Best of both worlds: 5 Hybride kansen voor Fysieke Events

Best of both worlds: 5 Hybride kansen voor Fysieke Events

Overal waar we kijken, zien we fysieke en online werelden samensmelten, die op allerlei manieren zorgen voor positieve verbeteringen van de meest uiteenlopende dagdagelijkse activiteitn. Van werken tot sporten, van reizen tot winkelen en van feesten tot daten. Soms zijn de virtuele oplossingen zó goed, dat voor de fysieke variant is bedankt, maar ik zie juist heel vaak, dat ze elkaar prachtig complementeren en samen juist voor een nóg betere klantbeleving zorgen. Zo ook bij events. In deze blog ga ik delen 5 Hybride kansen voor Fysieke Events als event organisator.

Ook al is er een kleine polarisatie tussen organisatoren die virtuele events weer volledig in de ban doen en organisaties waarmee ik werk, die nooit meer grote fysieke meetings gaan organiseren, zie ik veel events waar prachtig ‘the best of both worlds’ in een hybride feestje wordt neergezet. Zoals ik al eerder schreef, is dat enerzijds noodzaak omdat bezoekers door de vele virtuele mogelijkheden die zij hebben gezien en ervaren de afgelopen tijd, verwender en daardoor kritischer zijn geworden. Aan de andere kant, zou het natuurlijk zonde zijn als je als organisator niet kijkt hoe je die kruisbestuivingen zelf kan faciliteren. 

 1) Spotify Sessies

Een van mijn favoriete onderdelen van hybride events, is on-demand content. Rondom bepaalde sprekers is zoveel interessante content te fabriceren en publiceren, dat je er meerdere events mee kan vullen. De combinatie van een korte live keynote en aanvullende on-demand content, is goud. Je kan dit op verschillende manieren strategisch inzetten voor een event.

Door de on-demand content drupsgewijs door het jaar online te publiceren, kan je prachtig een community opbouwen, onderhouden en enthousiasmeren voor het volgende event. Je kan deze content ook toegankelijk maken enkel voor bijvoorbeeld premium tickets, om zo meer inkomsten te generen. In een tijd waar de aandachtspanne van mensen steeds kleiner wordt, is het daarnaast een uitkomst om het publiek beter betrokken te maken. Geen ellenlange keynotes meer die mensen al tig keer hebben gezien, maar korte verhalen die het publiek prikkelt om aanvullende content online op te zoeken. Dit zorgt er ook voor, dat het behapbaarder is voor mensen en dat ze niet hele dagen semi-verplicht moeten afschrijven om ergens live in een zaal te zitten, maar echt alles op eigen tempo kunnen gaan consumeren.

2) Virtuele pepermuntjes & bragging rights

Goodybags hebben snelle evolutie doorgemaakt. De pennen en pepermuntjes zijn inmiddels vervangen door doe-het-zelf swag en virtuele cadeau’s.  Duurzaamheid is een van de hoofdthema’s in de event branche geworden en dat zorgt er voor, dat je niet zomaar meer onnodige rommel op het publiek kan dumpen. Big data van virtuele cadeau’s zorgt er daarnaast voor dat je het effect en enthousiasme van de ontvanger prachtig in kaart kan brengen, wat ook zeer interessant is voor sponsoren. Daarnaast zijn er zoveel technologische innovaties, die weer heel veel nieuwe mogelijkheden bieden voor event organisatoren.

Naast virtuele goodybags met vouchers van partners, zet ik ook steeds vaker NFT’s in. Geïnspireerd door andere de Oscars, waar alle bezoekers een NFT kregen van een prachtig digitaal kunstwerk en Consensus, waar de 30.000 bezoekers een NFT-swag-bag kregen, vol NFT’s van sponsoren. Je kan bijvoorbeeld voor alle bezoekers een uniek virtueel kunstwerk laten maken, maar ze bijvoorbeeld ook inzetten als digitale event-badge met extra functionaliteiten. Eerder schreef ik al over POABs en partijen als Playboy en club Amnesia, die NFT’s inzetten om bepaalde bezoekers, bepaalde toegangsrechten te geven.

Mijn laatste grote fysieke event waar ik bij was voordat corona uitbrak, het World Economic Forum in China, werd al geëxperimenteerd met digitale badges die toegang gaven tot bepaalde sessies, zelfs in combinatie met een gezichtsscan. Niet alleen een stuk veiliger; doordat dit op de blockchain staat is er niet mee te frauderen en kan scalping (doorverkopen van gewilde tickets tegen woekerprijzen) bijvoorbeeld worden voorkomen, maar door de digitale check-ins kan je bijvoorbeeld ook live jouw locatie delen voor het netwerken. Iets wat ik al zie gebeuren op de grote TED events en SXSW.

LEES OOK: Web3: hoe ziet het internet van de toekomst er uit?

Ook hier kan je bepaalde NFT-elementen gebruiken voor de upsell van typen event tickets. NFT’s worden soms ook wel eens gezien als ‘digital bragging rights’; het digitale bewijs dat je iets unieks bezit of op een unieke bijeenkomst bent geweest. Een lunch met een bijzondere spreker, een speciale sessie voor genodigden; je kan het zo gek niet verzinnen of je kan dit soort zaken programmeren in een NFT en daarmee persoonlijke hybride belevingen makkelijk mogelijk maken om te delen met het netwerk van de individuele bezoekers.

3) Blended belevenissen

Onderzoek laat zien, dat meer dan de helft van de event organisatoren, het heel erg lastig vind om virtueel unieke en memorable belevenissen te creëren, vergeleken met fysieke events.

Toegeven, het kan soms ook erg lastig zijn, om echt een ‘unified’ ervaring neer te zetten, die voor zowel het fysieke als virtuele publiek leuk en werkbaar is.

Hier zet ik zelf eerder in op hybride belevenissen, die voor beide publieken echt apart zijn of ‘blended’; waar bezoekers moeiteloos kunnen wisselen tussen fysieke en online belevenissen. Een mooi voorbeeld is dat van Tomorrowland, wat voor haar Winter Festival in maart, een online NFT speurtocht heeft opgezet, waarbij de winnaars toegang krijgen tot exclusieve gedeelten op het festival terrein.https://www.linkedin.com/embeds/publishingEmbed.html?articleId=8350862521791580624

 4) Hybride handjes schudden

Voor corona waren er al talloze event apps die werden gebruikt om informatie rondom het event, zoals het programma, bekend te maken bij het publiek en soms ook het netwerken te faciliteren. De afgelopen twee jaar zijn die mogelijkheden waanzinnig uitgebreid en zie je niet alleen zeer krachtige AI-gebaseerde matchmaking, maar juist ook allerlei hybride mogelijkheden. Netwerken blijft naast inspiratie, de belangrijkste reden voor mensen om een event te bezoeken, dus is het ook zaak als event organisator, om dit goed te faciliteren. Als er een hybride publiek is, dan is het ook belangrijk om hier extra aandacht aan te geven.

Ik zie hier nog te vaak, dat beide publieken maar van elkaar worden afgesloten in aparte netwerkomgevingen. Een gemiste kans. De afgelopen tijd zag ik zelf bij events die ik organiseerde, dat de bezoekers echt met ‘het andere publiek’ wilde connecten, omdat in beide interessante mensen zaten. Het is hier belangrijk om dit heel goed van te voren uit te werken en goed te faciliteren tijdens het event zelf.

Bedenk hoe je zelf als fysieke bezoeker het liefst met een virtuele bezoeker gaat netwerken; zittend op een comfortabele stoel en met stabiele wifi. Omdat videobellen stroom vreet, het liefste ook gelijk met een stekkerdoos of stopcontact in de buurt.

Faciliteer de ontmoetingen ook online, door bijvoorbeeld in het programma virtuele breakout sessies en speeddating te organiseren waar het fysieke publiek ook naar toe wordt gelokt. Dat kan je bijvoorbeeld doen, door sprekers hier ook virtueel uit te nodigen, om na te praten.

Vaak wordt na het programma snel de livestream afgekapt en het virtuele platform gesloten. Houd dit tot de dag na het event open en toegankelijk voor iedereen en zorg daarnaast, dat je goed rekening houdt met de tijdzones van de bezoekers.

5) Meeten in de metaverse

Een van de grootste buzz-words momenteel is natuurlijk de metaverse, waar ik eerder over schreef en wat volgens Forbes ‘the next big things for events and conferences’ is. De afgelopen tijd heb ik hier zelf al uitgebreid mee lopen experimenteren; van het organiseren van een event tot er een hosten in de metaverse. De mogelijkheden zijn eindeloos; je hebt geen harde conferentiezaalmuren en kan dus helemaal zelf een virtuele event space gaan ontwerpen; The Sims voor events. Maak je de omgeving een groot Frankwatching-groene omgeving met rondlopende virtuele panters of laat je de redactie virtueel een welkomstliedje zingen bij het inchecken; je kan wat als creatieveling echt helemaal los met out of the box een event designen.

Maar daar ligt ook gelijk de uitdaging; de technologie is nog erg nieuw en daardoor zal het veel tijd kosten om iets dergelijks helemaal uit te werken en te ontwikkelen. Daarnaast zie ik ook nog heel veel gebruikers stoeien met het simpelweg deelnemen via een VR bril. De mogelijkheden zijn eindeloos en gaan echt heel veel waarde toevoegen aan events. Dat laten de events die al hebben plaatsgevonden in de metaverse heel duidelijk zien. Voor nu kan ik enthousiastelingen vooral aanbevelen om eerst eens te verkennen hoe alles er uit ziet en werkt, bijvoorbeeld tijdens de wekelijkse Nederlandse metaverse meetup. Een tussenweg is het werken met een Cardboard-app, zoals wij een paar keer ook bij TEDx hebben gedaan:https://www.linkedin.com/embeds/publishingEmbed.html?articleId=8258582966508106529

 Nadat we een tijd lang geen fysieke events mochten beleven, zie ik nu veel organisatoren weer vol hierop inzetten. Toch zie ik het hybride normaal snel ontwikkelen en ook echt veel waarde toevoegen. Bij elk event wat ik organiseer, testen sprekers en bezoekers positief op corona en ben ik blij, dat alles hybride toegankelijk is. Zoals dat met veel technologische ontwikkelingen gaat; ‘gradually, then suddenly’. Ik kijk dan ook ontzettend uit naar alle gave nieuwe ontwikkelingen die we in de komende tijd zien ontvouwen.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Wat kan je met NFT’s als bedrijf? 4 mogelijkheden

Wat kan je met NFT’s als bedrijf? 4 mogelijkheden

Makkelijke ‘money grab’ of juist een eindeloze nieuwe stroom aan mogelijkheden voor organisaties? Ook al werd de eerste NFT al in 2014 gemaakt, het afgelopen jaar zijn de ontwikkelingen door het dak gegaan. Steeds meer organisaties maken volop gebruik van de vele nieuwe mogelijkheden die de technologie biedt, naast het simpelweg geld verdienen met verkopen van items. In deze blog 4 mogelijkheden hoe jij NFT’s kan inzetten voor jouw organisatie.

NFT’s hebben het afgelopen jaar een heel nieuw type economie geopend, waarmee digitale makers, artiesten, merken en anderen unieke digitale activa kunnen aanbieden die slechts één eigenaar tegelijk hebben. Ook hebben ze in mijn optiek een heel nieuw marketingveld geopend voor organisaties, wat nieuwe manieren geeft om klanten en fans te betrekken, nieuwe typen ervaringen aan te bieden, de naamsbekendheid en loyaliteit te vergroten en nieuwe inkomstenbronnen op te zetten.

Weg met de flippo’s en frequent flyer miles

Niet alleen sportclubs, maar alle typen organisaties zetten NFT’s in om fans meer betrokken te maken. Door bepaalde voordelen en extra’s te geven aan elke persoon die een NFT verkoopt, of juist door NFT’s gratis weg te geven aan een groep fans (een zogenaamde ‘airdrop’). Een Amerikaanse krant gaf zo bijzondere rondleidingen bij NASA weg voor haar trouwe lezers, Tequillamerk Patrón gaf virtuele flessen tequila weg en Paris Hilton gaf het publiek van ‘The Tonight Show’ allemaal een NFT als dank voor hun komst.

Eerder gooide de Amerikaanse basketbalorganisatie NBA al hoge ogen, door $350 miljoen aan NFT’s te verkopen van alle ‘top shots’ die in de competitie zijn gemaakt. Inmiddels zijn ook veel voetbalclubs zoals FC Barcelona en PSV bezig met de uitgifte van NFT’s en wordt de koop van een club in Engeland zelfs gefinancierd door de verkoop van NFT’s.

Er worden hier heel uiteenlopende modellen gebruikt, van belonen tot beslissen, om fans meer betrokken te maken. Belonen door iets extra’s te geven als trouwe fans een NFT kopen of een groep fans juist een gratis NFT te geven. Betrokken te maken, door iedereen die een bepaalde (groep) van NFT’s heeft gekocht, bijvoorbeeld mee te laten beslissen; de voetbalclubs Fortuna Sittard en Juventus laten eigenaren van hun NFT’s bijvoorbeeld meebeslissen over het design en inrichting van de nieuwe spelersbus.

De zwamvlok

Ook het opzetten van een community door middel van NFT’s, kan ontzettend krachtig zijn. Een mooi recent voorbeeld hiervan is VeeFriends, wat is opgezet door marketing guru Gary Vaynerchuk. Hij gaf iets meer dan 10.000 NFT’s uit, die allemaal toegang geven tot zijn online community en events. Daarnaast hebben ze ook verschillende eigenschappen en geven de meest zeldzame, de mogelijkheid voor een 1-1 conversatie met Gary. 

De NFT communities schieten als paddestoelen uit de grond en NFT’s worden dan ook wel ‘social currencies’ genoemd binnen communities. Veel organisaties spelen hier ook slim op in. Je komt bijvoorbeeld enkel de virtuele Playboy community (“the mansion”) binnen als je een van de 12.000 ‘Rabbitar’ NFT’s hebt. Een van de meest bekende en beste clubs wereldwijd, de Amnesia op Ibiza (waar ik adviseur ben), heeft inmiddels haar club in de Metaverse nagebouwd, waar je bepaalde VIP-decks alleen binnenkomt als je een bepaald type NFT hebt.

LEES OOK: Wat is ‘next’ voor NFTs? Drie gave ontwikkelingen

Een succesvol NFT-project begint in mijn optiek eerst met het kijken naar jouw community. Kijken naar wat er speelt en waar mensen echt om geven; ze beginnen vanaf de grond af, en niet van bovenaf. Als we kijken naar de manier hoe organisaties in contact raken en blijven met hun klanten, dan zie je dat dit ook eigenlijk niet meer gaat over de organisatie zelf, maar echt over de ideeën, verhalen en gezamenlijke passie(s) die mensen samenbrengen. Een mooi voorbeeld hierin is de ‘DinnerDAO’, 

Het gemeenschapsaspect en verhaal is in veel opzichten in mijn optiek, dan ook net zo belangrijk als NFT zelf. Laatst hoorde ik de prachtige vergelijking van een NFT community met een zwamvlok; het onderling verbonden schimmelnetwerk dat een gemeenschap vormt, net zoals boomwortels met elkaar in verbinding staan.

Eerder schreef ik al over Decentraal Automone Organisaties (DAO’s_, in de basis geprogrammeerde organisaties op de blockchain, waarbij de ‘regels’ worden vastgelegd in zogenaamde ‘smart contracts’. DAO’s zijn meestal ook de technische basis voor NFT communities. Een mooi voorbeeld is hier de DinnerDAO. Je kan hier lid worden door een bepaalde NFT te kopen en krijgt daarna toegang tot de community, waar de restaurants worden besproken voor het volgende eetfeest. Stemmen gaat decentraal via Snapshot en betalingen van het eten worden automatisch via cryptovaluta geregeld.  

De digital twins

Sapjes, nootmuskaat en talapiafilet waren de eerste consumenten producten waarbij consumenten, door middel van blockchain technologie, de hele toeleveringsketen konden bekijken middels een app, konden kijken wie wat betaald kreeg in elke stap van het proces en of claims zoals ‘duurzaam’ wel klopten. Inmiddels worden oneindig veel consumentengoederen op de blockchain gezet, van medicijnen tot groente. Als ik hierover spreek, dan hoor ik vaak vooral hoongelach en vragen waarom dit nodig is. Maar er overlijden gemiddeld per jaar volgens de World Health Organization nog steeds 500.000 mensen aan fout voedsel en honderdduizenden mensen aan fake medicijnen.

Als jij een dure merktas of schoenen koopt, dan wil je dat deze echt zijn en dat je geen kopie mee naar huis neemt. Daarom zie je steeds meer merken, zoals Prada, Cartier en Louis Vuitton, die van hun fysieke items ook een NFT maken, zodat je als eigenaar met het scannen van een QR code, kan zien of het item echt is.

Nike gaat met haar ‘cryptokicks’ nog een stap verder en laat gebruikers in de app zelfs de digitale schoenen aanpassen en doorverkopen. Daarnaast heeft het bedrijf recent het platform Cryptokickers opgezet, waarmee je jouw eigen virtuele Nike’s kan designen, er een NFT van kan maken en gelijk kan verkopen. 

Het zijn niet alleen de bekende kledingmerken die van fysieke producten, een NFT maken. Van wijnboeren tot producenten van banken, talloze bedrijven maken een ‘digital twin’ van bestaande fysieke producten. Dit is redelijk makkelijk om te doen en het kan niet alleen interessant zijn als nieuwe manier om loyale klanten te belonen, steeds meer bedrijven verdienen ook goed geld aan het verkopen van NFT’s. Adidas verkocht zo het afgelopen jaar al voor meer dan $20 miljoen aan NFT sportkleding.

Zijn deze ‘digital twins’ dan alleen handig om te hebben? Nee, ze gaan een grote rol spelen in het metaverse, waar ik eerder over schreef. Ook al is het voor veel mensen nog een ‘ver van mijn bed show’, het komt sneller dichterbij dan we denken. Microsoft is al bezig met Mesh, de Metaverse versie van Microsoft Teams. Als jij 3D in een vergadering zit of in de eerder beschreven metaverse versie van de Amnesia club staat; wil je dan een standaard 3D pion zijn… of toch gave Nike en GAP NFT’s dragen?https://www.linkedin.com/embeds/publishingEmbed.html?articleId=7485693392443448920

NFT’s; goed voor de goede doelen

Niet alleen commerciële bedrijven, maar ook goede doelen kunnen op een nieuwe, unieke manier gebruik maken van NFT’s. Ik vond het erg jammer, dat het ‘Non-Fungible Animals’ project van het Wereld Natuur Fonds uiteindelijk werd gecanceld, waarmee het prachtige NFT’s wilde gaan verkopen voor het behoud van tien bedreigde diersoorten 

Verschillende goede doelen hebben al NFTs strategisch ingezet voor bewustmaking en fondsenwerving, zoals oceaanbehoud en landbehoud, onderwijs voor vrouwen in Afghanistan, Taco bells verkocht NFT-wraps om scholarships voor kinderen in achterstandswijken te financieren en Charmin verkocht NFT wc-rollen voor mensen in extreme armoede

Goede doelen hebben steeds meer moeite om geld op te halen, vooral bij de jongere generaties. NFT’s kunnen hier een prachtige manier zijn om deze doelgroep op een vernieuwende manier bij te laten dragen aan het doel en ook bewuster te worden van de noodzaak.

De ontwikkelingen gaan steeds sneller op NFT gebied; Samsung maakte al bekend dat het NFT’s gaat ondersteunen in zowel haar nieuwe TV’s als mobiele telefoons, er wordt inmiddels in Azie al meer gezocht op Google naar ‘NFTs’ dan op ‘crypto’  en zoals ik in mijn vorige blog schreef, ontwikkeld de technologie zich zo waanzinnig snel, dat er in rap tempo allerlei nieuwe mogelijkheden bijkomen, zoals POABs en PFP’s.

De reden dat het NFT project van het WNF werd afgeblazen, was vanwege de energieconsumptie die het maken van NFT’s kost. Volgens de meest actuele en betrouwbare schattingen, kosten NFT’s evenveel energie als dat de stad Singapore consumeert. Nu zijn er inmiddels NFT platformen die zo energiezuinig zijn, dat ze zelfs vijf keer zo weinig energie gebruiken, dan een transactie met de VISA kaart, maar de transitie naar deze platformen verloopt moeizaam. Ik word wel echt met de dag enthousiaster over de mogelijkheden van NFT’s als basis voor een nieuwe digitale economie. Een dag in NFT-land lijkt inmiddels wel een jaar in een mensenleven, zó snel gaan de ontwikkelingen. Ik blijf ze nauwgezet volgen!

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

What can you as an organization do with NFTs? 4 possibilities

What can you as an organization do with NFTs? 4 possibilities

Easy ‘money grab’ or an endless new stream of possibilities for organizations? Even though the first NFT was already made in 2014, developments have gone through the roof in the past year. More and more organizations are making full use of the many new possibilities that technology offers, in addition to simply making money selling items. In this article I share 4 possibilities to use NFTs for your organization.

NFTs have opened up a whole new type of economy in the past year. It allows digital creators, artists, brands and others to offer unique digital assets that only have one owner at a time. They have also opened up a whole new field of marketing for organizations in my view. Which opens up new ways to engage customers and fans, offer new types of experiences, increase brand awareness and loyalty, and create new revenue streams.

1. Get rid of flippos and frequent flyer miles

Not only sports clubs, but all types of organizations use NFTs to get fans more involved. For example, by giving certain benefits and extras to every person who sells an NFT, or by giving away NFTs for free to a group of fans (a so-called ‘airdrop’). An American newspaper gave away special tours of NASA for its loyal readers. Tequila brand Patrón gave away virtual bottles of tequila. And Paris Hilton gave the audience of ‘The Tonight Show’ all an NFT as a thank you for coming.

Previously, the American basketball organization NBA has been very successful by selling $350 million in NFTs of all “top shots” made in the competition. Many football clubs such as FC Barcelona and PSV are now also issuing NFTs and the purchase of a club in England is even financed by the sale of NFTs.

A wide variety of models are used here, from reward to decision, to get fans more involved. Reward by giving something extra when loyal fans buy an NFT or by giving a group of fans a free NFT. To be involved, for example by allowing everyone who has bought a certain (group of) NFTs to participate in the decision-making process. For example, the football clubs Fortuna Sittard and Juventus allow owners of their NFTs to participate in the decision-making process about the design and furnishing of the new players’ bus.

2. The mycelium

Setting up a community through NFTs can also be incredibly powerful. A nice recent example of this is VeeFriends, which was founded by marketing guru Gary Vaynerchuk. He spent just over 10,000 NFTs, all of which give access to his online community and events. In addition, they also have different properties and the rarest of them gives the opportunity for a one-on-one conversation with Gary.

The NFT communities are springing up like mushrooms and NFTs are therefore also referred to as ‘social currencies’ within communities. Many organizations are also cleverly responding to this. For example, you only enter the virtual Playboy community (“the mansion”) if you have one of the 12,000 “Rabbitar” NFTs. One of the most famous and best clubs worldwide, the Amnesia in Ibiza (where I am a consultant), has since recreated its club in the Metaverse, where you only enter certain VIP decks if you have a certain type of NFT.

A successful NFT project starts with looking at your community.

The power of a community

In my view, a successful NFT project starts with looking at your community. Looking at what’s going on and what people really care about. They start from the bottom up, not from the top. If we look at the way organizations get in touch and stay in touch with their customers, you see that this is actually no longer about the organization itself, but really about the ideas, stories and shared passion(s) that bring people together. A good example of this is the ‘DinnerDAO’.

The community aspect and story is, in my opinion, just as important as the NFT itself. Recently I heard the wonderful comparison of an NFT community with a mycelium. The interconnected fungal network that forms a community, much like tree roots are interconnected.

I previously wrote about Decentralized Automone Organizations (DAOs) that are basically programmed organizations on the blockchain, where the ‘rules’ are laid down in so-called ‘smart contracts’. DAOs are also usually the technical foundation for NFT communities. A good example here is the DinnerDAO. You can join here by purchasing a particular NFT and then gain access to the community, where the restaurants are discussed for the next dinner party. Voting is decentralized via Snapshot and payments for food are automatically arranged via cryptocurrencies.

3. Digital twins

Juices, nutmeg and talapia fillet were the first consumer products where, with blockchain technology, consumers could view the entire supply chain with an app, see who was paid what at each step of the process and whether claims such as ‘sustainable’ were correct. An infinite number of consumer goods are now being put on the blockchain, from medicines to vegetables. When I speak about this, I often hear mostly jeers and questions why this is necessary. But an average of 500,000 people still die each year from wrong food and hundreds of thousands of people from fake medicines, according to the World Health Organization.

When you buy an expensive branded bag or shoes, you want them to be genuine and not to take home a copy. That’s why you see more and more brands, such as Prada, Cartier and Louis Vuitton, turning their physical items into an NFT as well. So that you, as the owner, can see if the item is genuine by scanning a QR code.

Nike goes a step further with its ‘cryptokicks’ and even lets users customize and resell the digital shoes in the app. In addition, the company recently set up the platform Cryptokickers, with which you can design your own virtual Nikes, make them an NFT and sell them immediately.

A ‘clone’ of your physical product

It is not only the well-known clothing brands that turn physical products into an NFT. From winegrowers to bank producers, countless companies are creating a ‘digital twin’ of existing physical products. This is fairly easy to do and not only can be interesting as a new way to reward loyal customers, more and more companies are also making good money selling NFTs. Adidas sold more than $20 million worth of NFT sportswear last year.

Are these ‘digital twins’ only useful to have? No, they’re going to play a big part in the metaverse, which I wrote about earlier. Even though it is still a ‘far from my bed show’ for many people, it is coming closer faster than we think. Microsoft is already working on Mesh, the Metaverse version of Microsoft Teams. When you’re 3D in a meeting or in the previously described metaverse version of the Amnesia club, do you want to be a standard 3D pawn, or wear cool Nike and GAP NFTs?

4. NFTs: good for charities

Not only commercial companies, but also charities can use NFTs in a new, unique way. I was sad that the World Wildlife Fund’s “Non-Fungible Animals” project was eventually cancelled. They wanted to start selling beautiful NFTs for the conservation of 10 endangered species.

Several charities have already used NFTs strategically for awareness-raising and fundraising, such as: ocean conservation and land conservation,
education for women in Afghanistan, Taco Bell sold NFT wraps to fund scholarships for underprivileged children, and Charmin sold NFT toilet rolls to people in extreme poverty. Charities are finding it increasingly difficult to raise money, especially among the younger generations. NFTs can be a wonderful way to let this target group contribute to the goal in an innovative way and also to become more aware of the necessity.

Developments are accelerating in the field of NFT:

Samsung has already announced that it will support NFTs in both its new TVs and mobile phones, in Asia there is already more searches on Google for ‘NFTs’ than for ‘crypto’, and As I wrote in my previous blog, the technology is developing so insanely fast that all kinds of new possibilities are being added at a rapid pace, such as POABs and PFPs. WWF rejected the NFT project because of the energy consumption involved in making NFTs. According to the most current and reliable estimates, NFTs cost as much energy as the city of Singapore consumes.

Now there are now NFT platforms that are so energy efficient that they even use 5 times less energy than a transaction with the VISA card. But the transition to these platforms is difficult. I am getting more excited every day about the possibilities of NFTs as a foundation for a new digital economy. A day in NFT land now seems like a year in a person’s life. Developments go so fast. I will continue to follow them closely.

Jan Scheele is active in the web3 (blockchain, crypto, NFTs, DeFi) industry since 2013. Besides (former) CEO of a web3 scaleup and founder of an advisory boutique (working for governments, family offices and several multinationals), he is Digital Leader at the World Economic Forum and Board Member at the Blockchain Netherlands Foundation (BCNL). He is writing, consulting, speaking and training regularly about everything web3, all over the world. Furthermore, he is currently finalizing his book about the rise and global impact of blockchain technology.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Wat is ‘next’ voor NFTs? Drie gave ontwikkelingen

Wat is ‘next’ voor NFTs? Drie gave ontwikkelingen

NFTs zijn ‘talk of town’ en worden inmiddels door talloze grote merken omarmd. Helaas gaat het nieuws over NFT’s voornamelijk over de grote bedragen die er soms voor worden betaald of de mensen die veel geld verdienen met de handel (het zogenaamde flippen). Voor de een zijn het veel te duur verkochte JPGjes, voor de ander een verschuiving van de macht, wat een gouden eeuw voor creatievelingen inluidt. Dit, terwijl er zoveel meer mogelijk is en gaat zijn in de komende maanden met NFT’s. In deze blog vier trends.

Het zijn niet alleen merken als McDonalds en Warner Bros die groots het ecosysteem binnenstappen; recent kondigde Facebook aan dat zij het gebruikers mogelijk wil maken om NFT’s te maken en te verkopen op het platform, naast dat de CEO van Youtube aankondigde ze te willen integreren in het platform, waar Twitter dit recent al deed. Het wordt daardoor ineens in rap tempo voor iedereen mogelijk om makkelijk NFT’s te maken, (ver-)kopen, bewaren en gebruiken. Analisten verwachten dat de markt qua omvang meer dan zal verdubbelen in de komende twee jaar en voor de lancering van de NFT Marktplaats van een van de grootste cryptovaluta handelsplatformen, Coinbase, staan 2.5 miljoen mensen op de wachtlijst.

Buying is the new liking

Het is ontzettend gaaf om te zien, hoe snel niet alleen de interesse in NFT’s groeit, maar ook hoe snel de technologie wordt doorontwikkeld. Waar voor veel mensen NFT’s vooral platte digitale plaatjes betekenen waarin wordt verhandeld, zijn er de afgelopen maanden talloze nieuwe innovaties in het ecosysteem gelanceerd, die allemaal nieuwe mogelijkheden bieden voor merken, makers en consumenten. Het internet heeft geweldige mogelijkheden gegeven om heel makkelijk en gratis zaken als informatie, nieuws, muziek, Tweets, porno en meme’s uit te wisselen, maar miste daarin de mogelijkheid om zaken als identiteit, authenticiteit en eigenaarschap te bepalen, die nodig zijn voor bijvoorbeeld makers om (eerlijk) betaald te krijgen voor hun werk. Daarom zie ik NFT’s dan ook echt zorgen ‘buying is the new liking’.

POABs

Thuis heb ik een groot gewei met honderden event badges, van alle events die ik heb mogen bijwonen. Veel mooie herinneringen, vooral in een tijd dat veel niet mocht. De meeste mensen gooien de badge vaak weg, net als dat je na het scannen van een ticket (voor zover die al niet op de telefoon staat), deze ook in de container verdwijnt als je een festival binnenloopt.

Binnenkort ga ik voor de eerste keer, op een groot event wat ik organiseer over NFT’s, POABs inzetten. Deze Proof of Attendance Protocol, zijn NFT’s die worden uitgegeven aan deelnemers van een event, fysiek of virtueel. Het zijn een soort virtuele badges, die op de blockchain worden vereeuwigd. Je kan hiermee dus bewijzen, dat je een event, fysiek of virtueel, hebt bijgewoond.

Bij de al uitgegeven POABs zie je dat sommige mensen het leuk vinden om als een digitale collectible te houden. Maar de meeste bezoekers van het event, vinden het vooral interessant om aan te tonen dat ze op het event zijn geweest. Dit enerzijds om hun activiteit binnen een community aan te kunnen tonen, anderzijds om voorrang te krijgen op de ticketverkoop van een volgend event of bepaalde voordelen.

Bij eerder uitgegeven POABs, kregen bezoekers bijvoorbeeld, door een zogenaamde ‘airdrop’ (distributie tokens, zoals cryptovaluta of NFTs) na afloop van een event nog een mooie NFT van Adidas. Bij de uitgifte van NFT’s van Kings of Leon kregen de kopers “lifetime front row golden seat tickets”. Het Nederlandse GUTS bied al concrete mogelijkheden om dit soort tickets uit te geven, maar je kan ook zelf aan de slag met het open source project wat online staat.

PFP’s

Katten, kikkers en king kong. Je hebt ze waarschijnlijk al voorbij zien komen op de verschillende social media kanalen; de PFP’s. Het zijn een soort NFT’s die snel in populariteit zijn gestegen. Dat begon in 2017 met Larva Labs, wat 10.000 automatisch gegenereerde avatars gratis weggaf; de zogenaamde CryptoPunks. Inmiddels zijn het cult objecten geworden en ging de duurste CryptoPunk, Alien #7804, recent onder de hamer voor $7.5 miljoen. Veilinghuis Christies heeft zelfs al een aparte afdeling opgezet voor PFP’s.

Voor de een een grappig plaatje, voor de ander een van de eerste herkenbare elementen voor het metaverse. Een PFP is jouw gezicht naar de digitale wereld en kan ook de sleutel zijn of worden, voor bepaalde online communities. Microsoft gaat komend jaar al metaverse-onderdelen, zoals 3D avatars toevoegen in Teams en wil je hier dan een standaard pion-poppetje of toch een kekke cartoon?

PFP’s worden dan ook echt gezien als middel om een eigen digitale identiteit uit te dragen. Algemeen en binnen bepaalde communities. Het voorbeeld hierin is de Bored Ape Yaght Club; een online community waar je alleen toegang toe hebt als je een NFT hebt uit de Bored Ape collectie. Het handelsvolume van deze luie apen was niet alleen al $1 miljard in het afgelopen half jaar, merken als Adidas verbinden zich inmiddels ook met deze community en delen gratis NFT’s uit aan de deelnemers.

Wearables

Het zijn niet alleen de avatars; met de toetreding van allerlei grote kledingmerken, worden echt alle mogelijke kledingitems en -assecores als NFT uitgegeven. Eerder schreef ik al over de NFT tassen van Gucci die voor meer geld werden verkocht dan de fysieke exemplaren. Adidas en Nike verkopen al NFT schoenen en het Amsterdamse The Fabrikant maakt hele NFT kledinglijnen voor merken als Tommy Hilfiger, Adidas en Puma.

Voor veel mensen is dit nog iets nieuws, maar verschillende vrienden van mij die gamen, maken al jaren gebruik van digitale wearables. Als je in een schietspel zit met een team, dan is een bijzonder vest of uniek wapen natuurlijk veel gaver, dan de standaard variant. Deze ‘in-game’ markt kan de komende jaren uitgroeien naar $65 miljard.

Kijken we naar de wereldwijde mode-industrie met $2.7 triljoen omvang, dan kunnen digitale wearables wel eens heel erg groot gaan worden. Ik zag de eerste voorbeelden in de Amnesia; een van de meest bekende clubs van de wereld, op Ibiza. Niet de fysieke variant, maar de virtuele die in de metaverse gebouwd is. Daar kwamen tienduizenden mensen virtueel op af. Gekleed in de mooiste digitale outfits.

Elke week verbaas ik me weer over de nieuwe mogelijkheden die enthousiaste ontwikkelaars hebben gebouwd rondom NFT’s. Van de ‘play to earn’ games, waar ik eerder over schreef en waar bij het bekendse spel Axie Infinity inmiddels $10 miljard in omgaat. Maar ook complete muzieklabels, die volledig op blockchain worden gebouwd en met NFTs en Decentrale Autonome Organisaties (DAO’s, waar ik eerder over schreef), direct artiesten met fans in contact laten komen en op allerlei manieren in de totstandkoming van muziek, kunnen betrekken. Er worden zelfs al films gefinancierd met NFTs.

Inmiddels zie ik ook al verschillende NFT 2.0 bewegingen ontstaan. Dat zijn bijvoorbeeld NFT’s die in de toekomst kunnen worden geüpdatet, maar bijvoorbeeld ook vanuit zichtzelf acties kunnen uitvoeren, zoals dag en nacht varianten, gebaseerd op het moment van de dag. Er zijn ook al NFT’s met meerdere onderliggende bestanden, zoals een boek NFT, wat de voorkant, de PDF en het audioboek bevat.

Ook worden NFTs steeds vaker voor bepaalde doeleinden gebruikt. Zo kan je in de Verenigde Staten al leningen en hypotheken afsluiten met een NFTs als onderpand en wil Twitter met het gebruiken van NFTs als profielfoto’s, fake accounts tegen gaan.

De ontwikkelingen op NFT vlak blijven zo snel gaan, dat bij publicatie van deze blog waarschijnlijk alweer allerlei nieuwe mogelijkheden zijn ontstaan. Ik blijf ze vol enthousiasme volgen!

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

What can we expect from NFTs? 4 big trends

What can we expect from NFTs? 4 big trends

For one, they are overpriced JPG images. For others, a shift in power, heralding a golden age for creatives. NFTs are the talk of town and are now embraced by countless major brands. Unfortunately, the news about NFTs is mainly about the large amounts that are sometimes paid for them. Or about the people who earn a lot of money from trading (so-called flipping). While so much more is possible and will be in the coming months. In this article I share 4 trends.

It’s not just brands like McDonald’s and Warner Bros. that are entering the ecosystem in a big way. Facebook recently announced that it wants to allow users to create and sell NFTs on the platform, in addition to the YouTube CEO announcing that he wants to integrate them into the platform, where Twitter already did this recently. As a result, it suddenly becomes possible for everyone to easily create, sell, store and use NFTs. Analysts expect the market to more than double in size in the next 2 years. And for the launch of the NFT Marketplace of one of the largest cryptocurrency trading platforms, Coinbase, 2.5 million people are on the waiting list.

1. Buying is the new liking

It is very cool to see how fast not only interest in NFTs is growing, but also how quickly the technology is being further developed. Where for many people NFTs are just flat digital pictures, countless new innovations have been launched in the ecosystem in recent months, all opening up new possibilities for brands, makers and consumers.

The internet has great opportunities to exchange things like information, news, music, tweets, porn and memes easily and for free. But the internet lacked the possibility to determine things such as identity, authenticity and ownership, which are necessary for makers, for example, to get paid (fairly) for their work. That is why I see NFTs really worrying ‘buying is the new liking’.

2. POABs

At home I have large antlers with hundreds of event badges, from all the events I have been allowed to attend. Beautiful memories, especially in a time when much was not allowed. Most people throw away badges. Just like that after scanning a ticket (if it is not already on the phone), it also disappears in the container when you enter a festival.

Soon I will be using POABs for the first time at a major event that I am organizing about NFTs. These Proof of Attendance Protocol are NFTs that are issued to participants of an event, physical or virtual. They are a kind of virtual badges that are immortalized on the blockchain. So you can prove that you have attended an event, physical or virtual.

With the POABs already released, you can see that some people like to keep as a digital collectible. But most visitors to the event find it especially interesting to show that they have been to the event. On the one hand, this is to demonstrate their activity within a community. On the other hand, to get priority over ticket sales for a next event or certain benefits.

For example, with previously issued POABs, visitors received a nice NFT from Adidas after an event through a so-called ‘airdrop’ (distribution tokens, such as cryptocurrencies or NFTs). With the issuance of NFTs of Kings of Leon, the buyers received ‘lifetime front row golden seat tickets’. The Dutch GUTS already offers concrete options for issuing these kinds of tickets, but you can also get started with the open source project that is online.

3. PFPs

Cats, frogs and King Kong. You have probably already seen them on the various social media channels: the PFPs. They are a type of NFTs that have quickly grown in popularity. That started in 2017 with Larva Labs, which gave away 10,000 automatically generated avatars for free. The so-called CryptoPunks. They have since become cult objects and the most expensive CryptoPunk, Alien #7804, recently went under the hammer for $7.5 million. Auction house Christies has even set up a separate department for PFPs.

For some a funny picture, for others one of the first recognizable elements for the metaverse. A PFP is your face to the digital world and can also be or become the key for certain online communities. Microsoft will be adding metaverse components such as 3D avatars in Teams next year. Do you want a standard pawn doll or a cool cartoon?

PFPs are therefore really seen as a means of propagating one’s own digital identity. General and within certain communities. The example here is the Bored Ape Yaght Club: an online community that you can only access if you have an NFT from the Bored Ape collection. The trading volume of these lazy monkeys has not only been $1 billion in the past six months, brands like Adidas are now also connecting with this community and handing out free NFTs to the participants.

4. Wearables

It’s not just the avatars. With the entry of all kinds of major clothing brands, all possible clothing items and asset scores are issued as NFT. Earlier I wrote about Gucci’s NFT bags that sold for more money than the physical ones. Adidas and Nike already sell NFT shoes and Amsterdam based The Manufacturer makes entire NFT clothing lines for brands such as Tommy Hilfiger, Adidas and Puma.

This is still something new for many people, but several of my gaming friends have been using digital wearables for years. If you are in a shooting game with a team, then a special vest or unique weapon is of course much cooler than the standard variant. This in-game market could grow to $65 billion in the coming years.

Looking at the $2.7 trillion global fashion industry, digital wearables could become very large. I saw the first examples in the Amnesia: one of the most famous clubs in the world, in Ibiza. Not the physical variant, but the virtual one built in the metaverse. Tens of thousands of people came virtually. Dressed in the most beautiful digital outfits.

Developments around NFTs are progressing like a spear


Every week I am amazed at the new possibilities that enthusiastic developers have built around NFTs. From the ‘play to earn’ games, which I wrote about earlier and in which the most famous game Axie Infinity now spends $10 billion. But also complete music labels, which are built entirely on blockchain and with NFTs and Decentralized Autonomous Organizations (DAOs, which I wrote about earlier), let artists come into direct contact with fans and can involve them in the creation of music in all kinds of ways. Even films are already financed with NFTs.

In the meantime I also see several NFT 2.0 movements emerging. These are, for example, NFTs that can be updated in the future, but can also perform actions on their own, for example. Such as day and night variants, based on the time of day. There are also NFTs with multiple underlying files, such as a book NFT, which contains the front cover, the PDF, and the audiobook.

NFTs Loan/ Mortgage

NFTs are also increasingly being used for certain purposes. For example, in the United States you can already take out loans and mortgages with an NFT as collateral. And Twitter wants to prevent fake accounts by using NFTs as profile photos.

Developments in the field of NFT continue to go so fast that with the publication of this blog all kinds of new possibilities have probably already arisen. I will continue to follow them with enthusiasm!

Jan Scheele is active in the web3 (blockchain, crypto, NFTs, DeFi) industry since 2013. Besides (former) CEO of a web3 scaleup and founder of an advisory boutique (working for governments, family offices and several multinationals), he is Digital Leader at the World Economic Forum and Board Member at the Blockchain Netherlands Foundation (BCNL). He is writing, consulting, speaking and training regularly about everything web3, all over the world. Furthermore, he is currently finalizing his book about the rise and global impact of blockchain technology.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Wat kunnen we verwachten van NFT’s? 4 grote trends

Wat kunnen we verwachten van NFT’s? 4 grote trends

Voor de een zijn het veel te duur verkochte JPG-afbeeldingen. Voor de ander een verschuiving van de macht, wat een gouden eeuw voor creatievelingen inluidt. NFT’s zijn de talk of town en worden inmiddels door talloze grote merken omarmd. Helaas gaat het nieuws over NFT’s voornamelijk over de grote bedragen die er soms voor worden betaald. Of over de mensen die veel geld verdienen met de handel (het zogenaamde flippen). Terwijl er zoveel meer mogelijk is en gaat zijn in de komende maanden. In dit artikel deel ik 4 trends.

Het zijn niet alleen merken als McDonald’s en Warner Bros die groots het ecosysteem binnenstappen.

  • Recent kondigde Facebook aan dat zij het gebruikers mogelijk wil maken om NFT’s te maken en te verkopen op het platform,
  • naast dat de CEO van YouTube aankondigde ze te willen integreren in het platform,
  • waar Twitter dit recent al deed.

Het wordt daardoor ineens in rap tempo voor iedereen mogelijk om makkelijk NFT’s te maken, (ver-)kopen, bewaren en gebruiken. Analisten verwachten dat de markt qua omvang meer dan zal verdubbelen in de komende 2 jaar. En voor de lancering van de NFT Marktplaats van een van de grootste cryptovaluta-handelsplatformen, Coinbase, staan 2.5 miljoen mensen op de wachtlijst.

1. Buying is the new liking

Het is ontzettend gaaf om te zien hoe snel niet alleen de interesse in NFT’s groeit, maar ook hoe snel de technologie wordt doorontwikkeld. Waar voor veel mensen NFT’s gewoon platte digitale plaatjes zijn, zijn er de afgelopen maanden talloze nieuwe innovaties in het ecosysteem gelanceerd, die allemaal nieuwe mogelijkheden bieden voor merken, makers en consumenten.

Het internet heeft geweldige mogelijkheden om makkelijk en gratis zaken als informatie, nieuws, muziek, tweets, porno en meme’s uit te wisselen. Maar het internet miste daarin de mogelijkheid om zaken als identiteit, authenticiteit en eigenaarschap te bepalen, die nodig zijn voor bijvoorbeeld makers om (eerlijk) betaald te krijgen voor hun werk. Daarom zie ik NFT’s dan ook echt zorgen ‘buying is the new liking’.

2. POAB’s

Thuis heb ik een groot gewei met honderden event badges, van alle events die ik heb mogen bijwonen. Mooie herinneringen, vooral in een tijd dat veel niet mocht. De meeste mensen gooien badges weg. Net als dat je na het scannen van een ticket (voor zover die al niet op de telefoon staat), deze ook in de container verdwijnt als je een festival binnenloopt.

Binnenkort ga ik voor de eerste keer, op een groot event wat ik organiseer over NFT’s, POAB’s inzetten. Deze Proof of Attendance Protocol zijn NFT’s die worden uitgegeven aan deelnemers van een event, fysiek of virtueel. Het zijn een soort virtuele badges, die op de blockchain worden vereeuwigd. Je kunt hiermee dus bewijzen dat je een event, fysiek of virtueel, hebt bijgewoond.

Bij de al uitgegeven POAB’s zie je dat sommige mensen het leuk vinden om als een digitale collectible te houden. Maar de meeste bezoekers van het event vinden het vooral interessant om aan te tonen dat ze op het event zijn geweest. Dit enerzijds om hun activiteit binnen een community aan te kunnen tonen. Anderzijds om voorrang te krijgen op de ticketverkoop van een volgend event of bepaalde voordelen.

Bij eerder uitgegeven POABs, kregen bezoekers bijvoorbeeld, door een zogenaamde ‘airdrop’ (distributie tokens, zoals cryptovaluta of NFTs) na afloop van een event nog een mooie NFT van Adidas. Bij de uitgifte van NFT’s van Kings of Leon kregen de kopers ‘lifetime front row golden seat tickets‘. Het Nederlandse GUTS biedt al concrete mogelijkheden om dit soort tickets uit te geven, maar je kan ook zelf aan de slag met het open source project wat online staat.

3. PFP’s

Katten, kikkers en King Kong. Je hebt ze waarschijnlijk al voorbij zien komen op de verschillende social media kanalen: de PFP’s. Het zijn een soort NFT’s die snel in populariteit zijn gestegen. Dat begon in 2017 met Larva Labs, wat 10.000 automatisch gegenereerde avatars gratis weggaf. De zogenaamde CryptoPunks. Inmiddels zijn het cult-objecten geworden en ging de duurste CryptoPunk, Alien #7804, recent onder de hamer voor $7.5 miljoen. Veilinghuis Christies heeft zelfs al een aparte afdeling opgezet voor PFP’s.

Voor de een een grappig plaatje, voor de ander een van de eerste herkenbare elementen voor het metaverse. Een PFP is jouw gezicht naar de digitale wereld en kan ook de sleutel zijn of worden, voor bepaalde online communities. Microsoft gaat komend jaar al metaverse-onderdelen zoals 3D-avatars toevoegen in Teams. Wil je hier dan een standaard pion-poppetje of toch een kekke cartoon?

PFP’s worden dan ook echt gezien als middel om een eigen digitale identiteit uit te dragen. Algemeen en binnen bepaalde communities. Het voorbeeld hierin is de Bored Ape Yaght Club: een online community waar je alleen toegang toe hebt als je een NFT hebt uit de Bored Ape-collectie. Het handelsvolume van deze luie apen was niet alleen al $1 miljard in het afgelopen half jaar, merken als Adidas verbinden zich inmiddels ook met deze community en delen gratis NFT’s uit aan de deelnemers.

4. Wearables

Het zijn niet alleen de avatars. Met de toetreding van allerlei grote kledingmerken, worden echt alle mogelijke kledingitems en -assecores als NFT uitgegeven. Eerder schreef ik al over de NFT-tassen van Gucci die voor meer geld werden verkocht dan de fysieke exemplaren. Adidas en Nike verkopen al NFT-schoenen en het Amsterdamse The Fabrikant maakt hele NFT-kledinglijnen voor merken als Tommy Hilfiger, Adidas en Puma.

Voor veel mensen is dit nog iets nieuws, maar verschillende vrienden van mij die gamen maken al jaren gebruik van digitale wearables. Als je in een schietspel zit met een team, dan is een bijzonder vest of uniek wapen natuurlijk veel gaver dan de standaard variant. Deze ‘in-game’-markt kan de komende jaren uitgroeien naar $65 miljard.

Kijken we naar de wereldwijde mode-industrie met $2.7 triljoen omvang, dan kunnen digitale wearables wel eens heel groot worden. Ik zag de eerste voorbeelden in de Amnesia: een van de meest bekende clubs van de wereld, op Ibiza. Niet de fysieke variant, maar de virtuele die in de metaverse gebouwd is. Daar kwamen tienduizenden mensen virtueel op af. Gekleed in de mooiste digitale outfits.

Ontwikkelingen rondom NFT’s gaan als een speer

Elke week verbaas ik me weer over de nieuwe mogelijkheden die enthousiaste ontwikkelaars hebben gebouwd rondom NFT’s. Van de ‘play to earn’ games, waar ik eerder over schreef en waar bij het bekendste spel Axie Infinity inmiddels $10 miljard in omgaat. Maar ook complete muzieklabels, die volledig op blockchain worden gebouwd en met NFT’s en Decentrale Autonome Organisaties (DAO’s, waar ik eerder over schreef), direct artiesten met fans in contact laten komen en op allerlei manieren in de totstandkoming van muziek, kunnen betrekken. Er worden zelfs al films gefinancierd met NFT’s.

Inmiddels zie ik ook al verschillende NFT 2.0 bewegingen ontstaan. Dat zijn bijvoorbeeld NFT’s die in de toekomst kunnen worden geüpdatet, maar bijvoorbeeld ook vanuit zichzelf acties kunnen uitvoeren. Zoals dag en nacht varianten, gebaseerd op het moment van de dag. Er zijn ook al NFT’s met meerdere onderliggende bestanden, zoals een boek NFT, wat de voorkant, de PDF en het audioboek bevat.

Ook worden NFT’s steeds vaker voor bepaalde doeleinden gebruikt. Zo kun je in de Verenigde Staten al leningen en hypotheken afsluiten met een NFT als onderpand. En Twitter wil met gebruik van NFT’s als profielfoto’s, fake accounts tegen gaan.

De ontwikkelingen op NFT vlak blijven zo snel gaan, dat bij publicatie van deze blog waarschijnlijk alweer allerlei nieuwe mogelijkheden zijn ontstaan. Ik blijf ze vol enthousiasme volgen!

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Web3: what will the internet of the future look like?

Web3: what will the internet of the future look like?

The internet is broken. Filter bubbles, myth traps and the Facebook scandals predominate. What started as a decentralized and democratic system is now controlled by a handful of large tech companies. We have become the product ourselves. We share our data en masse with these companies, with all the negative consequences that entails. In my view, the internet is the most important technological revolution that we as humanity have seen and will have an increasing impact on our daily lives in the coming years. But how can the weather become all of us? Web3 is the next evolution of the Internet, taking care of the many problems it currently plagues.

Data is used against us

Today’s web has turned out to be different from how the inventors envisioned it, according to world wide web founder Tim Berners Lee. The goal of enabling people to find and connect information has certainly been achieved, but the same possibility has also caused major problems. Combined with digital authoritarianism, data and information are being used against us as citizens right now. By directing our opinion, by algorithms that identify innocent people as perpetrators and even incite them to suicide. As Marleen Stikker writes in her book The internet is broken — But we can fix it: “We have lost our digital sovereignty. We are being tapped, directed, followed, lived, and we let that happen ourselves.”

The big technology companies Google, Facebook and Amazon offer amazing services that represent great value to billions of people on our planet. Google’s search engine simply works best when it has all the information. But on the other hand, they have acquired a terrifying power over our daily lives.

The World Health Organization warns of an infodemic. And the authoritative Edelmann, who annually surveys trust in various areas, indicates that public confidence in technology has never been so dramatically low (pdf).

Down with the walled gardens, welcome web3!

It’s time for a fresh new start for the web! With the right motivations, a safer and stronger infrastructure, fairer, more democratic and governed by the collective. Tim Berners Lee coined the term “web3” in 2006, but it was popularized again in 2014 by co-founder of the well-known blockchain Ethereum, Gaven Wood. According to him, Web3 is very simple: “less trust, more truth”.

With the endless stream of scandals surrounding technology companies, but also the increasingly far-reaching digital transition of our society, the call for web3 is growing. In my view it will be much more than a flat version of the internet. Take a look at the insane role the Internet plays in all facets of our lives: from learning to love, from entertainment to confidence, from shopping to even living in the Metaverse. Then I see endless opportunities and possibilities.

The biggest change is the architecture. From a handful of central parties that dominate to a decentralized environment where everyone regains control over their own data and is rewarded fairly for their contribution to the web.

The internet owned by the builders and users, orchestrated with tokens. — Chris Dixon

With the rapid developments in the field of blockchain and cryptocurrencies, we are building a new economic system. Where the motives of owners, participants and developers are fully aligned. Where the merits of services and systems benefit the users, instead of the ‘gatekeepers’, as is now happening.

The future is already here. It’s just not evenly distributed yet. — William Gibson

From web 1.0 to web 3.0

What does web development look like? From 1991–2004 we saw the web 1.0 emerge. Static pages that were ‘read only’, without, for example, options for interaction and logging in.

From 2004 until now, the development of web 2.0 has opened up amazing new possibilities: create, share, collaborate and communicate. Think of social media, online shopping, blogging and vlogging, video calling and gaming.

The transition from web 2.0 to 3.0 is already underway, but is slow and unnoticed by the general public. If you look at existing web3 applications, they often have the same look and feel as web 2.0 applications, but the backend is fundamentally different. Decentralization is central to this. Applications and databases are not hosted and managed on a single server, but are built on blockchain technology. For example, the Bitcoin blockchain is currently hosted by over a million computers, not one exchange.

Web 3.0 will redefine the Digital Age. — Gavin Wood

When I look at the infinite limit of new possibilities that web3 offers, I get more excited about it every day. We already see a lot of web3 applications, which more and more people are using. Cryptocurrencies are the best-known use case here, next of course NFTs (part of tokanization). Recently I also wrote about Decentralized Autonomous Organizations (DAOs) and Self Sovereign Identity, which are also very important parts of web3. Basically they are all decentralized applications. Cryptocurrencies to send and receive money decentrally, NFTs to arrange decentralized ownership, DAOs to organize an organization decentrally and SSI to have an identity decentrally.

Decentralized data pods

We regain control of our own data and personal data. Not a separate account for every website or social medium, but one digital identity. With this you log in to the various sites and platforms and you have control over which data and personal data you want to share.

The Web as I envisaged it, we have not seen it yet. The future is still so much bigger than the past. — Tim Berners-Lee

To immediately show how this can work, web inventor Berners-Lee set up Inrupt for this. This works with personal ‘data pods’, personal vaults with data. A website can then always request access to your data vault, in exchange for certain services. But they cannot extract or resell this data.

Several major websites such as Reddit are already using web3. Users can earn crypto tokens by posting on a web3 section. The number of tokens can also rise or fall, due to the number of up- and downvotes. Twitter is working on project Bluesky, which is to become the web3 version of the social media platform. Founder Jack Dorsey recently tweeted that he doesn’t believe this will democratize the internet.

The key to the Metaverse?

Web3 could also become the key to the real Metaverse, bringing together all of the aforementioned functionalities in one virtual environment where things ranging from social interactions and entertainment to work and shopping come together. As I wrote about this before, this may still sound fairly futuristic to many, but the speed at which web3 and metaverse applications are currently being developed and the amount of money invested in them can already make this a reality in the short term.

Gradually, then suddenly. -Ernest Hemingway

Still a lot of bumps along the way

The road to web3 is still full of bumps. Building web3 applications involves a lot of complexity to make it truly decentralized. The interaction of an application with the decentralized network, all requirements related to management, maintaining privacy, etc. are technically a major challenge.

Governments worldwide are also stumbling about what they should actually do in the field of legislation and regulations regarding decentralized applications. A lot of work is being done on NFTs and DeFi in that area. But a day in blockchain land equals a human life. The developments are going so fast that they are impossible to follow for many people and governments. We are therefore looking closely at what things like DAOs and the Metaverse could look like. Most makers and implementers of legislation and regulations I speak to about this have absolutely no idea what to do with it.

In the meantime, I continue to dream about decentralized countries and the transition of traditional nationalities in online identities and communities. With thoughts about web4 and the day-to-day developments in the web3 field, we are entering a very cool, decentralized time.

Jan Scheele is active in the web3 (blockchain, crypto, NFTs, DeFi) industry since 2013. Besides (former) CEO of a web3 scaleup and founder of an advisory boutique (working for governments, family offices and several multinationals), he is Digital Leader at the World Economic Forum and Board Member at the Blockchain Netherlands Foundation (BCNL). He is writing, consulting, speaking and training regularly about everything web3, all over the world. Furthermore, he is currently finalizing his book about the rise and global impact of blockchain technology.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Web3: hoe ziet het internet van de toekomst er uit?

Web3: hoe ziet het internet van de toekomst er uit?

Het internet is stuk. Filterbubbels, fabeltjesfuiken en de Facebookschandalen voeren de boventoon. Wat zo mooi begon als een decentraal en democratisch systeem, wordt nu gecontroleerd door een handvol grote technologie bedrijven. We zijn zelf het product geworden wat wordt verkocht, door onze data massaal te delen met deze bedrijven, met alle negatieve gevolgen van dien. Het internet is in mijn optiek de belangrijkste technologische revolutie die we als mensheid hebben gezien en gaat de komende jaren steeds meer impact hebben op ons dagelijkse leven. Maar hoe kan het weer van ons allemaal worden? Web3 is de volgende evolutie van het internet, die afrekent met de vele problemen die het nu teistert. In deze nieuwe blog meer informatie hierover.

De uitvinders van het web hadden volgens Tim Berners Lee een iets ander idee toen ze het uitvonden, dan dat het web nu geworden was. Het doel om mensen informatie te laten vinden en met elkaar te verbinden was zeker bereikt, maar diezelfde mogelijkheid heeft ook gezorgd voor grote problemen. Gecombineerd met het digitale autoritarisme, wordt data en informatie juist nu tegen ons als burger gebruikt. Door onze mening te sturen, door algoritmes die onschuldige mensen als dader aanwijzen en zelfs tot zelfmoord aanzetten.  Zoals Marleen Stikker schrijft; “we zijn onze digitale soevereiniteit kwijtgeraakt. We worden afgeluisterd, gestuurd, gevolgd, geleefd, en dat hebben we zelf laten gebeuren.”

De grote technologiebedrijven als Google, Facebook en Amazon bieden waanzinnige diensten aan, die voor miljarden mensen op onze aarde, grote waarde vertegenwoordigen. De zoekmachine van Google werkt nu eenmaal het beste, als het alle informatie heeft. Maar aan de andere kant, hebben ze een angstaanjagende macht gekregen op ons dagelijks leven.

De World Health Organization waarschuwt voor een infodemie en het gezaghebbende Edelmann, wat jaarlijks vertrouwen op verschillende vlakken onderzoekt, geeft aan dat het vertrouwen van de burger in technologie nog nooit zo dramatisch laag is geweest.

Weg met de wallet gardens, welkom web3!

Het is tijd voor een frisse nieuwe start van het web. Met de juiste drijfveren, rechtvaardiger, een veiligere en sterkere infrastructuur, democratischer en geregeerd door het collectief. Oprichter van het web Tim Berners Lee kwam in 2006 al met de term ‘web3’, maar deze is in 2014 weer gepopulariseerd door medeoprichter van de bekende blockchain Ethereum, Gaven Wood. Web3 is volgens hem heel simpel; “less trust, more truth”.

Met de oneindige stroom aan schandalen rondom technologiebedrijven, maar ook de steeds verregaandere digitale transitie van onze maatschappij, wordt de roep om web3 groter. Het gaat in mijn optiek veel meer zijn dan een platte versie van het internet. Als we kijken naar de waanzinnige rol die het internet speelt in alle facetten van ons leven, van leren tot liefde, van vermaak tot vertrouwen, van winkelen tot in de Metaverse zelfs wonen, dan zie ik oneindig veel meer kansen en mogelijkheden.

 “the internet owned by the builders and users, orchestrated with tokens.” – Chris Dixon

Met ook de snelle ontwikkelingen op het gebied van blockchain en cryptovaluta, zijn we aan het bouwen aan een nieuw economisch systeem. Waar de drijfveren van eigenaren, deelnemers en ontwikkelaars volledig op elkaar zijn afgestemd. Waar de verdiensten van diensten en systemen ten goede komen aan de gebruikers, in plaats van de ‘poortwachters’, zoals dat nu gebeurt.

 “The future is already here. It’s just not evenly distributed yet.” – William Gibson

Van 1991-2004 zagen we het web1.0 ontstaan; statische pagina’s die ‘read only’ waren, zonder bijvoorbeeld mogelijkheden tot interactie en inloggen. Vanaf 2004 tot nu zorgde de ontwikkeling van web2.0 voor waanzinnige nieuwe mogelijkheden; maken, delen, samenwerken en communiceren. Van social media tot webwinkelen, bloggen en vloggen tot videobellen en gamen.

De overgang van web2.0 naar 3.0 is al gaande, maar gaat langzaam en onopgemerkt door het grote publiek. Als je kijkt naar de bestaande web3-applicaties, dan hebben ze vaak dezelfde look en feel als web2.0 applicaties, maar is de backend is fundamenteel anders. Decentralisatie staat hierin centraal; applicaties en databases die niet zijn gehost en beheerd op een enkele server, maar zijn op blockchain technologie gebouwd. De Bitcoin blockchain wordt bijvoorbeeld momenteel gehost door meer dan een miljoen computers, niet één centrale.  

Web 3.0 will redefine “the Digital Age. – Gavin Wood

Als ik kijk naar de oneindige grens van nieuwe mogelijkheden die web3 biedt, dan word ik er met de dag enthousiaster over. We zien al heel wat web3 applicaties, waar steeds meer mensen gebruik van maken. Cryptovaluta zijn hier de bekendste use-case, naast uiteraard NFT’s (onderdeel van tokanisatie). Recent schreef ik ook over Decentrale Autonome Organisaties en Self Sovereign Identity, wat ook zeer belangrijke onderdelen zijn van web3. Het zijn in de basis allemaal decentraal georganiseerde applicaties; cryptovaluta om decentraal geld te versturen en ontvangen, NFTs om decentraal eigenaarschap te regelen, DAO’s om decentraal een organisatie te regelen en SSI om decentraal een identiteit te hebben.

Decentrale data pods

We worden weer baas over eigen data en persoonsgegevens. Niet voor elke website of social medium een aparte account, maar één digitale identiteit, waarmee je op de verschillende sites en platformen inlogt en waar je elke keer zelf de controle hebt over welke data en persoonsgegevens je wilt delen.

“The future is still so much bigger than the past.” Tim Berners-Lee

Om gelijk te laten zien hoe dit kan werken, zette web-uitvinder Berners-Lee hiervoor Inrupt op. Dit werkt met persoonlijke data ‘pods’, wat persoonlijke kluizen zijn met data. Een website kan dan steeds toegang vragen tot jouw datakluis, in ruil voor bepaalde diensten. Ze kunnen deze data echter niet er uit halen of doorverkopen.

Verschillende grote websites als Reddit, zijn ook al bezig met web3 toe te passen. Gebruikers kunnen op een web3 gedeelte van Reddit cryptotokens verdienen door te posten, wat daarnaast ook nog eens kan stijgen of dalen, door het aantal up- en downvotes. Twitter werkt aan project ‘Bluesky’, wat de web3 versie van het social media platform moet worden. Oprichter Jack Dorsey tweette recent hier nog over, dat hij echter niet geloofd dat het internet hiermee gedemocratiseerd wordt.

Web3 zou ook wel eens de sleutel kunnen worden tot de echte metaverse, door alle eerder genoemde functionaliteiten bijeen te brengen in één virtuele omgeving, waar zaken variërend van sociale interacties en vermaak tot werk en winkelen, samenkomen. Zoals ik eerder hierover schreef, kan dit voor velen nog redelijk futuristisch klinken, maar de snelheid waarmee momenteel web3 en metaverse applicaties worden ontwikkeld en de hoeveelheid geld die hierin wordt geïnvesteerd, kunnen dit op korte termijn al werkelijkheid maken.

“Gradually, then suddenly.” – Ernest Hemingway

De weg naar web3 is nog wel vol hobbels. Bij het bouwen van web3 applicaties, komt veel complexiteit kijken, om het ook echt decentraal te maken. De interactie van een applicatie met het decentrale netwerk, alle vereisten rondom het beheren, behouden van privacy etc. zijn technisch gezien een grote uitdaging. Ook overheden wereldwijd, struikelen over wat zij nu eigenlijk moeten op gebied van wet- en regelgeving rondom decentrale applicaties. Er wordt hard gewerkt aan NFT’s en DeFi op dat gebied, maar een dag in blockchainland staat gelijk aan een mensenleven; de ontwikkelingen gaan zo snel, dat ze niet te volgen zijn voor veel mensen en overheden. Er wordt dan ook met argusogen gekeken naar hoe zaken als DAO’s en Metaverse er uit kunnen komen te zien, al hebben de meeste makers en uitvoerders van wet- en regelgeving die ik hierover spreek, nog totaal geen idee van wat ze er mee moeten.

Ondertussen droom ik verder over decentrale landen en de transitie van traditionele nationaliteiten in online identiteiten en communities. Met ook alweer gedachten over web4 en de dagelijkse ontwikkelingen op web3 gebied, gaan we een hele gave, decentrale tijd tegemoet.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Wat zijn Decentrale Autonome Organisaties (DAOs)?

Wat zijn Decentrale Autonome Organisaties (DAOs)?

Decentrale Autonome Organisaties (DAOs) gaan nog veel verder. De afgelopen tijd zijn we al in rap tempo decentraler gaan werken. Niet meer constant op het werk, maar veel meer of zelfs volledig de thuiswerkplek. Grote technologiebedrijven als Facebook en Twitter hebben al aangegeven vol in te zetten op een ‘decentralized workforce’ en ook de Nederlandse overheid is verschillende werkzaamheden de afgelopen jaren steeds decentraler gaan regelen. In deze blog alle informatie over dit nieuwe fenomeen.

Als mens organiseren we ons als sinds dat we op de aarde rondlopen. In steeds andere, nieuwere vormen. De afgelopen jaren heeft de versnelde digitale transitie ervoor gezorgd, dat steeds meer organisaties in de ‘cloud’ worden getrokken. Onderzoek laat zien dat meer dan driekwart van de internet gebruikers inmiddels in een online community zit en een ander onderzoek laat zien dat bijna 80% van de respondenten aangeeft dat de belangrijkste community waar zij lid van zijn, online opereert. Gecombineerd met de snel stijgende eenzaamheid en ‘the great resignation’, zijn DAO’s in rap tempo populair geworden.

“Corporations organized the Industrial age, DAOs will organize the Internet Age” – Aaron Wright

DAO’s werken met blockchain technologie. Waar Bitcoin (financiële) tussenpersonen overbodig maakt bij het versturen en ontvangen van geld, maken DAO’s management overbodig. Het pakt veel tekortkomingen van huidige bedrijven aan, zoals de maximale focus op winst maken, de toetredingsdempels en het grote verschil in de beloning tussen aandeelhouders, management en werknemers. Bedrijven hebben de afgelopen honderden jaren een belangrijke rol gespeeld in de opbouw van onze menselijke beschaving, die nog nooit zo rijk is geweest. Maar tegelijkertijd creëren ze nu ook grote problemen, die een sterk negatieve impact hebben op onze maatschappij, zoals grote verschillen in welvaart en de zeer negatieve maatschappelijke gevolgen die voortvloeien uit winstmaximalisatie. 

We zien allerlei nieuwe organisatie vormen ontstaan, zoals de deeleconomie en content netwerken, waar mensen beloond worden door hun bijdrage aan een netwerk. Deze organisaties zijn echter nog centraal gecoördineerd, waardoor de verschillen tussen de deelnemers binnen een dergelijke organisatie nog veel groter worden. We zien de grote verschillen in beloning tussen werknemers en chauffeurs van Uber, maar bijvoorbeeld ook dat de top 1.4% van de muzikanten op Spotify, 90% van de royalty’s incasseert.

Wat zijn Autonome Organisaties DAO’s?

DAO’s zijn in de basis geprogrammeerde organisaties op de blockchain. De regels worden vastgelegd in zogenaamde ‘smart contracts’ en omdat dit allemaal transparant en automatisch wordt uitgevoerd, is er geen management nodig. Dat doen de gebruikers zelf, gezamenlijk. Er is daardoor geen hiërarchie, maar dus ook geen bureaucratie. Vaak worden DAO’s opgezet door een wereldwijde community rondom een bepaalde missie, die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de geprogrammeerde doelstellingen. Hierdoor werkt het geheel volledig decentraal en democratisch.

Door op deze manier te werken, wordt er een oplossing gecreëerd voor de ‘principaal-agenttheorie’, waar frictie kan ontstaan tussen de principaal (zeg: management) en de agent (zeg: medewerker), omdat de agent geen belang heeft om de taak zo uit te voeren zoals de principaal hem heeft bedoeld. Denk bijvoorbeeld aan een commercieel ziekenhuis, waar het management liever zoveel mogelijk behandelingen ziet plaatsvinden, maar de doctoren liever de tijd nemen om een patiënt goed te helpen.  

Maar hoe stimuleer je leden van de organisatie om de DAO te beheren en onderhouden? DAO’s maken vaak gebruik van een eigen digitale token (of coin), die de bezitters stemrecht geeft en kan worden gebruikt als beloning voor werkzaamheden voor de DAO. De ‘smart contracts’ kunnen veel van deze betalingen automatisch laten verlopen. Stel dat we van Frankwatching een DAO maken en de FrankCoin in het leven roepen. We leggen de regels van deelname en het beloningssysteem van tevoren vast in een ‘smart contract’. Als schrijver kan ik dan bijvoorbeeld automatisch worden beloond met FrankCoins voor mijn blogs, op basis van het aantal lezers (ik ben voor!). Maar we kunnen ook andere onderdelen, zoals het schrijven van nieuwsbrieven en onderhouden van de site, belonen. Daarnaast kunnen we als community stemmen over onderwerpen die we graag terug zien op de site en welke niet.

DAO’s zijn begonnen in 2014 met een idee van Vitalik Buterin, die met zijn Ethereum blockchain, ook al de mogelijkheid gaf om ‘smart contracts’ en Decentrale Applicaties (DAPPs) te bouwen. Inmiddels zijn er 190 DAOs wereldwijd met in totaal meer dan 1.5 miljoen leden, waar miljarden Dollars in omgaan. Ze bouwen mooi voort op de ideologie van Ricardo Semler, die hierover een boek schreef en waar VPRO een goede documentaire over maakte en Nobelprijswinnaar Elinor Ostrom, die na decennia onderzoek en werkervaring met acht krachtige ontwerpprincipes kwam, voor hoe gemeenschappelijke middelen duurzaam en rechtvaardig in een groep kunnen worden bestuurd:

Hoe worden Autonome Organisaties DAOs anno 2022 ingezet?

DAOs kunnen worden ingezet voor alle typen organisaties, van goede doelen en freelancers die samenwerken, tot een politieke partij. We zien ze nu vooral ontstaan, rondom investeringen, fondsenwerving, maar ook bijvoorbeeld het kopen van NFTs. Zo kocht de JennyDao, die fractioneel eigenaarschap van NFTs regelt, een originele track van DJ Steve Aoki. De broer van Elon Musk startte de Big Green DAO, een goed doel gericht op ‘food justice’ en er zijn ook DAOs die bijvoorbeeld publieke diensten ondersteunen. Inmiddels zijn ook de eerste Nederlandse DAO’s ook een feit; IgniteDAO, wat applicaties bouwt op de Zilliqa blockchain en The Merit Circle, wat inspeelt op de ‘play-to-earn’ economie.

Over dat laatste schreef ik al eerder en dit is in rap tempo groot aan het worden. Play-to-earn (P2E) beloont spelers voor het spelen van het spel en hun prestaties hierin. Waar je bij de traditionele spellen, vooral de waarde naar de maker van een spel ziet gaan, worden binnen P2E juist de spelers beloond. Dit werkt als een economie; in ruil voor de tijd en energie die zij er in steken, soms ook gepaard met kapitaal (zoals een NFT), worden zij beloond door de token van het gespeelde spel. De meest bekende P2E game, wordt inmiddels dagelijks door een kleine twee miljoen spelers gespeeld, waarvan meer dan de helft uit de Filipijnen. Die daarmee, volgens onderzoek, meer verdienen dan een nominaal salaris.

Maar niet alleen spelen om te verdienen, ook ‘learn-to-earn’ (L2E) begint op te komen. Een nieuw onderwijsmodel waar een individu wordt beloond voor als hij kan laten zien dat hij iets heeft geleerd. Dit uiteraard, als kan worden aangetoond dat het waarde toevoegt aan de DAO en de leden van de DAO hier ook de waarde van inzien. Een mooi voorbeeld hiervan is RabbitHole, wat gamificatie binnen een DAO verzorgt. Gebruikers leren een nieuwe skill en krijgen hiervoor tokens, cryptobedrijven krijgen hiervoor opgeleide gebruikers.

Maar we zijn er nog lang niet

Het is ontzettend gaaf om de snelle ontwikkelingen binnen het DAO-landschap te zien ontvouwen. We gaan echt van de community-geleide organisaties, zoals Etsy en Github, naar organisaties die eigendom zijn van de community. Zelf een DAO starten kan tegenwoordig heel makkelijk via een platform als Aragon of Colony.

Maar de snelheid waarmee alles plaatsvindt, gaan ook verschillende dingen fout. Een van de eerste DAOs, ‘TheDao’, wat $150 miljoen ophaalde aan investeringen, werd gehackt door een fout in de code, waardoor $70 miljoen werd buitgemaakt en ook recent werd bij de hack van Badger Autonome Organisaties DAO, $130 miljoen buit gemaakt. Er wordt hard gewerkt aan oplossingen om hacks tegen te gaan en de schade van een mogelijke hack te minimaliseren, maar een waterdichte oplossing is er nog niet.

Ook op vlak van regelgeving hoor ik Den Haag alweer flink zuchten. Dertien jaar na het ontstaan, zal komend jaar eindelijk wet- en regelgeving komen (MiCA) rondom cryptovaluta zoals Bitcoin, maar inmiddels hebben we alweer zoveel nieuwe ontwikkelingen binnen blockchain technologie gezien, zoals DeFi (waar ik eerder over schreef), NFTs (waar ik ook eerder over schreef) en dus nu DAO’s. Hartstikke mooi dat iedereen wereldwijd kan deelnemen aan een DAO, maar hoe zit dat bijvoorbeeld contractueel en fiscaal gezien? Wat als het fout gaat, zoals bij een hack? Is het systeem dan aansprakelijk of een natuurlijk persoon?

Het zijn grote uitdagingen, waar momenteel hard aan wordt gewerkt. Door schade en schande worden steeds meer Autonome Organisaties DAOs wijs, ook bijvoorbeeld op het vlak van gezamenlijk beslissen. Dat kan namelijk wel even duren, als je een paar honderdduizend leden hebt. De eerste grote stappen zijn gezet, de eerste succesvolle Autonome Organisaties DAO’s zijn een feit. Nu het steeds makkelijker en veiliger wordt om een DAO op te zetten, ben ik erg benieuwd naar de ontwikkelingen op dit gebied in het komende jaar.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

What are decentralized autonomous organizations (DAOs) and what can you do with them?

What are decentralized autonomous organizations (DAOs) and what can you do with them?

Recently, we have rapidly started to work in a more decentralized way. No longer constantly at work, but much more or even completely at the home workplace. Major technology companies such as Facebook and Twitter have already indicated that they are fully committed to a ‘decentralized workforce’. The Dutch government has also started to regulate various activities in an increasingly decentralized manner. Decentralized autonomous organizations (DAOs) go much further. But what exactly are those? In this article all information about this new phenomenon.

As humans, we have been organizing ourselves in ever-changing, newer forms ever since we walked the Earth. In recent years, the accelerated digital transition has pushed more and more organizations into the cloud. Research shows that more than three quarters of internet users are now in an online community, and another survey shows that almost 80% of respondents indicate that the main community they are a member of operates online. We are even seeing all kinds of new organizational forms emerging, such as the sharing economy and content networks, that reward people for their contribution to a network.

The current dilemma: differences in wealth and profit maximization

Thus, over the past hundreds of years, corporations have played an important role in building our human civilization, which has never been so rich. But at the same time, they are now creating major problems that have a strong negative impact on our society. Such as large differences in wealth and the very negative social consequences that result from profit maximization.

The new organizational forms are also still centrally coordinated. This makes the differences between the participants within such an organization even greater. We see the large differences in pay between employees and drivers of Uber, but also, for example, that the top 1.4% of musicians on Spotify collect 90% of the royalties.

Where in the beginning companies provided structure in our society, this now seems to cause a divisiveness in various areas. This, combined with the rapidly increasing loneliness and ‘the great resignation’, has ensured that DAOs have become popular at a rapid pace. DAOs address many shortcomings of current companies, such as the maximum focus on profit, the barriers to entry and the large difference in remuneration between shareholders, management and employees.

What are decentralized autonomous organizations (DAOs)?

DAOs are basically programmed organizations on the blockchain. The rules are laid down in so-called ‘smart contracts’. Where Bitcoin makes (financial) intermediaries superfluous when sending and receiving money, DAO’s management makes it superfluous. Everything is done transparently and automatically, by the users themselves, together. There is therefore no hierarchy, but also no bureaucracy.

Often DAOs are set up by a worldwide community around a certain mission, who are jointly responsible for the programmed objectives. As a result, the whole works in a completely decentralized and democratic way. It provides an innovative, new way of organizing organizations on the web.

“Corporations organized the Industrial age, DAO’s will organize the Internet Age” — Aaron Wright

This way of working creates a solution for the ‘principal-agent theory’, where friction can arise between the principal (read: management) and the agent (read: employee), because the agent has no interest in performing the task as the principal intended him. Consider, for example, a commercial hospital, where management prefers to see as many treatments as possible, but doctors prefer to take the time to properly help a patient.

How do you encourage organizational members to manage and maintain the DAO?

DAOs often use their own digital token (or coin). This token gives the holders voting rights, and can also be obtained as a reward for working for the DAO. The smart contracts can make many of these payments happen automatically.

Suppose we turn Frankwatching into a DAO, and create the FrankCoin. We lay down the rules of participation and the reward system in advance in a ‘smart contract’. As a writer, for example, I can be automatically rewarded with FrankCoins for my blogs, based on the number of readers (I’m in favour!). But we can also reward other aspects, such as writing newsletters and maintaining the site. In addition, we as a community can vote on topics that we would like to see on the site and which we would not.

DAOs started in 2014 with an idea from Vitalik Buterin, who already gave the possibility to build smart contracts and decentralized applications (DApps) with his Ethereum blockchain. Today, there are 190 DAOs worldwide, with a total of more than 1.5 million members and worth billions of dollars. They build nicely on the ideology of Ricardo Semler, who wrote a book about this and about whom VPRO made a good documentary, and Nobel Prize winner Elinor Ostrom, who after decades of research and work experience came up with 8 powerful design principles for how common resources are sustainable and just. can be controlled in a group.

How will DAOs be deployed in 2022?

DAOs can be used for all types of organizations, from charities and freelancers working together to a political party. We now see them mainly arising around investments, fundraising, but also, for example, buying NFTs. For example, the JennyDao, which regulates fractional ownership of NFTs, bought an original track from DJ Steve Aoki. Elon Musk’s brother started the Big Green DAO, a charity focused on food justice, and there are also DAOs that support public services, for example.

Play to Earn (P2E)

The first Dutch DAOs are now also a fact, including IgniteDAO, which builds applications on the Zilliqa blockchain, and The Merit Circle, which responds to the ‘play-to-earn’ economy (P2E), which is rapidly growing. is. Where with traditional games you mainly see the value going to the maker of a game, P2E games reward the players for playing the game and their performance in it. This works like an economy.

In exchange for the time and energy they put into it, sometimes also accompanied by capital (such as an NFT), the DAO rewards them with the token of the game played. The most famous P2E game is now played daily by almost 2 million players. More than half of these players are from the Philippines. According to research, they thus earn more than a nominal salary.

Learn to Earn (L2E)

But don’t just play to earn, learn-to-earn (L2E) is also starting to emerge. In this new educational model, the DAO rewards an individual when they can demonstrate that they have learned something. This, of course, if he can demonstrate that it adds value to the DAO and the members of the DAO also see the value of this. A good example of this is RabbitHole, which provides gamification within a DAO. Users learn a new skill and get tokens for it, and crypto companies get trained users as a result.

But we’re not there yet

It’s really cool to see the rapid developments unfold within the DAO landscape. We’re really moving from the community-led organizations, like Etsy and Github, to community-owned organizations. Starting a DAO yourself is nowadays very easy via a platform such as Aragon or Colony.

But with the speed at which everything happens, several things also go wrong. One of the first DAOs, “TheDao,” which raised $150 million in investments, was hacked due to a code flaw. As a result, $70 million was stolen. Also, $130 million was recently stolen in the BadgerDAO hack. We are working hard on solutions to prevent hacks and to minimize the damage of a possible hack, but there is no watertight solution yet.

Also in the field of regulations, I can hear The Hague sighing again. Thirteen years after its inception, next year there will finally be legislation and regulations (MiCA) surrounding cryptocurrencies such as Bitcoin. But we have already seen so many new developments within blockchain technology, such as DeFi, NFTs, and now DAOs. It’s great that anyone worldwide can participate in a DAO, but what about contractually and fiscally, for example? What if things go wrong, like a hack? Is the system liable or a natural person?

They are big challenges.

Through damage and shame, more and more DAOs are becoming wise, also, for example, in the area of ​​joint decisions. That can take a while if you have a few hundred thousand members. The first major steps have been taken, the first successful DAOs are a fact. Now that it is becoming easier and safer to set up a DAO, I am very curious about the developments in this area in the coming year.

Jan Scheele is active in the web3 (blockchain, crypto, NFTs, DeFi) industry since 2013. Besides (former) CEO of a web3 scaleup and founder of an advisory boutique (working for governments, family offices and several multinationals), he is Digital Leader at the World Economic Forum and Board Member at the Blockchain Netherlands Foundation (BCNL). He is writing, consulting, speaking and training regularly about everything web3, all over the world. Furthermore, he is currently finalizing his book about the rise and global impact of blockchain technology.

Jan Scheele

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker, dagvoorzitter en adviseur maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Ook elke week een shot deeptech inspiratie?

Meld je aan om elk weekend een gratis shot inspiratie te ontvangen in de mailbox.

Ik spam nooit en gebruik het mailadres
alleen voor deze nieuwsbrief.