Blockchain in 2020: FOMO solutions impact stories, de CryptoYen en andere gave ontwikkelingen om naar uit te kijken

Blockchain in 2020: FOMO solutions impact stories, de CryptoYen en andere gave ontwikkelingen om naar uit te kijken

Blockchain in 2020: FOMO solutions impact stories, de CryptoYen: Twee jaar geleden kon ik mijn kont niet keren in de supermarkt, of iemand had het wel over Bitcoin en blockchain. Twee jaar later hoor ik niemand buiten mijn filterbubbel er meer over en zijn het enkel nog de verse jus, talapia filet en nootmuskaat die mij verblijden met hun vereeuwiging op de blockchain. Dat de technologie nog steeds een grote impact gaat maken op onze samenleving, zoals ik in mijn eerdere blog voorspelde, is iets waar ik nog steeds heilig van overtuigd ben. Het zal wel écht een heel stuk minder snel gaan, dan veel mensen vorig jaar, toen blockchain nog het meest overhypte woord van het jaar was, voorspelden.

Onderzoeksbureau Gartner voorspelt dat het, in lijn met hun ‘hype cycle’, nog zeker 5-10 jaar gaat duren, voordat de grote implementaties bij bedrijven, hun vruchten gaan afwerpen en zal slechts 10% van de bedrijven in de komende 5 jaar de technologie echt gaan gebruiken. Dit zal komend jaar al wel $1 miljard aan waarde toevoegen bij de organisaties die de technologie gaan inzetten en volgens voorspelling in de komende 10 jaar zelfs $3 triljoen.

Leuk, al die toekomstmuziek, maar wat kan de Nederlandse consument vandaag de dag al met de technologie? Wat voor impact heeft het nu al in Nederland en wat kunnen we in de komende maanden verwachten? Terechte vragen die ik vaak krijg, als ik mag spreken of trainen over dit onderwerp en daarom ook in deze blog de 5 trends op het gebied van blockchain, die ik in 2020 verwacht.

Verregaande adoptie door bedrijven

De vele blockchain experimenten die door bedrijven zijn of momenteel worden uitgevoerd, worden steeds vaker succesvol afgerond. In sommige industrieën lijkt het zelfs een heuse strijd wie de eerste gave, werkende toepassingen bekend maakt; ‘FOMO Solutions’. Hoewel veel bedrijven hun successen juist geheimhouden om de concurrentie voor te blijven (leert een rondgang langs de grotere advieskantoren die hierin assisteren), zijn er ook genoeg bedrijven die het juist als een PR-tool gebruiken om hun innovatieve karakter te tonen.
Binnen de supermarkten zagen we al de sinaasappelsap van de Albert Heijn, de talapiafilet van de Jumbo en de nootmuskaat van Verstegen, waar de volledige toeleveringsketen inzichtelijk is gemaakt door middel van de technologie, om tegemoet te komen aan de sterk toenemende zorgen over voedselveiligheid, de echtheid van voedsel en omstandigheden voor werknemers en omgeving, waarin het voedsel is gemaakt.

De Nederlandse overheid blijft ook op alle mogelijke niveaus experimenteren en komt met verschillende baanbrekende en praktische oplossingen, gebouwd met de technologie. Eerder schreef ik al over de PGB dossiers, lantaarnpalen, parkeerfunctionaliteiten en andere zaken die een heel stuk efficiënter en foutlozer zijn ingericht, ook het CJIB zal blockchain inzetten om schuldenaars te helpen door een financiële ‘noodstop’ te activeren voor mensen die hun boete écht niet kunnen betalen. Een mooi overzicht van de 216 lopende pilots bij Nederlandse overheden, kan je hier vinden.

Wereldwijd stapelen verder de interessante projecten zich op, van de verschillende autobouwers die de technologie inzetten voor bijvoorbeeld het verifiëren van auto onderdelen en faciliteren van auto delen, tot voetbalclubs als Atletico Madrid en Jufentus, die hun eigen cryptocurrency hebben gelanceerd voor fans om te investeren in de club en toegang te geven tot unieke features. Veel adoptie successen zijn echter (nog) niet direct merk- en zichtbaar voor consumenten, zoals de efficiency winsten die Albert Heijn en Carrefour hebben geboekt in hun toeleveringsketen.
We gaan komend jaar nog heel veel mooie ontwikkelingen zien, omdat inmiddels al de helft van de bedrijven inziet dat blockchain hun industrie gaat disrupten en het als prioriteit ziet om op te pakken. Volgens Forrester is de experimentfase voorbij en zal volgend jaar het grootste gedeelte van de bedrijven zich vooral gaan focussen op de implementatie van de technologie binnen het bestaande bedrijf.

Startup showtime

Ze groeiden als paddenstoelen uit de grond en vielen bij bosjes neer; de blockchain startups die tijdens het toppunt van de hype in 2017 / 2018 ontstonden. Op zoek naar ‘de nieuwe Bitcoin’ werden miljarden euro’s geïnvesteerd in allerlei startups, waarvan de meeste mensen hoopten dat de prijs, net als Bitcoin en Ethereum, zou gaan ‘moonen’; vele tientallen keren over de kop zou gaan. Helaas bleek 80% van deze startups regelrechte SCAMS te zijn en vielen nog de meeste andere startups om, door mismanagement, geen vraag naar het product of simpelweg omdat men niet het beloofde product kon leveren. Gelukkig is de hype eindelijk over, zijn de meeste onrealistische avonturiers en korte termijn gelukszoekers afgetaaid en komen serieuze startups met steeds meer bijzondere toepassingen en oplossingen. Er zijn een aantal Nederlandse startups die de ‘cryptowinter’ hebben overleefd, ondertussen mooi hebben doorgebouwd en al de eerste werkende toepassingen op de markt hebben gebracht.

Bitcanna, wat de wereldwijde cannabissector op de blockchain zet, lanceerde haar eigen blockchain netwerk, token, wallet en is momenteel de laatste tests aan het uitvoeren voor het lanceren van haar volledige wereldwijde betaaloplossing voor bedrijven die actief zijn in de cannabis sector. Naast de broodnodige betalingsoplossing (veel bedrijven uit de sector krijgen geen financiële dienstverlening en werken grotendeels nog met cash geld), werkt het ook aan transparantie van de volledige toeleveringsketen; ‘seed to sale’ en een gedecentraliseerde review mogelijkheid, om fake reviews tegen te gaan. Andere gave bedrijven die momenteel mooie stappen aan het zetten zijn, zijn Safeguard, wat calamiteiten binnen bedrijven verkleint, Guts, wat een geweldige vuist maakt tegen ticketfraude en woekerprijzen, Wordproof, wat content van websites ‘timestamped’, om misbruik tegen te gaan en CargoLedger, wat alle administratie rondom scheepstransport digitaliseert en vereenvoudigt. Als we naar de openbare planningen van de verschillende bedrijven kijken, dan staan er in 2020 veel gave ontwikkelingen op de planning, welke ik uiteraard met veel enthousiasme ga volgen.

Impact stories

Leuk, al die efficiencywinsten voor bedrijven en praktische nieuwe toepassingen voor consumenten; waar ik het meest enthousiast van wordt bij blockchain, is de échte impact die het heeft en kan gaan hebben op de mens. Geen evolutie, maar echte revolutie. Met alle negativiteit van mislukte experimenten door bedrijven, de onlosmakelijke verbondenheid die mensen nog steeds zien met Bitcoin en alle negativiteit die eromheen heerst met prijsdalingen en gebruik door de onderwereld, maar vooral ook; de grote onwetendheid over de werking er van, zijn impact stories heel belangrijk in het nemen van volgende stappen. Ze tonen mijns inziens echt het bestaansrecht van de technologie aan en zorgen voor het benodigde draagvlak.

Het World Food Program heeft honderdduizenden vluchtelingen uit Syrie op de blockchain ‘gezet’, waardoor vluchtelingen makkelijk kunnen betalen met een een digitale valuta, waardoor er vrijwel geen berovingen meer plaatsvinden en in een ziekenhuis snel medische gegevens kunnen worden geladen. De verkoop van goederen via blockchain zorgt er daarnaast voor dat voorraden makkelijk bijgehouden en aangevuld kunnen worden, er niet met de betalingen gefraudeerd kan worden en dat de vluchtelingen weer een leven op kunnen bouwen met hun eigen digitale ‘wallet’, waarin geld kan worden gespaard.

Ook het kinderfonds van de Verenigde Naties, Unicef, heeft al verschillende projecten lopen en er lopen vele tientallen projecten die blockchain gebruiken om plastic afval uit zeeën te halen, rivieren schoon te maken, CO2 emissies te verlagen, overbevissing tegen te gaan en de basis te bieden voor mensen in ontwikkelingslanden om een bestaan op te bouwen; het aanbieden van een digitale identiteit (1 miljard mensen heeft geen identiteit, met alle grote problemen vandien) en bancaire voorzieningen (bijna 2 miljard mensen hebben geen bankrekening, waardoor bijvoorbeeld niet kunnen sparen).

Net als bij veel bedrijven, zien we ook bij de vele ‘non-profits’, dat er volop geëxperimenteerd is met de technologie en kijkende naar 2020, er vooral hard wordt gewerkt aan succesvolle productlanceringen en implementaties voor het bredere publiek. Het gaat dan ook een jaar worden van échte impact op wereldwijd niveau, wat ook binnen de non-profit sector, voor grote doorbraken gaat zorgen.

Nationale Crypto’s

Afgelopen jaar voorspelde ik al, dat overheden stappen gaan zetten met het opzetten van een eigen, nationale cryptocurrency. Oud IMF Directrice Christine Lagarde riep al eerder centrale banken op om de mogelijkheden te onderzoeken, maar Facebook heeft met het aankondigen van Libra de discussie in een mooie stroomversnelling gebracht. Verschillende landen introduceerde al hun eigen munt, zoals Ecuador, Senegal, Singapore, Tunesië en Venezuela en landen als Dubai, Ecuador, Rusland , Estland, zijn momenteel bezig met het experimenteren er mee. In Duitsland hebben 200 banken zich geschaard achter de lobby om een digitale Euro te introduceren en de recente aankondiging dat zelfs China ‘all-in’ gaat met blockchain, is zeker een voorteken dat er op korte termijn een digitale Yen zit aan te komen.

Veel centrale banken geven toe, dat nationale crypto’s onoverkoombaar zijn, omdat men uiteindelijk de controle over het monetaire systeem wilt behouden en het liefste ook macht bij banken wil weghalen. Waar het onmogelijk is om Bitcoin ter verantwoording te roepen of te verbieden, is dat wel het geval met Libra, welke dan ook momenteel door alle mogelijke overheidsmangels wordt gehaald en zelfs al is verboden in landen als Frankrijk en Duitsland.

In het komende jaar gaan we vooral op dit vlak, heel veel gave ontwikkelingen zien. China zal zoals gezegd op korte termijn haar eigen crypto lanceren, we gaan zien of de Libra zoals gepland gelanceerd gaat worden en vooral; wat de effecten gaan zijn van de introductie van al deze eigen nationale crypto’s. Het is prachtig om te zien hoe landen de Amerikaanse sancties omzeilen met crypto, zoals Venezuela en Iran, ik ben benieuwd wat dit allemaal verder voor impact gaat hebben op mondiaal niveau.

Broodnodige regulatie

In mijn outlook van 2019, gaf ik al aan dat wet- en regelgeving, broodnodig zijn in het nemen van de volgende ‘quantum leap’ van de blockchain technologie. Volgens onderzoek van PWC is de grote onduidelijkheid over en het missen van de regelgeving rondom de technologie, de grootste drempel voor bedrijven om er concreet nu wat mee te gaan doen. Dit heeft vooral te maken met het ‘pacing problem’; het probleem dat het maken en/of aanpassen van wetten, soms jaren kan duren, terwijl technologie zich soms binnen enkele maanden exponentieel ontwikkeld. AirBnB groeide bijvoorbeeld in één jaar van 20.000 naar 80 miljoen boekingen. Toen de GDPR-wetgeving werd gelanceerd, was deze eigenlijk alweer achterhaald, door de snelle opkomst van blockchain (wat in delen haaks staat tegenover deze wetgeving). Oud Minister Kamp gaf al aan dat wetgeving digitale innovatie moet bevorderen en niet afremmen en ook mijn collega’s van het World Economic Forum maakte dit grote vraagstuk internationaal aanhangig.

Gelukkig zijn er vele nieuwe wet- en regelgevingen aangekondigd in 2020, welke op verschillende vlakken de ouderwetse regels voor papier en post, gaan vervangen voor bits en bytes. In januari zal als eerste de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) worden geüpdate, waardoor de verschillende Nederlandse bedrijven actief met cryptocurrencies onder het anti-witwastoezicht gebracht worden en daardoor wettelijk verplicht worden om witwassen en terrorismefinanciering tegen te gaan (KYC, AML). Daarnaast worden er verschillende discussies gevoerd, over de rechten en plichten rondom de zogenaamde ‘smart contracts’. Want hoe zit het bij een faillissement en waar moeten bedrijven dan aankloppen? Hoe zit het de rechten en plichten binnen grensoverschrijdende contracten? Ook de veelgeliefde GDPR wetgeving zal komend jaar een update krijgen, om de blockchain technologie meer te omarmen in plaats van tegen te werken.

En wat kunnen we nog meer verwachten?

Ontwikkelingen waarvan ik in 2020 niet direct grote doorbraken verwacht, maar wel een mooie doorontwikkelingen zie en die we zeker in de gaten moeten houden, zijn ‘non-fungible tokens’, het ‘tokenizen’ van bezittingen en ‘self sovereign identity’.

‘Non-fungable tokens’ zijn digitale valuta met een unieke eigenschap. Elke Euro is hetzelfde, maar elke hond is uniek en daarmee niet vrij te wisselen of vervangen door een identiek item. We zagen voorlopers als ‘CryptoKitties’ voor digitale poezen en ‘Decentraland’, vele tientallen projecten zijn momenteel bezig met de meest uiteenlopende zaken te digitaliseren; van verzamelkaarten van sportclubs tot kunst, wijn en gewonnen items binnen games.

Een stap verder, gaat het ‘tokenizen’ van bezittingen; het gebruik van digitale munten om het eigenaarschap ervan aan te geven. Hierdoor is het mogelijk om binnen een fractie van een seconde, zaken als vastgoed, aandelen, goud en andere waardevolle bezittingen te laten veranderen van eigenaar. Maar ook, het gefragmenteerd kopen van deze bezittingen, zoals de Nederlandse startup Bloqhouse al aanbied met huizen. Volgens mijn collega’s van het World Economic Forum, zal in 2027 maar liefst 10% van het wereldwijde BNP op de blockchain staan.

Een ‘long shot’, maar wel echt een waanzinnig gave ontwikkeling, is de ‘self sovereign identity’; zelf je privacy beheren en met één digitale identiteit overal alle mogelijke transacties kunnen voldoen. Zelf bepalen met welke partijen jij jouw identiteitsgegevens deelt, om snel digitaal zaken te regelen of bijvoorbeeld te bewijzen dat je volwassen bent bij het aankopen van alcohol. Het is voor de Nederlandse overheid hét speerpunt op gebied van blockchain en er zijn tientallen startups bezig met de ontwikkeling van producten. Mijn Zorg Log is een van de eerste, succesvolle producten die werd gelanceerd, het wachten is op de volgende lanceringen.

Alleen al de geplande ontwikkelingen gaan van 2020 een heel bijzonder interessant blockchain jaar maken. Ik ben uiteraard heel erg benieuwd wat er verder nog voor onverwachte verassingen gaan plaatsvinden.

Cryptovaluta: de 5 belangrijkste ontwikkelingen voor 2020

Cryptovaluta: de 5 belangrijkste ontwikkelingen voor 2020

In het land van cryptovaluta was het het hele jaar één grote ‘winter’. De prijs van Bitcoin zakte na een piek van $20.000 in december 2017 naar $3000 in december 2018. In juli 2019 steeg de prijs toch weer tot bijna $14.000, maar inmiddels is daar door een snoekduik van de koers nog maar de helft van over. De voorspellingen door zelfbenoemde experts – dat de prijs wel weer zou stijgen tot het oude record of zelfs hoger – zijn helaas niet uitgekomen. Of dat komt door de tegenvallende lancering van Bakkt, het uitblijven van een eerste ETF of een institutionele gloedgolf? Dat valt lastig te zeggen. Welke ontwikkelingen spelen er op het gebied van cryptocurrencies?

Komt na een strenge crypto-winter de lente?

Een strenge winter is altijd goed voor het laten sterven van ongedierte, zo ook in cryptovalutaland. Meer dan 80% van de projecten die een Initial Coin Offering (methode om geld op te halen door middel van cryptovaluta) deden, bleken een regelrechte scam te zijn. Onderzoek van de populairste cryptovalutawebsite Coinmarketcap laat zien dat van de top 2000 cryptoprojecten er een kwart al meer dan een jaar geen update op codeplatform Github heeft geplaatst. Een derde zelfs al niet meer in de afgelopen 5 jaar.

Winter is a season to struggle through, to endure, and the price we pay for the brilliant and beautiful spring that follows. – Erik Voorhees

Na een strenge winter komt altijd de lente. Zoals ik al in mijn trendartikel over blockchain schreef, hebben de projecten die de winter hebben overleefd allerlei prachtige vorderingen gecommuniceerd. Er ligt veel moois in het verschiet voor 2020. Bijna 20% van de wereldbevolking heeft inmiddels wel eens cryptovaluta gekocht volgens KasperskyVolgens Deloitte (pdf) worden bedrijven ook steeds positiever.

Ik ken weinig omgevingen die momenteel zo snel veranderen als die van crypovaluta. Prijzen, nieuwe technologische ontwikkelingen, reacties vanuit overheden en alles wat er nog meer om heen hangt, kunnen van de een op de andere dag voor een grote impact zorgen op zaken als prijzen, gebruik en verdere doorontwikkeling van cryptovaluta. Tóch staan er een aantal grote ontwikkelingen te wachten in 2020. Deze zullen met grote zekerheid een impact hebben op cryptovaluta. Ik deel de top 5, waar ik veel van verwacht.

1. Bitcoin’s Halving

Als ik het nieuws van de afgelopen maanden analyseer, dan gaat het grotendeels over maar één event dat gaat plaatsvinden: de ‘halving’ van Bitcoin. Dit wordt verwacht in mei 2020. De beloning van de ‘miners’ van het blockchainnetwerk van Bitcoin wordt dan gehalveerd. Historisch gezien heeft dit altijd gezorgd voor een koersstijging van een paar honderd procent, vanwege onder andere het afnemende beschikbare aantal Bitcoins. Maar de meningen zijn verdeeld. Er zijn ook experts die juist de koersstijging van afgelopen jaar (van $3000 naar $13.000) aanmerken als ‘halving effect’. Sommigen zien de afnemende beloning zelfs als iets wat de prijs juist negatief zal beïnvloeden, omdat het voor veel kleine miners niet meer interessant is om hun computers aan te zetten en het blockchainnetwerk te onderhouden.

Bij eerdere ‘halvings’ steeg de prijs altijd in de aanloop er naartoe. Dus tijdens het eerste kwartaal gaan we direct zien of het de langverwachte katalysator wordt, die niet alleen de Bitcoin weer in waarde laat stijgen, maar ook de sterk verbonden altcoins (die vrijwel altijd exponentieel mee stijgen). Gaan we een nieuwe all time high zien? Of wordt het de grootste deceptie van cryptovaluta-eigenaren in twee jaar? De eerste maanden van 2020 gaan het uitwijzen!

2. Libra

Recent hoorde ik op het jaarlijkse blockchain-event van de Europese Commissie het hoofd van Facebook’s Libra spreken over hun plannen in 2020. Het bedrijf is de afgelopen tijd overdonderd door negatieve reacties van overheden. Het is niet eens meer zeker of het project überhaupt wel wordt gelanceerd. In Europa zijn Duitsland, Frankrijk en Italië bezig met maatregelen om de komst te verbieden. En ook de komst naar de Verenigde Staten is nog niet zeker, ook al gaf CEO Zuckerberg recent aan dat ze pas gaan lanceren als de regelgevers volledig akkoord geven. Hij waarschuwde zijn investeerders wel dat de munt er wellicht helemaal niet komt. Ander topmanagement van het sociale netwerk uit publiekelijk kritiek op het project. En een aantal belangrijke aandeelhouders van het eerste uur (Paypal, Visa en Mastercard) stapten er al uit. Waarschijnlijk onder hoge druk van de Amerikaanse regelgevers.

In mijn eerdere artikel over Libra gaf ik al aan dat ik gemengde gevoelens heb bij het nieuwe project. De beerput met affaires rondom Facebook lijkt maar niet op te drogen. De vraag is dan ook of wij zoiets precairs als onze financiële data (volgens onderzoek van DNB (pdf) voor consumenten de meest privacygevoelige data) aan het socialmedia-bedrijf willen toevertrouwen. Aan de andere kant, we hebben nog steeds 1.7 miljard(!) mensen zonder bankrekening, waarvan er 1 miljard een mobiele telefoon hebben. Zij betalen volgens de Wereldbank nu hoge tarieven (gemiddeld 7%) voor het overmaken en ontvangen van geld via een derde partij. Ze kunnen dus geen geld sparen, iets wat juist significant kan bijdragen (pdf) aan het behalen van verschillende Social Development Goals van de VN. McKinsey becijferde zelfs dat dit $3.7 miljard kan bijdragen aan het BNP van ontwikkelingslanden in de komende 10 jaar.

Grote zorgen

Centrale banken, zoals onze DNB, wijzen echter allemaal op 2 grote zorgen:

  • De stabiliteit van het financiële systeem. Want wat gebeurt er als Libra straks zo groot is dat het invloed gaat hebben op het monetaire beleid van de banken?
  • En er is ook nog geen antwoord op de vraag hoe het bedrijf witwassen (Anti Money Laundering) tegengaat. En hoe het alle actoren op het netwerk identificeert (Know Your Customer) om bijvoorbeeld terrorismefinanciering tegen te gaan.

Meer digitale valuta

Komend jaar wordt dan ook een interessant jaar, niet alleen voor Libra. Andere grote bedrijven (zoals Wallmart) zijn ook bezig met een eigen digitale valuta. Verschillende overheden kijken inmiddels serieus naar een eigen digitale valuta, zoals de Europese Unie en China. Er zijn bedrijven die achter de overheden staan en argumenteren dat het geldsysteem in de handen van overheden moet blijven, zoals Apple’s CEO Tim Cook recent al aangaf.

De businesscase blijft toch erg interessant. Verschillende onderzoeken (pdf) wijzen namelijk uit dat consumenten veel meer besteden met digitale vormen van geld dan met cash. Dit wordt ook wel het ‘house money effect’ genoemd. De adoptie van een dergelijk systeem zal, zelfs volgens de ontwikkelaars van Libra, nog wel vele, vele jaren gaan duren.

3. Het grote geld

Het is denk ik een van de grootste decepties geweest: de introductie van Bakkt. Het platform zou voor een waanzinnige vraag naar Bitcoin zorgen, wat uiteraard een positieve uitwerking op de prijs zou hebben. Dit zou enerzijds komen door het efficiënt laten kopen, verkopen, uitgeven en opslaan van cryptovaluta. En aan de andere kant door het gebruik van grote partijen als Starbucks met 30.000 vestigingen. Helaas viel het enthousiasme voor het platform zwaar tegen en daalde de prijs van Bitcoin 19%.

Doordat het moederbedrijf eigenaar is van de grootste aandelenbeurzen (zoals de New York Stock Exchange) en samenwerkt met gevestigde namen als Microsoft en BCG, moet het platform vooral het vertrouwen wekken van de institutionele beleggers (zoals pensioenfondsen) om grote sommen geld te investeren in cryptovaluta. Dat gebeurde eerder nog niet, omdat simpelweg de infrastructuur daarvoor miste en de munten te volatiel in waarde zijn. Beide zaken ondervangt Bakkt met haar platform.

Interesse van grote investeerders

Het is geen geheim dat grote investeerders staan te trappelen om de markt voor cryptovaluta te betreden. In de wandelgangen van een aantal grote Nederlandse banken hoorde ik dat wordt aangegeven dat hun private bankers de rijke klanten gaat adviseren om in 2020 5-10% te investeren in cryptovaluta. Veel beheerders van ‘family offices’ (beheerkantoren van zeer vermogende individuen / families) die ik spreek, zijn hier ook mee bezig. Cryptovaluta-bedrijven als Coinbase geven aan dat zij honderden miljoenen per week ontvangen van institutionele beleggers om op te slaan of te verhandelen als futures. Het mooie van blockchain is dat alles transparant is, dus ook de transacties én omvang van digitale wallets. Een recente analyse van alle Bitcoin-wallets laat hier een zeer sterke toename zien van wallets van grote omvang.

Het grote geld is zichtbaar en onzichtbaar bezig met het betreden van de markt. Ik ben benieuwd wat voor effect dit heeft op de prijzen van de verschillende cryptovaluta en uiteraard de verdere ontwikkeling van het geheel.

4. Doorontwikkeling individuele projecten

Spitsmuizen leven gemiddeld maar 1 tot 1,5 jaar. Ze zijn daarmee de kortst levende zoogdieren op aarde. Ze lijken wat dat betreft veel op blockchain-projecten, die ook een gemiddelde levensduur van 1,12 jaar hebben. Dit bleek uit Chinees onderzoek onder alle 80.000 projecten.

Veel gelukszoekers zijn op zoek naar cryptovaluta die net als Bitcoin de potentie hebben om te gaan ‘moonen’ (crypto-taal voor een koersstijging van honderden procenten). Door de korte levensduur van de meeste projecten zijn er een paar mensen schatrijk geworden door een juiste investering. Maar de grote massa heeft er veel geld aan verloren, door te laat te (ver-)kopen. Alleen al in Nederland stopten ongeveer een half miljoen consumenten bijna een miljard euro in cryptovaluta. Omdat de meeste mensen ze op de top van de markt kochten, staan ze nog steeds diep in het rood met hun investering.

Do your own research

In mijn eerdere artikel over ICO’s deelde ik al verschillende tips voor de zoektocht naar de ‘nieuwe Apple’. Ik gaf hier aan dat het vooral heel belangrijk is om de projecten op verschillende punten goed door te lichten. Do Your Own Research. Je gaat toch ook niet zomaar geld sturen naar een bedrijf, waarvan je niet eens zeker weet waar ze gevestigd zijn, waarvan het team niet de kennis heeft om een dergelijk project op te zetten of waarvan weinig informatie op het internet te vinden is? In de gekte eind 2017 hebben heel veel mensen lukraak geld in projecten gestopt. Hierdoor zijn vele miljarden euro’s beland in de zakken van fraudeurs die nepprojecten opzetten. Of simpelweg bij een handvol mensen die hun investeringen op tijd verkochten aan een grote groep mensen, die hun investeringen daarna snel in waarde zagen dalen.

Vele grootheden in cryptovaluta blijven Bitcoin als alleenheerser aanwijzen en verwachten dat alle andere cryptovaluta snel een plaats zullen nemen op de ‘Crypto Graveyard’. Zelf geloof ik nog steeds in verschillende andere projecten die grote gebruikersgroepen achter zich hebben geschaard en verschillende grote updates hebben gepubliceerd.

Ethereum

Naast Bitcoin wordt Ethereum nog vaak genoemd als de ‘Microsoft’ van cryptovaluta. Maar het heeft wel serieuze concurrentie gekregen van onder andere EOS en TRON. Als we bijvoorbeeld kijken naar het aantal ‘Decentralized Apps’ (dapps) op Dappradar, dan zien we dat van de top 50 er maar 3 op het Ethereum-netwerk draaien en de rest op die van de twee concurrenten. Het is wel het project dat veel respect geniet, omdat het de ontwikkeling van de technologie een grote stap vooruit bracht. Het ging niet alleen betalingen faciliteren, maar introduceerde ook ‘smart contracts’ en dapps.

In 2020 staat de grote (2.0) update van haar netwerk op het programma, genaamd ‘Serenity’. Ethereum introduceert een andere en veel energiezuinigere ‘consensusmethode’ voor het valideren van de transacties (‘Proof of Stake’) en implementeert verschillende oplossingen voor het schaalbaar maken van het netwerk, zoals ShardingPlasma en Raiden. Met de sterk toenemende trend rondom dapps en mogelijke goedkeuring van gereguleerde futures, kan dit allemaal zeer positief uitvallen voor de koers van de valuta.

Ripple, Vechain, EOS, IOTA en TRON

Andere projecten die grote stappen zetten:

  • Ripple heeft al 200 banken aangesloten op haar netwerk. Ze zou weleens SWIFT (de organisatie die nu het wereldwijde financiële systeem regelt) kunnen vervangen.
  • Vechain zet authenticatie van producten op de blockchain om vervalsingen te voorkomen.
  • BAT laat met haar browser gebruikers sneller surfen door advertenties en trackers te blokkeren.
  • EOS biedt een platform om decentrale apps op te ontwikkelen.
  • IOTA faciliteert het Internet op Things en heeft al vele grote bedrijven (zoals autobouwers) als klant.
  • TRON biedt net als EOS een platform aan voor dapps.

5. Regulatie

Overheden draaien wereldwijd overuren om de snelle opkomst van cryptovaluta en bedrijven in de industrie te reguleren. Zolang het de innovatie niet (erg) hindert, ben ik daar heel erg voorstander van. Het laat niet alleen de kans afnemen dat cryptovaluta worden gebruikt voor criminele activiteiten, maar het geeft grote investeerders meer zekerheid en laat hen daardoor sneller toetreden tot de markt.

Een van de kerntaken van overheden is het beschermen van haar burgers. Na de vele schandalen rondom cryptovaluta in de afgelopen jaren, waar consumenten veel geld verloren, neemt de Nederlandse overheid deze taak dan ook bloedserieus. Het wil zelfs met haar wet- en regelgeving het voortouw nemen op Europees gebied. Direct al in januari komend jaar wordt de AMLD5-wetgeving van kracht. Cryptovalutabeurzen en bewaarders (wallets) krijgen een registratieplicht bij De Nederlandse Bank. Ook krijgen ze een toetsing van bestuurders en aandeelhouders op geschiktheid en moeten ze aantonen dat hun bedrijfsprocessen zijn ingericht om witwassen en terrorismefinanciering tegen te gaan.

Alle Nederlandse bedrijven die ik ken en die aan deze wetgeving moeten voldoen, zijn inmiddels pro-actief met de implementatie bezig met de DNB. De meeste bedrijven voldoen hier al netjes aan.

Volwassenheid

Met de bovengenoemde verwachtingen voor 2020 op cryptovaluta-gebied, ben ik razend benieuwd wat er allemaal gaat gebeuren. Wat gaat er uiteindelijk allemaal ook echt doorgang vinden? En wat voor effect gaat het hebben op de industrie? Volgens veel experts wordt het ‘erop of eronder’ voor Bitcoin. Ik denk dat het vooral een jaar wordt van sterk toenemende volwassenheid en verdere technologische ontwikkeling van de industrie.

admin

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Hoe kan ik als bedrijf de eerste stappen zetten met blockchain technologie? 4 tips om strategisch scherper te snuffelen

Hoe kan ik als bedrijf de eerste stappen zetten met blockchain technologie? 4 tips om strategisch scherper te snuffelen

4 tips om strategisch scherper te snuffelen: De afgelopen tijd heb ik veel bedrijven en overheden mogen bijpraten over de impact en mogelijkheden van blockchain en wordt vaak door mensen gebeld met de vraag; hoe kan ik er mee beginnen? Een korte samenvatting met mijn belangrijkste tips.

Een volle zaal, een prachtig programma qua sprekers en een enthousiast team, waren een geweldige voedingsbodem voor een mooi begin van ons TEDx event een paar jaar geleden.

Doordat we onze gasten gratis naar binnen lieten en partners op dat moment ook nog niet in de rij stonden om te sponsoren, was er creatief gekeken naar hoe wij het event zo veel mogelijk ‘inkind’ konden regelen. Voor het afspelen van de presentaties hadden we dan ook geen ingehuurde professionele techniek, maar een paar enthousiastelingen die tijdens de doorloop ons helemaal hadden overtuigd van hun kennis, om de presentaties van de sprekers vlekkeloos op het scherm te laten krijgen. Het moment van de waarheid, de start van de eerste presentatie, begon Windows zichzelf te updaten. Een proces wat we niet konden stoppen en wat volgens het scherm 17 minuten zou duren. De zaal kon er in beginsel om lachen, de host die na 10 minuten door zijn grapjes heen was niet. Uiteraard stonden de presentaties op deze enkele laptop en konden we dus wachten totdat ome Microsoft klaar was. Het waren lange minuten. 

Zoals ik al tijdens mijn vakken IT Projectmanagement aan de Universiteit leerde, computers en IT-systemen gaan soms volledig hun eigen weg. Nu was dit op ons TEDx event na een dik kwartier en met een goed gemutst publiek, later vooral een grappige anekdote, voor veel organisaties kan IT-falen desastreus zijn. Het zijn niet alleen overheden zoals de Belastingdienst, Defensie en Rechtspraak en bedrijven als LIDL die vele honderden miljoenen euro’s kunnen afschrijven vanwege een mislukte IT-implementatie, het vliegveld van Los Angeles en vluchten van Delta hebben al eens langere tijd stilgelegen vanwege een ‘bug’ en er is zelfs het Duitse basketbalteam Paderborn Baskets gedegradeerd naar een lagere klasse, nadat hun laptop met het scoreboard niet goed functioneerde.

Cartoon: Dilbert

Bij de nieuwere technologieën zien je niet alleen een veel lagere slagingskans op gebied van succesvolle implementaties. Door de hype die eromheen hangt, zie je ook veel bedrijven die, in plaats van te kijken of een bestaand probleem er mee kan worden opgelost, een probleem gaan zoeken (of zelfs creëren) om maar met de technologie aan de slag te kunnen gaan. Een totaal verkeerde volgorde, die soms ook nog eens is gedreven door mogelijke PR.

Zelf ben ik al jarenlang bovengemiddeld enthousiast over blockchain technologie, maar zie door het vele spreken erover en trainen erin, veel ‘ruis’ rondom de hype die het met zich mee brengt binnen organisaties.

Dagelijks komen er nieuwe succesverhalen in het nieuws, van organisaties die middels de technologie succesvol hebben toegepast. Van directe winst in een efficiënter werkende supplychain, zoals die van reisorganisatie TUI en Carrefour en goedkopere geldtransacties in ontwikkelingslanden, tot volledig nieuwe oplossingen zoals de recent geïntroduceerde ‘global digital currency’ van Facebook: Libra. Net als bij startups, staan daar wel 90% van de projecten tegenover, die failliet gaan of mislukken. Misconcepties over de (on-)mogelijkheden van de technologie, maar ook het missen van een concrete businesscase of het simpelweg missen van de benodigde basiskennis ervan, die nodig is voor een succesvolle implementatie. Volgens de bekende ‘hypecycle’ van Gartner zitten we nog midden in de ‘experimenteerfase’, waarin gewoonlijk veel geld wordt verloren aan het snuffelen. Hoe kan je als bedrijf strategisch scherper snuffelen op gebied van blockchain? Mijn 4 tips

  1. Begin met educatie

Door het steeds vaker uit mijn ‘filter bubbel’ te treden, merk ik dat de algemene kennis over blockchain bij veel professionals en organisaties, zeer matig tot nihil is. Het wordt vaak nog steeds hetzelfde gezien als Bitcoin en verder dan een sporadische opmerking over het klimaat, komen de meeste mensen niet. Om überhaupt een discussie op te starten over het mogelijk integreren en gebruiken van de technologie, is educatie ontzettend belangrijk. De basisprincipes leren van de technologie, waar het écht impact kan maken en waar dit het al bewezen heeft gedaan. Maar ook waar de onmogelijkheden zitten en welke uitdagingen momenteel aan wordt gewerkt.

Het is onbegonnen werk om direct alle kanten en toepassingen van blockchain te begrijpen en te doorzien. De technologie wordt momenteel in sneltreinvaart ontwikkeld en er zijn bijna dagelijks nieuwe ontwikkelingen, van verbeteringen in de schaalbaarheid, snelheid en veiligheid tot compleet nieuwe uitvindingen.  Gelukkig zijn er genoeg materialen beschikbaar, om een goede introductie te krijgen.

  • Er zijn een paar hele goede TED talks, die een luchtige introductie geven op een aantal verschillende vlakken, zoals impact op onze economie en manier van samenwerken. Hier staat mijn top 7.
  • Er zijn verschillende goede boeken geschreven. Om de opkomst van de technologie en cryptovaluta beter te beschrijven, kan ik het boek ‘The Age of Cryptocurrency’ van Michael Casey aanraden. Om de technologie zelf in de basis te begrijpen, kan ik het boek ‘Blockchain Basics’ van Daniel Drescher aanraden.
  • Er zijn verschillende goede onlinecursussen beschikbaar, om dieper de materie in te gaan en te kijken naar praktische oplossingen voor in het bedrijf, een scherpe businesscase op te zetten en zelfs een eigen blockchain te ontwikkelen.
  • Er zijn onwijs veel goede instructievideo’s op Youtube, waarin specifieke elementen van de technologie, de impact etc. heel praktisch en duidelijk worden uitgelegd, door bijvoorbeeld een animatie of een vraaggesprek. Mijn favoriete kanalen zijn die van blockchain legendes Andreas Antopolous en Jimmy Song.
Cartoon: Dilbert

2. Heb ik het echt nodig?

Een vaak gehoorde klacht binnen organisaties, is dat een leidinggevende iets over blockchain heeft gehoord en het zo neerlegt bij de medewerkers onder het mom van ‘succes er mee’.  Blockchain is qua technologie begonnen als een decentrale database, wat erg handig kan zijn voor ecosystemen, waar meerdere partijen bij betrokken zijn die elkaar niet (volledig) vertrouwen en/of waar het niet mogelijk is om slechts één partij aan te wijzen als een onafhankelijke autoriteit. Ik spreek vaak nog bedrijven, die na een simpele check van de verschillende flowcharts die OV Software prachtig heeft weergegeven in dit overzicht.

3. Start with why

De kennis bijgespijkerd en op basis van de bovenstaande flowchart nog steeds enthousiast om de volgende stap te gaan zetten met een mogelijke blockchain implementatie? Ik zie helaas nog steeds te veel organisaties die lukraak beginnen met het experimenteren, zonder eerst eens stil te hebben gestaan bij de bekende ‘why’. Eerst een stap terug doen en een aantal cruciale vragen te behandelen, die een mogelijk traject alleen maar gaan versterken en versnellen. Waarom willen we eigenlijk blockchain gebruiken? Welke problemen gaan we er mee oplossen, die we niet met een andere technologie kunnen oplossen? Welke nadelen en obstakels zien we nu al? Kan en mag het juridisch wel, in lijn met bijv. de GDPR? Zijn er internationaal al werkende oplossingen op de markt of bedrijven die eenzelfde implementatie hebben ondergaan? Gaan we zelf iets ontwikkelen, gaan we een werkende toepassing implementeren of gaan we bijv. ons aansluiten bij een consortium. Waar ligt de concrete noodzaak; het efficiënter inrichten van processen, beter samenwerken met ketenpartners of iets anders? Waar gaat de weerstand komen vanuit de organisatie en daarbuiten en waarom?

4.Start small, act fast

Gewapend met een goed plan, een doos enthousiasme en een aantal enthousiaste en kundige ambassadeurs, kijken naar het opstellen van een concreet uitvoeringsplan en de daaruit voorkomende acties. Met grote budgetten, staan bij blockchain consultancy ’s zoals Deloitte en IBM (die overigens veel goede content op hun site over dit onderwerp hebben) de deuren wagenwijd open voor hulp, maar bij de meeste organisaties waar ik de afgelopen tijd op de koffie was, was dat verre van het geval. Het laten ontwikkelen van een maatapplicatie kost ontzettend veel geld, vooral omdat ‘blockchain developer’ momenteel de meest gezochte professional is. Het zelf aanleren van een blockchain codeertaal, zoals Solidity, gaat velen ook een stap te ver, dus wordt er meestal gekeken naar bestaande en beproefde oplossingen. Elke dag komen er weer nieuwe bij, die succesvol worden getest en beschikbaar (al dan niet tegen betaling) worden gesteld aan andere partijen, al dan niet met een zogenaamde ‘white label’ mogelijkheid. Bij verschillende integraties merkte ik dat de aanbiedende partijen vaak baat hebben bij mooie ‘use-cases’ daardoor bereid zijn om goede support bij de haalbaarheidsscan, mogelijke implementatie en het verdere gebruik ervan te bieden.  

Conclusie

Elke dag dat ik mag werken met de technologie, word ik enthousiaster over de waanzinnige mogelijkheden die er steeds weer bijkomen en de impact die het al heeft. We moeten wel nuchter blijven; het is echt niet het wondermiddel voor alle problemen op onze aarde. Er wordt nog volop ontwikkeld, gaat nog genoeg fout hierbij en naast de succesverhalen, komen er ook genoeg tekortkomingen en mankementen aan het licht. Het experimenteren er mee kan dan ook grote risico’s en kosten met zich mee brengen. Amazon oprichter Jeff Bezos verwoorden het echter heel mooi: “Our success at Amazon is a function of how many experiments we do per year, per month, per week, per day.”

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Van koe tot kassa; de noodzaak van blockchain in de voedingsindustrie

Van koe tot kassa; de noodzaak van blockchain in de voedingsindustrie

De noodzaak van blockchain in de voedings industrie: Een heerlijke beker verse jus, melk of koffie; dagelijkse kost voor een groot deel van onze wereldbevolking. Ze zijn inmiddels dusdanig gewoongoed geworden, dat ik ze vaak zonder over na te denken consumeer. Waarom zouden voedselproducten en supermarktketens zich dan de moeite doen, om de hele ‘supply chain’ van koe tot kassa, op de blockchain te zetten en in kaart te brengen voor consumenten? Albert Heijn deed dit als proef met haar sinaasappelsap, Verstegen met haar kruiden en Tony Chocelony met haar chocolade. Buitenlandse supermarkten zoals Carrefour en Walmart hebben inmiddels honderden producten op de blockchain gezet en behalen hier al verschillende positieve resultaten mee. De afgelopen week was ik in China voor de halfjaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum en hier werd onder andere gekeken naar de ‘why’ van voedsel op blockchain.  

In Nederland zijn wij verwend met kwalitatief goede supermarkten met goede producten, of je nu bij de Aldi of Albert Heijn je dagelijkse boodschappen doet, de kwaliteit van de producten is goed. Hoe anders is dit, als je wereldwijd kijkt. Volgens de World Health Organization (WHO) werden het afgelopen jaar 600 miljoen mensen ziek door verkeerd eten en overleden bijna 500.000 mensen hieraan. Naast fout voedsel, hebben we als consument ook steeds meer te maken met ‘fake’ voedsel. In Nederland kunnen we waarschijnlijk de paardenbiefstukken nog herinneren en de onthullingen die nog regelmatig plaatsvinden over Nederlandse supermarkten en voedselproducenten, die niet de beloofde ingrediënten in hun producten stoppen, zoals honingdrop en zoete aardappelpuree. Ook dit is een wereldwijd bekend fenomeen; onderzoek heeft uitgewezen dat 70% van de ‘Italian Extra Virgin’ olijfolie dat helemaal niet is, dat op grote schaal de etiketten van Chiquata bananen worden nagemaakt en dat de kip bij de Subway maar uit 50% kippenvlees bestaat.  Alleen al in China werden er meer dan een half miljoen veiligheidsschendingen ontdekt en worden zelfs namaak eieren op grote schaal gemaakt en verkocht.

Afbeelding uit: ‘onderzoek voedselfraude’ – Consumentenbond

“Zingend lengde de melkboer zijn melk een beetje aan” – Herman van Veen

Het verbaasde mij dan ook niet, dat uit verschillende onderzoeken blijkt dat consumenten voedsel, haar producenten en verkopers niet meer vertrouwd. In Nederland wantrouwt volgens de FNLI meer dan 75% van de consumenten de dagelijkse maaltijd en haar ingrediënten en denkt dat 30% van de etiketten op eten niet klopt, om nog maar te zwijgen over de verschillende keurmerken zoals Fairtrade en Beterleven. Gecombineerd met het feit dat de consument steeds bewuster gaat leven, zorgt voor een steeds grotere druk op voedselproducenten om te zorgen voor meer openheid en transparantie.

Een aantal kerneigenschappen van blockchain, zorgt in de voedingsindustrie momenteel voor verschillende belangrijke doorbraken. Doordat de data op de blockchain niet aan te passen is, wordt frauderen met eten bijzonder moeilijk gemaakt. Door het transparante karakter ervan, kan de consument een mooi inzicht krijgen in het traject wat bijvoorbeeld een kip heeft afgelegd van het kippenhok naar de kassa. Met de toegenomen vraag om beter dierenwelzijn, is mooi in te zien wat voor leven het beest heeft gehad en of de betaalde premium voor een bio variant, ook terecht is. Naast dieren, is het ook interessant om te zien of bijvoorbeeld boeren eerlijk betaald zijn voor het groeien van hun product, aangezien velen van hen vaak in armoede leven. Volgens de Nederlandse organisatie FairFood zijn er 3 keer zoveel kokosnootboeren als cacaoboeren en krijgen de eerstgenoemde vaak geen eerlijke prijs voor haar producten, wat de organisatie met een blockchain project in kaart wil brengen.  Ook CocaCola is hier mee bezig, aangezien het bedrijf recentelijk werd beschuldigd van slavernij in haar productieketen. Net als de vele andere blockchain ontwikkelen, wordt er nog volop geëxperimenteerd met de technologie en gaan er ook nog genoeg experimenten fout, zoals die van Tony Chocelony. De vele, eerdergenoemde successen die inmiddels worden geboekt, zorgen er voor dat vrijwel alle gerespecteerde bedrijven in de sector er proactief mee bezig zijn en we in de komende tijd nog meer bijzondere onthullingen en succesverhalen kunnen verwachten. Hopelijk zijn dat niet alleen de al behaalde efficiencywinsten op gebied van tijd en geld, maar zijn ze ook gericht op een beter ingerichte voedselketen, die zorgt voor een betere verspreiding en lagere verspilling wereldwijd.

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Het belangrijkste punt wat iedereen vergeet in de discussie rondom de Facebook coin

Het belangrijkste punt wat iedereen vergeet in de discussie rondom de Facebook coin

Discussie rondom de Facebook coin: Het zat er aan te komen en op een Apple-waardige manier, kwamen er steeds meer details mondjesmaat naar buiten. De lancering van het project ‘Libra’, ook wel de Facebook ‘coin’ genoemd, was op verschillende onderdelen echter heel anders dan veel mensen hadden gedacht. Niet alleen de juridische structuur, ook de al bevestigde partners en verschillende toepassingen die er al werden gepresenteerd, deden veel mensen verbazen. En schrikken.

IMF-directrice Lagarde voorspelde al dat ‘big tech’ een verstorende werking gaat hebben op de financiële sector en met een speler als Facebook, kan er wel eens een ‘point of no return’ worden bereikt, als het in zeer korte tijd door een groot gedeelte van haar gebruikers zal worden gebruikt. Ter vergelijking; wereldwijd gebruiken 350 miljoen mensen de Dollar. Als 14% van het huidige aantal gebruikers van Facebook de Libra dus gaat gebruiken, dan zijn dit er al meer dan de Dollar. Het wordt dan ook als een mogelijk stevige concurrent gezien van Paypal, WesternUnion en Adyen, maar dus ook wereldmunten als de Euro en Dollar.

Veel media, experts en overheden struikelden over elkaar heen om te vermelden dat dit project toch echt een stap te ver ging. Waar je bij een zeer gedecentraliseerd iets als Bitcoin onmogelijk een verantwoordelijke persoon of instantie op het matje kan roepen, kan dat bij Libra gelukkig wel en is dat inmiddels al door de Europese en Amerikaanse regelgevers gebeurd. Vooral de recente schandalen die het initiërende bedrijf van de munt nog steeds dagelijks achtervolgen, zijn een belangrijke reden waarom veel organisaties en overheden huiveren bij het idee dat het nu ook de toegang zou gaan krijgen over de financiële gegevens van haar gebruikers. Iets wat trouwens perfect in de strategie van Facebook past, om net zoals het Chinese WeChat geen open platform, maar echt een ‘private messaging’ tool te zijn, met betaalfunctionaliteiten daaraan gekoppeld.

Het koste mij moeite om écht positieve reacties te vinden op het project. Veel Westerse media en overheden schoten het project op alle mogelijke manieren af, maar uit (veelal ontwikkelings-) landen waar de munt in beginsel waarschijnlijk ook echt grote impact gaat hebben, staat men al te trappelen om de oplossing te gaan gebruiken. Met onze waanzinnige financiële infrastructuren in het Westen, zoals online bankieren, Ideal en Tikkie, vergeten we nog wel eens dat dit in veel landen verre van de gewoonste zaak van de wereld is.

Een derde van de wereldbevolking heeft anno 2019 nog geen toegangtot bankdiensten, zoals een bank- en/of spaarrekening en verzekering. In vele landen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika heeft slechts 10-25% tot dit soort voorzieningen, omdat de meeste inwoners niet interessant zijn om als klant aan te nemen voor de financiële instellingen. Veel van het geld in deze landen ($500 miljard) komt uit andere landen, wat familieleden via zogenaamde ‘remittance payments’ vanuit het (vaak Westerse) land waar ze werken, terugsturen naar hun familie. De kosten voor dit type transacties zijn, juist voor de mensen die elke stuiver ontzettend goed kunnen gebruiken, zo schrikbarend hoog (8-30%), dat ik begrijp waarom de reacties vanuit de Westerse wereld volledig haaks staan op die vanuit de rest.

Met meer dan $6 triljoen aan grensoverschrijdende transacties per dag, is er echter ook genoeg ruimte voor nieuwe modellen en systemen. Een dergelijke munt kan sterk bijdragen aan de ‘social inclusion’ van landen en daarmee de economische groei en het behalen van de ‘Social Development Goals’, becijferde de Wereldbank en McKinsey. Met een eigen, digitale ‘wallet’, kunnen de mensen die nu geen bankrekening krijgen, eindelijk geld digitaal sparen. Dit hele argument lees je bijna nergens terug, terwijl het zo ontzettend belangrijk is voor de verdere ontwikkeling van veel landen.

Ik ben en blijf niet enthousiast; niet alleen de hele discussie over privacy en data, ook het feit dat je geen rente krijgt op jouw Libra munten (enkel de faciliterende partners, die daar volgens berekeningen echt onwijs veel geld mee verdienen) en het missen van een concrete aanpak om witwassen (AML) en financiering van bijvoorbeeld terrorisme (KYC) te voorkomen. Het duurt nog even voordat het project daadwerkelijk gebruikt kan worden; volgend jaar wordt pas verwacht dat de ontwikkeling klaar is. Ik ben aan de ene kant benieuwd wat er dan nog van het project over is en of de ‘Zuck Buck’ centrale banken nog steeds zo laat sidderen.

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Staat de uitgeefsector een revolutie te wachten met blockchain?

Staat de uitgeefsector een revolutie te wachten met blockchain?

blockchain-revolutie in de uitgeverswereld: Net zoals verschillende andere industrieën, is de uitgeefsector (goed voor $26 miljard omzet in 2018) druk bezig met zichzelf opnieuw uit te vinden, door de waanzinnige impact van de digitale en internet revolutie. De ouderwetse creatie-, distributie en verdienmodellen werken niet meer en blockchain technologie kan op verschillende manieren de sector meehelpen om de volgende ‘quantum leaps’ te nemen.

Verschillende grote bedrijven, zoals de New York Times zijn al druk bezig met de implementatie en de startups schieten uit de grond. Recent mocht ik voor de branchevereniging voor digitale marketing IAB, spreken bij de Telegraaf Media Groep over de impact van blockchain, waar ik de volgende zaken aanhaalde.

Een eerlijke vergoeding voor de maker

Er zijn schrijvers van boeken, die miljoenen euro’s verdienen aan hun werk, zoals de schrijver van Harry Potter ($55 miljoen). Ze zijn echter in de minderheid; een verkocht boek levert de schrijver tussen de 50 cent en 2 euro op en gemiddeld worden er nog maar 3000 exemplaren van een boek verkocht.

Bekende DJ’s als Armin van Buuren daar gelaten, waar je vroeger als artiest binnenliep met de verkoop van albums, betaald Spotify een artiest tussen de $0.006 to $0.0084 per stream. Wil je een modaal inkomen verdienen, dan moet jouw nummer 6 miljoen keer beluisterd worden op jaarbasis.
Hoewel platformen als Amazon KDP (zelf publiceren boeken) en Spotify, de sector een boost hebben gegeven qua opbrengst, blijft het grootste gedeelte van de opbrengst achter bij de vele tussenpersonen in de keten hangen en komt maar een klein gedeelte terecht bij de oorspronkelijke maker.

Er zijn verschillende blockchain startups, die dit willen aanpakken en makers van content enerzijds een eerlijkere beloning willen geven voor hun werk, anderzijds het makkelijker maken om de gebruiker van content directer in contact te brengen met de maker. Mooie voorbeelden zijn Publica, die boekschrijvers in staat stelt om een boek te ‘crowdfunden’. De consument krijgt in ruil voor de investering tokens, waarmee het een kopie van het boek kan krijgen. Het Chinese Weifund doet dit voor alle soorten media en faciliteerde al succesvol de campagne voor de film Braids. De tegenhanger van het populaire blogmedium Medium, Steem, doet dit voor blogschrijvers.

Academici zijn een van de weinige makers van content, die dit eigenlijk niet voor een financiële beloning doen. Raar, want er wordt ontzettend veel tijd en moeite in hun werk gestopt. Het systeem is dan ook raar; als je niet in een bekende database als JSTOR of Wiley staat, hoor je er niet bij en kan je een goede carrière vergeten, terwijl deze platformen geen enkele euro (van de honderden miljoenen die ze verdienen) uitkeren aan de maker. Oud CERN en NASA-medewerkers hebben hiervoor de startup Orvium opgezet, waarmee enerzijds het peer-review proces overzichtelijk op de blockchain wordt gezet en anderzijds academici worden betaald voor hun werk. De startup Pluto focust zich enkel op de vergoeding.

Gaat blockchain alle tussenschakels verwijderen? Nee, er zullen zeker nog partijen als marketingpartijen tussen zitten, maar de makers krijgen een eerlijkere vergoeding.

Wie is de maker van de content eigenlijk?

Er is zo waanzinnig veel gratis content beschikbaar en elke minuut komt er zo ontzettend veel content bij, dat het vrijwel onmogelijk is om te zien voor welke content aan wie eigenlijk betaald zou moeten worden. De veel bediscussieerde nieuwe Europese ‘artikel 13’ wet is een eerste stap in de richting naar een beter licensering (en dus betaling) van content en het voorkomen van misbruik er van, technologisch zitten er nog vele haken en ogen aan. Blockchain kan het geheel een stuk transparanter, eerlijker, duurzamer en efficiënter maken.

De organisatie Editions at Play heeft als voorbeeld voor dit proces, het boek ‘A Universe Explodes’ op de blockchain gezet, om te laten zien hoe dit werkt. Daarnaast zijn er verschillende startups, die al werkende oplossingen aanbieden. Mediachain bied een oplossing aan, die de metadata van muziek veilig opslaat en aanbied en werd recentelijk gekocht door Spotify. De muziekstreaming dienst kwam onder vuur te liggen door niet betaalde royalties, wat volgens onderzoek komt omdat 25% van de gestreamde muziek niet gelicenseerd is. De Grammy-winnende artiest Imogen Heap heeft eenzelfde oplossing op de markt gezet; Mycelia.


Journalisten kunnen door middel van Civil direct betaald worden door lezers van hun content en zijn niet meer afhankelijk van grote mediakanalen. Ook voor amateur schrijvers zijn er verschillende oplossingen beschikbaar, zoals het populaire PO.ET, wat een decentrale database aanbied om content in op te slaan als auteur, maar ook inzichtelijk te brengen wie jouw content (al is het maar een zin) gebruikt. Het bied een WordPress plug-in aan, waar je een gepubliceerde blog direct mee in de database van de startup kan zetten. Het Nederlandse bedrijf Fintage House bied eenzelfde oplossing aan voor films en series, Artlery doet dit voor kunstwerken.

Het einde van ‘fake news’?

Dagelijks zie ik het voorbij komen; ‘fake news’. Op alle mogelijke kanalen en in de meest ingenieuze vormen, die het heel echt doen lijken. MIT kwam in hun onderzoek tot de ontdekking dat ‘fake news’ 70% sneller wordt gedeeld op Twitter, dan echte artikelen.

Vooral door het gebruik van ‘wisdom of the crowd’, kan blockchain op een interessante manier worden ingezet, om dit tegen te gaan. Er zijn dan ook verschillende startups die tokens geven, in ruil voor het maken van echte content, die gevalideerd wordt door gebruikers. De startup Trive en Dirt hebben bijvoorbeeld een systeem gebouwd wat fact-checkers beloond, Publiq werkt met de echtheidsscore van lezers, net als Civil. Niet alleen startups zijn druk bezig met oplossingen voor dit alsmaar groeiende probleem, de Europese Commissie heeft het inmiddels ook als een van haar speerpunten gemaakt.

Ad fraude tegengaan

Fraude met digitale advertenties (ook wel clickfraud genoemd) kost bedrijven wereldwijd bijna $7 miljard per jaar. Dit groeit momenteel met 50% per jaar, van elke bestede $3 aan advertenties is $1 frauduleus en de World Federation of Advertisers (WFA) verwacht dat de totale kosten in 2025 groeien tot $50 billion. Op de meest vernuftige manieren, worden bots (inmiddels goed voor 48% van het websitebezoek) ingezet om het aantal clicks en views kunstmatig omhoog te krijgen. Dit gaat zelfs zo ver, dat bijvoorbeeld online configuratoren van auto’s als BMW (waar euro’s per configuratie voor wordt betaald), nep worden ingevuld.

Een ontzettend groot problem voor adverteerders en uitgevers, waar op verschillende manieren met behulp van blockchain aan wordt gewerkt. Verschillende bedrijven zijn hier vooral bezxig met het bouwen van platformen, die de authenticiteit van de impressies verifieren, maar ook relaties in kaart brengen tussen adverteerders, uitgevers en consumenten. IBM is momenteel samen met Salon bezig met hun project AdLedger; een pilot om een gedeelde ‘ledger’ aan te bieden voor het transparent en inzichtelijk maken van clicks voor zowel adverteerders als uitgevers. Ook AminoPay bied een dergelijke oplossing, die daarnaast helpt met het optimaler inzetten van advertenties. AdEx gaat nog een stap verder en biedt ‘advertentie veilingen’ aan op de blockchain.

Samen makkelijker content maken

Het inzetten van blockchain kan niet alleen op commercieel vlak interessant zijn, ook op gebied van samenwerken bij het maken van content, kan een grote efficiency slag worden gemaakt.

Voor het maken van een goed product, zijn vaak verschillende experts nodig om de content te maken, bewerken, designen en op de markt te zetten. Nu zijn dergelijke processen vanwege de kosten eigenlijk enkel mogelijk voor grote bedrijven, door het decentrale karakter van de blockchain technologie is dit ook mogelijk voor kleinere partijen.
Een van de eigenschappen van blockchain is dat de opgeslagen data, niet kan worden aangepast, wat fraude voorkomt en de geschiedenis van een document op bijvoorbeeld gebied van wijzigingen (wat door wie), volledig transparent maakt. 

Zoals ik al in een eerdere blog schreef; de blockchain technologie is nog redelijk nieuw en bevind zich op vele vlakken nu voornamelijk nog in de experimenter fase. Hoewel vele startups al werkende producten succesvol hebben ingezet, is de impact momenteel nog klein. De mogelijkheden zijn echter eindeloos en ik geloof er dan oo echt in, dat de uitgeefsector in de komende 5 jaren geweldig kan profiteren van deze nieuwe technologie.

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Moeten we blij zijn met Facebooks eigen munteenheid?

Moeten we blij zijn met Facebooks eigen munteenheid?

blij met de valuta van Facebook: Met de 350 Tikkies en 1100 Ideal betalingen die er in ons land per minuut plaatsvinden, horen we bij een van de meest cash loze samenlevingen wereldwijd. Hoe anders is dit in landen als Congo, waar ambtenaren nog met stapels biljetten worden betaald vanuit een jeep in de jungle en verschillende Zuid-Amerikaanse landen waar mensen geen bankrekening hebben, maar varkens in de achtertuin houden die als spaarpot dienen.

Wereldwijd zijn er volgens de Wereldbank bijna 2 miljard mensen zonder bankrekening en in de Zuidoost Aziatische landen is dit bijvoorbeeld slechts 25% van de bevolking, sommige Afrikaanse landen zelfs onder de 10%. Hoewel in veel landen cash nog steeds ‘king’ is, zie je in veel ontwikkelingslanden ook briljante betaalinitiatieven floreren, zoals M-Pesa, waarmee geldtransacties tussen mobiele telefoons verstuurd kunnen worden. In Kenya wordt 50% van het BNP inmiddels via M-Pesa verstuurd en heeft 95% van de bevolking er toegang toe.

In 1976 schreef Friedrich Hayek al in zijn boek de ‘Denationalizatie van Geld’ over het opzetten van concurrerende munteenheden die de strijd aan zouden gaan met het monopolie van centrale banken. Het lijkt wel alsof Facebook CEO Marc Zuckerberg dit boek heeft gelezen tijdens de slapeloze nachten die hij zeker heeft gehad in de afgelopen maanden, die voor zijn bedrijf zeer deprimerend zijn geweest. De schandalen stapelen zich nog steeds op en de een na de andere overheid haalt het bedrijf juridisch door de grill. Alleen al in Nederland verlieten het afgelopen jaar 600.000 gebruikers het platform en de achtergebleven gebruikers zijn het platform minder intensief gaan gebruiken, met alle gevolgen voor de financiële resultaten. Om maar niet te beginnen over alle adverteerders die zijn weggelopen.

Nieuwe projecten zouden het bedrijf dan ook niet alleen weer een positiever imago kunnen geven, maar ook nieuwe inkomstenbronnen aanboren. Het bedrijf weet bijna alles van ons persoonlijke leven en kan met die data uiteraard hele doeltreffende, interessante diensten runnen. Naast de bekendmaking dat het bedrijf zich gaat richten op de datingmarkt (goed voor 10 miljard), is project ‘Libra’ inmiddels in een sneltreinvaart gekomen, waarmee het een eigen digitale munteenheid wil gaan uitgeven. De ‘GlobalCoin’, zal een zogenaamde ‘stablecoin’ (welke ik in een eerdere blog uitlegde) worden, gelinkt aan verschillende valuta, zoals de Dollar en Euro. Het is de tweede poging die het bedrijf op dit vlak onderneemt, nadat het Facebook Credits aan een stille dood had laten sterven.

Zuckerberg omschreef het doel van zijn nieuwe digitale coin als volgt:

“it should be as easy to send money to someone as it is to send a photo”.

Het project is officieel geregistreerd in Zwitserland, het bedrijf praat inmiddels met de Amerikaanse en Britse overheid over de regelgeving eromheen en het plan is om in 2020 de munt in 18 landen beschikbaar te maken. De businesscase is uiteraard erg interessant. Aangezien een derde van onze wereldbevolking minimaal eens per maand inlogt op Facebook en in een land als India 80% van de MKB-ers Whatsapp gebuikt om goederen te verkopen. Door de PSD-2 wetgeving is het daarnaast veel gemakkelijker geworden om betaalgegevens te verkrijgen van consumenten en de 8.5 miljoen websites en webwinkels die nu een Facebook login koppeling gebruiken, zouden straks gemakkelijk ook met één click, betalingen kunnen accepteren. Gebruikers zouden daarnaast in de ‘GlobalCoin’ betaald kunnen krijgen, voor het zien van advertenties op het platform, net als dat de Brave browser dit al faciliteert voor websites in het algemeen. Ook al ontkent het bedrijf dat het zo is, het geheel wordt geïnspireerd door vergelijkbare oplossingen van het Aziatische AliPay en WechatPay, die inmiddels machtiger en groter zijn dan de Chinese banken en creditcards.

Maar als we inzoomen op de ontwikkelingslanden, dan zie je waar het GlobalCoin project écht impact kan maken. Verschillende academische onderzoeken hebben inmiddels uitgewezen dat financiële inclusiviteit (het hebben van o.a. een eigen digitale spaarrekening), de economische groei van een land kan versterken significant kan bijdragen aan het behalen van de verschillende Social Development Goals van de Verenigde Naties. McKinsey becijferde zelfs dat dit $3.7 triljoen kan bijdragen aan het BNP van ontwikkelingslanden in de komende 10 jaar. Daarnaast

werd in het afgelopen jaar er in ontwikkelingslanden meer dan een half triljoen dollar aan zogenaamde ‘remittance payments’ (betalingen tussen bijvoorbeeld arbeiders in het buitenland naar het familie in het thuisland) gedaan, waar de transactiekosten van -de veelal Westerse banken-, makkelijk 8-12% tot zelfs 30% bedragen. Moet je voorstellen wat het significant verlagen van deze transactiekosten (Facebook denkt aan maximaal 1% fee) doet met het besteedbaar inkomen van de ontvangers in ontwikkelingslanden.

Direct wereldwijd uitrollen, die GlobalCoin van Facebook! Zouden veel mensen op basis van bovenstaande zeggen. We vergeten echter dan wel de oorzaak van alle schandalen die het bedrijf heeft gekend en nog steeds om zich heen heeft hangen. Het staat bekend als een van de grootste ‘dataslurpers’ en de soms onverantwoorde manier hoe het hier mee om gaat. De foto’s van dat gezellige teamuitje zijn niet zo spannend, maar onderzoek van de Nederlandse Bank laat zien dat wij als Nederlanders onze financiële gegevens wél als zeer privacy gevoelig zien. Wil je deze gegevens dan ook in de handen leggen van een bedrijf, wat erom bekend staat op alle mogelijke manieren jouw data te vercommercialiseren en vaak lak te hebben aan het veilig handelen er mee?

Cryptovaluta fanaten zijn zeer positief over het project, omdat het wel eens de massa adoptie van cryptovaluta zou kunnen gaan kickstarten. Al zou slechts 2 procent van de 1,5 miljard mensen die Facebook dagelijks gebruikt, ook de Global Coin gaan gebruiken, dan zou dit het aantal wereldwijde gebruikers van cryptovaluta ineens verdubbelen. Het project gaat nog een aantal hobbels tegemoet; van wet- en regelgevingen tot demografische problemen (snelle veroudering van de gebruikers).

Voor mij is het alleen maar weer een grote nieuwe stap, in het kwijtraken van onze privacy. Het businessmodel van Facebook heeft, met alle schandalen ten spijt, nog steeds grote conflicten met haar eigen interesses en die van haar gebruikers. Conflicten die ik met de nieuwe diensten helaas alleen maar groter zie worden.

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Is blockchain hét wondermiddel wat de zorg laat overleven?

Is blockchain hét wondermiddel wat de zorg laat overleven?

eel ogen zijn nog gericht op de financiële sector, maar de impact van blockchain technologie op verschillende andere sectoren is minstens zo interessant. In de zorg liggen verschillende grote uitdagingen, die met de technologie momenteel succesvol worden aangepakt. Volgens een onderzoek van IBM zegt 15% van de executives in de zorg dat zij dit jaar de technologie gaan implementeren, tegen meer dan 50% volgend jaar. Minister de Jonge gaf als antwoord op recent gestelde Kamervragen van D66 aan, “Blockchain heeft de potentie om samenwerking, gegevensuitwisseling en wederzijds vertrouwen anders te organiseren. Dit kan onder andere leiden tot een vermindering van de administratieve lasten.”Onderzoek van Deloitte onder zorg executives bevestigt dit; 70% van deze executives geeft aan dat de significante verbetering in samenwerking tussen de verschillende partijen in en buiten de sector de hoofdreden is om implementatie te overwegen.

Veel organisaties in de zorg zijn al bezig met het implementeren van de technologie en tijdens verschillende keynotes en trainingen die ik de afgelopen tijd mocht geven over blockchain, kwam bij de deelnemende professionals uit de zorg dan ook de concrete vraag; op welk gebied kunnen wij aan de slag?

Mijn top 4 focusgebieden:

1)   Het gedecentraliseerde patiëntendossier

Een van de grootste heikel punten in de zorg, is de toegang tot en uitwisseling van informatie over de patiënt. Op vele vlakken zorgt dit voor veel inefficiëntie, fouten en helaas ook veel nare gevolgen. Volgens onderzoek van Frost, bevat bijna 40% van de patiënten data fouten. Miscommunicatie tussen medische professionals kost de industrie volgens onderzoek $11 miljard per jaar. Dat komt enerzijds door de grote inefficiëntie, maar volgens de Heerlense startup Labchain ook omdat bijvoorbeeld in Nederland patiëntgegevens nog per post worden uitgewisseld tussen zorginstellingen, om vervolgens weer handmatig te worden ingevoerd, wat de kans op foutieve invoer helaas vergroot. Om over de gemaakte fouten gevolgen op basis van foutieve data en bijbehorende maar niet te spreken.

Ook het veilige opslaan van de patiëntengegevens gaat helaas nog vaak fout. Tussen 2009 en 2017 zijn er volgens IBM 2181 datalekken geweest binnen de zorgsector, waarbij 176 miljoen patiënten dossiers zijn gestolen. Voor hackers interessante data, omdat een patiëntendossier meer opbrengt dan creditcard gegevens.

Hoe mooi zou het zijn, dat je zelf altijd toegang hebt tot jouw dossier, waar je ook ter wereld bent? Dat je de status van een medische behandeling kan volgen en zelf data kan delen met partijen die je vertrouwt? De GDPR-wetgeving, die voorschrijft dat consumenten zelf toegang moeten hebben tot hun data, is een mooie eerste stap. Helaas is dat voor vrijwel alle zorg organisaties momenteel technisch nog onmogelijk, terwijl blockchain hier een geweldige rol in zou kunnen spelen. Bijvoorbeeld met het Persoons Gebonden Budget (PGB), waarin verschillende organisaties samenwerken om een consument van de juiste zorg te voorzien, waarin ik in een eerdere blog over schreef. Maar ook het delen van vitale data met onderzoekers, die deze geanonimiseerd kunnen gebruiken voor hun onderzoek naar bijvoorbeeld ziekten en medicijnen. Intel heeft voor dat laatste recent al een kant-en-klare oplossing gelanceerd.

Er zijn vele tientallen bedrijven al bezig met het bouwen of zelfs al succesvol implementeren van oplossingen voor bovengenoemde uitdagingen. Het Radboudumc bouwde samen met SNS Bank en Deloitte ‘Prescrypt’, waarmee gemakkelijk herhaalrecepten kunnen worden geregeld. De patiënt kan hierin zelf bepalen met wie hij zijn informatie deelt (arts, apotheker etc), voor het uitvoeren van een recept aanvraag. Philips werkt in haar Blockchain Lab aan oplossingen voor het delen van data tussen de verschillende zorgaanbieders en het verbinden van onderzoekers en patiënten die zichzelf meten.

Er zijn veel bedrijven die zich richten op het verbeteren van de veiligheid van patiëntendatabase. Het bekende MIT Media Lab heeft MedRec hiervoor opgezet en internetgigant Google heeft met haar AI afdeling Deepmind het al mogelijk gemaakt voor ziekenhuizen in Engeland om patiëntendossiers op de blockchain te zetten. Guardtime heeft eenzelfde oplossing al succesvol geïmplementeerd voor de overheden van Estland en de Verenigde Arabische Emiraten en ook BurstIQFactorMedicalchainSimplyVitalHealthPatientoryNebula en Medicalchain bieden al werkende oplossingen hiervoor aan.

Er zijn ook verschillende gave bedrijen, die de blockchain technologie op nog radicalere wijze inzetten. Zo zet Coralhealth de technologie in om gepersonaliseerde medicijnen mogelijk te maken en voerde recentelijk een succesvolle test hiermee uit. EncrypGen heeft een platform gelanceerd, waarmee mensen hun DNO kunnen verkopen in ruil voor cryptovaluta. Lancor heeft een tool ontwikkeld om de betrouwbaarheid van kankerscreenings van 60% (door mensen) naar 90% de brengen, door een combinatie van AI en blockchain.

2)   Weg met de dodelijke neppe medicijnen

In Nederland zijn we gewend om medicijnen bij een apotheek te halen en mag je ervan uit gaan dat deze ook ‘echt’ zijn; direct afkomstig van de farmaceut. Wereldwijd zijn 10% van de verkochte medicijnen echter nep, wat volgens de World Health Organization zorgt voor honderdduizenden doden op jaarbasis! Deze markt voor nepmedicijnen is inmiddels groter dan die van illegale drugs en kost farmaceuten op jaarbasis naar schatting $200 miljard.

Verschillende industrieën zetten de blockchain technologie al succesvol in, om hun supplychain inzichtelijk te maken voor consumenten; van sinaasappelsap tot diamanten. De Amerikaanse wetgeving verplicht fabrikanten en leveranciers van medicijnen al om medicijnen te volgen van productie tot verkoop, om nepmedicijnen tegen te gaan en ook in Nederland moeten in 2020 ziekenhuizen en apothekers hieraan geloven. Het makkelijk ‘track & tracen’ is echter technisch gezien een moeilijke opgave en ook hierin is blockchain volgens farmaceuten de grote ‘game changer’. Chronicled won recentelijk de ‘Newsweek blockchain impact award’ met hun ‘MediLedger’ oplossing, waarmee farmaceut Pfizer en Genetech inmiddels hun supplychain al op gedecentraliseerd op de blockchain hebben gezet. Ook de Franse startup Blockpharma biedt al een kant en klare oplossing hiervoor aan.

3)   Fraude & fouten voorkomen

Tussen de 5-10% van de kosten in de zorg, is volgens onderzoek frauduleus van aard. Als je kijkt op wereldniveau, een ontzettend groot bedrag. Naast fraude, worden er volgens Deloitte helaas ook nog steeds te veel fouten gemaakt in de administratie en zorgt de toename er van, naast de vele tussenpersonen die hieraan bijdragen, voor onnodig veel kosten. Veel geld, wat uiteraard aan de échte zorg besteed had kunnen en moeten worden.

Een van de meest geroemde voordelen van blockchain, is het weghalen van de ‘middleman’. Door het decentraal op de blockchain zetten van data, kunnen veel administratieve processen worden geautomatiseerd en daarmee veel efficiënter werken en fraude voorkomen. Estland heeft hier al een grote stap in gezet, door 95% van alle zorgdata te laten valideren en bewerkingen er van transparant te maken. In ons eigen land heeft verzekeraar VGZ een succesvolle pilot uitgevoerd met een app, waarmee het haar hele kraamzorg op de blockchain heeft gezet. Aan de ene kant kunnen ouderen op de app zien hoeveel uur zorg gehad hebben en nog recht op hebben, aan de andere kant kunnen zij aangeven hoeveel uur een kraamverzorgster daadwerkelijk heeft gewerkt. De zorgverzekeraar kan met deze gegevens de kraamverzorger direct uitbetalen en fraude met urendeclaraties voorkomen. 

4)   Gepersonaliseerde zorg

Een van de grootste trends op gebied van de zorg, is de gepersonaliseerde zorg. Geen standaardoplossingen meer voor de massa, maar een op maat gemaakte pil of behandeling, gebaseerd op bijvoorbeeld big data van een patiënt. Dit is niet alleen fijner voor de patiënt, die daardoor betere zorg krijgt, maar ook voor de sector zelf. Die becijferde bijvoorbeeld dat elk jaar $300 miljard wordt besteed aan ineffectieve medicijnen. Blockchain zorgt voor een veilige overdracht van data tussen verschillende partijen, die dit bijvoorbeeld kunnen inzetten voor het eerdergenoemde onderzoek, maar ook gepersonaliseerde medicijnen. Een mooi voorbeeld is het bedrijf Robomed, wat blockchain, ‘Artificial Intelligence’ en ‘Internet of Things’ combineert en door middel van chatbots en wearables, een unieke stroom informatie vergaart, analyseert en door vertaald naar praktische adviezen voor de patiënt.

Blockchain is ook voor de zorg niet direct hét wondermiddel, wat de hele sector zal gaan helpen met haar grootste uitdagingen. Volgens Frost & Sullivan kan het de sector wel vele miljarden dollars, fouten en mensenlevens laten besparen, door de technologie succesvol toe laten passen. Het moet dan als eerste echt gaan werken aan het stoppen met de silovorming van data, die nu vrijwel nog niet wordt gedeeld en volgens vele experts nu ook al zorgt voor grote problemen. Net als vele andere sectoren, is nu wel de tijd aangebroken om volop te gaan experimenteren met en investeren in de technologie, om ervoor te zorgen dat de zorg ook in de komende jaren nog betaalbaar en effectief is.

admin

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

We zijn nog maar net begonnen!

We zijn nog maar net begonnen!

We zijn nog maar net begonnen: Wat was het een mooi moment. Toen ik 6 jaar was in 1993, kreeg mijn vader zijn eerste computer van het werk. Een apparaat wat het halve bureau in beslag nam, maar al snel mijn hart had gewonnen vanwege het 3D racespel ‘Stunts’. Vier jaar laten maakte ik kennis met het Wereldwijde Web bij een vriendin, die de website van Veronica open had staan en op mijn 14e begon ik de eerste pagina’s bij te beheren bij een van de eerste websites van Nederland; Startpagina.nl. Ik kan het mij bijna niet meer voorstellen hoeveel moeite ik moest doen om destijds op met het internet te verbinden en erop te surfen. De geluiden van klikkende floppy’s en krakende 56k inbelmodems staan nog goed op mijn geheugen gegrift.

“I think there is a world market for maybe five computers.”
– Thomas Watson, president of IBM, 1943

Hoe anders is het vandaag de dag, waar we met onze telefoons constant verbonden zijn met het internet en waar ik mensen al hoor zuchten en steunen, als ze toevallig even 3G in plaats van 4G bereik hebben. Hoewel de ontwikkelingen op technologisch gebied momenteel ontzettend snel gaan, heeft de aanloop naar de ontwikkeling van het internet redelijk lang geduurd. De voorloper, ARPAnet, werd ontwikkeld in de jaren ’60 door het Amerikaanse leger als middel om computers van een aantal onderzoekers te laten communiceren met elkaar en bestanden uit te wisselen. De ontwikkeling van de technologie heeft nog lang geduurd; pas in 1991 kwam de eerste website online en in 1994 de eerste webwinkel. Hoewel Amsterdam in 1982 als eerste Europese knooppunt werd aangesloten, konden Nederlandse gebruikers pas vanaf 1991 publiek op het internet surfen.

Wat begon als puur een uitwisseling van informatie tussen een handvol onderzoeksinstituten, is inmiddels uitgegroeid tot een integraal onderdeel van ons leven.

Wie had destijds kunnen inzien dat wij zo afhankelijk werden van het internet? Van communiceren, bankieren en muziek luisteren, tot winkelen. Het is erg grappig om alle sceptici vroeger te horen spreken over zaken als encyclopedieën, CD’s en routekaarten, die het internet nooit zou kunnen vervangen . WikiPedia, Spotify en Google Maps hebben het tegendeel bewezen, om over de vele andere dagelijkse gebruiksvoorwerpen maar niet te beginnen.

By 2005 or so, it will become clear that the Internet’s impact on the economy has been no greater than the fax machine’s.” – Paul Krugman

De huidige opkomst van de blockchain technologie, wordt vaak vergeleken met die van het internet. Niet alleen de lange duur ervan, maar ook de eerste angstige en afwijzende houding van consumenten, bedrijven en overheden, de geknapte ‘bubbel’ en voorspellingen over de waanzinnige impact op onze maatschappij op de lange termijn. Volgens de Gartner Hypecyle, zitten we met de blockchain technologie momenteel in de ‘trough of disillusionment’; experimenten mislukken en bedrijven zien investeringen in rook op gaan. Ontwikkelaars binnen de branche vallen bij bosjes om en de pers schrijft gretig in chocoladeletters over de negatieve ervaringen. Waarom zouden we zoveel moeite doen voor een Bitcoin betaling binnen een webwinkel, als het ook makkelijk en veilig met IDeal kan? Waarom zouden we zoveel tijd steken in het sturen van een fooi via het Lightning netwerk, als dit ook snel via een Tikkie kan? Het overtuigen van de massa voor adoptie, is duidelijk nog niet gelukt.

Bubbels zijn mijns inziens goed, om het kaf van het koren te scheiden, de hype van iets af te halen en te focussen op échte problemen die een technologie te lijf kan gaan. Vorig jaar zat ik op het hoogtepunt van de cryptocurrency hype in New York op een groot congres, waar een startup kwam vertellen hoe zij met hun eigen cryptovaluta, huisvrouwen gingen belonen voor het maken van content. Deze klinkklare onzinstartup, was voor mij de bevestiging dat we in een bubbel zaten en dat deze echt snel moest knappen, om negatieve pers de wind uit de zeilen te nemen en serieuze investeerders geïnteresseerd te krijgen. Het internet had eenzelfde bubbel ontwikkeling, waar tussen 1995 – 2000 ook vele onnozele internet bedrijven met miljoeneninvesteringen in werden opgezet, resulterende in de grote ‘dot-com crash’ van 2000. De Amerikaanse Nasdaq daalde 83%, aandelen van bedrijven als Apple en Amazon zelfs 90% en de hele  internet industrie werd weggezet als een grote ‘Ponzi-sceme’.

Wat daarna gebeurde op verschillende vlakken, heeft wel de basis gelegd voor het internet zoals wij het nu kennen. De technologie ging zich snel ontwikkelen, problemen met schaalbaarheid, snelheid en veiligheid werden in rap tempo aangepakt en het ‘mainstream’ gebruik volgde al snel en groeide voor lange tijd exponentieel.

De blockchain technologie gaat momenteel eenzelfde fase door, waar hard wordt gewerkt aan een aantal dilemma’s die het gebruik van eerste versies naar boven heeft gebracht; veiligheid, snelheid en schaalbaarheid. Daarnaast ook zaken als regelgeving en standaardisering. Waar overheden volgens verschillende grondleggers van het internet te laat zijn met bepaalde wet- en regelgevingen rondom internet, gaat men nu al zeer proactief te werk rondom de blockchain technologie. Consortia, zoals R3 (financiële instellingen), B3i (Verzekeraars) en Hyperledger (onder leiding van de Linux foundation) werken aan de broodnodige standaarden en zaken als certificaten en educatie voor de industrie. Er zijn honderden gave applicaties, maar veel gemaakt in eigen scripttaal, werkend met een van de maar liefst 55 beschikbare consensus protocollen, wat het samenwerken met elkaar complex maakt.

Waar ARPAnet de onderliggende technologie (TCP/IP) bekend maakte, doet Bitcoin dit nu met de onderliggende blockchain technologie. ARPAnet was in het begin puur voor communicatie bedoeld, Bitcoin puur voor transacties. ARPAnet zorgde voor vrijheid van informatie, Bitcoin voor vrijheid van waarde en transacties. Beide ook nog eens grensoverschrijdend. Bij beide opkomsten van technologieën, zag je de bestaande en bedreigde industrieën in het begin heel erg tegenstribbelen en probeerden overheden de opkomst af te remmen met wet- en regelgeving. Zoals bij elke technologie werd het gebruik van criminelen in het begin aangemerkt als de reden waarom het verboden zou moeten worden en beide waren in het begin puur een technologie, geen volledige industrie.

Zoals ik al in een vorige blog schreef, is het wachten nu op de grote ‘Killer App’, die blockchain bekend, vertrouwd en bruikbaar gaat maken voor het grote publiek. Net zoals Netscape dat deed met haar browser voor het internet. De ontwikkeling van de technologie onder het internet; TCP/IP duurde maar liefst 30 jaar, voordat het wereldwijd bekend, geliefd en gebruikt werd. Het zorgde in de jaren erna wel ervoor dat onze samenleving volledig getransformeerd werd, miljarden mensen online kwamen en dat er nog dagelijks nieuwe zaken worden gebouwd, die eerder niet konden bestaan. Waar zou Instagram zijn zonder de iPhone? Bol.com zonder het internet? . Technologie die weer verder is ontwikkeld op voorgaande technologie. Vaak als ik over blockchain spreek, dan moet ik het antwoord ook schuldig blijven over ‘waar we heen gaan’ met de technologie. Het is onmogelijk te voorspellen, omdat we mijns inziens niet weten wat voor ontwikkelingen we kunnen verwachten, na de ontwikkelingen die er momenteel plaatsvinden. Dat we in de komende jaren al snel producten en diensten gaan zien, die versimpeld en versnelt gaan worden, door de blockchain technologie, staat vast. Niet alleen in de financiële sector, maar wereldwijd in vele sectoren. Zo lang bedrijven zich focussen op het oplossen van problemen, mogelijk met blockchain, in plaats van problemen te zoeken die ze met blockchain kunnen oplossen, zal het draagvlak breder worden en de investeringen effectiever. Net zoals dat ik met zeer grote interesse alle ontwikkelingen volgde op gebied van de ontwikkeling van computers en internet, ga ik dit de komende jaren ook doen op gebied van blockchain. we zijn tenslotte nog maar net begonnen!

Jan Scheele is CEO van International Blockchain Solutions en CEO van Blockformer Global. Hij is sinds 2015 actief in de blockchain industrie en schrijft, traint en spreekt regelmatig over blockchain en cryptovaluta in binnen- en buitenland. Daarnaast is hij momenteel bezig met het schrijven van een boek over de wereldwijde impact van de technologie.

Worden we net zo afhankelijk van blockchain als van het internet?

Worden we net zo afhankelijk van blockchain als van het internet?

De huidige opkomst van de blockchaintechnologie wordt vaak vergeleken met de opkomst van het internet. Er zijn dan ook duidelijke overeenkomsten. Betekent dit dat we over een paar jaar afhankelijk zijn van blockchain? Gaat blockchain net zo’n waanzinnige impact hebben op onze maatschappij, en gaat dat net zo snel?

Wat was het een mooi moment. Toen ik 6 jaar was in 1993, kreeg mijn vader zijn eerste computer van het werk. Een apparaat dat het halve bureau in beslag nam, maar al snel mijn hart had gewonnen vanwege het 3D racespel ‘Stunts’. Vier jaar later maakte ik kennis met het wereldwijde web bij een vriendin, die de website van Veronica open had staan. Op mijn 14e begon ik de eerste pagina’s te beheren bij een van de eerste websites van Nederland: Startpagina.nl. Ik kan me bijna niet meer voorstellen hoeveel moeite ik destijds moest doen om met het internet te verbinden en erop te surfen. De geluiden van klikkende floppy’s en krakende 56k-inbelmodems staan nog goed in mijn geheugen gegrift.

I think there is a world market for maybe five computers. – Thomas Watson, president of IBM, 1943

Hoe anders is het vandaag de dag, nu we met onze telefoons constant verbonden zijn met het internet? Ik hoor mensen al zuchten en steunen als ze toevallig even 3G in plaats van 4G hebben. Hoewel de ontwikkelingen op technologisch gebied momenteel ontzettend snel gaan, heeft de aanloop naar de ontwikkeling van het internet redelijk lang geduurd. De voorloper, ARPAnet, werd ontwikkeld in de jaren 60 door het Amerikaanse leger. Het was een middel om computers van een aantal onderzoekers met elkaar te laten communiceren en bestanden uit te wisselen. De ontwikkeling van de technologie heeft nog lang geduurd. Pas in 1991 kwam de eerste website online en in 1994 de eerste webwinkel. Amsterdam werd in 1982 als eerste Europese knooppunt aangesloten. Toch konden Nederlandse gebruikers pas vanaf 1991 publiek op het internet surfen.

Integraal onderdeel van ons leven

Wat begon als puur een uitwisseling van informatie tussen een handvol onderzoeksinstituten, is uitgegroeid tot een integraal onderdeel van ons leven. Wie had destijds kunnen inzien dat wij zo afhankelijk zouden worden van het internet? Van communiceren, bankieren en muziek luisteren, tot winkelen. Het is erg grappig om alle sceptici van vroeger te horen spreken over zaken als encyclopedieën, cd’s en routekaarten. Zaken die het internet nooit zou vervangen. Wikipedia, Spotify en Google Maps hebben het tegendeel bewezen, om over de vele andere dagelijkse gebruiksvoorwerpen maar niet te beginnen.

By 2005 or so, it will become clear that the Internet’s impact on the economy has been no greater than the fax machine’s.” – Paul Krugman

Blockchain: de massa is nog niet om

De huidige opkomst van de blockchaintechnologie wordt vaak vergeleken met die van het internet. Niet alleen de lange duur ervan, maar ook de eerste angstige en afwijzende houding van consumenten, bedrijven en overheden, de geknapte ‘bubbel’ en voorspellingen over de waanzinnige impact op onze maatschappij op de lange termijn.

Volgens de Gartner Hypecyle zitten we met de blockchaintechnologie momenteel in de trough of disillusionment. Experimenten mislukken en bedrijven zien investeringen in rook opgaan. Ontwikkelaars binnen de branche vallen bij bosjes om en de pers schrijft gretig in chocoladeletters over de negatieve ervaringen. Waarom zouden we zoveel moeite doen voor een Bitcoin-betaling binnen een webwinkel, als het ook makkelijk en veilig met iDeal kan? Waarom zouden we zoveel tijd steken in het sturen van een fooi via het Lightning-netwerk, als dit ook snel via een Tikkie kan? Het overtuigen van de massa voor adoptie is duidelijk nog niet gelukt.

Bubbels zijn goed

Bubbels zijn naar mijn idee goed. Om het kaf van het koren te scheiden, de hype van iets af te halen en te focussen op échte problemen die een technologie te lijf kan gaan. Vorig jaar zat ik op het hoogtepunt van de cryptocurrency-hype in New York op een groot congres. Daar vertelde een start-up hoe zij met hun eigen cryptovaluta huisvrouwen gingen belonen voor het maken van content. Deze klinkklare onzinstart-up was voor mij de bevestiging dat we in een bubbel zaten en dat deze echt snel moest knappen. Zo kunnen we negatieve pers de wind uit de zeilen nemen en serieuze investeerders geïnteresseerd krijgen. Het internet had eenzelfde bubbel-ontwikkeling, waar tussen 1995 en 2000 ook veel onnozele internetbedrijven met miljoeneninvesteringen werden opgezet. Dat resulteerde in de grote dotcom-crash van 2000. De Amerikaanse Nasdaq daalde 83 procent, aandelen van bedrijven als Apple en Amazon zelfs 90 procent en de hele internet-industrie werd weggezet als een grote Ponzi-scheme.

Dezelfde fase voor blockchain

Wat daarna gebeurde op verschillende vlakken, heeft de basis gelegd voor het internet zoals wij het nu kennen. De technologie ontwikkelde zich snel en problemen met schaalbaarheid, snelheid en veiligheid werden in rap tempo aangepakt. Het ‘mainstream’ gebruik volgde al snel en groeide voor lange tijd exponentieel.

De blockchaintechnologie gaat momenteel eenzelfde fase door. Er wordt hard gewerkt aan een aantal vraagstukken die het gebruik van eerste versies naar boven heeft gebracht: veiligheid, snelheid en schaalbaarheid. Daarnaast zaken als regelgeving en standaardisering.

Volgens verschillende grondleggers van het internet waren overheden te laat met bepaalde wet- en regelgevingen. Rondom de blockchaintechnologie gaat men al zeer proactief te werk. Consortia, zoals R3 (financiële instellingen), B3i (verzekeraars) en Hyperledger (onder leiding van The Linux Foundation) werken aan de standaarden en zaken als certificaten en educatie voor de industrie. Er zijn honderden gave applicaties, maar veel gemaakt in eigen scripttaal. Ze werken met een van de maar liefst 55 beschikbare consensus-protocollen, wat samenwerken complex maakt.

Overeenkomsten tussen internet en blockchain

Waar ARPAnet de onderliggende technologie (TCP/IP) bekend maakte, doet Bitcoin dit nu met de onderliggende blockchaintechnologie. ARPAnet was in het begin puur voor communicatie bedoeld, Bitcoin puur voor transacties. ARPAnet zorgde voor vrijheid van informatie, Bitcoin voor vrijheid van waarde en transacties. Beide zijn grensoverschrijdend. Bij beide opkomsten van technologieën, zag je de bestaande en bedreigde industrieën in het begin erg tegenstribbelen. Overheden probeerden de opkomst af te remmen met wet- en regelgeving. Dat criminelen gebruikmaken van internet en blockchain werd in beide gevallen genoemd als argument voor het verbieden van de technologie. Allebei waren in het begin puur een technologie en geen volledige industrie.

Wachten op een killer app

Zoals ik al in een vorig artikel schreef, is het wachten nu op de grote killer app. Een app die blockchain bekend, vertrouwd en bruikbaar gaat maken voor het grote publiek. Net zoals Netscape dat deed met haar browser voor het internet. Het duurde maar liefst 30 jaar voordat de technologie achter het internet (TCP/IP) wereldwijd bekend, geliefd en gebruikt werd. Het zorgde in de jaren erna wel voor een volledige transformatie van onze samenleving. Miljarden mensen kwamen online en er worden nog dagelijks nieuwe zaken gebouwd, die eerder niet konden bestaan.

Waar zou Instagram zijn zonder de iPhone? Bol.com zonder het internet? Dit is technologie die weer verder is ontwikkeld op voorgaande technologie. Dat zie je nu ook in het begin van de blockchaintechnologie. Deze technologie is in principe een combinatie van een aantal eerder ontwikkelde technologieën, zoals Digicash (1980, David Chaum), E-Gold (1990) en Smart Contracts (1994, Nick Szabo), aangevuld met een aantal revolutionaire ontwikkelingen.

We weten niet wat we kunnen verwachten

Op de vraag ‘Waar gaan we heen met technologie?’ moet ik het antwoord schuldig blijven. Het is onmogelijk te voorspellen. We weten niet wat we kunnen verwachten na de ontwikkelingen die op dit moment plaatsvinden. Het staat vast dat we in de komende jaren al snel producten en diensten gaan zien, die versimpeld en versneld worden. Niet alleen in de financiële sector, maar wereldwijd in veel sectoren. Het draagvlak wordt breder en de investeringen effectiever, als bedrijven zich focussen op het oplossen van problemen, mogelijk met blockchain, in plaats van problemen te zoeken die ze met blockchain kunnen oplossen.

Net zoals ik met grote interesse alle ontwikkelingen volgde op het gebied van computers en internet, ga ik dit de komende jaren ook doen bij blockchain. We zijn tenslotte nog maar net begonnen!

admin

Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.

Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.

Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.

Mijn wekelijkse

Shot inspiratie

Elke week ontvangen 400+ mensen een shot deep-tech inspiratie. Ook ontvangen? Schrijf je hier rechts gratis in.

Ik spam nooit en gebruik het mailadres
alleen voor deze nieuwsbrief.

Copyright © 2026 Jan Scheele

Ook elke week een shot deeptech inspiratie?

Meld je aan om elk weekend een gratis shot inspiratie te ontvangen in de mailbox.

Ik spam nooit en gebruik het mailadres
alleen voor deze nieuwsbrief.

Paid Search Marketing
Search Engine Optimization
Email Marketing
Conversion Rate Optimization
Social Media Marketing
Google Shopping
Influencer Marketing
Amazon Shopping
Explore all solutions