Is blockchain hét wondermiddel wat de zorg laat overleven?

Is blockchain hét wondermiddel wat de zorg laat overleven?

eel ogen zijn nog gericht op de financiële sector, maar de impact van blockchain technologie op verschillende andere sectoren is minstens zo interessant. In de zorg liggen verschillende grote uitdagingen, die met de technologie momenteel succesvol worden aangepakt. Volgens een onderzoek van IBM zegt 15% van de executives in de zorg dat zij dit jaar de technologie gaan implementeren, tegen meer dan 50% volgend jaar. Minister de Jonge gaf als antwoord op recent gestelde Kamervragen van D66 aan, “Blockchain heeft de potentie om samenwerking, gegevensuitwisseling en wederzijds vertrouwen anders te organiseren. Dit kan onder andere leiden tot een vermindering van de administratieve lasten.”Onderzoek van Deloitte onder zorg executives bevestigt dit; 70% van deze executives geeft aan dat de significante verbetering in samenwerking tussen de verschillende partijen in en buiten de sector de hoofdreden is om implementatie te overwegen.

Veel organisaties in de zorg zijn al bezig met het implementeren van de technologie en tijdens verschillende keynotes en trainingen die ik de afgelopen tijd mocht geven over blockchain, kwam bij de deelnemende professionals uit de zorg dan ook de concrete vraag; op welk gebied kunnen wij aan de slag?

Mijn top 4 focusgebieden:

1)   Het gedecentraliseerde patiëntendossier

Een van de grootste heikel punten in de zorg, is de toegang tot en uitwisseling van informatie over de patiënt. Op vele vlakken zorgt dit voor veel inefficiëntie, fouten en helaas ook veel nare gevolgen. Volgens onderzoek van Frost, bevat bijna 40% van de patiënten data fouten. Miscommunicatie tussen medische professionals kost de industrie volgens onderzoek $11 miljard per jaar. Dat komt enerzijds door de grote inefficiëntie, maar volgens de Heerlense startup Labchain ook omdat bijvoorbeeld in Nederland patiëntgegevens nog per post worden uitgewisseld tussen zorginstellingen, om vervolgens weer handmatig te worden ingevoerd, wat de kans op foutieve invoer helaas vergroot. Om over de gemaakte fouten gevolgen op basis van foutieve data en bijbehorende maar niet te spreken.

Ook het veilige opslaan van de patiëntengegevens gaat helaas nog vaak fout. Tussen 2009 en 2017 zijn er volgens IBM 2181 datalekken geweest binnen de zorgsector, waarbij 176 miljoen patiënten dossiers zijn gestolen. Voor hackers interessante data, omdat een patiëntendossier meer opbrengt dan creditcard gegevens.

Hoe mooi zou het zijn, dat je zelf altijd toegang hebt tot jouw dossier, waar je ook ter wereld bent? Dat je de status van een medische behandeling kan volgen en zelf data kan delen met partijen die je vertrouwt? De GDPR-wetgeving, die voorschrijft dat consumenten zelf toegang moeten hebben tot hun data, is een mooie eerste stap. Helaas is dat voor vrijwel alle zorg organisaties momenteel technisch nog onmogelijk, terwijl blockchain hier een geweldige rol in zou kunnen spelen. Bijvoorbeeld met het Persoons Gebonden Budget (PGB), waarin verschillende organisaties samenwerken om een consument van de juiste zorg te voorzien, waarin ik in een eerdere blog over schreef. Maar ook het delen van vitale data met onderzoekers, die deze geanonimiseerd kunnen gebruiken voor hun onderzoek naar bijvoorbeeld ziekten en medicijnen. Intel heeft voor dat laatste recent al een kant-en-klare oplossing gelanceerd.

Er zijn vele tientallen bedrijven al bezig met het bouwen of zelfs al succesvol implementeren van oplossingen voor bovengenoemde uitdagingen. Het Radboudumc bouwde samen met SNS Bank en Deloitte ‘Prescrypt’, waarmee gemakkelijk herhaalrecepten kunnen worden geregeld. De patiënt kan hierin zelf bepalen met wie hij zijn informatie deelt (arts, apotheker etc), voor het uitvoeren van een recept aanvraag. Philips werkt in haar Blockchain Lab aan oplossingen voor het delen van data tussen de verschillende zorgaanbieders en het verbinden van onderzoekers en patiënten die zichzelf meten.

Er zijn veel bedrijven die zich richten op het verbeteren van de veiligheid van patiëntendatabase. Het bekende MIT Media Lab heeft MedRec hiervoor opgezet en internetgigant Google heeft met haar AI afdeling Deepmind het al mogelijk gemaakt voor ziekenhuizen in Engeland om patiëntendossiers op de blockchain te zetten. Guardtime heeft eenzelfde oplossing al succesvol geïmplementeerd voor de overheden van Estland en de Verenigde Arabische Emiraten en ook BurstIQFactorMedicalchainSimplyVitalHealthPatientoryNebula en Medicalchain bieden al werkende oplossingen hiervoor aan.

Er zijn ook verschillende gave bedrijen, die de blockchain technologie op nog radicalere wijze inzetten. Zo zet Coralhealth de technologie in om gepersonaliseerde medicijnen mogelijk te maken en voerde recentelijk een succesvolle test hiermee uit. EncrypGen heeft een platform gelanceerd, waarmee mensen hun DNO kunnen verkopen in ruil voor cryptovaluta. Lancor heeft een tool ontwikkeld om de betrouwbaarheid van kankerscreenings van 60% (door mensen) naar 90% de brengen, door een combinatie van AI en blockchain.

2)   Weg met de dodelijke neppe medicijnen

In Nederland zijn we gewend om medicijnen bij een apotheek te halen en mag je ervan uit gaan dat deze ook ‘echt’ zijn; direct afkomstig van de farmaceut. Wereldwijd zijn 10% van de verkochte medicijnen echter nep, wat volgens de World Health Organization zorgt voor honderdduizenden doden op jaarbasis! Deze markt voor nepmedicijnen is inmiddels groter dan die van illegale drugs en kost farmaceuten op jaarbasis naar schatting $200 miljard.

Verschillende industrieën zetten de blockchain technologie al succesvol in, om hun supplychain inzichtelijk te maken voor consumenten; van sinaasappelsap tot diamanten. De Amerikaanse wetgeving verplicht fabrikanten en leveranciers van medicijnen al om medicijnen te volgen van productie tot verkoop, om nepmedicijnen tegen te gaan en ook in Nederland moeten in 2020 ziekenhuizen en apothekers hieraan geloven. Het makkelijk ‘track & tracen’ is echter technisch gezien een moeilijke opgave en ook hierin is blockchain volgens farmaceuten de grote ‘game changer’. Chronicled won recentelijk de ‘Newsweek blockchain impact award’ met hun ‘MediLedger’ oplossing, waarmee farmaceut Pfizer en Genetech inmiddels hun supplychain al op gedecentraliseerd op de blockchain hebben gezet. Ook de Franse startup Blockpharma biedt al een kant en klare oplossing hiervoor aan.

3)   Fraude & fouten voorkomen

Tussen de 5-10% van de kosten in de zorg, is volgens onderzoek frauduleus van aard. Als je kijkt op wereldniveau, een ontzettend groot bedrag. Naast fraude, worden er volgens Deloitte helaas ook nog steeds te veel fouten gemaakt in de administratie en zorgt de toename er van, naast de vele tussenpersonen die hieraan bijdragen, voor onnodig veel kosten. Veel geld, wat uiteraard aan de échte zorg besteed had kunnen en moeten worden.

Een van de meest geroemde voordelen van blockchain, is het weghalen van de ‘middleman’. Door het decentraal op de blockchain zetten van data, kunnen veel administratieve processen worden geautomatiseerd en daarmee veel efficiënter werken en fraude voorkomen. Estland heeft hier al een grote stap in gezet, door 95% van alle zorgdata te laten valideren en bewerkingen er van transparant te maken. In ons eigen land heeft verzekeraar VGZ een succesvolle pilot uitgevoerd met een app, waarmee het haar hele kraamzorg op de blockchain heeft gezet. Aan de ene kant kunnen ouderen op de app zien hoeveel uur zorg gehad hebben en nog recht op hebben, aan de andere kant kunnen zij aangeven hoeveel uur een kraamverzorgster daadwerkelijk heeft gewerkt. De zorgverzekeraar kan met deze gegevens de kraamverzorger direct uitbetalen en fraude met urendeclaraties voorkomen. 

4)   Gepersonaliseerde zorg

Een van de grootste trends op gebied van de zorg, is de gepersonaliseerde zorg. Geen standaardoplossingen meer voor de massa, maar een op maat gemaakte pil of behandeling, gebaseerd op bijvoorbeeld big data van een patiënt. Dit is niet alleen fijner voor de patiënt, die daardoor betere zorg krijgt, maar ook voor de sector zelf. Die becijferde bijvoorbeeld dat elk jaar $300 miljard wordt besteed aan ineffectieve medicijnen. Blockchain zorgt voor een veilige overdracht van data tussen verschillende partijen, die dit bijvoorbeeld kunnen inzetten voor het eerdergenoemde onderzoek, maar ook gepersonaliseerde medicijnen. Een mooi voorbeeld is het bedrijf Robomed, wat blockchain, ‘Artificial Intelligence’ en ‘Internet of Things’ combineert en door middel van chatbots en wearables, een unieke stroom informatie vergaart, analyseert en door vertaald naar praktische adviezen voor de patiënt.

Blockchain is ook voor de zorg niet direct hét wondermiddel, wat de hele sector zal gaan helpen met haar grootste uitdagingen. Volgens Frost & Sullivan kan het de sector wel vele miljarden dollars, fouten en mensenlevens laten besparen, door de technologie succesvol toe laten passen. Het moet dan als eerste echt gaan werken aan het stoppen met de silovorming van data, die nu vrijwel nog niet wordt gedeeld en volgens vele experts nu ook al zorgt voor grote problemen. Net als vele andere sectoren, is nu wel de tijd aangebroken om volop te gaan experimenteren met en investeren in de technologie, om ervoor te zorgen dat de zorg ook in de komende jaren nog betaalbaar en effectief is.

admin

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

We zijn nog maar net begonnen!

We zijn nog maar net begonnen!

We zijn nog maar net begonnen: Wat was het een mooi moment. Toen ik 6 jaar was in 1993, kreeg mijn vader zijn eerste computer van het werk. Een apparaat wat het halve bureau in beslag nam, maar al snel mijn hart had gewonnen vanwege het 3D racespel ‘Stunts’. Vier jaar laten maakte ik kennis met het Wereldwijde Web bij een vriendin, die de website van Veronica open had staan en op mijn 14e begon ik de eerste pagina’s bij te beheren bij een van de eerste websites van Nederland; Startpagina.nl. Ik kan het mij bijna niet meer voorstellen hoeveel moeite ik moest doen om destijds op met het internet te verbinden en erop te surfen. De geluiden van klikkende floppy’s en krakende 56k inbelmodems staan nog goed op mijn geheugen gegrift.

“I think there is a world market for maybe five computers.”
– Thomas Watson, president of IBM, 1943

Hoe anders is het vandaag de dag, waar we met onze telefoons constant verbonden zijn met het internet en waar ik mensen al hoor zuchten en steunen, als ze toevallig even 3G in plaats van 4G bereik hebben. Hoewel de ontwikkelingen op technologisch gebied momenteel ontzettend snel gaan, heeft de aanloop naar de ontwikkeling van het internet redelijk lang geduurd. De voorloper, ARPAnet, werd ontwikkeld in de jaren ’60 door het Amerikaanse leger als middel om computers van een aantal onderzoekers te laten communiceren met elkaar en bestanden uit te wisselen. De ontwikkeling van de technologie heeft nog lang geduurd; pas in 1991 kwam de eerste website online en in 1994 de eerste webwinkel. Hoewel Amsterdam in 1982 als eerste Europese knooppunt werd aangesloten, konden Nederlandse gebruikers pas vanaf 1991 publiek op het internet surfen.

Wat begon als puur een uitwisseling van informatie tussen een handvol onderzoeksinstituten, is inmiddels uitgegroeid tot een integraal onderdeel van ons leven.

Wie had destijds kunnen inzien dat wij zo afhankelijk werden van het internet? Van communiceren, bankieren en muziek luisteren, tot winkelen. Het is erg grappig om alle sceptici vroeger te horen spreken over zaken als encyclopedieën, CD’s en routekaarten, die het internet nooit zou kunnen vervangen . WikiPedia, Spotify en Google Maps hebben het tegendeel bewezen, om over de vele andere dagelijkse gebruiksvoorwerpen maar niet te beginnen.

By 2005 or so, it will become clear that the Internet’s impact on the economy has been no greater than the fax machine’s.” – Paul Krugman

De huidige opkomst van de blockchain technologie, wordt vaak vergeleken met die van het internet. Niet alleen de lange duur ervan, maar ook de eerste angstige en afwijzende houding van consumenten, bedrijven en overheden, de geknapte ‘bubbel’ en voorspellingen over de waanzinnige impact op onze maatschappij op de lange termijn. Volgens de Gartner Hypecyle, zitten we met de blockchain technologie momenteel in de ‘trough of disillusionment’; experimenten mislukken en bedrijven zien investeringen in rook op gaan. Ontwikkelaars binnen de branche vallen bij bosjes om en de pers schrijft gretig in chocoladeletters over de negatieve ervaringen. Waarom zouden we zoveel moeite doen voor een Bitcoin betaling binnen een webwinkel, als het ook makkelijk en veilig met IDeal kan? Waarom zouden we zoveel tijd steken in het sturen van een fooi via het Lightning netwerk, als dit ook snel via een Tikkie kan? Het overtuigen van de massa voor adoptie, is duidelijk nog niet gelukt.

Bubbels zijn mijns inziens goed, om het kaf van het koren te scheiden, de hype van iets af te halen en te focussen op échte problemen die een technologie te lijf kan gaan. Vorig jaar zat ik op het hoogtepunt van de cryptocurrency hype in New York op een groot congres, waar een startup kwam vertellen hoe zij met hun eigen cryptovaluta, huisvrouwen gingen belonen voor het maken van content. Deze klinkklare onzinstartup, was voor mij de bevestiging dat we in een bubbel zaten en dat deze echt snel moest knappen, om negatieve pers de wind uit de zeilen te nemen en serieuze investeerders geïnteresseerd te krijgen. Het internet had eenzelfde bubbel ontwikkeling, waar tussen 1995 – 2000 ook vele onnozele internet bedrijven met miljoeneninvesteringen in werden opgezet, resulterende in de grote ‘dot-com crash’ van 2000. De Amerikaanse Nasdaq daalde 83%, aandelen van bedrijven als Apple en Amazon zelfs 90% en de hele  internet industrie werd weggezet als een grote ‘Ponzi-sceme’.

Wat daarna gebeurde op verschillende vlakken, heeft wel de basis gelegd voor het internet zoals wij het nu kennen. De technologie ging zich snel ontwikkelen, problemen met schaalbaarheid, snelheid en veiligheid werden in rap tempo aangepakt en het ‘mainstream’ gebruik volgde al snel en groeide voor lange tijd exponentieel.

De blockchain technologie gaat momenteel eenzelfde fase door, waar hard wordt gewerkt aan een aantal dilemma’s die het gebruik van eerste versies naar boven heeft gebracht; veiligheid, snelheid en schaalbaarheid. Daarnaast ook zaken als regelgeving en standaardisering. Waar overheden volgens verschillende grondleggers van het internet te laat zijn met bepaalde wet- en regelgevingen rondom internet, gaat men nu al zeer proactief te werk rondom de blockchain technologie. Consortia, zoals R3 (financiële instellingen), B3i (Verzekeraars) en Hyperledger (onder leiding van de Linux foundation) werken aan de broodnodige standaarden en zaken als certificaten en educatie voor de industrie. Er zijn honderden gave applicaties, maar veel gemaakt in eigen scripttaal, werkend met een van de maar liefst 55 beschikbare consensus protocollen, wat het samenwerken met elkaar complex maakt.

Waar ARPAnet de onderliggende technologie (TCP/IP) bekend maakte, doet Bitcoin dit nu met de onderliggende blockchain technologie. ARPAnet was in het begin puur voor communicatie bedoeld, Bitcoin puur voor transacties. ARPAnet zorgde voor vrijheid van informatie, Bitcoin voor vrijheid van waarde en transacties. Beide ook nog eens grensoverschrijdend. Bij beide opkomsten van technologieën, zag je de bestaande en bedreigde industrieën in het begin heel erg tegenstribbelen en probeerden overheden de opkomst af te remmen met wet- en regelgeving. Zoals bij elke technologie werd het gebruik van criminelen in het begin aangemerkt als de reden waarom het verboden zou moeten worden en beide waren in het begin puur een technologie, geen volledige industrie.

Zoals ik al in een vorige blog schreef, is het wachten nu op de grote ‘Killer App’, die blockchain bekend, vertrouwd en bruikbaar gaat maken voor het grote publiek. Net zoals Netscape dat deed met haar browser voor het internet. De ontwikkeling van de technologie onder het internet; TCP/IP duurde maar liefst 30 jaar, voordat het wereldwijd bekend, geliefd en gebruikt werd. Het zorgde in de jaren erna wel ervoor dat onze samenleving volledig getransformeerd werd, miljarden mensen online kwamen en dat er nog dagelijks nieuwe zaken worden gebouwd, die eerder niet konden bestaan. Waar zou Instagram zijn zonder de iPhone? Bol.com zonder het internet? . Technologie die weer verder is ontwikkeld op voorgaande technologie. Vaak als ik over blockchain spreek, dan moet ik het antwoord ook schuldig blijven over ‘waar we heen gaan’ met de technologie. Het is onmogelijk te voorspellen, omdat we mijns inziens niet weten wat voor ontwikkelingen we kunnen verwachten, na de ontwikkelingen die er momenteel plaatsvinden. Dat we in de komende jaren al snel producten en diensten gaan zien, die versimpeld en versnelt gaan worden, door de blockchain technologie, staat vast. Niet alleen in de financiële sector, maar wereldwijd in vele sectoren. Zo lang bedrijven zich focussen op het oplossen van problemen, mogelijk met blockchain, in plaats van problemen te zoeken die ze met blockchain kunnen oplossen, zal het draagvlak breder worden en de investeringen effectiever. Net zoals dat ik met zeer grote interesse alle ontwikkelingen volgde op gebied van de ontwikkeling van computers en internet, ga ik dit de komende jaren ook doen op gebied van blockchain. we zijn tenslotte nog maar net begonnen!

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Worden we net zo afhankelijk van blockchain als van het internet?

Worden we net zo afhankelijk van blockchain als van het internet?

De huidige opkomst van de blockchaintechnologie wordt vaak vergeleken met de opkomst van het internet. Er zijn dan ook duidelijke overeenkomsten. Betekent dit dat we over een paar jaar afhankelijk zijn van blockchain? Gaat blockchain net zo’n waanzinnige impact hebben op onze maatschappij, en gaat dat net zo snel?

Wat was het een mooi moment. Toen ik 6 jaar was in 1993, kreeg mijn vader zijn eerste computer van het werk. Een apparaat dat het halve bureau in beslag nam, maar al snel mijn hart had gewonnen vanwege het 3D racespel ‘Stunts’. Vier jaar later maakte ik kennis met het wereldwijde web bij een vriendin, die de website van Veronica open had staan. Op mijn 14e begon ik de eerste pagina’s te beheren bij een van de eerste websites van Nederland: Startpagina.nl. Ik kan me bijna niet meer voorstellen hoeveel moeite ik destijds moest doen om met het internet te verbinden en erop te surfen. De geluiden van klikkende floppy’s en krakende 56k-inbelmodems staan nog goed in mijn geheugen gegrift.

I think there is a world market for maybe five computers. – Thomas Watson, president of IBM, 1943

Hoe anders is het vandaag de dag, nu we met onze telefoons constant verbonden zijn met het internet? Ik hoor mensen al zuchten en steunen als ze toevallig even 3G in plaats van 4G hebben. Hoewel de ontwikkelingen op technologisch gebied momenteel ontzettend snel gaan, heeft de aanloop naar de ontwikkeling van het internet redelijk lang geduurd. De voorloper, ARPAnet, werd ontwikkeld in de jaren 60 door het Amerikaanse leger. Het was een middel om computers van een aantal onderzoekers met elkaar te laten communiceren en bestanden uit te wisselen. De ontwikkeling van de technologie heeft nog lang geduurd. Pas in 1991 kwam de eerste website online en in 1994 de eerste webwinkel. Amsterdam werd in 1982 als eerste Europese knooppunt aangesloten. Toch konden Nederlandse gebruikers pas vanaf 1991 publiek op het internet surfen.

Integraal onderdeel van ons leven

Wat begon als puur een uitwisseling van informatie tussen een handvol onderzoeksinstituten, is uitgegroeid tot een integraal onderdeel van ons leven. Wie had destijds kunnen inzien dat wij zo afhankelijk zouden worden van het internet? Van communiceren, bankieren en muziek luisteren, tot winkelen. Het is erg grappig om alle sceptici van vroeger te horen spreken over zaken als encyclopedieën, cd’s en routekaarten. Zaken die het internet nooit zou vervangen. Wikipedia, Spotify en Google Maps hebben het tegendeel bewezen, om over de vele andere dagelijkse gebruiksvoorwerpen maar niet te beginnen.

By 2005 or so, it will become clear that the Internet’s impact on the economy has been no greater than the fax machine’s.” – Paul Krugman

Blockchain: de massa is nog niet om

De huidige opkomst van de blockchaintechnologie wordt vaak vergeleken met die van het internet. Niet alleen de lange duur ervan, maar ook de eerste angstige en afwijzende houding van consumenten, bedrijven en overheden, de geknapte ‘bubbel’ en voorspellingen over de waanzinnige impact op onze maatschappij op de lange termijn.

Volgens de Gartner Hypecyle zitten we met de blockchaintechnologie momenteel in de trough of disillusionment. Experimenten mislukken en bedrijven zien investeringen in rook opgaan. Ontwikkelaars binnen de branche vallen bij bosjes om en de pers schrijft gretig in chocoladeletters over de negatieve ervaringen. Waarom zouden we zoveel moeite doen voor een Bitcoin-betaling binnen een webwinkel, als het ook makkelijk en veilig met iDeal kan? Waarom zouden we zoveel tijd steken in het sturen van een fooi via het Lightning-netwerk, als dit ook snel via een Tikkie kan? Het overtuigen van de massa voor adoptie is duidelijk nog niet gelukt.

Bubbels zijn goed

Bubbels zijn naar mijn idee goed. Om het kaf van het koren te scheiden, de hype van iets af te halen en te focussen op échte problemen die een technologie te lijf kan gaan. Vorig jaar zat ik op het hoogtepunt van de cryptocurrency-hype in New York op een groot congres. Daar vertelde een start-up hoe zij met hun eigen cryptovaluta huisvrouwen gingen belonen voor het maken van content. Deze klinkklare onzinstart-up was voor mij de bevestiging dat we in een bubbel zaten en dat deze echt snel moest knappen. Zo kunnen we negatieve pers de wind uit de zeilen nemen en serieuze investeerders geïnteresseerd krijgen. Het internet had eenzelfde bubbel-ontwikkeling, waar tussen 1995 en 2000 ook veel onnozele internetbedrijven met miljoeneninvesteringen werden opgezet. Dat resulteerde in de grote dotcom-crash van 2000. De Amerikaanse Nasdaq daalde 83 procent, aandelen van bedrijven als Apple en Amazon zelfs 90 procent en de hele internet-industrie werd weggezet als een grote Ponzi-scheme.

Dezelfde fase voor blockchain

Wat daarna gebeurde op verschillende vlakken, heeft de basis gelegd voor het internet zoals wij het nu kennen. De technologie ontwikkelde zich snel en problemen met schaalbaarheid, snelheid en veiligheid werden in rap tempo aangepakt. Het ‘mainstream’ gebruik volgde al snel en groeide voor lange tijd exponentieel.

De blockchaintechnologie gaat momenteel eenzelfde fase door. Er wordt hard gewerkt aan een aantal vraagstukken die het gebruik van eerste versies naar boven heeft gebracht: veiligheid, snelheid en schaalbaarheid. Daarnaast zaken als regelgeving en standaardisering.

Volgens verschillende grondleggers van het internet waren overheden te laat met bepaalde wet- en regelgevingen. Rondom de blockchaintechnologie gaat men al zeer proactief te werk. Consortia, zoals R3 (financiële instellingen), B3i (verzekeraars) en Hyperledger (onder leiding van The Linux Foundation) werken aan de standaarden en zaken als certificaten en educatie voor de industrie. Er zijn honderden gave applicaties, maar veel gemaakt in eigen scripttaal. Ze werken met een van de maar liefst 55 beschikbare consensus-protocollen, wat samenwerken complex maakt.

Overeenkomsten tussen internet en blockchain

Waar ARPAnet de onderliggende technologie (TCP/IP) bekend maakte, doet Bitcoin dit nu met de onderliggende blockchaintechnologie. ARPAnet was in het begin puur voor communicatie bedoeld, Bitcoin puur voor transacties. ARPAnet zorgde voor vrijheid van informatie, Bitcoin voor vrijheid van waarde en transacties. Beide zijn grensoverschrijdend. Bij beide opkomsten van technologieën, zag je de bestaande en bedreigde industrieën in het begin erg tegenstribbelen. Overheden probeerden de opkomst af te remmen met wet- en regelgeving. Dat criminelen gebruikmaken van internet en blockchain werd in beide gevallen genoemd als argument voor het verbieden van de technologie. Allebei waren in het begin puur een technologie en geen volledige industrie.

Wachten op een killer app

Zoals ik al in een vorig artikel schreef, is het wachten nu op de grote killer app. Een app die blockchain bekend, vertrouwd en bruikbaar gaat maken voor het grote publiek. Net zoals Netscape dat deed met haar browser voor het internet. Het duurde maar liefst 30 jaar voordat de technologie achter het internet (TCP/IP) wereldwijd bekend, geliefd en gebruikt werd. Het zorgde in de jaren erna wel voor een volledige transformatie van onze samenleving. Miljarden mensen kwamen online en er worden nog dagelijks nieuwe zaken gebouwd, die eerder niet konden bestaan.

Waar zou Instagram zijn zonder de iPhone? Bol.com zonder het internet? Dit is technologie die weer verder is ontwikkeld op voorgaande technologie. Dat zie je nu ook in het begin van de blockchaintechnologie. Deze technologie is in principe een combinatie van een aantal eerder ontwikkelde technologieën, zoals Digicash (1980, David Chaum), E-Gold (1990) en Smart Contracts (1994, Nick Szabo), aangevuld met een aantal revolutionaire ontwikkelingen.

We weten niet wat we kunnen verwachten

Op de vraag ‘Waar gaan we heen met technologie?’ moet ik het antwoord schuldig blijven. Het is onmogelijk te voorspellen. We weten niet wat we kunnen verwachten na de ontwikkelingen die op dit moment plaatsvinden. Het staat vast dat we in de komende jaren al snel producten en diensten gaan zien, die versimpeld en versneld worden. Niet alleen in de financiële sector, maar wereldwijd in veel sectoren. Het draagvlak wordt breder en de investeringen effectiever, als bedrijven zich focussen op het oplossen van problemen, mogelijk met blockchain, in plaats van problemen te zoeken die ze met blockchain kunnen oplossen.

Net zoals ik met grote interesse alle ontwikkelingen volgde op het gebied van computers en internet, ga ik dit de komende jaren ook doen bij blockchain. We zijn tenslotte nog maar net begonnen!

admin

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Dat was niet de bedoeling! – De decentrale droom in duigen

Dat was niet de bedoeling! – De decentrale droom in duigen

Dat was niet de bedoeling! – De decentrale droom in duigen: Ook al stond het woord ‘decentraal’ niet in de ‘whitepaper’ van de mysterieuze uitvinder (of uitvinders, we weten het nog steeds niet) van blockchain, Satoshi Nakamoto, volgens vele experts zou hij zich in zijn spreekwoordelijke graf omdraaien, als hij de verschillende ontwikkelingen op blockchain gebied momenteel zag.

Dat Satoshi de ‘whitepaper’ slechts een paar weken na de grote financiële crash publiceerde, had een verband met zijn initiële idee van de Bitcoin blockchain, om de macht bij financiële intermediairs, zoals banken, weg te halen en door het decentrale karakter van de blockchain technologie, weer terug te leggen bij de burger. Dat een van de grootste veroorzakers van de financiële crisis, de JP Morgan bank, recentelijk een eigen ‘coin’ heeft uitgebracht, is dan ook een bijzondere ontwikkeling. Vooral omdat deze wordt gebruikt voor een afgesloten, zogenaamde ‘permissioned’ blockchain, enkel voor JP Morgen en geselecteerde klanten. Iets wat volledig indruist tegen de open en transparante ideologie waarmee de blockchain technologie juist is ontworpen.

Hetzelfde geldt voor de Facebook ‘coin’. Experts noemen het zelf weer controle krijgen over je eigen data, een van de grote voordelen (of ‘killer app’, waar ik in een eerdere blog over schreef) van de blockchain technologie. Dat uitgerekend Facebook, het bedrijf wat de afgelopen tijd zo in opspraak is geweest door haar buiten proportionele data slurpen en misbruiken, een eigen ‘coin’ aan het ontwikkelen is, laat bij veel experts de alarmbellen weer rinkelen; gaat op deze manier het decentrale karakter van blockchain juist niet weer verloren, doordat er een paar grote bedrijven mee aan de haal gaan? Een gedachte waar niet iedereen direct bang voor is; als een klein percentage van de Facebookgebruikers de ‘coin’ zou gebruiken, zou dit het wereldwijde aantal crypto-gebruikers al verdubbelen. Positief nieuws dus voor de adoptie en doorontwikkeling van het ecosysteem. Dit bevestigt ook het meest recente onderzoek vanuit de Europese Unie, dat laat zien dat juist de besloten (vaak corporate) platformen de adoptiegolf drijven, in plaats van de open, zoals Bitcoin. Dit komt vooral doordat de ontwikkelaars van de besloten platformen veel meer vrijheid hebben over de doorontwikkeling op gebied van veiligheid en snelheid, waar bij open platformen dit soort doorontwikkelingen decentraal worden besproken en besloten, wat vaak veel tijd kost. 

Decentralisatie omvat volgens de definitie, het distribueren van verschillende functionaliteiten, macht, mensen en allerlei zaken vanuit een centraal punt. We zagen dit in het begin als ideologie bij verschillende grote technologiebedrijven, zoals Spotify die de verspreiding van muziek weghaalde bij de grote distributeurs en teruglegde bij de musici zelf. Hetzelfde deed Uber, die de macht weghaalde bij grote taxibedrijven en bij de chauffeurs zelf plaatste en Paypal, die dit deed met transacties van banken weer naar de eigenaar van het geld zelf te verplaatsen.

Helaas zien we bij veel van dit soort bedrijven dat ze zelf juist weer op allerlei manieren de macht aan het centraliseren zijn, door bijvoorbeeld het opkopen van innovatieve startups, het vergroten van de ‘entry barriers’ van de sector voor concurrenten en het simpelweg vergroten van het vaak al bijna monopolistische marktaandeel.

Hetzelfde zien we nu bij de blockchain technologie gebeuren, vooral op het gebied van het onderhoud (‘minen’) van de blockchain netwerken en het eigenaarschap van de belangrijkste cryptovaluta. De top 6 grootste onderhouders van de Bitcoin blockchain, de zogenaamde ‘miners’ controleren bijvoorbeeld 75% van het wereldwijde netwerk vanwege hun computerkracht. Van al deze wereldwijde ‘mining’ capaciteit komt in 75% uit China. En het eigendom van de felbegeerde Bitcoins? De top 1000 adressen hebben in totaal 40% van het aantal circulerende Bitcoins in handen.

Waar de zogenaamde ‘Initional Coin Offerings’ (de blockchain variant van de beursgang van een bedrijf) vele mooie, decentrale eigenschappen bevatte, heeft de zogenaamde ‘Security Token Offering’ (wat ik in mijn vorige blog nog bestempelde als dé cryptovaluta hype van 2019) weer veel van doen met centrale autoriteiten.

Ook ‘stablecoins’ (die ik eerder bestempelde als een zeer belangrijke ontwikkeling op cryptovaluta gebied) halen net weer de belangrijke, decentrale eigenschappen weg, die cryptovaluta zo populair en praktisch maakten, zoals transacties uitvoeren zonder tussenpersoon.

Recent kreeg ik van iemand van de Nederlandse Bank de vraag, tijdens mijn keynote over de impact blockchain, óf je alles wel wilt decentraliseren. Óf je overal wel de autoriteit wilt wegsnijden en de macht weer wilt terugleggen bij de burger. Verschillende platformen die dit de afgelopen jaren middels het internet wilden doen, zijn ook op verschillende manieren heel hard tegen hun sociale limieten aangelopen, waarna iedereen toch de centrale overheden aankeek voor maatregelen. Toch wel fijn dat die er dan is, toch?

Ik geloof er persoonlijk niet in, dat elk onderdeel in de samenleving beter af is met decentralisatie. Ik zie echter al wel vele, baanbrekende toepassingen van de blockchain technologie, die door middel van decentralisatie, een geweldige impact hebben op onze maatschappij, die centraal niet hadden kunnen ontstaan. En dan zijn we nog maar net begonnen met de ontwikkeling….

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

De 8 meest gemaakte fouten rondom sprekers voor een event en hoe ze te voorkomen

De 8 meest gemaakte fouten rondom sprekers voor een event en hoe ze te voorkomen

fouten rond luidsprekers: Heerlijk eten, een prachtige locatie en een goed gevulde zaal. Alles in de startblokken voor een mooi event, denk je als organisator van een event. Helaas, zegt een van de sprekers waar je het meest enthousiast over was op het laatste moment af en blijkt een andere spreker ontzettend tegen te vallen. Om maar niet te spreken over de laatste spreker, die ver over de aangegeven spreektijd gaat, waardoor de bitterballen koud worden. Veel tijd en geld gestoken in de organisatie en nu zorgt een handjevol sprekers ervoor, dat de bezoekers teleurgesteld naar buiten gaan.

Uit de vele onderzoeken die zijn uitgevoerd naar de redenen waarom mensen een zakelijk event of congres bezoeken, blijkt dat netwerken en sprekers altijd veruit de twee belangrijkste redenen zijn om hun tijd vrij te maken hiervoor. Mensen komen voor inspiratie, om hun kennis te updaten en nieuwe invalshoeken te horen.

De afgelopen jaren mocht ik 50 TEDx events organiseren wereldwijd en wordt daarom nu vaak gevraagd om concepten en programma’s samen te stellen voor andere events en spreek ik daarnaast zelf vaak over thema’s als blockchain. Helaas zie ik bij beide nog te vaak dat er fouten worden gemaakt, in het proces van sprekers zoeken, vragen en succesvol op een podium zetten. Zaken die niet alleen fouten kunnen voorkomen, maar ook kunnen zorgen voor een veel succesvoller event.

Mijn top 8 aanbevelingen  

1)   Haastige spoed, is zelden goed

Vaak krijg ik event organisatoren aan de lijn, of ik ‘nog even een spreker ken’. Het hele event is geregeld, maar de content moet nog. Helaas, vaak is men dan te laat. Veel goede sprekers hebben hun agenda vaak al vol, een maand voor jouw event en wat resteert zijn óf sprekers met een verhaal waar niemand blij van wordt óf zeer duurbetaalde sprekers, die budget technisch vaak niet passen. Direct bij start van de organisatie van een event, verdient het heel erg de moeite om ook direct te beginnen met het samenstellen van het programma. Voordat je lukraak sprekers gaat vragen, is het goed om eerst met je collega’s te kijken naar het programma zelf en de insteek van het event. Vaak wordt er een lijst sprekers gevraagd en blijkt achteraf dat er te veel sprekers gevraagd zijn of dat de sprekers weinig of niets met het thema van het event hebben of over aan zeggen. Maak alvast een draft programma om te kijken naar de ruimte die je hebt (tijd, aantal sprekers) en ga met je collega’s kijken naar de ‘why’ van je event. Wat wil je bereiken met je event en hoe moeten bezoekers naar buiten lopen? Cruciale input bij het samenstellen van een programma en vaak ook de eerste vragen die sprekers stellen, als je ze vraagt, om hun verhaal op af te stemmen.

Er zijn tienduizenden events op jaarbasis in Nederland, dus het is belangrijk om jezelf te onderscheiden van anderen. Dat kan je proberen met een mooie locatie en een lekkere lunch, maar zoals al aangeven, blijkt uit veel onderzoek dat dit geen overtuigende factoren zijn voor mensen om langs te komen.  

2)   Don’t invite celebrities on your stage, create them on your stage!

Als ik terugkijk op 50 TEDx events, dan waren het altijd de sprekers waar je het minste van verwachte, die de grootste verassing bleken te zijn. Maar ook omgekeerd; de grootste namen waren leuk voor een selfie, maar droegen qua inhoud verder weinig bij aan de dag zelf. Als ik programma’s samenstel voor organisaties, dan hoor ik vaak een standaardlijstje met sprekers, die helaas half Nederland al een paar keer heeft gehoord. Dit, terwijl er zoveel bijzondere mensen zijn met een inspirerend verhaal, maar je moet ze wel goed zoeken! Google geeft, indien je niet heel specifiek op een bepaalde thema zoekt, vooral de bekende sprekers en sprekers met een groot eigen marketingbudget voor zaken als Google ads. Zelf vond ik de mooiste pareltjes door ze zelf op te zoeken binnen universiteiten, niche communities, maar ook via bepaalde media. Zelfs mijn moeder hielp mee met het aandragen van sprekers en uiteraard hadden wij op het laatst ook door ‘open calls’ te doen voor sprekers, een mooie aanloop van bijzondere verhalen. Het kost uiteraard meer tijd, maar de beloning voor het ontdekken en op het podium zetten van onbekende namen met een bijzonder verhaal, was voor ons altijd een van de mooiste momenten van een dag. Niks leukers als een reeks onverwachte toppers, die het programma naar een hoger level tilt.

3)   Spectacular achievement is always preceded by unspectacular preparation

Bij een verkeerde locatie staan, een veel te lange presentatie geven en een grote overlap hebben met het verhaal van een andere spreker. Het simpelweg enkel doorgeven van een tijd, datum en locatie, zorgt vaak voor vervelende fouten, gemaakt door sprekers.

De sprekers bij TEDx, gaven we altijd standaard een handleiding met alle mogelijke informatie over het event, zodat ze zich perfect konden voorbereiden. Niet alleen het adres, maar ook duidelijk de juiste ingang en ruimte, wat is er geregeld met parkeren? Zijn er die dag werkzaamheden op de weg of aan het spoor?

Maar ook de presentatie zelf; je ziet nog te vaak sprekers een zaal binnenrennen en er, al stresszweet wegvegende, achter komen, dat de aansluiting van de laptop niet klopt of de presentatie verkeerd op het beeldscherm komt. Verloren tijd of zelfs het niet kunnen geven van een presentatie als vervelend resultaat. Verplichten om een presentatie eerder te ontvangen, om zo door te testen met de techniek, voorkwam veel extra hartkloppingen bij mijn TEDx teamgenoten.

Er wordt ook vaak weinig tot geen tijd genomen, om met de sprekers uitgebreid naar de inhoud van het verhaal te kijken. Een gemiste kans, want het kan zoveel ergernis op de dag zelf wegnemen en het verhaal zelf en de aansluiting op het doel van het event, zoveel meer versterken. Het voorkomt ook dat sprekers hetzelfde verhaal gaan vertellen en geeft je als samensteller van een programma een goed overzicht of alle belangrijke thema’s wel zijn gedekt, het verhaal goed aanspreekt en er geen gekke dingen in staan. Stel van tevoren een duidelijke tijdlijn vast voor de sprekers, met de verschillende aanlevermomenten (eerste versie, final etc).

Zet in de handleiding voor je sprekers ook duidelijk het format voor het aanleveren van de presentatie en de maximale tijdsduur. Helaas zie ik nog te vaak dat sprekers duidelijk net zijn begonnen met hun verhaal, maar omwille van de tijd al moeten stoppen. Zoals ik al in mijn eerdere blog over ‘fouten die je direct uit je presentatie moet halen’ schreef; disrespectvol voor het publiek. Ga je de presentaties opnemen? Vraag dan van tevoren of het goed is, om deze online te publiceren. Dit moet, vanwege de GDPR-wetgeving, tegenwoordig ook voor het maken van foto’s. De meeste sprekers zullen met beide juist blij zijn, maar je zal maar net die ene spreker hebben, die amok gaat maken. Uit ervaring kan ik vertellen; het kan voor een bittere nasmaak zorgen, na een event.

4)   Size does matter

De TED talks staan onder andere bekend om de korte duur; maximaal 18 minuten, maar wij lieten sprekers liever 12 minuten of zelfs korter spreken. Zoals ik al in mijn eerdere blog ‘5 quick fixes voor je volgende presentatie ‘over; Millenials hebben inmiddels een aandachtspanne die korter is als een goudvis en veel onderzoek laat zien dat een aandachtspanne van een mens normaliter maximaal 20 minuten is. Het verdient daarom ook echt de aandacht om jezelf af te vragen of je écht 2 sprekers een uur moet laten praten, of dat je beter een paar sprekers kan vragen om kortere presentaties te geven. Naast het ‘aandachtspanne argument’, is het voor de bezoeker ook aantrekkelijker om een gevarieerder programma te hebben en is de kans dat er ook echt interessante content tussen zit, een stuk groter.

5)   Unexpected crossovers

Een spreker vragen om een verhaal te komen doen, is één. Helaas blijft het daar meestal bij, terwijl een spreker op verschillende andere manieren kan bijdragen aan een succesvol event. In aanloop en na afloop samen content produceren en verspreiden, of zelfs een stap verder gaan en bijvoorbeeld een webinar opzetten voor aanvullende vragen. Wellicht kan de spreker iets mee nemen voor in de pauzes of voor op het podium, wat op een leuke manier bij draagt aan de beleving van de bezoeker? Bij TEDx ging dat van een insectenbitterbal tijdens de lunch, meegenomen door onze spreker over insecten eten, tot een VR-oorlogssimulatie door een spreker vanuit Defensie. Het verdient altijd de aandacht om in gesprek te gaan met de spreker, om te kijken of deze zijn bijdrage nog meer kan versterken.

6)   Suprise is the greatest gift which life can grant us

Het is altijd fijn, om tussen de sprekers door, even de hersenen te laten ontspannen. Vooral als de verhalen langer zijn of bijvoorbeeld emotioneel beladen, is het voor de toehoorder fijn om ook even een korte rustpauze te hebben, alvorens de volgende spreker op het podium verschijnt. Bij TEDx kregen we door een combinatie van korte, gecondenseerde verhalen en een dagvullend programma, regelmatig de feedback dat mensen het bijna niet volhielden om hun aandacht vast te houden. Bij de wereldwijde TED-conferentie (die normaliter 4 dagen duurt), haken mensen hierdoor zelfs al een dag voor het einde. Een van de simpele oplossingen, die zorgde voor een frisser publiek? Het programma verrijken met een of meerdere leuke acts! Dans, zang, muzikanten; beginnende enthousiastelingen van het Conservatorium of professionals met een lange staat van dienst; het waren altijd leuke verassingen voor de bezoekers en gaven het geheel veel cachet. Uiteraard niet de eerste de beste clown die we konden vinden; een mooie aansluiting op het thema of de spreker die daarvoor of na sprak, zorgde voor de ultieme rode lijn, waar wij als organisatoren altijd de mooiste feedback op kregen. 

7)   Diversity is the key

Kijk naar de gemiddelde ‘line-up’ van een event en je ziet wel heel veel blanke mannen. Helaas bevestigen veel onderzoeken bijvoorbeeld Harvard Business Review, Forbes en Fastcompany dit beeld en noemen schrikbarende cijfers van bijvoorbeeld minder dan 10% vrouwelijke sprekers op wereldwijd bekende events. Er zijn verschillende mooie initiatieven om dit aan te pakken, zoals aparte sprekersbureaus voor vrouwen en charters zoals ‘The Diversity Charter’ en RampUp. Het verdient als organisator niet alleen de aandacht om te kijken naar een juiste verhouding van man/vrouw en kleur op het podium, maar ook het type sprekers. TEDx-collega Lucien Engelen lanceerde bijvoorbeeld de ‘Patients Included Charter’, om op medische events en congressen ook altijd patiënten op het podium te hebben staan. Een verrijking van het programma en ook zeker iets, wat door het publiek positief wordt ontvangen.   

8)   Prepare for the worst

Ik heb letterlijk een boek volgeschreven (Amazon #1 bestseller) met de naarste dingen die ik heb mee gemaakt, tijdens de organisatie van 50 TEDx events wereldwijd. Hoeveel budget, hoe professioneel het team en hoe goed de voorbereiding ook, er gebeurden de meest bizarre dingen op D-day, waar we van tevoren weinig aan konden doen. Ook met sprekers. Door ziekte, zegden bijvoorbeeld een dag voor een groot event, 3 van de 10 sprekers af. Ook geboren kinderen, heftige files en andere uitdagingen, zorgden ervoor dat sprekers niet op tijd of zelfs helemaal niet kwamen spreken.

Je werkt met mensen, dus helaas is dit ook nooit te voorkomen. Je kan je wel goed voorbereiden, door back-up plannen te hebben. Wij zorgden bijvoorbeeld er altijd voor, dat we een TED-talk hadden klaar staan om een gat op te vullen, als een spreker uit viel. Daarnaast hielp het geven van veel input aan de dagvoorzitter goed, om lege gaten ‘vol te lullen’. Sommige evenementen hadden we zelfs een back-up spreker beschikbaar.

Heel veel inspiratie toegewenst, bij het organiseren van jouw volgende event!

Security Token Offerings; dé hype van 2019 en ook dé katalysator van de cryptovaluta markt?

Security Token Offerings; dé hype van 2019 en ook dé katalysator van de cryptovaluta markt?

Katalysator van de cryptovaluta markt: Huisvrouwen die content maakten, Geert Wilders, bananen en het beheer van je eigen graf. Een greep uit de bizarre voorbeelden van focusgebieden van de vele duizenden zogenaamde ‘Initial Coin Offerings’ (ICO), die in 2017 en 2018 hebben plaats gevonden. Hoewel veel blockchain experts ICOs oorspronkelijk vooral zagen als een manier om een community op te zetten rondom een organisatie, gebruikten de meeste organisaties hun ICO vooral om snel en gemakkelijk geld op te halen bij investeerders. Het is daardoor een soort ‘crowdfunding voor blockchain projecten’ geworden, waar investeerders al voor kleine bedragen aan mee kunnen doen en ‘coins’ of ‘tokens’ voor terug krijgen. Volgens onderzoek van PWC, werd erin 2017 hiermee $10 miljard en 2018 $11 miljard opgehaald, wat neer komt op gemiddeld $25 miljoen per ICO. De grootste ICO, EOS, haalde maar liefst $4.2 miljard op.

De combinatie van het makkelijke geld ophalen door organisaties, de slechte ‘due dilligence’ wat (veelal nieuwe en onervaren) investeerders deden en het missen van regulering vanuit overheden, zorgde voor ontzettend veel fraude. Van de vele duizenden projecten, bleken er uiteindelijk 81% ‘scams’ te zijn en bleven de investeerders vrijwel altijd met legen handen achter. Veel grote investeerders roepen dan ook voor maatregelen om ‘scams’ te voorkomen en het vertrouwen weer terug te brengen in de cryptovaluta markt. Veel onderzoeken bevestigen dit en geven aan, dat het reguleren van de markt, ook zal zorgen voor een significante toename van investeringen. Niet alleen van huidige investeerders, maar ook de grote gevestigde financiële dienstverleners, die nu aan de zijlijn staan te wachten hierop. 

The next step in crypovaluta: STO’s

Voor 2019 is dan ook een van de meest genoemde trends op cryptovaluta gebied, de Security Token Offering (STO), wat ook wel wordt genoemd als dé oplossing voor bovengenoemde problemen en waarvan wordt verwacht dat het in 2020 $10 triljoen aan transacties zal faciliteren. Het concept werd geïntroduceerd door PolyMatch en inmiddels zijn er wereldwijd ongeveer 150 actief.

STO’s lijken veel op de bekende ICO’s, als in het verkrijgen van een crypto of token, in ruil voor een financiële investering. Waar een ICO echter geen enkel stemrecht geeft, geen onderliggende waarde heeft en vooral wordt gebruikt voor toegang tot een applicatie of speculatie op toekomstige groei, wordt je bij een STO eigenaar van een echt investeringsproduct, welke gelinkt is aan een onderliggende activa, zoals een aandeel.

Het uitvoeren van een STO is wel een stuk complexer, aangezien je aan heel veel regelgeving moet voldoen en allerlei complexe procedures moet doorlopen, om aan deze regelgeving te kunnen voldoen. Dit is ook de grootste reden voor de meeste startups, om de plannen voor een ICO te veranderen in een STO. Aan de andere kant, voorkomt dit juist heel veel ‘scams’, die dergelijke procedures vrijwel onmogelijk door kunnen komen, door de vele background checks.  

Waarom geen reguliere beursgang?

Veel traditionele financiële experts, vragen zich hardop af, waarom STO’s nodig zijn en we niet gewoon met de reguliere IPO’s kunnen werken, die al decennia succesvol worden gebruikt. Zelf vond ik ICO’s een geweldige stap, richting meer financiële inclusiviteit. Waar bij reguliere IPO’s, zoals die van Adyen, enkel grote institutionele investeerders kunnen instappen, kan dat bij de meeste ICO’s al met een paar tientjes. Daarnaast zorgt het ervoor, dat het voor startups een heel stuk makkelijker is om geld op te halen en een community te groeien, zonder een lange zoektocht te moeten maken naar de juiste Venture Capitalist of bank.

Er zijn een aantal verschillen tussen IPO’s en STO’s, die de laatstgenoemde zeer interessant maken. STO’s kunnen 24/7 worden verhandeld en worden bijna direct verrekend, ten opzichte van de IPO’s die enkel worden verhandeld tijdens openingstijden van beurzen en waarvan het soms dagen duurt voordat ze zijn verrekend. Door zogenaamde ‘smart contracts’ in te zetten, is het mogelijk om bijvoorbeeld automatisch dividenden uit te laten betalen en de inkoop van eigen aandelen automatisch te laten verlopen. Daarnaast halen de ‘smart contracts’ veel tussenpersonen en hun werk, weg, wat weer veel tijd en geld bespaard.

Maar waarom stappen we dan niet direct volledig over op STO’s?

Tijdens trainingen over blockchain en cryptovaluta die ik mag geven, krijg ik vaker van financiële experts de vraag, waarom STO’s niet al veel bekender zijn en waarom niet al veel meer worden ingezet. Zelf vind ik het enerzijds een zeer interessant instrument, wat ‘fakers’ en ‘scammers’ zal voorkomen en de sector een stuk gezonder en vertrouwder zal maken. Het druist echter volledig in tegen de decentrale gedachte waarmee blockchain juist in het begin is bedacht. Doordat de STO’s onder streng toezicht staan van de financiële autoriteiten, zoals de AFM in Nederland en SEC in de Verenigde Staten, zijn STO’s voor veel blockchain enthousiastelingen echt een no-go. Ook een van de bekendste cryptovaluta beurzen, Binance, heeft laten weten dat zij geen STO’s gaan ondersteunen. Andere grote namen in de industrie, zoals Coinbase, gaan dit einde van dit jaar echter wel doen. Sommige landen, zoals China, hebben STO’s verboden, omdat zij als een ‘illegale financiele activiteit’ zien: “I want to warn those who are promoting STO fundraising in Beijing. Don’t do it in Beijing. You will be kicked out if you do it. You can only engage in such activities with the approval from the government” (Huo Xuewen – Hoofd Financial Bureau Beijng)

Wat zijn de volgende stappen

De eerste Nederlandse STO’s zijn al bekend gemaakt, zoals van Ockel en Blockport. Verschillende sites laten in gemakkelijke stappenplannen zien, hoe je zelf een STO kan opzetten, zoals die van de ‘uitvinder’ van STO’s, Polymath. Ook zijn er verschillende mooie overzichten van STO-projecten wereldwijd. Uiteindelijk is de investeerder de lachende derde; die kan makkelijker, sneller, veiliger en goedkoper investeren in bedrijven. 

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Op zoek naar de nieuwe Apple: investeren in een ICO

Op zoek naar de nieuwe Apple: investeren in een ICO

Met de snelle opkomst van de blockchaintechnologie en crypto-currency is ook het investeren via ICO ‘Initial Coin Offerings’ snel populair geworden. Verschillende startups haalden in de afgelopen twee jaar soms in enkele seconden vele tientallen miljoenen euro’s. En veel beleggers zijn schatrijk geworden met hun investeringen, die soms maar een paar uur actief waren. Iets wat in de reguliere kapitaalmarkt onmogelijk is. Hoe zorg je dat je een goede investering doet?

Volgens onderzoek (pdf) van PWC werd hiermee in 2017 $10 miljard en in 2018 $11 miljard opgehaald, wat neer komt op gemiddeld $25 miljoen per ICO. De grootste ICO, EOS, haalde maar liefst $4.2 miljard op. Verschillende nationale en internationale autoriteiten wijzen (pdf) echter, geheel terecht, op de gevaren die het investeren in deze ICO’s met zich mee brengt.

ICO’s?

ICO’s zijn een soort crowdfundingactie, meestal voor projecten op de blockchain. In ruil voor een investering ontvangt de geldschieter coins of tokens. Bij start-ups zoals Adyen, die met een normale beursgang (IPO) geld ophalen, kunnen enkel grote, institutionele beleggers instappen. Bij ICO’s kunnen ook investeerders met een klein budget meedoen. ICO’s hebben echter vaak nog geen werkend product of dienst en aangezien er geen centrale autoriteit is die het geheel controleert, kun je bij niemand aankloppen als er iets misgaat. Het is dan ook niet zonder risico: maar liefst 81% van de ICO’s bleken achteraf scams te zijn, volgens onderzoek van PWC.

Er wordt met name geld opgehaald voor de ontwikkeling van een idee, in plaats van een doorontwikkeling van een product. Daarom zijn de prijzen van de gemaakte en uitgegeven coins bij een ICO vaak erg laag. Maar als het product succesvol wordt, dan staat daar een waanzinnige return tegenover. Veel mensen zijn dan ook op zoek naar de ‘nieuwe Bitcoin’ of de ‘nieuwe Apple’, waarvan het aandeel 29.000% is gestegen sinds de eerste uitgifte.

Mijn top 8 tips voor het zoeken naar een goede ICO, om te voorkomen dat je bag holder van een waardeloze zak coins wordt.

1. Team

Iemand kan nóg zo’n goed idee of mooi product hebben, als het team niet klopt, dan kan de start-up alsnog falen. Daarom is het belangrijk om veel onderzoek te doen naar de individuele oprichters, teamleden, partners en adviseurs. Hebben ze bijvoorbeeld relevante ervaring in de crypto- en/of blockchain technologie en in de markt waarin ze actief willen zijn? Je wil natuurlijk mensen hebben met jarenlange ervaring in de industrie waarin ze willen opereren, en die hierin ook echt dingen hebben bereikt. Bij ICO’s is daar nog een belangrijk extra aandachtspunt bijgekomen: bestaat het team wel? Er zijn veel zaken bekend waarbij de teamleden en adviseurs niet bestonden of helemaal niet betrokken waren bij het project.

Dat was veelal een voorbode voor fraude. Check daarom ook goed de LinkedIn- en Twitter-profielen van de betrokkenen. Zijn ze actief? Hoe lang zijn ze al actief? Staat er duidelijk vermeld dat ze ook werkzaam zijn voor de ICO? Sommige ICO’s noemen namelijk belangrijke mensen als adviseurs (zoals oud-premier Balkenende), terwijl ze helemaal niks met de ICO te maken (willen) hebben.

2. Why?

Just because you can, doesn’t mean you should – Sherrilyn Kenyon

Veel ICO’s zijn helaas in de ‘ik ook-val’ getrapt: een goedkopere, snellere versie van iets maken wat al bestaat, in plaats van iets echt waanzinnig disruptiefs te ontwikkelen wat perfect inspeelt op de blockchain. Als investeerder wil je natuurlijk wel dat het product of de dienst echt nodig is. Daarom is het van groot belang te kijken naar de ‘why’ van de ICO. Gaat het concept de concurrentie mogelijk buitenspel zetten? Gaat het een zichtbare of voorspelbare vraag uit de markt bedienen? Zijn er duidelijke, concrete doelen omschreven? Is het voor langetermijngebruik? Is het voor particulieren, organisaties, bedrijven? Gaan grote, bestaande bedrijven dit niet veel makkelijker, sneller en beter zelf ontwikkelen? Hoe vager dit alles omschreven is, hoe onduidelijker het waarschijnlijk ook voor het team is. In de meest ideale situatie, kan het team al een prototype of proof of concept laten zien.

3 Whitepaper

De kern van het beoordelen van een ICO is zeker het grondig doorspitten van de ‘whitepaper’, een hip woord voor businessplan. Er kan nog zo’n prachtige website zijn en een hoop marketing. Als er niet een sterk whitepaper beschikbaar is, waarin het concept goed wordt uitgelegd, dan moet je je als investeerder afvragen of je hier überhaupt geld in wil stoppen. Naast het concept, verdient het ook zeker de aandacht om goed te kijken naar zaken als de achtergrond, doelen en strategie van de ICO. Het is interessant om de roadmap (tijdlijn) van de implementatie en ontwikkeling goed tegen het licht te houden. De hierboven beschreven ‘why’, hoe succes en doelen worden gemeten en wat mogelijke obstakels zijn. Verder zijn de juridische verhoudingen tussen investeerders en de ICO, de uitgifte van de coins/tokens (hoe en wanneer dit gebeurt) en de financiële modellen belangrijk om de geloofwaardigheid en redelijkheid te toetsen.

4. Community

Een goede ICO heeft of werkt aan een grote, sterke community, die het regelmatig voedt met updates. Daarom is het goed om te kijken of de ICO en de individuele teamleden actief zijn op sociale kanalen zoals Facebook, Twitter en Reddit. Veel goede ICO’s hebben daarnaast een goede, open support community op Slack en Telegram.

Maar… staat de ICO niet goed op het grootste forum op dit gebied, BitcoinTalk? Dan kun je hem direct afschrijven als mogelijke investering. Kijk op dit forum ook hoe er door het team wordt gereageerd op vragen en opmerkingen en of de mensen die reageren, geen splinternieuwe leden van het forum zijn. Een goede ICO heeft geen zogenaamde bounty posts (betaalde berichten die goed nieuws verspreiden), dus let hier ook op.

5. Website

Helaas zie je nog te veel ICO’s die een standaard WordPress- of WIX-template gebruiken voor hun website. Een website is echt een belangrijk onderdeel voor het succes van de ICO. Hiermee moeten immers investeerders en klanten worden aangetrokken. Het is dan ook belangrijk dat hier heel zorgvuldig naar wordt gekeken. Een slecht design is veelal te wijten aan een team dat te weinig tijd en geld in slimme marketing wil steken. Een doodsteek voor het project. Kijk dus goed naar het design. Oogt het professioneel? Wat voor afbeeldingen zijn er gebruikt? Hoe is het concept uitgelegd? Is het makkelijk te begrijpen? Veel ICO’s proberen mogelijke investeerders te imponeren met allerlei rare termen, die ze veelal zelf niet eens aan vrienden kunnen uitleggen. Ook de reden waaróm blockchain moet worden gebruikt, is vaak nog ver te zoeken.

If you can’t explain it to a 6 year old, you don’t understand it yourself – Einstein

6. Code

Een ICO wil bij de start uiteraard zo open en transparant mogelijk zijn. Belangrijk onderdeel hierbij is de code van het project, die vrijwel altijd wordt gepubliceerd op Github. Gitbhub is wereldwijd de populairste online tool om samen te werken aan (veelal opensource)software en het beheren ervan en werd zeer recentelijk overgenomen door Microsoft.

Je kunt op verschillende manieren de code analyseren en de kwaliteit van de ICO bepalen. Enerzijds door te kijken naar bijvoorbeeld het aantal commits (aanpassingen) en anderzijds via de ‘Insights’-tab naar de algemene samenvatting van alle ontwikkelingen. Ook de consistentie en lengte van de code en het verwerkte commentaar zijn goede parameters voor de kwaliteit. Zeker een reden om een investering achterwege te laten. Functies met meer dan 50 lijnen code moet je direct afkeuren, aangezien het de mogelijkheid voor anderen om eraan te werken, sterk verkleint.

7. Token sale-distributie

Bij het kijken naar de distributie van de tokens, wil je natuurlijk liever een ICO die weinig tokens uitgeeft tegen een lage prijs. Als je naar een investering zoekt die op lange termijn een grote stijging gaat maken, dan moet deze natuurlijk een zo laag mogelijke waardering en prijs hebben (kijk maar eens op Coinmarketcap naar de stijging van coins die minder dan 100 miljoen supply hebben). In het tegenovergestelde geval zie je na de lancering van de ICO vaak dat er snel een prijsval plaatsvindt, die de intrinsieke waarde stabiliseert. Je kunt je dus afvragen of een ICO die 50 miljoen wil ophalen, om daar vervolgens een product mee te bouwen dat 1 miljoen per jaar opbrengt, valide is.

Kijk ook goed naar de verdeling van de tokens. Hoeveel worden er verkocht, uitgedeeld aan adviseurs en belanden er uiteindelijk bij het team? Sommige teams zijn iets te gortig, door meer dan 50 procent van de tokens aan zichzelf uit te keren als dank voor de bewezen en nog te bewijzen diensten.

Een goede tokendistributie is gelinkt aan de roadmap, aangezien elke stap in de ontwikkeling een stukje financiering nodig heeft. Deze map geeft ook altijd goed aan wanneer de tokens verstuurd worden. Direct na de ICO of pas als de bètaversie van het product wordt gelanceerd?

8. Vestiging

Veel ICO’s die later een scam bleken te zijn, verscholen zich achter een shell company op een tropisch paradijs. Bij het analyseren van de ICO moet je dan ook zeker kijken waar deze gevestigd is. Is er een duidelijk contactadres aanwezig en is de ICO hier ook echt gevestigd? Hoewel er op ICO-vlak wereldwijd nog niet veel wetten bestaan, is het juridisch wel degelijk mogelijk om frauderende bedrijven en personen in de meeste landen aan te pakken.

Dit artikel is geen financieel advies en moet ook niet zo worden gezien. Het is mijn eigen framework en moet enkel worden gezien vanuit een informatieve insteek. Doe je eigen onderzoek voordat je in een ICO investeert!

admin

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

De impact van blockchain op het wereldwijde toerisme

De impact van blockchain op het wereldwijde toerisme

De afgelopen maand mocht ik weer een prachtige reis maken met mijn vader, deze keer door Brazilië. Het eindpunt was ook gelijk een van de hoogtepunten; het carnaval in Rio de Janeiro. Tijdens de optocht vond ik het als blockchain enthousiast erg leuk om te zien dat een van de scholen die de waanzinnige parade inkleuren, het thema ‘de evolutie van geld’ had gekozen en dus ook een paar mensen als Bitcoin had verkleed. De populariteit van cryptovaluta is de afgelopen tijd zeer sterk gestegen in Zuid-Amerika, vanwege de instabiliteit van de reguliere (fiat) valuta in landen als Venezuela, waar inmiddels duizenden, voornamelijk kleine bedrijven, de bekende cryptovaluta DASH accepteren.

Al een paar jaar mag ik verschillende adviestrajecten uitvoeren voor overheden in binnen- en buitenland op het gebied van ‘Destinatie Marketing & Management; het beter op de kaart zetten van een bestemming, door de vindbaarheid en zichtbaarheid te verbeteren. Een veel gestelde vraag die ik de afgelopen tijd kreeg van de verschillende overheden, wat de impact gaat zijn van blockchain en wat er momenteel al op dat gebied gebeurd in de sector.  Aangezien de sector een omvang had in 2018 van meer dan $7.5 triljoen (10% van het wereldwijde BNP) en voor meer dan 100 miljoen directe banen zorgt volgens de Verenigde Naties , is het uiteraard interessant om eens te kijken naar de vele manieren waarop de technologie hier een impact kan en zal gaan hebben. Mijn top 10:

De macht van de OTA’s breken

Een groeiende ergernis van veel hoteliers, luchtvaartmaatschappijen is en blijft de macht van de Online Travel Agents (OTA’s), zoals Booking.com en Expedia. Niet alleen de hoge fee die de OTA’s berekenen, ook het mislopen van vitale data van klanten en de toenemende monopolypositie en bijkomende effecten, zijn voor de aangesloten bedrijven een doorn in het oog. Een van de bekendste kenmerken, waar blockchain voor grote doorbraken gaat zorgen en veel om wordt geroemd, is het ‘cut out the middleman’.  Vorig jaar sprak de CEO van TUI zijn verwachting al uit, dat de technologie de ‘monopolistische tussenpersonen’ (OTA’s in zijn optiek) zou laten verdwijnen in de komende 5 jaar.  

Er zijn inmiddels verschillende gave blockchain startups, die werken aan een oplossing om dit te concretiseren. De meest bekende hierin is Winding Tree, wat een decentrale marktplaats heeft ontwikkeld, waar hotels, vliegmaatschappijen en touroperators hun klanten direct kan bedienen. Het platform is ontwikkeld zonder winstoogmerk of met als doel een zo groot mogelijk marktaandeel te krijgen, het tegenovergestelde van de huidige OTA’s. Het heeft de afgelopen tijd al vele belangrijke partners aan zich weten te binden, zoals KLM, Lufthansa en AirCanada. Daarnaast zijn er ook al bestemmingen die gebruik maken van het Winding Tree platform, zoals Aruba. Momenteel wordt het grootste gedeelte van de inkomsten van de meer dan 1 miljoen toeristen per jaar in het land, geint door een handjevol OTA’s. Het land wil door middel van een eigen token, haar aanbod decentraal aanbieden en zowel kleine als grote spelers eenzelfde kans geven.  

Naast Winding Tree zijn er nog een twintigtal andere bedrijven die de strijd met de OTA’s aangaan. Het Austrailische Webjet focust specifiek op hotel boekingen en sloot onder andere al Thomas Cook en een aantal zeer grote Aziatische hotelketens als partner aan. Ook Locktrip heeft zich gefocust op hotels en sloot al 100.000 hotels op haar platform aan. Het zegt de boekingen gemiddeld 19% goedkoper te maken, wat recent ook al is aangetoond. Andere bekende partijen die mooi aan de weg aan het timmeren zijn, zijn Atlas, Blockskye en KeyoCoin.

2. De decentrale deelconomie

Net als de OTA’s, zal blockchain ook op het vlak van de deeleconomie een interessante impact gaan hebben. Er zijn al verschillende startups met ‘proof-of-concepts’, die voor de bekende platformen als Uber en Airbnb een decentrale oplossing hebben ontwikkeld. Een van de bekendste is Beetoken, die met haar platform verhuurders van een verblijf direct in contact brengt met mogelijke huurders en het gehele proces verder regelt; van betaling tot reviews aan het eind. Het wil een einde maken aan de vele ‘scams’ die Airbnb teisteren en vraagt hiervoor een commissie die slechts 20% is van de fees die Airbnb in rekening brengt. 

Het bedrijf Slock aat nog een stap verder; het bedrijf wil de deeleconomie op verschillende manieren helpen, door een veilige toegang geven tot verschillende soorten IoT apparaten, zoals het slot van de deur van een huur appartement. Door de volledige flow van een transactie te regelen, van betaling, verificatie van de gebruiker en veilige toegang, denkt het een totaaloplossing te hebben voor verhuurders van verblijven. Partijen die vergelijkbare oplossingen aan het bouwen zijn, zijn Populstay, Travala, Trip.io en Travelblock.

Uiteraard zien de grote deeleconomieplatformen zowel de kansen als gevaren van de blockchain technologie in en zijn zelf ook al begonnen met de implementatie van de technologie. Zo heeft Airbnb de startup ChangeCoin gekocht, voornamelijk om de blockchain specialisten in te lijven in haar bedrijf. Van Uber zijn nog geen concrete plannen bekend om blockchain te gebruiken, al zijn er al wel verschillende partijen bezig om een decentrale variant van Uber te maken, zoals DAV, Fairride en Lazooz.

3. Digitale identiteit

Een van de grootste problemen van de toeristische sector, is de identificatie van personen. Zaken als frauduleuze betalingen en boekingen, zorgen voor grote kosten voor de bedrijven. Aan de andere kant, zorgen de verschillende identificatie momenten voor de consument, voor veel verloren tijd en daardoor ergernis. Er zijn inmiddels al verschillende bedrijven, zoals Shocard, die unieke oplossingen hebben bedacht met blockchain, waardoor het hele proces vele malen sneller, efficiënter en veiliger kan verlopen. Aan de ene kant kunnen zogenaamde ‘smart contracts’ automatisch controleren of alle documenten, zoals paspoorten en visa, geldig zijn en toegang kunnen geven tot een luchthaven en vliegveld, anderzijds door het opslaan van het identiteitsdocument (zoals een paspoort) op de blockchain, waarmee ten allen tijden de identiteit kan worden geverifieerd. Door het onwijzigbare en gedistribueerde karakter van de technologie, kan fraude worden voorkomen en het gehele proces zeer snel en efficient plaatsvinden. In landen als Dubai en Aruba is men al in een vergevorderd stadium met de implementatie hiervan, in Spanje is al een vorm die enkel zich toespits op de identificatie, succesvol in werking getreden.

4. Echte rating & Reviews

Waar een vakantie vroeger meestal via een reisbureau of VVV werd geboekt, is de manier waarop wij een destinatie kiezen en er een vakantie boeken, totaal veranderd. Veel onderzoeken laten zien dat 84% van de consumenten online reviews op Google en platformen als Tripadvisor, net zo vertrouwd als ‘word of mouth’ aanbevelingen van vrienden en 87% niet eens een boeking zal plaatsen bij een bedrijf wat negatieve reviews heeft.

Helaas wordt hier ook veel misbruik van gemaakt; onderzoek wees uit dat 85% van de bedrijven in de toeristische sector worden geplaagd door ‘fake reviews’. De Engelse krant The Times beweerd dat een derde van de reviews op Tripadvisor nep is en Harvard Business School becijferde dat 20% van de reviews op Yelp nep is.

Van verschillende vrienden die een bedrijf in de sector hebben, hoor ik dat ze soms zelfs worden gechanteerd om maar iets gratis te geven, om een negatieve review te voorkomen. Ook al is deze vaak niet eens terecht. De blockchain technologie kan hier voor een grote doorbraak zorgen, aangezien de informatie erop transparant en niet wijzigbaar is. Bedrijven als Revain en Chlu hebben oplossingen bedacht, die ervoor zorgen dat reviews niet meer te faken, wijzigen of verwijderen zijn. Belangrijke oplossingen voor dit alsmaar groeiende probleem in de sector.

5. Snelle en goedkope betalingen

De eerste blockchain, die van Bitcoin, begon als een puur electronisch ‘peer-peer cash systeem’; om digitale betalingen mogelijk te maken zonder ‘middleman’. De vele applicaties die nu al succesvol zijn geimplementeerd, zijn dan ook grotendeels op gebied van betalingen. Aangezien alleen al de wereldwijde hotelbranche het afgelopen jaar bijna $500 miljoen waard was qua omzet, kan je waarschijnlijk het waanzinnige aantal transacties voorstellen wat hierin plaats vind. Als we kijken naar de kosten die dit met zich mee brengt, zoals de fees die creditcardmaatschappijen in rekening brengen en de eerder besproken OTA’s, dan kan hier door middel van blockchain significant veel geld worden bespaard aan zowel de kant van de aanbieder als afnemer. Daarnaast zijn er al verschillende bedrijven, die de transacties significant sneller maken en de technologie zelf maakt het geheel ook nog een stuk veiliger en traceerbaarder. Er zijn al heel wat bestemmingen en organisaties die betalingen in cryptovaluta aanbieden, zoals San Fransisco, Argentinië, Queensland (Australië), Duitsland, Dubai, hotels en verschillende boekingswebsites. Ierland gaat zelfs een stap verder en introduceerde de IrishCoin, om naast betalingen, ook loyaliteit van toeristen te belonen. Griekenland kwam met een ‘Nautiluscoin’.

6. Loyaal worden en blijven

Loyaliteitsprogramma’s zijn voor veel organisaties actief in de toeristische sector erg belangrijk. Het probleem met de huidige programma’s is echter, dat consumenten de programma’s vaak niet goed begrijpen en dat bedrijven helaas vaak niet de gewenste data er uit kunnen distilleren. Een recent rapport van consultancy PWC beschrijft de geweldige mogelijkheden voor loyaliteitsprogramma’s, door ze op de blockchain te zetten. Gespaarde loyaliteitspunten kunnen worden opgeslagen op de blockchain en zijn daardoor direct inwisselbaar en inzichtelijk voor de gebruiker. Aan de andere kant, kunnen organisaties advertentiekosten besparen door realtime, persoonlijke aanbiedingen te doen op basis van de gegenereerde data en klantprofielen en kan fraude met de programma’s worden voorkomen. Door het delen van de data met ketenpartners (bijvoorbeeld een vliegmaatschappij, autoverhuurder, accommodatie), kan nóg interessantere data worden verkregen en kan voor de consument de ‘booking experience’ nog beter worden geoptimaliseerd. Naast verschillende organisaties, hebben ook al verschillende landen hun loyaliteitsprogramma op de blockchain gezet. Een bekend bedrijf wat deze dienst faciliteerd, is Loyall, waar inmiddels al de overheden van Dubai en Noorwegen, gebruik van maken. De bedrijven Trippki en Deskbell hebben zich gericht op enkel de hotellerie met hun oplossingen.

7. Veilig data opslaan

Voor veel bedrijven is het geen toegang hebben tot eigen data en systemen, een nachtmerrie. Hackers worden steeds slimmer en voeren tegenwoordig zogenaamde ‘Ransomware hacks’ uit, waardoor een persoon of organisatie pas weer bij zijn data kan, als er een geldbedrag is overgemaakt. Vorig jaar werd dit pijnlijk duidelijk in Oostenrijk, waar een hotel werd gehackt en pas weer toegang kreeg tot de sleutels van de hotelkamers, nadat een bedrag naar de hackers was overgemaakt.

De blockchain technologie biedt door haar decentrale en cryptografische karakter, een geweldige oplossing voor het veiliger opslaan van data, zodat dit niet door een cyberaanval of bijvoorbeeld per ongeluk verwijderen, verloren kan gaan.

8. Nooit meer bagage verliezen

Een van de grootste ergernissen van reizigers, is het kwijtraken van bagage. Naast het missen van bijvoorbeeld kleding, is de onmacht over waar het item zich bevindt, erg vervelend en zorgt het voor een vervelende start van de reis. De internationale vliegorganisatie IATA heeft vorig jaar in haar resolutie 753 bepaald, dat vliegmaatschappijen, het aantal punten waar de bagage wordt gescand tijdens de reis, moet vergroten en beter op elkaar moet laten aansluiten. Er wordt momenteel ook gekeken naar een aansluiting op de blockchain, om het gehele proces van bagage van afgifte tot ontvangst inzichtelijk te maken. Door het meegeven van een unieke code, deze constant te scannen en te loggen op de blockchain, wordt realtime inzichtelijk waar het stuk zich bevindt. Dit is niet alleen voor consumenten een geweldige oplossing, ook voor bijvoorbeeld het transport van goederen. 

9. Minder lege stoelen en bedden

Hoewel door verschillende technologieën, zoals AI en ML, het aantal lege stoelen in vliegtuigen en lege bedden in hotels verminderd, is het nog steeds voor aanbieders financieel een groot pijnpunt. Reisorganisatie TUI was het eerste bedrijf, wat publiekelijk bekend maakte dat zij al haar data op de blockchain had gezet. Het bedrijf, met een omzet van bijna €20 miljard, kan de totale voorraad hotelbedden realtime inzien en met, op basis van big data gegenereerde, flexible marges, alsnog aanbieden via verschillende partners. Het bespaard met project ‘Bedswap’ hiermee volgens de CEO vele miljoenen euro’s op jaarbasis.

De Oosterijkse startup Avinoc doet hetzelfde, maar dan met vliegtuigstoelen.

10. Nieuwe soorten reizen

Recent onderzoek liet zien dat millenials meer vertrouwens hebben in cryptovaluta dan aandelen en de populariteit van de ‘digital assets’ onder jongeren is dan ook groot. Veel organisaties spelen hier slim op in, door speciale reizen hiervoor aan te bieden. Niet alleen door het simpel aanbieden van reizen in cryptovaluta, ook ‘Blockchain Cruises’ voor fans van de technologie, een Airbnb voor cryptohandelaren CryptoCribs en verschillende tours door blockchain hubs, zoals in Zug (Zwitserland).

Destinaties op de blockchain

Naast de toeristische bedrijven en vele technische toeleveranciers met hun platformen, zijn er ook al verschillende landen proactief bezig, om de blockchain technologie op verschillende manieren toe te passen binnen hun eigen toeristische sector. Dubai probeert als land de eerste ‘blockchain regering’ te zijn in 2020 en bied al verschillende werkende oplossingen met de technologie, zoals een decentraal distributiekanaal voor hotelkamers. Moldava zag haar medische toerisme significant stijgen door gebruik van de blockchain technologie, hoofd toerisme van de Russische overheid Oleg Safanov gaf aan dat het topprioriteit heeft bij zijn departement en Australië heeft haar eerste ‘Digital Currency Town’.

Er komen elke week wel weer nieuwe, gave blockchain oplossingen op de toeristische markt volgens alle plannen van de vele bedrijven die hier mee bezig zijn. ik ben erg benieuwd wat dit allemaal voor concrete impact gaat hebben op de sector!

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Op zoek naar de killer app

Op zoek naar de killer app

Op zoek naar de killer app: Email, social media en applicaties als iTunes en de zoekmachine van Google zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Het zijn niet alleen handige applicaties, die een grote impact hebben gehad op onze mensheid en voor de massa adoptie hebben gezorgd van de internet technologie zelf. De applicaties zijn voor ons zo belangrijk, dat wij er apparaten voor kopen om ze te gebruiken, zoals de lamp zorgde voor de wereldwijde acceptatie van elektriciteit. Dergelijke applicaties worden ook wel ‘killer apps’ genoemd; volgens PC Magazine ‘het begin van een volledig nieuw ras’. Voor de computers waren dit de voorlopers van Word en Excel; Visicalc en Wordperfect, voor het internet de Mosaic webbrowser en email, later iTunes en social media.

Veel blockchain enthousiastelingen zijn ook naarstig op zoek naar de eerste echte ‘killer app’ voor deze nieuwe technologie, om de massa adoptie er van te faciliteren. Cryptovaluta handelaren vinden dit vooral interessant, omdat ze denken dat de waarde van hun valuta hierdoor zal stijgen, technologie enthousiastelingen willen vooral de vele, baanbrekende voordelen rondom veiligheid, efficiëntie en de decentrale mogelijkheden beter bereikbaar maken voor consumenten.

Experts struikelen over elkaar heen, bij het bestempelen van ontwikkelingen binnen de blockchcain technologie, die zij nu al ‘killer app waardig’ vinden. Enerzijds applicaties, zoals de ‘Cryptokitties’ en de lancering van het cryptoplatform BAKKT, anderzijds de succesvolle implementatie van de blockchain technologie en bijkomende voordelen voor branches variërend van online gamen, publishing en reizen tot ‘crossborder payments’, Internet of Things en supply chain management.

De oprichter van Ethereum, de grootste cryptovaluta na Bitcoin, Vitalik Buterin, schreef zelfs: If there existed some particular application for which blockchain technology is massively superior to anything else … then people would be loudly talking about it already. … And so far, there has been no single application that anyone has come up with that has seriously stood out to dominate everything else on the horizon.”

Voor de westerse consument is het echter nog moeilijk om een échte ‘killer app’ aan te wijzen. De succesvolle ontwikkelingen op blockchain gebied, vinden volgens de recente rapporten van Deloitte en McKinsey vooral plaats op het gebied van financiële transacties. Daarnaast worden de meeste succesvolle implementaties vooral bereikt door grote bedrijven zelf, die deze vanuit concurrentie oogpunt nog geheimhouden, leert een rondgang langs de grote blockchain advieskantoren.

Ook zakenbank Morgan Stanley, gaf al aan dat we er nog lang niet zijn: “We are now firmly in the middle of the proof-of-concept phase of development. Blockchain still hasn’t had a true test. Early signs are that this is a promising technology, but many of the big questions have yet to be answered, and it hasn’t been tested at scale in a complex, fast-moving business environment.”

Als experts gelijk krijgen en de blockchain technologie gaat zich net als het internet ontwikkelen in dezelfde typen fasen, dan kan het zeker nog wel 10 jaar duren voordat we een échte ‘killer app’ kunnen verwachten. De technologie zal dan over ongeveer 5 jaar op het ‘plateau of productivity’ van de Gartner Hypecycle belanden en eenzelfde groeispurt doormaken in de opvolgende 5 jaar, als dat het internet op gebied van adoptie en investeringen heeft gedaan in haar ontstaan.

Zelf denk ik dat het verleggen van focus het proces ook zeker kan versnellen. Momenteel wordt er vooral veel tijd en geld gestoken in, aandacht gegeven aan en hoopvol gekeken naar de efficiëntie slagen die grote bedrijven maken met de technologie en het transformerende effect wat het heeft op de wereldwijde financiële industrie.

Ik vind de impact op ontwikkelingslanden eigenlijk veel interessanter! Er zijn 1,5 miljard mensen die geen ‘proof of identity’ hebben (zoals een Paspoort of geboortecertificaat), meer dan 2 miljard mensen zonder bankaccount, dagelijks nog vele grote datahacks en vele landen gaan nog steeds gebukt onder corruptie. De vele praktische toepassingen die door middel van blockchain zijn ontwikkeld en deze wereldwijde problemen te lijf gaan, zijn mijns inziens de échte killer apps en gaan dan ook voor een échte global impact zorgen, waar ook écht iedereen op zit te wachten.

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Stemmen, een nationale crypto en regulering; drie blockchain aandachtsgebieden voor overheden

Stemmen, een nationale crypto en regulering; drie blockchain aandachtsgebieden voor overheden

drie blockchain-aandachtsgebieden: Voor de zomer mogen wij maar liefst drie keer naar de stembus; voor de verkiezingen van de Provinciale Staten, het Europese Parlement en de Waterschappen. In mijn eerdere blogs schreef ik al over vele lokale overheden in Nederland die experimenteren met de blockchain technologie en hiermee wereldwijd voorop lopen. Ook onze nationale overheid wil vooroplopen, maar dan vooral op gebied van regelgeving rondom cryptovaluta. Drie andere mogelijkheden, waarmee onze Nederlandse overheid voorop kan lopen op gebied van blockchain technologie:

Stemmen met blockchain

Anno 2019 stemmen wij in ons technologisch waanzinnig ontwikkelde land nog steeds met een rood potlood en een gedrukt stembiljet. Alleen al bij mij in Limburg gingen vier gemeenten de stemmen hertellen tijdens de Gemeenteraadsverkiezingen vorig jaar, waarvoor in mijn woonplaats Maastricht maar liefst 50 ambtenaren twee dagen extra moesten gaan werken. Hoewel er ‘slechts’ 29 fouten werden geconstateerd, zorgde dit uiteindelijk wel dat het CDA een volle zetel moest afstaan aan D66.
Het stemproces is het hart van de democratie en moet in mijn optiek dan ook echt zo vlekkeloos mogelijk verlopen. In verschillende, vooral ontwikkelingslanden, zien we nog veel fraude en corruptie tijdens de verkiezingen; zaken die met de blockchain technologie kunnen worden voorkomen. Daarnaast kunnen uitslagen veel sneller bekend en transparant worden gemaakt, om het vertrouwen in het proces zelf ook te vergroten.

Sierra Leone was het eerste land wat verkiezingen op de blockchain zette en verschillende andere landen voerden daarna succesvolle proeven uit, zoals de Verenigde Staten, Zwitserland en Zuid Korea. Inmiddels zijn meer dan 30 landen, zoals Japan, Spanje en Ukraine bezig met te onderzoeken of ze stemmen via de blockchain mogelijk kunnen maken.

Onderzoekers zijn het nog niet eens of het een goed idee is om de technologie te implementeren. Het ene onderzoek wijst uit dat de opkomst toe neemt, maar het adviesrapport van de Radboud Universiteit aan de Tweede Kamer voorspelde vooral nog grote nadelen. Nadelen die verschillende bedrijven als Kasparsky (van de bekende virusscanner), FollowMyVote, Voatz en Agora al hebben weggenomen met hun applicaties.

Recent onderzoek van de Zwitserse overheid wees uit dat bijna 80% van de inwoners graag wil stemmen via de blockchain en dat slechts 2% hier tegen was. Hopelijk kunnen ook de rode potloden in Nederland binnenkort richting het museum van de democratie!

Een Nederlandse cryptovaluta

Waar verschillende overheden cryptovaluta vooral proberen te verbannen uit hun land, door handel en reclame er voor te verbieden, gaf de baas van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) aan dat centrale banken serieus de invoering van een eigen cryptovaluta moeten overwegen, om betalingen sneller en veiliger te laten verlopen.

In 2014 kwam een onbekende IJslandse inwoner al met zijn Auroracoin, die de nationale munteenheid zou moeten vervangen. In 2015 lanceerden de overheden van Tunesië en Equador hun eigen cryptovaluta en verschillende andere landen zijn er momenteel mee aan het experimenteren. Dit is niet geheel omstreden; de Venezuelaanse overheid lanceerde de ‘Petro’, om onder andere de sancties van de VS tegen het land te omzeilen. Rusland schijnt om diezelfde reden, een eigen ‘cryptoroebel’ te willen introduceren.

In Europa wilde Estland voorop lopen met een eigen ‘Estcoin’, maar werd teruggeroepen door de Europese Centrale bank, die aangaf dat ‘geen enkele lidstaat een eigen munteenheid mag introduceren naast de Euro’. Hoewel de Nederlandse cryptovaluta ‘Gulden’ al door enthousiastelingen is opgezet, zal een variant vanuit onze overheid dan ook nog wel even op zich laten wachten.

Broodnodige regulering

Nederland wil een voortrekkersrol spelen op gebied van cryptovaluta in Europa, vooral op gebied van de aan- en verkoop van cryptovaluta en het opzetten van een zogenaamde Initial Coin Offering, volgens een recent voorstel van Minister Hoekstra.

Het zou de Nederlandse overheid sieren, als ze een paar stappen verder gaan en direct ook breder kijken naar algemene wet- en regelgeving rondom de blockchain technologie. Uit groot onderzoek van Deloitte, bleek dat onzekerheid en onduidelijkheid over regelgeving, momenteel de grootste reden is die organisaties tegenhoud om iets met blockchain te gaan doen. Gelukkig is de EU al volop bezig om de GDPR wetgeving blockchain vriendelijker te gaan maken, toch zijn er nog heel veel vragen rondom de nationale, wettelijke kaders van implementatie en het gebruik van de technologie door organisaties.

De mogelijkheden voor overheden met de blockchain technologie zijn eindeloos. Van praktische toepassingen, zoals het innen van belasting en het op de blockchain zetten van voedsellogistiek in Engeland en India, om verspilling tegen te gaan, tot wilde ideeën van een ‘Futarchy’, waar voorspellingsmarkten zoals Augur, bepalen welk overheidsbeleid het meeste effect heeft. Elke week lees ik wel weer over succesvol afgeronde pilots van overheden en gave nieuwe ideeën. Hopelijk kunnen we bij de volgende verkiezingen het potlood vervangen door een retinal scan!

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Mijn wekelijkse

Shot inspiratie

Elke week ontvangen 400+ mensen een shot deep-tech inspiratie. Ook ontvangen? Schrijf je hier rechts gratis in.

Ik spam nooit en gebruik het mailadres
alleen voor deze nieuwsbrief.

Copyright © 2026 Jan Scheele

Ook elke week een shot deeptech inspiratie?

Meld je aan om elk weekend een gratis shot inspiratie te ontvangen in de mailbox.

Ik spam nooit en gebruik het mailadres
alleen voor deze nieuwsbrief.

Paid Search Marketing
Search Engine Optimization
Email Marketing
Conversion Rate Optimization
Social Media Marketing
Google Shopping
Influencer Marketing
Amazon Shopping
Explore all solutions