—blockchain is following a familiar trajectory. It takes time for mass adoption, but the groundwork is being laid.
From DeFi’s impact on financial inclusion to the convergence of AI and blockchain, 2025 promises to be a pivotal year for blockchain technology. I can’t wait to see how these trends unfold—and the surprises that lie ahead.
What trends do you think I missed? Share your thoughts in the comments!
Het sentiment is snel omgeslagen. Heel snel. De cryptomarkt noteert sinds de verkiezing van Trump elke week nieuwe records. Grote beleggers en bedrijven betreden in rap tempo het ecosysteem en het komende jaar staan talloze ontwikkelingen op de rol, die ook de technologie zelf een grote stap voorwaarts laten zetten. In dit artikel duik ik in op alle ontwikkelingen die ik verwacht.(Blockchain in 2025: 5 trends die er voor mij eruit springen)
Met de bizarre opkomst van AI en de dominantie ervan binnen de techindustrie, krijg ik vaak genoeg de vraag of de ‘blockchainrevolutie’ ooit echt zal plaatsvinden. Voor wie er oppervlakkig naar kijkt, lijkt blockchain misschien vooral iets te maken te hebben met cryptovaluta, maar dat beeld doet de technologie tekort. De focus is de afgelopen jaren verschoven van speculatieve beloftes naar concrete oplossingen in talloze industrieen.
Maar de recente nieuwe records die Bitcoin en andere cryptovaluta hebben bereikt, hebben hier zeker een positieve impact op gehad. Volgens het jaarlijkse State of Crypto-rapport is het gebruik van cryptovaluta en blockchaintechnologie zeer sterk toegenomen en heeft het allerlei records verbroken. De analyse laat bijna 300 miljoen gebruikers zien, drie keer zoveel als eind 2023.
Eerst even terugblikken
Al jaren schrijf ik trendblogs over blockchaintechnologie. Sinds dat ik in 2013 mijn eerste Bitcoins kocht, heb ik de technologie en het ecosysteem onwijs zien veranderen. In positieve zin. Net als bij sommige andere technologien, zijn de ontwikkelingen bijna niet meer bij te houden.
Daarnaast zie je bij elke nieuwe technologie steeds dezelfde dingen gebeuren. Een te snelle hype met daarna negatieve backlash. Missende wetgeving, wat misbruik in de hand werkt en onduidelijkheid geeft voor partijen die het wél goed willen doen. Veel commotie over het insane energieverbruik, wat elke nieuwe technologie heeft in het begin. Een overdaad aan geld van investeerders dat in startups wordt geïnvesteerd, wat door faillisementen of tegenvallende resultaten afschrikt om verder in de industrie te investeren.
In mijn trendartikel over AI gaf ik al aan dat de technologie echt nog niet eens over de piek heen is, van de hype cycle die Gartner altijd zo mooi in kaart brengt. Ik zie nu juist bij blockchaintechnologie dat de meeste ontwikkelingen al veel verder zijn. En door hun volwassenheid ook zo worden beschouwd door zelfs de meest traditionele overheden, banken en organisaties.
Het afgelopen jaar was het spannend of de Europese Central Bank Digital Currency (CBDC) er zou komen. Er wordt nog steeds hard aan gewerkt en veel over gesproken, maar de seinen staan nog steeds op groen.
A digital euro would strengthen Europe’s financial sovereignty and resilience because it would be built with European technology and infrastructure. It would empower Europe to independently develop and manage digital payment solutions, supporting the further deepening of the Single Market. – Piero Cipollone (Member of the Executive Board of the ECB)
“The International Monetary Fund (IMF) believes that digital money, both private and public, could help the world’s most remote and dispersed nations in the Pacific Ocean to raise financial inclusion and the quality of financial services.
On March 25, the IMF published a report on the potential role of stablecoins and central bank digital currencies (CBDCs) on the economies of the Pacific Islands countries.”
Wereldwijd zien we op dit gebied ook veel gebeuren. De nieuw gekozen president Trump heeft al aangegeven dat hij geen Amerikaanse CBDC wil, dus ik verwacht dat we de komende jaren er ook geen in de Verenigde Staten gaan zien. Ook de Canadese centrale bank maakte recent bekend dat ze na jaren onderzoek, afziet van een ‘retail CBDC’.
De Chinese centrale bank deelde onlangs dat haar CBDC (de e-CNY) al voor meer dan 7 triljoen Yuan (ongeveer 1 triljoen Euro) aan transacties is gebruikt. Ook al zijn er landen die stoppen met de experimenten, er zijn ook steeds meer landen die al bezig zijn met concrete vervolgstappen, zoals Thailand, Rusland, en India.
De grote rebranding
Laatst mocht ik op de High Tech Campus in Eindhoven de opening verzorgen van het ‘spatial computing lab’ 3Reality. Het waren ontzettend leuke gesprekken met de verschillende thought leaders over hoe het er nu voor staat met ‘metaverse’. De term zelf wordt vrijwel niet meer gebruikt, terwijl de technologie juist steeds vaker wordt ingezet. Met alle positieve effecten van dien.
Hier werd dan ook echt bevestigd dat het voorspelde momentum snel toe neemt, alleen niet voor waar het in beginsel aan werd toegedicht. De consumentenkant ontwikkelt heel langzaam, maar het gebruik door bedrijven en zorginstellingen zorgt juist voor heel veel gave ontwikkelingen. Het zijn vooral zorginstellingen en fabrieken, die en masse gebruik maken van de ‘spatial computing’-technologie. Daarover later meer.
Een andere term die ook redelijk is afgeschreven, zijn NFTs. Zoals ik vorig jaar al aangaf; laten we het er maar niet meer over hebben. Veel consumenten, bedrijven en media associëren het enkel met de ‘dure apenplaatjes’, waarvan de meeste al hun waarde hebben verloren na de hype; 96% zijn ‘dood’. Maar als je goed kijkt naar dit soort onderzoeken dan draait het hier vooral om de handel er in. Ik ken nog genoeg eigenaren die trots op hun NFT-collectie zijn en er niet eens over nadenken een stuk te gaan verkopen.
Wie breder kijkt, ziet echter een ongekende ontwikkeling rondom deze technologische ontwikkeling. Zowel fysieke als digitale bezittingen worden in rap tempo ‘getokaniseerd’ (het eigendomsbewijs wordt op de blockchain gezet, waar ik hier eerder over schreef). Van vastgoed tot aankopen in games, van aandelen tot digitale kunst. Dit hoor ik ook echt veel terug vanuit verschillende Nederlandse partijen die hiermee werken. De technologie is niet zichtbaar en van de vele bedrijven die het gebruiken is verder ook niks bekend. De beste technologie blijft wat dat betreft de technologie die je niet ziet en waar je niks van merkt.
New rules, new runway
Twee ontwikkelingen die ik voorspelde voor dit jaar zijn niet alleen uitgekomen, maar hebben ook een ongekend positieve impact gehad op de technologie. Misschien zijn het wel de belangrijkste gebeurtenissen geweest in jaren, zó positief. De goedkeuring van de Bitcoin ETF in de Verenigde Staten heeft voor een ongekende interesse gezorgd vanuit de traditionele hoek van banken en investeerders voor de bekendste cryptovaluta.
Aangevuld met de andere ontwikkeling, de nieuwe Europese cryptowetgeving MICAR, is er een ineens en ongekende golf van geld het ecosysteem binnengesurfd. Zoals ik al in mijn trendartikel over cryptovaluta schreef, we zijn wat dat betreft nog maar net begonnen. In de afgelopen weken heb ik een aantal sessies mogen hosten over crypto met veel family funds en institutionele beleggers. Daar zag en hoorde ik heel duidelijk dat de meeste investeerders nu toch echt willen instappen, maar dat nog niet hebben gedaan. En dit wel gaan doen op korte termijn.
Recent onderzoek laat dat ook duidelijk zien; bijna 60% van de institutionele investeerders wil op korte termijn ‘exposure’ hebben in cryptovaluta. Niet alleen gevoed door een groeiende wil om risico’s te nemen, maar ook omdat men steeds meer langetermijnvertrouwen heeft in de technologie.
Ik verwacht het komende jaar dan ook een ‘bull run’ van ongekende proporties. Iets dat ook heel positief is voor blockchain. Als ik kijk naar de drie eerdere ‘bull runs’ die ik heb meegemaakt dan zie je niet alleen dat er weer meer aandacht is in de media. Je ziet ook bedrijven die de technologie gaan adopteren, investeerders die meer geld stoppen in startups die oplossingen bouwen. Hierdoor komen meer praktische toepassingen op de markt.
Het jaar dat voor ons ligt
Met alle ontwikkelingen kan ik al een aantal zaken voorspellen die belangrijk gaan worden in het komende jaar. Het afgelopen jaar heb ik verschillende blockchain-events wereldwijd mogen bezoeken. Een een aantal trends voerden hier de boventoon. Daarnaast zie ik in het Nederlandse ecosysteem (waar ik in het bestuur zit) en de vele conversaties met organisaties in Nederland steeds meer waar de technologie écht het verschil maakt en waar aan wordt gebouwd.
Blockchain in 2025: De 5 ontwikkelingen die er voor mij uitspringen:
1. De DeFi-renaissance
Geld sturen van Ghana naar Nigeria kost meer tijd dan als je het cash van het ene land naar het andere land rijdt. Wereldwijd zie je steeds meer voorbeelden waar het traditionele financiele systeem consumenten en bedrijven in de steek laat. Waar het heel inefficiënt werkt of zelfs mensen uitsluit.
Als er één ontwikkeling binnen blockchain is die niet alleen de meeste gebruikers aantrekt maar ook echt veel impact maakt, dan is dat Decentralized Finance (DeFi). Financiële producten zoals sparen, lenen, verzekeren en handelen, die niet via een centrale partij als een bank lopen, maar decentraal via de blockchain, waar ik hier hier eerder over schreef.
Volgens onderzoek is er nog nooit zoveel geld omgegaan binnen DeFi en snoept het daarmee heel wat kapitaal van de traditionele banken af. Een belangrijke drijfveer achter deze groei is volgens onderzoek de bredere adoptie van stablecoins (waar ik hier eerder over schreef). Cryptovaluta die gekoppeld zijn aan traditionele valuta’s zoals de Amerikaanse dollar. Ze hebben in mijn optiek echt een volledig nieuw niveau van product-marktfit bereikt.
Het is ook een toepassing die net als AI wereldwijd voor veel mensen een positieve impact zorgt. Maar ook voor grote winst. Eerder schreef ik al over de grootste stablecoin van de wereld, Tether. Zij boekten vorig jaar $ 6,2 miljard aan winst, waarmee het de $ 5,5 miljard van BlackRock overtrof. Tether behaalde dit met minder dan 100 werknemers, terwijl BlackRock een personeelsbestand van 20.000 heeft.
Stablecoins schieten daarom als paddenstoelen uit de grond. Van Paypal tot Revolut, Paxos tot Robinhood. Eerder lanceerden banken als JP Morgan al een eigen stablecoin, wat ook veel andere banken inspireerde om er mee aan de slag te gaan. Het komende jaar verwacht ik niet alleen een sterke toename van het gebruik, maar ook het aantal stablecoins wat op de markt komt.
2. De grote convergentie
Elkaar sterker maken. Elkaars problemen oplossen. Door samen te werken nieuwe mogelijkheden bieden die voorheen niet mogelijk waren. Naast de ontwikkelingen op gebied van technologieën individueel, word ik echt mega-enthousiast van alle convergenties van technologieën.
De afgelopen tijd is er veel aandacht geweest voor het snijvlak van AI en blockchain. Met blockchain kunnen AI-modellen bijvoorbeeld veiliger worden getraind, doordat data transparant en onveranderlijk worden opgeslagen. Dit geeft gebruikers controle over hun gegevens en zorgt voor een eerlijkere verdeling van waarde. Denk aan een AI-platform waar je zelf bepaalt welke data je deelt, in ruil voor cryptotokens. Dat kan je bijvoorbeeld doen met Ocean.
Eerder schreef ik in mijn AI-trendblog dat ik verwacht dat komend jaar AI Agents echt een megagrote trend gaan worden. Door ze te koppelen aan blockchain, werken ze niet alleen efficiënter, maar ook veiliger en transparanter. Cryptovaluta spelen hierin een belangrijke rol als beloningssysteem. Zo kunnen AI-agents cryptos verdienen wanneer ze een taak succesvol afronden.
Coinbase, een van de grootste handelsplatformen voor cryptovaluta, heeft recent ‘Based Agents’ geïntroduceerd. Met deze tool kunnen gebruikers in minder dan drie minuten een AI-agent maken met behulp van hun crypto-wallet. Deze agents kunnen vervolgens allerlei taken voor je uitvoeren zoals crypto handelen, staking, en andere blockchain-activiteiten.
Het gaat nog een stap verder. Het heeft ook al experimenten uitgevoerd met agents die elkaar onderling betalen voor elkaars werk, zonder dat er nog een mens aan te pas komt. Tijdens deze transactie gebruikte een AI-agent cryptotokens om andere tokens te kopen van een tweede AI-agent. Dit laat zien hoe AI-agents met elkaar kunnen samenwerken door betalingen uit te voeren. Met de mogelijkheid om betalingen te doen, kunnen ze bijvoorbeeld vluchten boeken, advertenties beheren of samenwerken met andere AI-agents. Een bedrijf waar je dit al mee kan instellen, is Skyfire.
Met de snelheid waarmee de ontwikkelingen momenteel gaan op zowel gebied van AI als blockchain, verwacht ik het komende jaar nog heel veel meer van dit soort gave toepassingen.
3. De decentrale vlucht
Het afgelopen jaar heb ik mijn account op X verwijderd. Ik was er 15 jaar als een van de eersten bij om het kanaal te gebruiken en tweette meer dan 30.000 keren. Maar ik ben echt onaangenaam verrast door de hoeveelheid shit op het kanaal. Ook al probeerde ik het steeds weg te klikken en ook aan te geven dat ik de typen content niet wilde zien; ik werd eronder bedolven.
Daarnaast vond ik het ook echt opzienbarend dat eigenaar Elon Musk het volgens onderzoek in de afgelopen maanden vooral gebruikte als een megafoon voor Trump. Iets dat ik ook echt nooit zou verwachten bij een platform van zo’n omvang, ik ga dan echt van onafhankelijkheid en onpartijdigheid uit. Geen actieve inmenging. Onderzoek laat zien dat op de dag van de uitslag alleen al, meer dan 100.000 mensen hun X-account verwijderden.
Decentrale Social Media
Het decentrale alternatief Bluesky, opgericht door Twitter oprichter Jack Dorsey, spinde hier wel garen bij. Net als toen X werd verbannen in Brazilie, kreeg het miljoenen nieuwe gebruikers er bij. Na de verkiezing van Trump schoot het aantal gebruikers omhoog naar meer dan 20 miljoen. Eerder schreef ik al over decentrale social media. Iets dat ik in het komende jaar verwacht nog veel sterker te zien groeien.
Decentrale Wetenschap
Je ziet op meer plekken een decentraal alternatief populair worden. Mijn broertje heeft net zijn PhD gehaald en vertelde mij over Decentralized Science (DeSci). DeSci gebruikt blockchain-technologie om wetenschap toegankelijker, transparanter en meer samenwerkingsgericht te maken. Het biedt onderzoekers platforms om data en publicaties eerlijk te delen en stimuleert samenwerking via tools zoals tokens en gedecentraliseerde organisaties (DAO’s).
Het pakt problemen aan zoals beperkte financiering en toegang tot onderzoek, maakt data openbaar, bevordert transparante peer reviews en biedt nieuwe financieringsmethoden zoals Quadratic Funding. (Een financieringsmethode waarbij zowel de hoogte als de breedte van de donaties meetellen. Projecten met veel kleine bijdrages krijgen meer steun uit een centrale matching fund dan projecten met enkele grote donaties.)
Decentrale Content
Onchain-content (content die wordt vastgelegd op blockchain) groeit snel en verandert hoe creators hun werk verspreiden en geld verdienen. Fabric’s Hypersub maakt het mogelijk om content automatisch naar wallets te sturen en gebruikers te belonen voor hun steun. Dit innovatieve model zorgde in korte tijd voor duizenden abonnementen en mooie inkomsten voor de makers.
Ook podcasts profiteren van NFT’s, zoals The Mint Podcast, dat in Q2 meer dan $370.000 aan inkomsten binnenhaalde door directe steun van luisteraars. In de muziekindustrie zette Coop Records een vergelijkbare groei in, met honderdduizenden muziek-NFT’s en mooie opbrengsten voor artiesten. Voor schrijvers bieden platforms als Paragraph nieuwe mogelijkheden om blogs als NFT’s te verkopen.
4. App-stacken
There is an app for that! Dit is natuurlijk de bekende quote van Apple-oprichter Steve Jobs, waarmee hij de Appstore introduceerde. Het werd voor gebruikers van Apple-telefoons ineens makkelijk mogelijk gemaakt om allerlei applicaties te instaleren en gebruiken, zoals Instagram, Spotify en WhatsApp.
Waarom een nieuwe app bouwen, als je ook gebruik kan maken van de enorme userbase van de bestaande app, zou Telegram gedacht hebben. Het heeft met haar TON-netwerk een eigen appstore ontwikkeld, waar je makkelijk zelf apps kan aanbieden aan de 1 miljard gebruikers van Telegram. Eerder schreef ik al over de eerste apps en hoe ontzettend makkelijk ze te gebruiken zijn.
Dat ze zo makkelijk te gebruiken zijn, is waarschijnlijk ook een van de oorzaken dat haar blockchain de snelste blockchain is geweest met $1 miljard aan transacties. Alleen al in de afgelopen zes maanden steeg dit met 670%. Er komt geen tussenpersoon zoals een bank meer aan te pas.
Ook op een van de bekendere blockchains, Solana, zijn inmiddels al meer dan 2000 apps gebouwd. Deze apps maken gebruik van de snelheid en schaalbaarheid van Solana om diverse toepassingen aan te bieden. Zoals DeFi-producten, NFT-marktplaatsen, games en betalingsoplossingen. Solana’s lage transactiekosten en hoge verwerkingssnelheid maken het een aantrekkelijk platform voor ontwikkelaars en gebruikers. Inmiddels zijn er al meer dan 20 miljoen gebruikers en verwerkt het netwerk meer dan 4000 transacties per seconde.
Het komende jaar verwacht ik dat dit nog heel, heel veel groter gaat worden. Significant meer apps en gebruik. Het wachten is tot WhatsApp dit ook gaat doen.
5. Metaverse
In zijn prachtige boek The Metaverse: And How It Will Revolutionize Everything voorspelde Matthew Ball dat elke keer als een onderliggend concept eindelijk klaar is, we er een andere naam aan geven. Dat zie je ook bij de metaverse gebeuren. Aangezien de VR-gefocuste metaverse niet echt mainstream is geworden, zie je nu veel focus van de grote techbedrijven verschuiven naar augmented reality.
Meta loopt hier naar mijn mening echt mee voorop. Vooral met de Smart Glasses, die laatst zijn gepresenteerd. Als ik ze vergelijk met de Apple Vision Pro, die ik inmiddels een paar keer heb gebruikt, dan is voor mij de keuze ook echt snel gemaakt. Het is niet alleen het massieve aspect van de Vision Pro dat het minder aantrekkelijk maakt, maar ook de totaal nieuwe manier van het besturen ervan.
Naast de Smart Glasses werkt Meta ook nog aan een andere mixed-reality bril, die ze nu ‘Puffin’ noemen. Net als de Smart Glasses, moeten die in 2027 op de markt komen. Puffin gaat waarschijnlijk een heel stuk minder groot zijn als de huidige Quest headsets en heeft geen aparte controllers die je met je hand moet gebruiken. Dit doe je, net als met de Vision Prio, met je handen.
Het komende jaar gaan we nog meer gave ontwikkelingen zien vanuit de grote techbedrijven. Meta gaat weer een nieuwe editie lanceren van de zonnebril die het met Rayban heeft ontwikkeld. Daarnaast kunnen we ook vanuit de hoek van Snapchat een paar gave ontwikkelingen verwachten rondom de AR Lens en krijgen we in mei Google’s nieuwe AR Glasses te zien.
Ze zorgen voor de gebruikers dat ze veel makkelijk kunnen gaan interacteren met en rondlopen in de volgende iteratie van het internet. De verregaande samensmelting van onze fysieke en digitale wereld. Het komende jaar gaat de marketingterm op dat gebied, ‘phygitals’, waar ik eerder over schreef, ook echt doorbreken bij de grote merken.
Je ziet dit ook al terug in de cijfers. Volgens onderzoek (GEEIQ) groeide de activaties van grote merken in dit soort virtuele omgevingen met meer dan 60% in het afgelopen jaar. Het zijn dan ook niet alleen meer de grappige PR-stunts, maar volledige funnels die bedrijven opzetten. Van awareness tot conversie. Een mooi voorbeeld hiervan is van Walmart:
De computer, het internet, de gloeilamp, de mobiele telefoon, webwinkelen. Bijna elke technologie die wij in de afgelopen decennia hebben mogen verwelkomen in onze maatschappij heeft er zeker 20 jaar over gedaan, voordat het echt door de massa werd geadopteerd. Er ging een lange weg aan vooraf, waarin de technologie vaak al vele malen als ‘dood’ werd opgegeven. We zagen dit ook bij AI, dat al sinds de jaren ’60 wordt ontwikkeld, 30 jaar door een ‘AI winter’ helemaal stil lag en momenteel niet meer weg te denken is.
Ik kan niet wachten op alle gave ontwikkelingen die we in het komende jaar gaan zien op het gebied van blockchain. De voorspelde, de verwachte en de grote verassingen. Ik houd het ook het komende jaar vol plezier in de gaten!
AI wordt vaak gepresenteerd als technologie die grote wereldproblemen kan oplossen, zoals klimaatverandering of medische doorbraken. Maar kan AI ook helpen bij iets alledaags als daten? Steeds meer bedrijven denken van wel.
De CEO’s van Tinder en Bumble Inc. gaven recent zelfs aan dat zij denken dat dit de toekomst is.
Sterker nog, er zijn ook al datingapps in ontwikkeling die AI-clones van gebruikers laten daten met andere clones en de resultaten delen met hun menselijke eigenaren. Een interessante, maar ook wat bizarre gedachte.
Als single besloot ik hier zelf eens mee te gaan experimenteren. Verschillende start-ups (zoals Irisdating, Yourmove etc) bieden AI-tools aan die beloven je liefdesleven te verbeteren. Het idee is simpel: je traint een chatbot om jouw interesses en manier van communiceren over te nemen. Daarna gaat jouw digitale “ik” zelfstandig aan de slag in de wereld van online daten. De belofte? Meer matches, betere gesprekken en misschien zelfs een succesvollere zoektocht naar liefde.
Hoewel de technologie best wel indrukwekkend is (in mijn optiek), zijn de resultaten tot nu toe echt wisselend. AI-clones kunnen veel gesprekken voeren en lijken soms verrassend echt, maar ze missen vaak het persoonlijke en spontane dat echte connecties zo waardevol maakt. Daarnaast blijken deze tools zichzelf soms nieuwe interesses en hobby’s aan te leren die helemaal niet bij mij passen, wat kan leiden tot verwarring. Ja, ik houd van veel hiken in de natuur, maar niet van tuineren 😉
Naast clones zijn er ook AI-coaches (zoals DeepMei, TextAI en Ella), digitale adviseurs die tips geven over je profiel of helpen met het sturen van berichten. Dit kan handig zijn als je moeite hebt om een goed gesprek te starten. Toch blijft ook hier bij mij het gevoel overheersen dat de technologie nog niet persoonlijk genoeg is om een echte klik te vervangen.
Wat dit experiment me duidelijk heeft gemaakt, is dat daten echt draait om menselijke interactie. Dat zagen we ook al tijdens covid met virtuele events. Hoe geavanceerd de technologie ook is, AI kan de spontaniteit en emotie van een echt gesprek niet vervangen. Uiteindelijk ben jij degene die een connectie moet maken – niet je digitale clone.
Vorige week mocht ik een AI-sessie hosten voor Ebbinge. Na mijn keynote bespraken we in een panel hoe AI nu al wordt ingezet in verschillende sectoren en een van de panellisten gaf en ‘bold statement’ dat over drie jaar, we bijna geen boeren meer nodig hebben.
Dat heb ik eerder gehoord van bijvoorbeeld Bill Gates, die verwacht dat we door AI over drie jaar 90% minder developers nodig hebben. Maar op zich; als je kijkt naar de concrete cijfers van recent onderzoeken, dan krijgen beide heren in rap tempo gelijk. Vooral wat er momenteel in de landbouw gebeurd met drones is fascinerend.
Volgens het Agriculture Drone Industry Insight Report 2023/2024 van DJI Agriculture zijn er wereldwijd al meer dan 300.000 drones operationeel, die samen meer dan 500 miljoen hectare landbouwgrond hebben bewerkt. Deze drones hebben niet alleen bijgedragen aan een hogere productiviteit, maar ook aan substantiële besparingen en een positieve milieueffect.
De cijfers spreken voor zich: de inzet van landbouw drones heeft geleid tot een vermindering van 210 miljoen ton watergebruik en 47.000 ton aan pesticiden. Daarnaast zijn de koolstofemissies met 25,72 miljoen ton afgenomen, een besparing die vergelijkbaar is met de opnamecapaciteit van 1,2 miljard bomen. Deze technologie maakt het voor boeren mogelijk om gewasbescherming en andere landbouwtoepassingen veel gerichter uit te voeren, waardoor verspilling wordt geminimaliseerd en het milieu wordt beschermd.
Een van de meest indrukwekkende aspecten van landbouwdrones is de integratie van kunstmatige intelligentie (AI) en sensortechnologie. Hiermee kunnen boeren problemen zoals irrigatiekwesties en plaagbestrijding vroegtijdig signaleren. Drones kunnen grote stukken land in een uur monitoren en zorgen voor snelle besluitvorming en efficiënt grondgebruik. In India is gebleken dat boeren door drones tot wel 88% water kunnen besparen en hun kosten per hectare aanzienlijk kunnen verlagen.
Drones zorgen niet alleen voor de automatische besproeiing. Ik heb ze ook al in kassen fruit zien plukken. Inderdaad; in het hele proces mist alleen nog een automatische zaaier. Maar volgens mij duurt het ook niet lang totdat we daar ook een oplossing voor hebben. Misschien dat die panelist alsnog gelijk krijgt… we gaan het zien!
Record levels all over. Van gebruik tot eigenaren, van politieke aandacht tot prijzen. Cryptovaluta laten op talloze vlakken een mooie groei zien. In dit artikel duik ik in de belangrijkste ontwikkelingen die ik het komende jaar verwacht.
Voor veel mensen zijn de afgelopen maanden heel saai geweest in de wondere wereld van cryptovaluta. Een ‘Banana Zone’. Dat is een term die we gebruiken om een specifiek prijsgedeelte te omschrijven waarin een cryptovaluta zich vaak bevindt tijdens perioden van onzekerheid of zijwaartse beweging. Het verwijst naar een prijsgebied waarin de koers schommelt, zonder duidelijke richting. Dit maakt het lastig voor beleggers om sterke koop- of verkoopbeslissingen te nemen.
Maar die onzekerheid komt vooral als je puur naar de prijzen van de digitale munten kijkt. Als je uitzoomt, dan zie je hele gave ontwikkelingen. Het recente State of Crypto-rapport van het gezaghebbende Andreessen Horowitz (a16z) laat een ‘dramatic increase in activity’ zien, met 220 miljoen actieve gebruikers alleen al in september dit jaar. Drie keer zo veel als dezelfde maand vorig jaar. Volgens het rapport gaan de praktische toepassingen, zoals DeFi en DePin, helemaal door het dak qua aantal gebruikers.
Sinds de bodem van de afgelopen ‘bear markt’, waar een Bitcoin-prijs van $15.000 werd genoteerd, is de prijs inmiddels alweer met 300% gestegen en staat hij op moment van schrijven op $72.000. De prijzen van de vele andere cryptovaluta zijn met nog veel grotere percentages gestegen.
Even terugblikken
Al jaren mag ik in de glazen cryptobol kijken voor Frankwatching. Vorig jaar was voor mij de belangrijkste voorspelling dat de lancering van een zogenaamde ‘Exchange Traded Fund’ een grote impact zou gaan hebben op het hele crypto-ecosysteem. Dat was een understatement. De lancering heeft op vele vlakken de sector in een achtbaan gebracht.
Enerzijds door ineens een mogelijkheid te bieden aan grote investeerders (zoals pensioenfondsen en Family Funds), om makkelijk in Bitcoin te investeren. Dat deden ze en het werd zelfs de meest succesvolle ETF (van de 1400, waaronder ook goud) ooit, met al meer dan $55 miljard geïnvesteerd. Volgens analisten zijn we hier nog maar net begonnen, omdat het altijd veel langer duurt bij grote spelers voordat zij de beslissing nemen om in een ETF te investeren. Dat belooft dan ook veel goeds voor deze ‘new mainstream asset class’ in de komende maanden en het komende jaar.
Het succes van de ETF-markt is wat dat betreft echt een voorbeeld van Clay Christensens Innovator’s Dilemma. Als er nieuwe technologie opduikt, zijn de gevestigde partijen in een markt (in dit geval traditionele vermogensbeheerders, banken en makelaars) vaak traag om deze te omarmen, waardoor disrupters een grote voorsprong krijgen.
Het afgelopen jaar zijn ook megastappen gezet in de volwassenwording van het ecosysteem. Zoals ik al voorspelde; de cowbows zijn richting de uitgang gegaan. De partijen die niet aan de Europese crypto-wetgeving MICAR wilden voldoen, hebben Europa verlaten. Je ziet nu enkel nog bedrijven actief die voldoen aan die wetgeving. Eind dit jaar bieden zij ook alleen nog maar producten en diensten aan, die aangeboden mogen worden en zal afscheid worden genomen van bijvoorbeeld bepaalde cryptovaluta die niet voldoen aan de regels.
In mijn vrije tijd ben ik bestuurslid bij de BCNL Foundation, de brancheorganisatie voor alle partijen en professionals in het ecosysteem voor cryptovaluta en blockchain. Van cryptovalutabeurzen tot investeerders; als ik iets terughoor van de professionals, dan is het dat het heel pittig is om aan de wetgeving te voldoen. Sommige partijen hebben soms al maandenlang 10 professionals die er fulltime aan werken. Wel zorgt het voor een eerlijk speelveld met andere spelers en misschien nog wel het belangrijkste… Vertrouwen.
Iets dat door de vele schandalen en cowbows en flinke deuk heeft gekregen de afgelopen jaren en door deze nieuwe wetgeving weer terugkomt. Dat laatste hoor ik ook echt terug van institutionele investeerders en family funds, waar ik zelf mee werk rondom cryptovaluta. Zowel de lancering van de ETF als de MICAR zijn de ‘quality seal of approvals’ die zij nodig hadden om aan de slag te gaan met Bitcoin. Je ziet momenteel een bijzonder sterke stijging van het aantal partijen dat hier nu in investeert.
We naderen razendsnel 2025. Tijd om vooruit te kijken. Of beloftes waar kunnen worden gemaakt, of de duurzame groei doorzet en wat we allemaal kunnen verwachten op gebied van technologie, adoptie en regulatie. In de afgelopen maanden heb ik de grootste crypto-events mogen bezoeken in Singapore, Barcelona, Dubai en Amsterdam. Daarnaast heb ik in voorbereiding op dit artikel talloze experts en analisten gesproken, om een goed beeld te krijgen van wat we kunnen verwachten in 2025 op gebied van crypto. De 5 belangrijkste trends die ik voorzie:
5 belangrijkste cryptovaluta-trends voor 2025
1. Back to the roots: payments
Met alle ontwikkelingen op de onderliggende blockchain-technologie, zoals NFTs, DeFi, DAOs en DePin, vergeten we waar Bitcoin eigenlijk voor was gemaakt. Zoals we mooi kunnen teruglezen in de ‘whitepaper’ van de -nog steeds mysterieuze- ontwikkelaar Satoshi Nakamoto; “A Peer-to-Peer Electronic Cash System”. Makkelijk geld naar een andere persoon of partij sturen, zonder tussenpersoon.
Omdat Bitcoin zelf te langzaam en duur is om snel betalingen te voldoen, zijn de zogenaamde ‘stablecoins’ in rap tempo populair geworden. Stablecoins verwerkten twee keer zoveel geld in transacties als creditcardmaatschappij Visa en twintig keer zoveel als Paypal in het tweede kwartaal. Dat is $ 8,5 biljoen aan Stablecoin-transacties.
En er is een duidelijker reden waarom ik zie dat Stablecoins zo populair zijn geworden: je kunt ze over de grens sturen voor een fractie van de kosten en tijd die het kost om regulier geld te sturen. Een internationale overschrijving kost mij normaal ongeveer 50 euro, terwijl een vergelijkbare Stablecoin-transactie mij nu rond de 1 euro kost als ik dit via de Ethereum blockchain overmaak en minder dan één cent op Coinbase’s Base-blockchain.
De grootste Stablecoin Tether boekte in 2023 meer winst dan de grootste vermogensbeheerder van de wereld; BlackRock. Tether boekte vorig jaar $ 6,2 miljard aan winst, waarmee het de $ 5,5 miljard van BlackRock overtrof. Tether behaalde dit met minder dan 100 werknemers, terwijl BlackRock een personeelsbestand van 20.000 heeft.
Indrukwekkende cijfers, en ze gebruiken geen leuke ‘gimmick’, maar iets dat beter werkt en veel geld bespaart. Je ziet dat ook heel mooi terug in waarvoor de onderliggende technologie wordt gebruikt:
Het gaat voor mij dan ook echt de belangrijkste trend worden in het komende jaar. Je ziet ook al allerlei grote gevestigde partijen die hier druk mee bezig zijn. Paypal heeft bijvoorbeeld de eerste zakelijke betaling uitgevoerd met zijn eigen stablecoin, PYUSD. Dit om te laten zien hoe digitale valuta’s commerciële transacties kunnen verbeteren. Het wil deze Stablecoin op korte termijn wereldwijd gaan aanbieden.
Net als Mastercard, dat een Bitcoin-kaart heeft uitgebracht. Het maakt het niet alleen mogelijk voor haar 1 miljard gebruikers en 100 miljoen kaartacceptanten om zo cryptopayments te maken en ontvangen, maar legitimeert Bitcoin in naar mijn mening steeds meer als een alledaagse valuta die verder gaat dan alleen een waardeopslag.
Dat zie je ook mooi terug in de plannen van messaging app Telegram, met bijna een miljard gebruikers wereldwijd. Recent heeft het een Stablecoin geïntegreerd, waarmee gebruikers peer-to-peer betalingen binnen de app kunnen doen. Ik heb het laatst met een medewerker van Telegram getest en was verbaasd over hoe snel en simpel dit ging. Het oversteeg mijn ervaring met de huidige diensten als Tikke en Ideal.
2. Geld verdienen met voorspellen
Als ik geld zou verdienen met de voorspellingen die ik hier op Frankwatching heb gedaan en zijn uitgekomen in de vele trendblogs voor crypto, blockchain, AI en events, dan had ik waarschijnlijk niet meer hoeven werken. Helaas blijft het vrijwilligerswerk, dat ik overigens wel nog steeds vol enthousiasme doe.
We houden als mensen nu eenmaal van gokken. Maar krijgen ook een goed gevoel van voorspellen. Het geeft ons een gevoel van controle en veiligheid. Hoewel het menselijk instinct ons aanzet om de toekomst te voorspellen om risico’s te vermijden, zijn er grenzen aan wat voorspelbaar is. Dit is vooral het geval in de VUCA-wereld waar we momenteel in leven. Vol onzekerheden op geopolitiek en financieel gebied en snelle technologische ontwikkelingen die niet meer zijn bij te houden.
Laatst sprak ik in Singapore met de oprichter en CEO van Polymarket. Dat is een van de meest succesvolle nieuwe blockchainplatformen. Op deze voorspellingsmarkt kunnen gebruikers inzetten op de uitkomst van toekomstige gebeurtenissen. Gebruikers kopen en verhandelen ‘aandelen’ van mogelijke uitkomsten, zoals politieke verkiezingen, sportuitslagen of economische trends. De prijs van een aandeel weerspiegelt de waarschijnlijkheid van de gebeurtenis, gebaseerd op de marktperceptie. Als meer mensen denken dat een uitkomst waarschijnlijk is, stijgt de prijs.
Het platform is vooral in het nieuws gekomen rondom de Amerikaanse verkiezingen en je kunt er de meest uiteenlopende voorspellingen volgen. Of Israel een nieuwe aanval op Iran gaat uitvoeren, maar ook hoe een nieuwe Netflix-serie gaat eindigen. Hoe de nieuwe James Bond er uit gaat zien, wanneer we AGI gaan krijgen en wanneer Taylor Swift gaat trouwen. Erg leuk om regelmatig eens doorheen te scrollen.
Het platform maakt gebruik van Blockchain-technologie, wat zorgt voor transparantie en decentralisatie. Polymarket ondersteunt het concept van ‘wisdom of the crowd’, waarbij collectieve meningen en voorspellingen vaak accuraat zijn. Het platform is vooral populair onder gebruikers die data-gedreven beslissingen willen maken, op basis van realtime marktinzichten en voorspellingen.
Het gebruik is de afgelopen tijd explosief gestegen en ik verwacht het komende jaar dat deze trend nog meer zal toenemen.
Memecoins zijn altijd een bijzonder kenmerk van crypto geweest, maar het afgelopen jaar zijn ze uitgegroeid tot een dominant thema in het ecosysteem. Eerder schreef ik al over de website Pump&Fun, waar je zelf heel makkelijk met een paar klikken een eigen memecoin kan maken. En dat hebben we gemerkt. Op een gegeven moment werden er 20.000 memecoins gemaakt, en dat per dag. Op het moment van schrijven zijn het er al meer dan 2 miljoen.
It’s all the worst elements of our industry condensed into one epilepsy-inducing website. – Paul Dylan-Ennis, University College Dublin
Meer dan 99% van de memecoins die op Pump.fun zijn gelanceerd, zijn binnen de eerste week ‘dood’. Veel van mijn collegacrypto-experts vinden deze cijfers ontmoedigend en beschamend. Het leidt tot een duidelijke groei in de groep zogenaamde ‘cryptonihilisten’ binnen het ecosysteem. Mensen die denken dat we hier binnen niets anders doen dan memes maken en rondstrooien.
Toch zie ik ook wel de positieve kanten ervan. Kanten die komend jaar ook echt duidelijker belicht gaan worden en een steeds grotere impact gaan hebben op het ecosysteem. Ten eerste trekken memecoins een groot en divers publiek aan. Van beginners tot ervaren investeerders. Dit zorgt voor meer bewustzijn en betrokkenheid rondom crypto als geheel. Hun populaire en vaak humoristische aard verlaagt de instapdrempel en maakt crypto toegankelijk voor mensen die normaal misschien afgeschrikt zouden worden door complexe projecten. Dit stimuleert een grotere acceptatie en creëert een ingang voor gebruikers die later ook serieuzere projecten ontdekken.
Daarnaast zorgen memecoins zichtbaar voor een boost in de liquiditeit van de cryptomarkt. Door het grote handelsvolume in populaire memecoins zoals Dogecoin en Shiba Inu komen er meer transacties op blockchainnetwerken. Dit stelt de schaalbaarheid en infrastructuur van het ecosysteem op de proef, en zorgt voor verbetering. Deze munten maken ook duidelijk dat crypto niet alleen over serieuze investeringen of technologie gaat, maar dat er ruimte is voor cultuur, creativiteit en gemeenschap.
Dit helpt de markt in mijn optiek diverser te maken en trekt ontwikkelaars aan die experimenteren met nieuwe toepassingen en gebruikscases voor blockchaintechnologie. Denk aan NFTs, gamification, en socialmedia-integraties.
Ze dragen bij aan een levendig, dynamisch crypto-ecosysteem en hebben de potentie om de komende jaren nog meer te groeien en impact te hebben. Wat begon als humor of trend, zou wel eens een blijvende kracht kunnen worden. Een kracht die helpt om crypto verder te democratiseren en te integreren in het dagelijks leven.
4. Groeten Onbekinde
In Maastricht wordt prins carnaval ook wel de ‘groeten onbekinde’ genoemd, totdat bekend is wie er achter het masker zit. Het is ook een begrip dat ik vaak gebruik in mijn voorspellingen van volgend jaar. We leven in een gekke tijd, waarin zoveel geopolitieke spanningen, maar ook maatschappelijke ontwikkelingen spelen, die in korte tijd een enorme impact kunnen hebben op de wereldeconomie.
De wereldwijde financiële situatie heeft ook een grote invloed op de cryptomarkt, en een mogelijke crisis in de traditionele financiële wereld (TradFi) zou de huidige stijging in cryptowaarde ernstig kunnen bedreigen en het ecosysteem weer in een ‘bear market’ kunen storten.
Hoewel Bitcoin en andere crypto’s onafhankelijk van traditionele markten bestaan, zijn ze toch gevoelig voor economische onzekerheden. Denk aan inflatie, hoge schulden en geopolitieke spanningen, zo laten verschillende onderzoeken zien.
Een financiële crisis in 2025 kan, volgens experts, ontstaan door overgewaardeerde tech- en AI-aandelen, een stijgende staatsschuld en toenemende geopolitieke risico’s. In het geval van een crisis zal er waarschijnlijk een initiële verkoopgolf zijn, waarbij beleggers naar liquiditeit zoeken en ook crypto tijdelijk in waarde kan dalen.
Op de lange termijn echter, kan de vraag naar gedecentraliseerde activa juist toenemen, waardoor crypto mogelijk een ‘save haven’ wordt voor investeerders. Hoewel niet iedereen crypto als veilige investering ziet, benadrukken anderen dat de unieke eigenschappen van blockchain, zoals transparantie en decentralisatie, ervoor kunnen zorgen dat de sector sterker uit een crisis komt.
Hier durf ik dan ook geen enkele voorspelling over te doen. Als ik kijk naar wat ik allemaal hoor op events, wat ik hoor van de vele experts en collegaprofessionals uit het ecosysteem en anaylisten, dan staan alle seinen op groen voor een ongekende harde groei de komende maanden. Een ‘bull market’ zoals we die nog nooit hebben gezien. Aan de andere kant, kan een werelwijd ‘Black Swan’-event de hele economie in een diep dal storten en daarin de crypto’s meesleuren. Ik ben erg benieuwd hoe ik hier over een jaar, als ik weer dit artikel ga schrijven, op kan terugkijken.
5. Het politieke instrument
For too long, the average American has been squeezed by the big banks and financial elites. It’s time we take a stand—together! – Donald Trump
De afgelopen presidentsverkiezingen in de VS op 5 november worden door velen gezien als de eerste ‘crypto-verkiezingen’. Grote sommen geld zijn geïnvesteerd in pro-crypto politieke actiecomités. Kamala Harris sprak zich uit over het aanmoedigen van “innovatieve technologieën”, terwijl Donald Trump zijn eerdere kritiek op Bitcoin heeft laten varen en de VS wil omvormen tot het “crypto-kapitaal van de wereld”.
Volgens de lobbygroep Stand With Crypto bestaat er een “crypto-stemmer”: een groeiende, betrokken en partijoverstijgende groep. De organisatie claimt dat crypto voor 52 miljoen Amerikanen prioriteit is in de verkiezingen.
Hoewel crypto tijdens de verkiezingen veel geld en aandacht kreeg, is het de vraag of dit echt prioriteit had bij de kandidaten. Harris gaf een vage toezegging over innovatie zonder concrete beloftes te doen. Trump, die al meerdere NFT-collecties heeft verkocht en cryptodonaties accepteert, lijkt vooral zijn eigen belangen na te streven en mist kennis over de technologie.
In de Verenigde Staten zijn het vooral verkiezingsbeloften, maar in andere landen zien we juist heel andere bewegingen. Argentinië worstelt bijvoorbeeld momenteel met de hoogste inflatie ter wereld en een dalende prijs van haar munt. $ 100.000 in Argentijnse peso’s uit 1995 zou vandaag de dag ongeveer $ 310 waard zijn. Een ongekende waardedaling. Meer dan een derde van de Argentijnse bevolking gebruikt daarom crypto voor dagelijkse transacties. Het land heeft het hoogste aantal werknemers ter wereld wat betaald wordt in crypto, met meer dan 50% van de freelance-economie die de afgelopen jaren door crypto wordt aangestuurd.
Helemaal aan de andere kant van de wereld zien we ook een bijzondere ontwikkeling. Bhutan, het kleine koninkrijk tussen India en China met minder dan een miljoen inwoners, speelt een verrassend grote rol in de Bitcoinwereld. Volgens onderzoek bezit de overheid maar liefst 13.011 BTC, met een waarde van ongeveer 780 miljoen dollar. In dit land wordt op grote schaal aan Bitcoin-mining gedaan. Iets waar men de capaciteit momenteel van 100 naar 600 megawatt aan het uitbreiden is. Waar normaal Bitcoin-minin geheel negatief in het nieuws is vanwege het energiegebruik, worden de miners in Bhutan volledig groen gedraaid, op waterkrachtenergie.
De wereld van crypto staat nooit stil
Als we vooruitkijken naar 2025, is één ding duidelijk: de cryptowereld blijft verrassen, uitdagen en kansen bieden. Of het nu gaat om nieuwe toepassingen, meer regulering of een verdere integratie in ons dagelijks leven, de wereld van crypto staat nooit stil. Ik ben onwijs benieuwd of mijn voorspellingen ook het komende jaar weer uit gaan komen!
Disclaimer: zoals altijd zijn dit mijn persoonlijke meningen en hebben deze op geen enkele manier betrekking op de bedrijven waarbij ik betrokken ben. Het is ook geen beleggingsadvies, maar puur informatieve informatie.
Voor mij de volgende grote ontwikkeling in technologie is echt de convergentie van verschillende technologieën. Het samenwerken, waardoor ze samen nog veel sterker worden. Helaas is de term ‘metaverse’ een beetje besmet geraakt door de hype, terwijl in virtuele werelden geweldige ontwikkelingen plaats vinden. Tegenwoordig worden behandelingen tegen kanker veel effectiever dankzij digitale klonen.
Recent mocht ik twee events hosten op de High Tech Campus in Eindhoven over dit soort ‘immersive technologies’. Partijen als Philips en Pfizer vertelden uitgebreid hoe virtuele omgevingen zorgen voor allerlei prachtige positieve doorbraken in de zorg.
Onderzoekers hebben nu ook een doorbraak bereikt met digitale ‘twins’ van patiënten, rondom kanker. Deze virtuele kopieën worden gebruikt als proefpersonen om verschillende medicijnen te testen. Op deze manier kan voorspeld worden welk medicijn de grootste kans van slagen heeft bij jouw type kanker.
Met behulp van een technologie, FarrSight-Twin, simuleren onderzoekers klinische trials op deze digitale twins. Het resultaat? Ze kunnen nauwkeurig inschatten hoe een patiënt op een behandeling zal reageren, zonder dat deze het middel zelf hoeft te ondergaan. De eerste resultaten zijn veelbelovend: patiënten die de door hun ‘twin’ voorspelde beste behandeling kregen, hadden een 75% respons, vergeleken met 53,5% bij een alternatieve behandeling. Dankzij deze methode kunnen onderzoekers behandelingen eerder in het ontwikkelingsproces testen en de kans op succes aanzienlijk verhogen. Deze behandelingen tegen kanker worden stukken effectiever door jouw digitale kloon.
