Met deze tool maak je een deepfake met 1 foto

Met deze tool maak je een deepfake met 1 foto

Microsoft onthulde recent hun nieuwste AI model: VASA-1. Deze slimme technologie kan een geanimeerde video maken van een pratend of zingend persoon, op basis van slechts een foto en een bestaand audiobestand. Je hoeft dus alleen maar een stukje audio op te nemen van iemand en een foto maken… en je kan al een volledige virtuele clone maken die zegt wat jij hem verteld. 

Mogelijke toepassingen? Denk aan virtuele avatars die lokaal gerenderd worden zonder video feeds, of zelfs het animeren van een willekeurige foto van iemand online, waardoor het lijkt alsof die persoon iets zegt. Er zijn al de gektste voorbeelden opgedoken; van de Mona Lisa die aan het rappen is, tot President Biden die oproept niet te gaan stemmen. Inderdaad; dit soort deepfakes kunnen ook heel negatieve kanten hebben. Een filmpje kan je hier vinden.

In de begeleidende onderzoekspublicatie wordt gesteld dat deze innovatie de weg vrijmaakt voor real-time interacties met levensechte avatars die menselijke conversatiegedragingen nabootsen.  Het VASA framework, wat staat voor “Visual Affective Skills Animator,” maakt gebruik van machine learning om een statisch beeld en een audiofragment te analyseren. Hieruit genereert het een realistische video met nauwkeurige gezichtsuitdrukkingen, hoofdbewegingen en lip-sync die perfect op het audiofragment aansluit. Het model bootst geen stemmen na, maar gebruikt een bestaand audio-input, speciaal opgenomen of gesproken voor een bepaald doel.

Microsoft beweert dat VASA-1 aanzienlijk beter presteert dan eerdere methoden voor spraakanimatie, zowel in realisme, expressiviteit als efficiëntie. Mijn eerste indruk? Het lijkt inderdaad een flinke vooruitgang ten opzichte van eerdere animatiemodellen die met een enkele afbeelding werkten.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Heb je een iPhone? Er is een wereld aan nieuwe mogelijkheden open gegaan!

Nu het monopolie door de EU is verbroken op de iPhone Appstore vanwege de Digital Markets Act (DMA), ontstaan er andere appstores. Hier kunnen ontwikkelaars andere betaalmogelijkheden aanbieden (dus ook bijvoorbeeld crypto) en hoeven ze minder commissie af te dragen (50 cent ipv 30%). 

Inderdaad. 30%. Van elke Euro of Dollar die een ontwikkelaar van Apps verdient, moet het 30 cent afdragen aan Apple. Als je de Appstore als een los bedrijf zou zien, dan is het een van de top 20 grootste bedrijven van de Verenigde Staten, zoveel geld gaat er in om.

Daarnaast hebben ze de volle vrijheid in functionaliteiten, die vaak beperkt waren vanuit Apple. Veel apps zijn geweigerd of zijn verwijderd, doordat Apple streng is op het toelatingsbeleid. 

Ontwikkelaars struikelen daarom nu over elkaar heen, om eigen Appstores te ontwikkelen.

Microsoft is daar een mooi voorbeeld van. Het is bijvoorbeeld eigenaar van Candycrush. Een spel wat 5 miljard keer gedownload is en $20 miljard aan omzet heeft gegenereerd. 30% is dan heel veel geld. Het is ook een reden dat de software gigant met veel capaciteit haar eigen Appstore aan het optuigen is.

Het geeft ontwikkelaars ook meer speelruimte om apps te maken, die eerder niet mochten van Apple. Een leuk voorbeeld is de app van Delta, waarmee je alle Nintento spellen op je iPhone kan spelen. Verslavend, maar met dit weer een welkome aanvulling op de app-collectie!

Andere alternatieve Appstores zijn Scarlet, Sidestore en AppDB.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Welke revolutie kunnen we verwachten na die van AI?

Welke revolutie kunnen we verwachten na die van AI?

Kijk naar de meest gezochte zoekopdrachten op Google en talloze onderzoeken rondom de mens worden bevestigd: hij is gewoon lui. Zo zijn we nu eenmaal geprogrammeerd.

Het is een van de redenen, waarom al tientallen jaren wordt gewerkt aan robots die taken van de mens kunnen overnemen. We zien ze al bij bedrijven en in fabrieken. In het nieuwste distributiecentrum van Albert Heijn werken bijvoorbeeld nog maar 18 mensen. Door de recente AI-boom, verwachten veel experts dat robotica op korte termijn een ‘GTP-momentje’ krijgt; een ongekende groeispurt. 

Eerdere pogingen om een nuttige thuisrobot te bouwen, hebben niet voldaan aan de verwachtingen die we kennen uit series. Nu zijn de zaken heel anders. Dankzij steeds goedkope hardware en de vooruitgang op het gebied van generatieve AI, worden robots sneller competenter en behulpzamer dan ooit tevoren. We bevinden ons volgens experts van de Amerikaanse universiteit MIT op een punt waarop we heel dicht bij het verkrijgen van mogelijkheden zijn die echt nuttig zullen zijn.

Welke revolutie kunnen we verwachten na die van AI?

De was opvouwen, koken, oppervlakken afvegen, winkelmandjes uitladen: de nieuwste AI-aangedreven robots leren taken uit te voeren die voor hun voorgangers buitengewoon moeilijk zouden zijn geweest. Er is een goede reden waarom dit eerder niet kon. Hoewel ingenieurs grote vooruitgang hebben geboekt bij het laten werken van robots in streng gecontroleerde omgevingen zoals laboratoria en fabrieken, is het ontwerpen van huizen lastig gebleken.

In de echte, rommelige wereld verschillen meubels en plattegronden enorm; kinderen en huisdieren kunnen een robot in de weg springen; en kleding die moet worden gevouwen, is er in verschillende vormen, kleuren en maten. Het beheren van dergelijke onvoorspelbare omstandigheden en uiteenlopende omstandigheden ligt buiten de mogelijkheden van zelfs de meest geavanceerde robotprototypes.

Er is een bekende observatie onder robotici: wat moeilijk is voor mensen, is gemakkelijk voor machines, en wat gemakkelijk is voor mensen, is moeilijk voor machines. De paradox van Moravec genoemd. Een robot kan zonder problemen schaken of een voorwerp urenlang stilhouden. Een schoenveter strikken, een bal vangen of een gesprek voeren is een andere zaak.

Decennia lang hebben robotici zich min of meer geconcentreerd op het controleren van de ‘lichamen’ van robots – hun armen, benen, hendels, wielen en dergelijke – via doelgerichte software. Maar een nieuwe generatie wetenschappers en uitvinders is van mening dat het voorheen ontbrekende ingrediënt van AI robots de mogelijkheid kan geven nieuwe vaardigheden te leren en zich sneller dan ooit aan nieuwe omgevingen aan te passen. Deze nieuwe aanpak kan eindelijk robots uit de fabriek en in onze huizen brengen.

Dus niet alleen meer zuigen of grasmaaien. Een leuk overzicht met 11 nieuwe, bijzondere thuisrobots die je gelijk kan kopen, kan je hier vinden.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Geen gebakken lucht, maar werkelijkheid: voedsel maken uit lucht

Het klinkt als sciencefiction, maar wetenschappers van Johns Hopkins maken voedsel uit de lucht. Het revolutionaire project zou op een dag kunnen helpen om bijvoorbeeld mensen op moeilijk bereikbare plaatsen te voeden of slachtoffers van natuurrampen te ondersteunen.

Moderne voedselproductieprocessen vergen veel tijd, middelen en energie. Om bijvoorbeeld een brood te maken, moeten boeren eerst tarwe planten en verzorgen. Maanden later oogsten en verkopen ze hun oogst. De tarwe moet vervolgens tot meel worden gemalen, verwerkt en uiteindelijk met andere ingrediënten worden gecombineerd en gebakken. Ten slotte moet het worden verpakt en afgeleverd bij de winkels. Bijna elke stop in deze toeleveringsketen vereist transport en logistiek.

Maar wat als deze aanpak niet mogelijk is omdat vrachtwagenchauffeurs door overstromingen geen supermarkten kunnen bereiken of omdat troepen voor een missie weken in de woestijn moeten doorbrengen? Hoe voeden we mensen dan? Dat is de uitdaging van het Defense Advanced Research Projects Agency (de onderzoeks- en ontwikkelingsafdeling van het Amerikaanse ministerie van Defensie). DARPA selecteerde vier onderzoeksprojecten – waaronder een team bestaande uit wetenschappers van APL en andere divisies van de Johns Hopkins University, evenals de North Carolina State University en Meridian Biotech – om erachter te komen hoe voedzaam, smakelijk voedsel kan worden geproduceerd met behulp van water, lucht en elektriciteit. 

Aan het einde van het vier jaar durende project wil het door APL geleide team een compact systeem hebben dat achterin een militair voertuig past en een vanillepuddingachtig product kan produceren met een textuur die lijkt op Griekse yoghurt. Dat voedsel zal niet alleen lekker zijn, beloven de onderzoekers, maar ook boordevol macronutriënten, vitamines en mineralen die mensen nodig hebben om te overleven.

Het in systeem maakt gebruik van elektriciteit, water en kunstmatige microben om koolstofdioxide, stikstof en sporenelementen – zoals magnesium, calcium en ijzer – uit de lucht te halen. Vervolgens zet een elektrochemisch proces waarbij gewone metalen zoals tin en koper betrokken zijn, de CO₂ om in acetaat. Vanaf hier kunnen onderzoekers een chemische reactie veroorzaken om het acetaat om te zetten in eenvoudige suikers zoals glucose.

Samen vormen de eenvoudige suikers, stikstofmoleculen en mineralen grondstoffen. Wanneer speciaal ontwikkelde microben deze grondstof eten, kunnen ze macronutriënten (eiwitten, koolhydraten, vetten en vezels, de bouwstenen van voedsel) en ook vitamines produceren. Dit deel van het proces is iets waar veel eters waarschijnlijk al bekend mee zijn: fermentatie, wat ons ook veel voedsel oplevert waar we tegenwoordig van genieten, zoals kimchi en yoghurt.

Het eerste eten moet volgend jaar zo uit lucht worden gemaakt. Niet gebakken, wel smaakvol en revolutionair. Het zal nog wel even duren voordat er een consumenten versie op de markt komt, maar de focus op rampgebieden is natuurlijk al geweldig. Een mooi voorbeeld van waar technologie echt impact kan hebben.. 

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Nooit meer in de file! Waabi maakt het mogelijk

Zelf heb ik geen auto; ik reis graag met de trein, omdat ik dan lekker kan werken. Soms wel 20 uur per week. Maar ik hoor veel mensen zuchten over het staan in de file. Nederland staat op nummer 2 in de lijst van landen met de meeste files: we staan jaarlijks ruim 50 uur stil op de weg.

Waabi gebruikt een generatief AI-model om de beweging van voertuigen te helpen voorspellen en daarmee ook files. Het nieuwe systeem, Copilot4D genaamd, is getraind op grote hoeveelheden gegevens van lidar-sensoren, die licht gebruiken om te voelen hoe ver objecten verwijderd zijn. Als je het model een situatie voorlegt, zoals een automobilist die roekeloos met hoge snelheid een snelweg oprijdt, voorspelt het hoe de omringende voertuigen zullen bewegen en genereert het vervolgens een lidar-weergave van 5 tot 10 seconden in de toekomst (waardoor misschien een kettingbotsing wordt weergegeven) . 

Hoewel autonoom rijden lange tijd afhankelijk was van machinaal leren om routes te plannen en objecten te detecteren, wedden sommige bedrijven en onderzoekers er nu op dat generatieve AI – modellen die gegevens over hun omgeving opnemen en voorspellingen genereren – de autonomie naar een volgende fase zullen helpen brengen. Wayve, een Waabi-concurrent, bracht vorig jaar een vergelijkbaar model uit dat getraind is op de video die zijn voertuigen verzamelen.


Het model van Waabi werkt op een vergelijkbare manier als beeld- of videogeneratoren zoals DALL-E en Sora van OpenAI. Er zijn puntenwolken van lidargegevens nodig, die een 3D-kaart van de omgeving van de auto visualiseren, en deze in stukjes opsplitsen, vergelijkbaar met hoe beeldgeneratoren foto’s in pixels opsplitsen. Op basis van de trainingsgegevens voorspelt Copilot4D vervolgens hoe alle punten van lidargegevens zullen bewegen. Door dit continu te doen, kan het voorspellingen 5-10 seconden in de toekomst genereren. Maar er wordt hard gewerkt om dit tijdskader sterk te vergroten.

Tesla’s Autopilot staat er om bekend ongelukken te voorspellen en hier met de auto ook direct op te reageren, Copilot4D zou weer een prachtige nieuwe aanvulling zijn voor de auto van de toekomst. 

Verder kijken? Je kan hier een leuk filmpje van Waabi vinden.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

iRobot | Wat kunnen we allemaal verwachten van de Apple Robot?

Het is voor veel mensen nog toekomstmuziek; robots in huis. Al zijn er wel steeds meer gave voorbeelden van bedrijven als Tesla, die al een echte ‘humanoid’ robot ‘Optimus’ verkoopt. Door het voordoen van (bijvoorbeeld een huishoudelijke) taak, analyseert de robot alle bewegingen en kan het na 30 seconden kijken, de taak zelf voor je uitvoeren. Ze kosten helaas wel $20.000 per stuk. Toch verwacht CEO Elon Musk dat er in 2030 1 miljard op de aarde rondlopen.

Ook Apple zit niet stil. Het bedrijf moet ook wel, want al haar producten en diensten worden flink aangevallen.

Het haalt 50% van de omzet uit de verkoop van telefoons, maar dat aantal neemt steeds verder af, door de hevige concurrentie van goedkopere/betere telefoons uit Azie. Daarnaast levert het al flink in, doordat het haar monopoliepositie moest opgeven rondom de Appstore, van de Europese Unie. Ook heeft het haar project ‘Titan’ gestopt, om een zelfrijdende auto op de markt te zetten.

Afgelopen week kwam naar buiten dat de technologie gigant werkt aan een eigen robot. Het wil daarmee de strijd aangaan met de super populaire huisrobot Roomba, wat al jaren de grote marktleider is op gebied van robotstofzuigers, -grasmaaiers en -zwembadschoonmakers.

Dit levert uiteraard onwijs veel gave voorspellingen op. Vooral ook, omdat het bedrijf momenteel met ongekend veel kapitaal en mankracht inzet op de upgrade van ‘Siri’ met vergevorderde AI. Het gaat volgens Bloomberg wel echt over een robot in huis, net op kantoor of op straat. Een kleine robot, een soort tafelmodel. Een iPad op wielen, waar je mee kan Facetimen, die allerlei vragen kan beantwoorden en zaken voor je kan regelen.  Het apparaat sluit mooi aan op de andere plannen van het techbedrijf, om alle slimme apparaten in ons huis te verbinden en besturen.

Ik begrijp dat het bedrijf driftig op zoek is naar nieuwe groeimarkten. Het is al waanzinnige slagen aan het maken binnen de zorg en in de auto, binnen het huis is een logische vervolgstap. Ik ben wel benieuwd of dit project ook daadwerkelijk het licht gaat zien. Robots doen al geweldige dingen in fabrieken, maar dat zijn vaak grote, voorspelbare en duidelijk gestructureerde gebouwen. Huizen hebben verschillende typen ruimten die verschillend zijn ingericht, waar kleine kinderen en huisdieren in vrijheid rondrennen.

Daarnaast bleek al uit onderzoeken van Roomba, dat een consument ook geen Apple-prijzen wil betalen voor zo’n robot. Leuk en fijn, zo’n stofzuiger robot, maar niet voor een prijs waarvoor het bedrijf laatst haar Vision Pro uitbracht ($3500). De technologie ontwikkeld zich echter ontzettend snel en wordt ook steeds goedkoper. Ik denk dat als de grote AI-Siri upgrade van het bedrijf deze zomer een succes wordt, de robot ook een vanzelfsprekendheid gaat zijn.

Tot die tijd blijft het gissen. Het bedrijf staat bekend als een van de geheimzinnige ter wereld. Medewerkers weten vaak niet eens wat voor project ze aan werken, de ruimten op het hoofdkantoor zijn zo ingericht dat je er niks kan fotograveren of naar binnen kan kijken. 

We blijven het in de gaten houden 🙂

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Dit eerste AI-gegenereerde medicijn komt op de markt

Dit eerste AI-gegenereerde medicijn komt op de markt

Mijn broertje is net gepromoveerd als biotechnoloog, na 9 academische papers te hebben geschreven over nieuwe typen eiwitten, die hij heeft ontwikkeld in labs in Cambridge, Los Angeles en Groningen. Belangrijk onderzoek, want ze worden voornamelijk ontwikkeld om bepaalde typen kanker te voorkomen of te genezen. Zijn begeleider kreeg er eerder de Nobelprijs voor.

Rondom de AI-gekte, wordt door veel professionals vooral nog gekeken naar het genereren van teksten en afbeeldingen. Maar ik zie in mijn dagelijkse werk rondom AI, echt de meest ongekende nieuwe manieren van gebruik. Een AI-gegenereerde medicijn, ontwikkeld door Insilico Medicine, ondergaat nu de tweede fase van klinische proeven.

Dit AI-gegenereerde medicijn, gericht op de behandeling van idiopathische pulmonale fibrose – een ziekte waarbij de longen verharden en littekens vormen – is een baanbrekende stap in de biotechnologie. Met behulp van hun Pharma.AI-platform heeft Insilico de ontwikkelingstijd van het medicijn, ISM018_055, aanzienlijk verkort. De eerste fase van de proeven in Nieuw-Zeeland en China toonde aan dat het medicijn veilig is voor mensen. Nu, in de tweede fase, wordt de effectiviteit ervan verder onderzocht.

De snelle vooruitgang – het halveren van de gebruikelijke ontwikkelingstijd van zeven jaar voor nieuwe medicijnen – benadrukt de potentie van AI in de medische wetenschap. Het project, oorspronkelijk begonnen uit een mix van hoop en scepsis, staat nu als een potentieel keerpunt in het ontdekken en ontwikkelen van nieuwe medicijnen met AI.

Met deze innovatie kunnen we wellicht niet alleen levensreddende behandelingen versnellen, maar ook nieuwe wegen inslaan in de strijd tegen verouderingsgerelateerde ziekten. Dit AI-avontuur, nog in de kinderschoenen, kan uiteindelijk leiden tot snellere, efficiëntere en hoopvolle toekomstige behandelingen voor een scala aan ziektes.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

37 vragen die ik mijzelf doorlopend stel ter ere van mijn 37e verjaardag

37 vragen die ik mijzelf doorlopend: Vandaag mag ik 37 jaar oud worden. Wat een ongekend voorrecht. Nadat ik zelf op het randje van de dood heb gebalanceerd en de afgelopen jaren te veel mensen heb moeten begraven, zie ik elke dag dat ik opsta als een groot geschenk. Ik ben nog nooit zo fit geweest, heb een ontzettend ‘rijk’ leven en aan de stroom leuke uitdagingen lijkt maar geen einde te komen. De afgelopen jaren heb ik letterlijk en figuurlijk bergen beklommen. Ben ik oneindig veel hobbels op mijn levenspad tegengekomen, heb ik veel leergeld betaald en levenspunten behaald.

Met dank aan mijn persoonlijke ‘braintrust’ (dierbaren en professionals die mij steunen en inspireren), ben ik doorlopend heel intensief bezig met zelfontwikkeling. Doorlopende analyses, (persoonlijke) plannen opstellen en elke dag bijschaven, heel veel lezen, elk jaar minstens twee opleidingen volgen, op zoek naar de juiste verbindingen en openstellen voor onverwachte kruisbestuivingen.

Mijn dag begint rond 0500, als ik (naast mijn ‘morning ritual’) ook altijd allerlei zaken overdenk en mezelf bepaalde vragen ga stellen. Ik merk dat de kracht van conversaties en mijn creatieve denkvermogen, echt gebaseerd is op de vragen die ik stel. Aan mezelf en aan klanten met wie ik mag werken met Salto / The Mavens / Talk like TED.

Nadat ik onwijs veel leuke reacties kreeg op mijn blog die ik schreef rondom mijn 35e verjaardag over mijn 35 levenslessen, ga ik in deze blog in op de 37 vragen die ik mijzelf soms of zelfs regelmatig stel.

  1. Hoe ziet een perfecte dag dit jaar er uit? Wat zijn de elementen hierin?
  2. Wat ben ik voor mezelf echt aan het over compliceren? Hoe kan ik dit veel simpeler aanpakken?
  3. Wie ben ik echt een excuus verschuldigd? Wanneer ga ik dit doen in de komende dagen?
  4. Als ik op mijn sterfbed later terugkijk; welke dag in mijn leven zou ik nog een keer willen over doen? welke periode? Welke levensfase? Wat zegt dit over hoe ik momenteel mijn tijd indeel?
  5. Wat zijn drie voorbeelden van zaken die ik heb bereikt, terwijl ik eerst dacht dat ze niet mogelijk waren?
  6. Waar ben ik momenteel echt heel erg gestrest over, wat ik juist kan gebruiken als innerlijk vuur om het op te pakken?
  7. Hoe zou dit er uit zien, als het echt heel makkelijk was?
  8. Welke moeilijke waarheid probeer ik steeds te vermijden? Wat zou er gebeuren als ik het gewoon zou accepteren en weer door zou gaan met waar ik mee bezig was?
  9. Welke van mijn ongezonde gewoontes, kan ik omzetten in iets wat wél waarde toevoegt?
  10. Wat is het ergste wat kan gebeuren?
  11. Wiens advies is zo ontzettend goed gebleken, dat ik het nu zonder nadenken oppak?
  12. Is wat ik hier doe, echt zo bijzonder dat ik er een vriend of vriendin over zou vertellen?
  13. Is dit écht noodzakelijk, als ik de Eisenhouwer Matrix er bij pak? Is dit belangrijk om mijn huidige doelen / acties van vandaag, te volbrengen?
  14. Waarom maakt het uit, wat zij er van denken?
  15. Wat of wie moet ik laten gaan, om een volgende stap te kunnen zetten?
  16. Als ik goed heb geslapen; hoe zag mijn dag en avond er voor uit? Wat deed ik wel en juist niet?
  17. Waar ben ik nu mee bezig, wat elke dag meer rendement geeft in de toekomst?
  18. Wat is mijn levensmissie? Hoe ziet mijn leven er uit, als het voltooid is? Hoe kan ik mij hier meer op focussen?
  19. Met wie ben ik het echt niet eens? Welke waarheid kan ik toch ontdekken in de redenering?
  20. Wat als ik nee zeg?
  21. Voor mijn volgende onderhandeling; wat betekend ‘ja’ voor de tegenpartij?
  22. Zou ik het ook doen, als ik het nooit aan iemand kan vertellen?
  23. Als alles hetzelfde blijft; welke wijziging gaat de grootste, positieve impact geven?
  24. Wat is hetgeen, waarmee ik positieve impact heb gehad op de laatste 10 mensen met wie ik heb gewerkt? Hoe kan ik dit twee keer zo vaak doen?
  25. Wat zou er over mij worden gezegd op mijn begrafenis?
  26. Verlies ik veel tijd en moeite aan omstandigheden, die ik toch niet kan veranderen?
  27. Welke persoon ga ik deze maand een handgeschreven kaart sturen, omdat hij/zij echt even diep in de shit zit?
  28. Wat kost mij momenteel de meeste energie, met de minste uitkomst?
  29. Waar wil ik de komende maand meer over leren? Waar ben ik momenteel ontzettend geïnteresseerd in?
  30. Welke werkzaamheden doe ik met tegenzin en kan ik prima delegeren, elimineren of outsourcen?
  31. Hoe ga ik de quote ‘you miss a 100% of the shots you don’t take’ vandaag toepassen?
  32. Welke belangrijke beslissing ga ik over 3 jaar heel erg slecht over voelen, als ik hem niet deze maand zou nemen?
  33. Voor elke klant, voor elk project, voor elke vrijwilligers functie: wat is de hoofdreden waarom ik dit doe? (geld is het verboden woord)
  34. Ben ik heel naïef? Wie is de grootste slang momenteel in mijn leven?
  35. Welke leugen vertel ik mezelf zo vaak, dat het bijna aanvoelt als de waarheid/
  36. Rondom het behalen van bepaalde doelen; hoe kan ik nog dieper in een omgeving komen die mij helpt met het behalen van deze doelen? Welke groep? Welke persoon? Welk event moet ik bijwonen? Welke vriend moet ik vragen?
  37. Wat staat momenteel in de weg, om niet mijn volledige potentieel te benutten?
Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

AI’s impact op de reisbranche: meer gasten, mogelijkheden en uitdagingen

AI’s impact op de reisbranche: meer gasten, mogelijkheden en uitdagingen

Het is een van de oudste en grootste industrieën ter wereld. Toerisme heeft al veel grote ‘pivots’ doorgemaakt door de introductie van het vliegtuig en het internet. AI gaat misschien nog wel een veel grotere impact hierop hebben. In dit artikel lees je over de laatste trends die ik zie binnen deze reisbranche industrie.

Er zijn branches die de afgelopen jaren ongekend hard zijn gegroeid, maar ook branches die ongekend hard zijn getroffen. Door de lockdown viel wereldwijd meer dan 80% van het toerisme weg en stonden 120 miljoen banen op de tocht. Dit was qua impact al 7 keer zo veel als die van 9/11. Gelukkig zijn inmiddels de stoplichtstatussen opgeheven, de afstandstickers weggehaald en draait Nederland recreatieland op volle toeren. Zo hard zelfs, dat op heel wat vlakken de niveaus al boven dat van voor corona zitten. Dat tonen onderzoeken van ABN AMRO en cijfers van het CBS heel mooi aan.

Meer gasten, meer mogelijkheden, meer uitdagingen

Nederland trekt bijvoorbeeld meer toeristen dan vóór corona. Ze blijven langer en komen van minder ver. Maar het zijn niet alleen de buitenlandse toeristen. Sinds de pandemie hebben veel Nederlanders ons eigen land als vakantiebestemming herontdekt. Ook de verwachte koopkrachtverbetering heeft een positief effect op de behoefte aan horeca en reizen. Nederlanders willen volgend jaar meer geld uitgeven aan vrije tijd. Dat blijkt uit een onderzoek van ABN AMRO. Datzelfde onderzoek laat ook zien dat ‘beleving’ voor de consument veel belangrijker is dan ‘spullen’. Bijna 7 op de 10 millennials besteedt zijn/haar geld het liefst aan ervaringen.

De vrijetijdseconomie in Nederland kampt ook met sterk gestegen kosten, personeelsproblemen en veel vraagstukken over digitale transformatie. Dit net zoals veel andere sectoren. De afgelopen jaren mocht ik al heel wat toeristische organisaties en bestemmingen adviseren over de inzet van nieuwe technologie. Ik zie en hoor steeds weer terug dat de meeste professionals in de sector (zowel ambtenaren als ondernemers) door de bomen het bos niet meer zien. Er zijn zoveel nieuwe technologieën, die zoveel praktische mogelijkheden bieden. Welke kies je en waar begin je? Eerder schreef  ik over metaverse binnen toerisme. Ook schreef ik over de vele bestemmingen die al met deze technologie bezig zijn. In dit artikel duik ik in op de ongekende mogelijkheden met AI.

Al verder dan we denken

Momenteel is AI al in veel delen van de vrijetijdseconomie geïntegreerd. Vaak zonder dat we het weten. Ik maak altijd graag gebruik van de Privium-oogscan. Wil je niet wachten om door de douane te gaan op Schiphol en op de luchthaven in Eindhoven? Daarvoor zijn er bijvoorbeeld AI-aangedreven bagage-afhandelingssystemen zonder bagagelabels. Veel toeristen gebruiken Google Maps tijdens het reizen, wat ook bomvol AI-tools zit. Ook veel actieve bedrijven in de sector gebruiken al allerlei tools die werken op basis van AI.

Technologische vooruitgang heeft de verwachtingen van consumenten de afgelopen tijd flink veranderd. Sinds 2013 is de tijd die aan digitale apparaten wordt besteed met 70% gegroeid. Deze trend is alleen maar versneld tijdens de coronapandemie omdat online interacties steeds meer de plaats innamen van persoonlijk contact.

AI heeft al, en gaat in mijn optiek een ongekend grote impact hebben op de reisbranche. Van het verbeteren van klantervaringen en efficiency, tot sterk verbeterde besluitvorming en innovatie. Er zijn allerlei mooie frameworks die worden gebruikt in de reisbranche, zoals de Leefstijlvinder. Daarmee worden de doelgroepen en de klantreis prachtig in kaart gebracht.

AI transformeert bestemmingsmarketing door gepersonaliseerde ervaringen te bieden die reizigers aanspreken, waardoor de betrokkenheid en conversie aanzienlijk worden verhoogd. Daarnaast optimaliseert het bestemmingsmanagement en -ontwikkeling door inzichten en data-gedreven besluitvorming, wat leidt tot duurzamere en efficiëntere toeristische bestemmingen. – Isabel Mosk, Toerismestrateeg

Geïnspireerd raken & zoeken

Mijn reismix is altijd heel gevarieerd. Enerzijds elk kwartaal een week volledig ergens offline tot rust komen, anderzijds veel actieve trips. In de zomer ga ik een maand in een Muay Thai-kamp in Thailand zitten. In het najaar ga ik 7 vulkanen op een rij beklimmen in Equador. Beiden waren redelijk makkelijk geboekt. Het bokskamp, omdat 4 verschillende vrienden dezelfde plek aanraadden. De vulkanentrip, omdat er niet veel opties zijn waar je dit concreet kunt doen. Alle bergen en vulkanen die ik tot nu toe heb beklommen, moest ik altijd verplicht bij een agency boeken met een gids. Anders kom je het park niet binnen. Ik moest dus vooral een goede agency zoeken. Aangezien het aanbod vrijwel nihil is, was dit snel gevonden en geregeld.

Mijn hiketrip in de Dolemieten in mei is wat anders. Je kunt daar gaan en staan waar je wilt, dus alle opties waren open. In mijn zoektocht naar bijzondere hikes en leuke plekken om te overnachten, liep ik helemaal vast. Elke reisblog had weer een andere favoriet. Destinaties die zichzelf aanprijzen als ‘bellissimo’ staan sowieso al helemaal onderaan in de ladder van vertrouwen.

In de categorie ‘practice what you preach’ (ik schrijf en adviseer veel over de digitale transformatie door technologieën als AI, crypto’s, NFTs en metaverse), heb ik Google’s Gemini aangeslingerd. Hier heb ik eerst even goed nagedacht over de prompt:

  • Wat wil ik precies: type hikes
  • Hoe lang wil ik dit doen: een week
  • Hoe wil ik reizen: met de huurauto
  • Wat zoek ik precies: de mooiste plekken om te hiken en goede plekken om te overnachten

Binnen 15 seconden kreeg ik een volledig programma voor de week, van dag tot dag. Zo op elkaar afgestemd, dat ik zo min mogelijk hoef te rijden. Met beklimmingen die perfect voldoen aan mijn wensen. Ook met gelijk een paar mooie plaatsen om te overnachten. Daarnaast nog een lijst met aanbevelingen waar ik rekening mee moet houden tijdens het hiken en wat ik niet moet vergeten om in de backpack te stoppen. Ik was met stomheid geslagen. Een volledig op maat gemaakte trip, gratis en binnen een paar seconden. Nu reis ik als single meestal alleen, maar ik heb vanaf nu altijd een reismaatje: de chatbot.

De bot is mega hot

De CEO van Google voorspelt het zelf ook al. Haar eigen toekomst waar zoeken niet meer ‘king’ is, maar chatbots die de rol overnemen. Dit zie ik ook al breeduit in de reisbranche. Al meer dan 40% van de millenials gebruikt dagelijks AI in de reisbranche (chatbots) en dat neemt alleen maar toe. Je zag dit ook al door de snelle pivots van reisreserveringsgiganten als Booking.com, Skyscanner en Expedia. Toen ChatGPT de mogelijkheid bood om plugins toe te voegen aan de chatbot, waren deze sites er als de kippen bij om plugins te bouwen. Hiermee kunnen gebruikers bij het uitwerken van hun trip ook gelijk via de chatbot boeken. Een stap verder zie ik trouwens ook al binnen metaverse-omgevingen. Daar krijg je dan heel mooi een 3D-avatar die je door het boekingsproces leidt.

Het zijn niet alleen de bekende bots van OpenAI en Google die de consument helpen in de zoektocht. Hopper maakt gebruik van een vluchtdatabase om optimale hotelprijzen en vluchten te voorspellen. Het geeft consumenten ook gepersonaliseerde aanbevelingen over het meest geschikte tijdstip om een vlucht te boeken. Wanneer je een vlucht volgt, krijg je aanbevelingen over de vraag of je deze nu moet kopen of moet wachten op een betere prijs. De uitgebreide database van Hopper bestaat uit biljoenen historische vluchtprijzen en live prijsfeeds om aanbevelingen te kunnen geven. De app heeft sinds de lancering ervan voor meer dan $600 miljoen aan vliegtickets verkocht.

Daarnaast zie ik ook steeds meer organisaties die niet alleen tijdens het verblijf, maar ook al voor tijdens het zoek- en boekproces chatbots aanbieden. Dit met de bedoeling om de mogelijke gast 24/7 te kunnen helpen met een gepersonaliseerd antwoord.

Leer je klanten kennen zoals je jouw vrienden kent

In die zoekfase zijn er ook voor bedrijven talloze mogelijkheden om AI-tools handig in te zetten. Frankwatching staat bomvol artikelen over hoe je met AI je hele marketingafdeling veel slimmer en effectiever kunt laten werken, en zelfs vervangen door tools. Daarnaast las ik laatst deze zeer interessante blog over het belang van Answer Engine Optimization.

Maar zoals ik al in eerdere artikels schreef, er zijn ook prachtige mogelijkheden met de gebruikelijke tools van AI als GPT en nichetools als Forethought. Daarmee kun je ‘signal from the noise’ onderscheiden met data. Veel organisaties in de vrijetijdseconomie zitten op potten goud aan data, maar daar doen ze nog niet zo veel mee. Ik liet laatst in een sessie een aantal executives van een hotelketen eerst verwonderd kijken naar hoe makkelijk het is om te doen aan ‘forecasting’ en ‘revenu management’. Dit met tools als GPT, waar analyses en voorspellingen uit kwamen, waar ze zelf nooit achter zouden zijn gekomen. Die verwondering verdween al snel toen ze zagen dat dit eigenlijk hun werk normaal is.

Klik & klaar

Booking.com heeft al een bijzondere revolutie teweeggebracht binnen het online boeken van vakanties. Ik liet laatst in een sessie voorbeelden zien van ondernemers in de vrijetijdseconomie. Daar werkten de contactformulieren op de eigen sites niet of je kon er niet direct boeken en betalen, maar je moest een verzoek insturen. Toen ik vroeg aan de zaal wie deze locaties zou bellen of mailen om een reservering te vragen, bleven de handjes allemaal naar beneden. De toerist in 2024 wil simpel, snel en frictieloos kunnen boeken. Hij wil ook direct een bevestiging krijgen en zeker zijn van zijn zaak.

De on-site beleving revised

Menselijk contact is belangrijk en dat zal nooit vervangen worden door technologie. Dit is een antwoord dat ik veel hoor als ik spreek over de impact van technologie op de vrijetijdseconomie. Toch hebben genoeg succesvolle experimenten al bewezen dat veel typen gasten daar toch echt anders over denken. Neem alleen al de robots die in heel wat Nederlandse restaurants rondrijden.

Zelf slaap ik veel bij dezelfde hotelketen als ik voor werk op pad ben. Ik kan in de app inchecken omdat mijn identiteitsgegevens hier bekend zijn en ik kan zelfs gelijk een kamer kiezen. Met diezelfde app kan ik de deur open maken. Er komt geen mens meer aan te pas en ik ben vooral mega blij dat dit zo efficiënt kan, omdat ik vaak laat in de avond incheck. Hiervoor hoef ik echt niet een half uur voor in de rij te staan bij de incheckbalie.

Je ziet dit ook steeds meer op luchthavens. Om het incheckproces te vergemakkelijken en te versnellen, rijden er op de luchthaven Londen Heathrow AI-robots rond. Die begeleiden de passagiers hierin. Volgens een rapport gepubliceerd door Vero Solutions vervangen robots in 2030 de mens volledig bij het incheckproces. Het Henn-na Hotel in Nagasaki is het eerste hotel ter wereld dat volledig wordt bemand door meertalige robots die voornamelijk worden gebruikt voor de in- en uitcheckverwerking.

Maar ook het contact vervaagt tijdens het verblijf. Niet meer naar de receptie moeten lopen of te bellen, maar gelijk een vraag aan een chatbot stellen begint steeds meer de norm te worden. Die geeft niet alleen praktische informatie over het verblijf, maar geeft gelijk ook als ‘cityguide’ leuke tips over wat je tijdens het verblijf in de omgeving kunt doen. Hotelketen Hilton lanceerde hiervoor ‘Conny’, die gebouwd is op de infrastructuur van IBM.

De Nederlandse Runner heeft dit soort AI-tools ook al toegankelijk gemaakt voor alle typen bedrijven in de vrijetijdssector. Volgens CEO Michiel de Vor gebruikt 60% van de gasten van de hotels (die hun app gebruiken) de app en beantwoordt al meer dan 100.000 vragen per maand. De meeste vragen (gemiddeld 4.2 per klant) krijgen gelijk een antwoord. 95% wordt ook echt direct binnen de app beantwoord. Er zit ook nog een commercieel haakje aan. 12% van de vragen resulteert in een upsell van 45 euro per boeking.

Met de AI-gekte zie je talloze andere mooie oplossingen ontstaan, die het de toerist tijdens zijn verblijf makkelijker maken. Zelf maak ik al jaren gretig gebruik van de eerste echt grote ‘LLM’: Google Translate. Door de camera te richten op een menukaart in Azië of Zuid-Amerika, krijg ik gelijk de vertaling te zien van de gerechten. Dit voorkwam al vaak dat ik hersenen of testikels op mijn bord kreeg. Samsung gaat komend jaar een stap verder met haar Galaxy telefoons. Daarmee kun je een live stemvertaling krijgen. Ook apps als Uber werken aan een grotere AI-personalisatie. Die leert niet alleen jouw gewoonten kennen, maar doet ook suggesties op basis van wat je doet op het moment.

Het luisterend oor

Mijn eigen contact met verblijfplekken zijn vrijwel altijd enkel de check-in en check-out. Maar als bedrijf wil je in mijn optiek wel kunnen bijsturen, mocht een gast een vervelende ervaring hebben. Zelf werk ik door mijn werk in crypto’s al jaren met zogenaamde ‘sentiment analyses’. Op basis van wat er op social media geschreven wordt, kun je heel mooi een globaal beeld krijgen over het sentiment rondom een bepaald onderwerp of zelfs bedrijf. Luchtvaartmaatschappijen en de Politie gebruiken dit bijvoorbeeld al jaren.

Social Media is live, dus je kunt in tools zelfs notificaties krijgen als er een heel negatief (of positief, mag natuurlijk ook!) bericht wordt geplaatst. Je kunt hier dan gelijk kordaat op inspelen, indien mogelijk. PaxPulse van Mindtree biedt hiervoor een platform.

Inclusiviteit moet de basis en de norm blijven

Ik gaf laatst een keynote op een event rondom vrijetijdseconomie. Daar hoorde ik talloze ondernemers hun enthousiasme delen over de mogelijkheden van AI en hoe zij diezelfde dag nog een bot-first strategie zouden gaan implementeren.

Daar zie ik wel echt twee grote obstakels, die in mijn optiek echt nog in de weg zitten. Ten eerste blijft digitale inclusiviteit een ding, ook in een zeer sterk technologisch ontwikkeld land als Nederland. Ik zie het zelf alleen al bij mijn 67-jarige ouders. Die kunnen zo goed met Whatsapp overweg, dat ik mijn moeder zelfs moet afremmen met al haar GIFjes. Diezelfde app gebruiken om contact te hebben met het hotel gaat hen echter een stap te ver. Die lopen nog rustig met geprinte bevestigingen naar de balie en vragen daar om tips voor een wandeling op papier.

In de snelheid van de technologische ontwikkelingen, is het in mijn optiek heel belangrijk om de verschillende doelgroepen constant mee te nemen in de beschouwing. Sommige doelgroepen verwachten al dat je alle technologieën hebt omarmd. Sommigen zal het exclusieve gebruik ervan enkel afschrikken om überhaupt bij je te boeken. Ruim 4 miljoen Nederlanders vinden het moeilijk om te werken met een laptop, tablet of smartphone. Hiervan hebben 1,2 miljoen Nederlanders nog nooit het internet gebruikt.

Ik maakte het laatst nog mee in Amsterdam. Het lukte een ouder echtpaar niet om te bestellen met een QR-code. Toen de serveerster langskwam en aangaf dat ze echt via de QR-code moesten bestellen, liep de man met tranen in zijn ogen naar de bar en schreeuwde: ‘Mag ik gewoon een drankje bestellen zoals vroeger alstublieft?’.

Leren om het tij te keren met hallucineren

Hilarisch, maar vooral ook vervelend. De hallucinaties van AI komen ook genoeg voor in de vrijetijdseconomie. Dat heb ik de afgelopen tijd een aantal keer zelf aan den lijve ondervonden. Tijdens keynotes op zowel Terschelling als in Limburg, werd ik er door het publiek op gewezen dat sommige suggesties om te bezoeken in de regio helemaal niet klopten. Dit tijdens een live demonstratie van het uitwerken van een reisplanning door een chatbot. Er werden plaatsen genoemd die helemaal niet eens in het gebied liggen.

Nu was dit gelukkig steeds een klein onderdeel van het hele plan, maar het geeft wel aan dat je nog niet volledig op chatbots kunt vertrouwen. Maar wat doe je als destinatie om dit te voorkomen? Veel experts geven aan dat je hier het beste zelf een chatbot zo veel mogelijk met de juiste antwoorden kunt voeden. Dat staat ook goed in dit artikel beschreven.

Toerisme is in mijn optiek weer een prachtig voorbeeld waar technologie een heel positieve impact kan hebben op alle spelers. Het gooit de hele klantreis op zijn kop qua kansen en mogelijkheden. Van het contact met klanten tot het behoud ervan. Van het verkopen en ‘upsellen’ tot de eigen organisatie helemaal toekomstbestendig maken. Met de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van technologieën als AI, ben ik benieuwd wat voor gave mogelijkheden we de komende tijd nog meer gaan zien.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

AI’s Impact on the Travel Industry: More Guests, Opportunities, and Challenges

AI’s Impact on the Travel Industry: More Guests, Opportunities, and Challenges

The travel industry is one of the oldest and largest industries in the world. Tourism has undergone significant transformations through the advent of airplanes and the internet. AI might just have an even greater impact. In this article, I’ll share the latest trends I observe within the travel sector.

Some industries have experienced unprecedented growth in recent years, while others have been severely impacted. During the lockdown, global tourism dropped by over 80%, putting 120 million jobs at risk. This impact was seven times greater than that of 9/11. Thankfully, restrictions have been lifted, distance markers removed, and the Dutch leisure sector is back in full swing. In fact, many areas have already surpassed pre-pandemic levels, as demonstrated by studies from ABN AMRO and data from CBS.

More Guests, More Opportunities, More Challenges

The Netherlands, for instance, is attracting more tourists than before the pandemic. They’re staying longer and traveling from closer distances. It’s not just foreign tourists, though. Many Dutch residents have rediscovered their own country as a vacation destination since the pandemic. The expected improvement in purchasing power also positively impacts the demand for hospitality and travel. According to ABN AMRO research, Dutch people plan to spend more on leisure next year. The same study shows that “experiences” are more important to consumers than material possessions, with nearly 7 out of 10 millennials preferring to spend money on experiences.

However, the Dutch leisure economy also faces challenges, such as rising costs, staffing shortages, and digital transformation issues—much like many other sectors. Over the past years, I’ve had the opportunity to advise several tourism organizations and destinations on leveraging new technologies. A recurring theme is that many professionals in the sector, both policymakers and entrepreneurs, struggle to navigate the overwhelming range of new technologies and their practical applications. What to choose and where to start? I’ve previously written about the metaverse in tourism and destinations already exploring this technology. In this article, I dive into the unprecedented possibilities AI offers.

Farther Along Than We Think

AI is already integrated into many parts of the leisure economy, often without us even realizing it. For instance, I frequently use the Privium eye scan to avoid long queues at Schiphol Airport. Similarly, AI-powered baggage handling systems without luggage tags are in use at Eindhoven Airport. Travelers also rely heavily on Google Maps, packed with AI tools. Moreover, many businesses in the sector already utilize various AI-driven tools.

Technological advancements have significantly changed consumer expectations in recent years. Since 2013, the time spent on digital devices has grown by 70%, a trend accelerated by the pandemic as online interactions increasingly replaced face-to-face contact.

AI has already—and in my view, will continue to have—a tremendous impact on the travel industry. It enhances customer experiences, increases efficiency, and drives better decision-making and innovation. Various effective frameworks, such as the “Lifestyle Finder,” are being used in the industry to map out target audiences and customer journeys comprehensively.

Inspiration and Search

My travel preferences are always diverse. On the one hand, I take a week every quarter to completely unplug and relax. On the other, I go on active trips. For instance, this summer, I’ll spend a month at a Muay Thai camp in Thailand, and in the fall, I plan to climb seven volcanoes in Ecuador. Booking these trips was relatively straightforward. The boxing camp came recommended by several friends, and there are limited options for the volcano trek, making the choice easy.

However, planning a hiking trip in the Dolomites this May was a different story. With countless options for unique hikes and accommodations, I found myself overwhelmed. Every travel blog had a different favorite spot, and destinations promoting themselves as “bellissimo” ranked the lowest in trust for me.

Practicing what I preach, I turned to Google’s Gemini and crafted a detailed prompt for my ideal trip. Within 15 seconds, I received a fully customized week-long itinerary, including daily plans, optimal routes, hikes tailored to my preferences, and excellent accommodation suggestions. It even provided a checklist for hiking essentials. I was amazed—a perfectly tailored trip, free and delivered in seconds. Although I often travel solo, I now have a new travel companion: the chatbot.

The Bot is Hot

Google’s CEO has already predicted a future where chatbots replace traditional search. This trend is evident across the travel sector. Over 40% of millennials use AI-powered chatbots daily for travel-related purposes, and this number continues to grow. Companies like Booking.com, Skyscanner, and Expedia quickly adapted when ChatGPT enabled plugin functionality, allowing users to book trips directly through the chatbot. In the metaverse, 3D avatars now guide users through the booking process.

Beyond the Basics

AI applications extend well beyond booking. For instance, Hopper uses flight databases to predict optimal hotel and flight prices. It provides personalized recommendations on when to book flights and has sold over $600 million in tickets since its launch. Other organizations offer chatbots not only for bookings but also to assist guests 24/7 with personalized answers before and during their stay.

Enhancing Customer Experiences

Human contact remains essential, but successful experiments suggest many guests are open to tech-driven solutions. From AI-guided check-ins at hotels to robot-assisted navigation at airports like Heathrow, the future of travel is increasingly automated. Tools like PaxPulse even enable companies to monitor social sentiment live, responding promptly to guest concerns.

Striking a Balance

Despite AI’s potential, inclusivity must remain a priority. While some groups eagerly embrace new technologies, others may feel alienated. For example, older individuals or those less tech-savvy might struggle with digital-first approaches, such as QR code-based ordering systems in restaurants. Striking a balance between innovation and accessibility will be crucial for businesses moving forward.

Tourism is a prime example of how technology can create positive change, transforming customer journeys and business operations. With rapid advancements in AI, I’m excited to see what new possibilities emerge in the travel industry.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Mijn wekelijkse

Shot inspiratie

Elke week ontvangen 400+ mensen een shot deep-tech inspiratie. Ook ontvangen? Schrijf je hier rechts gratis in.

Ik spam nooit en gebruik het mailadres
alleen voor deze nieuwsbrief.

Copyright © 2026 Jan Scheele

Ook elke week een shot deeptech inspiratie?

Meld je aan om elk weekend een gratis shot inspiratie te ontvangen in de mailbox.

Ik spam nooit en gebruik het mailadres
alleen voor deze nieuwsbrief.