Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
AI wordt vaak gepresenteerd als technologie die grote wereldproblemen kan oplossen, zoals klimaatverandering of medische doorbraken. Maar kan AI ook helpen bij iets alledaags als daten? Steeds meer bedrijven denken van wel.
De CEO’s van Tinder en Bumble Inc. gaven recent zelfs aan dat zij denken dat dit de toekomst is.
Sterker nog, er zijn ook al datingapps in ontwikkeling die AI-clones van gebruikers laten daten met andere clones en de resultaten delen met hun menselijke eigenaren. Een interessante, maar ook wat bizarre gedachte.
Als single besloot ik hier zelf eens mee te gaan experimenteren. Verschillende start-ups (zoals Irisdating, Yourmove etc) bieden AI-tools aan die beloven je liefdesleven te verbeteren. Het idee is simpel: je traint een chatbot om jouw interesses en manier van communiceren over te nemen. Daarna gaat jouw digitale “ik” zelfstandig aan de slag in de wereld van online daten. De belofte? Meer matches, betere gesprekken en misschien zelfs een succesvollere zoektocht naar liefde.
Hoewel de technologie best wel indrukwekkend is (in mijn optiek), zijn de resultaten tot nu toe echt wisselend. AI-clones kunnen veel gesprekken voeren en lijken soms verrassend echt, maar ze missen vaak het persoonlijke en spontane dat echte connecties zo waardevol maakt. Daarnaast blijken deze tools zichzelf soms nieuwe interesses en hobby’s aan te leren die helemaal niet bij mij passen, wat kan leiden tot verwarring. Ja, ik houd van veel hiken in de natuur, maar niet van tuineren 😉
Naast clones zijn er ook AI-coaches (zoals DeepMei, TextAI en Ella), digitale adviseurs die tips geven over je profiel of helpen met het sturen van berichten. Dit kan handig zijn als je moeite hebt om een goed gesprek te starten. Toch blijft ook hier bij mij het gevoel overheersen dat de technologie nog niet persoonlijk genoeg is om een echte klik te vervangen.
Wat dit experiment me duidelijk heeft gemaakt, is dat daten echt draait om menselijke interactie. Dat zagen we ook al tijdens covid met virtuele events. Hoe geavanceerd de technologie ook is, AI kan de spontaniteit en emotie van een echt gesprek niet vervangen. Uiteindelijk ben jij degene die een connectie moet maken – niet je digitale clone.
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
Vorige week mocht ik een AI-sessie hosten voor Ebbinge. Na mijn keynote bespraken we in een panel hoe AI nu al wordt ingezet in verschillende sectoren en een van de panellisten gaf en ‘bold statement’ dat over drie jaar, we bijna geen boeren meer nodig hebben.
Dat heb ik eerder gehoord van bijvoorbeeld Bill Gates, die verwacht dat we door AI over drie jaar 90% minder developers nodig hebben. Maar op zich; als je kijkt naar de concrete cijfers van recent onderzoeken, dan krijgen beide heren in rap tempo gelijk. Vooral wat er momenteel in de landbouw gebeurd met drones is fascinerend.
Volgens het Agriculture Drone Industry Insight Report 2023/2024 van DJI Agriculture zijn er wereldwijd al meer dan 300.000 drones operationeel, die samen meer dan 500 miljoen hectare landbouwgrond hebben bewerkt. Deze drones hebben niet alleen bijgedragen aan een hogere productiviteit, maar ook aan substantiële besparingen en een positieve milieueffect.
De cijfers spreken voor zich: de inzet van landbouw drones heeft geleid tot een vermindering van 210 miljoen ton watergebruik en 47.000 ton aan pesticiden. Daarnaast zijn de koolstofemissies met 25,72 miljoen ton afgenomen, een besparing die vergelijkbaar is met de opnamecapaciteit van 1,2 miljard bomen. Deze technologie maakt het voor boeren mogelijk om gewasbescherming en andere landbouwtoepassingen veel gerichter uit te voeren, waardoor verspilling wordt geminimaliseerd en het milieu wordt beschermd.
Een van de meest indrukwekkende aspecten van landbouwdrones is de integratie van kunstmatige intelligentie (AI) en sensortechnologie. Hiermee kunnen boeren problemen zoals irrigatiekwesties en plaagbestrijding vroegtijdig signaleren. Drones kunnen grote stukken land in een uur monitoren en zorgen voor snelle besluitvorming en efficiënt grondgebruik. In India is gebleken dat boeren door drones tot wel 88% water kunnen besparen en hun kosten per hectare aanzienlijk kunnen verlagen.
Drones zorgen niet alleen voor de automatische besproeiing. Ik heb ze ook al in kassen fruit zien plukken. Inderdaad; in het hele proces mist alleen nog een automatische zaaier. Maar volgens mij duurt het ook niet lang totdat we daar ook een oplossing voor hebben. Misschien dat die panelist alsnog gelijk krijgt… we gaan het zien!
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
Record levels all over. Van gebruik tot eigenaren, van politieke aandacht tot prijzen. Cryptovaluta laten op talloze vlakken een mooie groei zien. In dit artikel duik ik in de belangrijkste ontwikkelingen die ik het komende jaar verwacht.
Voor veel mensen zijn de afgelopen maanden heel saai geweest in de wondere wereld van cryptovaluta. Een ‘Banana Zone’. Dat is een term die we gebruiken om een specifiek prijsgedeelte te omschrijven waarin een cryptovaluta zich vaak bevindt tijdens perioden van onzekerheid of zijwaartse beweging. Het verwijst naar een prijsgebied waarin de koers schommelt, zonder duidelijke richting. Dit maakt het lastig voor beleggers om sterke koop- of verkoopbeslissingen te nemen.
Maar die onzekerheid komt vooral als je puur naar de prijzen van de digitale munten kijkt. Als je uitzoomt, dan zie je hele gave ontwikkelingen. Het recente State of Crypto-rapport van het gezaghebbende Andreessen Horowitz (a16z) laat een ‘dramatic increase in activity’ zien, met 220 miljoen actieve gebruikers alleen al in september dit jaar. Drie keer zo veel als dezelfde maand vorig jaar. Volgens het rapport gaan de praktische toepassingen, zoals DeFi en DePin, helemaal door het dak qua aantal gebruikers.
Sinds de bodem van de afgelopen ‘bear markt’, waar een Bitcoin-prijs van $15.000 werd genoteerd, is de prijs inmiddels alweer met 300% gestegen en staat hij op moment van schrijven op $72.000. De prijzen van de vele andere cryptovaluta zijn met nog veel grotere percentages gestegen.
Even terugblikken
Al jaren mag ik in de glazen cryptobol kijken voor Frankwatching. Vorig jaar was voor mij de belangrijkste voorspelling dat de lancering van een zogenaamde ‘Exchange Traded Fund’ een grote impact zou gaan hebben op het hele crypto-ecosysteem. Dat was een understatement. De lancering heeft op vele vlakken de sector in een achtbaan gebracht.
Enerzijds door ineens een mogelijkheid te bieden aan grote investeerders (zoals pensioenfondsen en Family Funds), om makkelijk in Bitcoin te investeren. Dat deden ze en het werd zelfs de meest succesvolle ETF (van de 1400, waaronder ook goud) ooit, met al meer dan $55 miljard geïnvesteerd. Volgens analisten zijn we hier nog maar net begonnen, omdat het altijd veel langer duurt bij grote spelers voordat zij de beslissing nemen om in een ETF te investeren. Dat belooft dan ook veel goeds voor deze ‘new mainstream asset class’ in de komende maanden en het komende jaar.
Het succes van de ETF-markt is wat dat betreft echt een voorbeeld van Clay Christensens Innovator’s Dilemma. Als er nieuwe technologie opduikt, zijn de gevestigde partijen in een markt (in dit geval traditionele vermogensbeheerders, banken en makelaars) vaak traag om deze te omarmen, waardoor disrupters een grote voorsprong krijgen.
Het afgelopen jaar zijn ook megastappen gezet in de volwassenwording van het ecosysteem. Zoals ik al voorspelde; de cowbows zijn richting de uitgang gegaan. De partijen die niet aan de Europese crypto-wetgeving MICAR wilden voldoen, hebben Europa verlaten. Je ziet nu enkel nog bedrijven actief die voldoen aan die wetgeving. Eind dit jaar bieden zij ook alleen nog maar producten en diensten aan, die aangeboden mogen worden en zal afscheid worden genomen van bijvoorbeeld bepaalde cryptovaluta die niet voldoen aan de regels.
In mijn vrije tijd ben ik bestuurslid bij de BCNL Foundation, de brancheorganisatie voor alle partijen en professionals in het ecosysteem voor cryptovaluta en blockchain. Van cryptovalutabeurzen tot investeerders; als ik iets terughoor van de professionals, dan is het dat het heel pittig is om aan de wetgeving te voldoen. Sommige partijen hebben soms al maandenlang 10 professionals die er fulltime aan werken. Wel zorgt het voor een eerlijk speelveld met andere spelers en misschien nog wel het belangrijkste… Vertrouwen.
Iets dat door de vele schandalen en cowbows en flinke deuk heeft gekregen de afgelopen jaren en door deze nieuwe wetgeving weer terugkomt. Dat laatste hoor ik ook echt terug van institutionele investeerders en family funds, waar ik zelf mee werk rondom cryptovaluta. Zowel de lancering van de ETF als de MICAR zijn de ‘quality seal of approvals’ die zij nodig hadden om aan de slag te gaan met Bitcoin. Je ziet momenteel een bijzonder sterke stijging van het aantal partijen dat hier nu in investeert.
We naderen razendsnel 2025. Tijd om vooruit te kijken. Of beloftes waar kunnen worden gemaakt, of de duurzame groei doorzet en wat we allemaal kunnen verwachten op gebied van technologie, adoptie en regulatie. In de afgelopen maanden heb ik de grootste crypto-events mogen bezoeken in Singapore, Barcelona, Dubai en Amsterdam. Daarnaast heb ik in voorbereiding op dit artikel talloze experts en analisten gesproken, om een goed beeld te krijgen van wat we kunnen verwachten in 2025 op gebied van crypto. De 5 belangrijkste trends die ik voorzie:
5 belangrijkste cryptovaluta-trends voor 2025
1. Back to the roots: payments
Met alle ontwikkelingen op de onderliggende blockchain-technologie, zoals NFTs, DeFi, DAOs en DePin, vergeten we waar Bitcoin eigenlijk voor was gemaakt. Zoals we mooi kunnen teruglezen in de ‘whitepaper’ van de -nog steeds mysterieuze- ontwikkelaar Satoshi Nakamoto; “A Peer-to-Peer Electronic Cash System”. Makkelijk geld naar een andere persoon of partij sturen, zonder tussenpersoon.
Omdat Bitcoin zelf te langzaam en duur is om snel betalingen te voldoen, zijn de zogenaamde ‘stablecoins’ in rap tempo populair geworden. Stablecoins verwerkten twee keer zoveel geld in transacties als creditcardmaatschappij Visa en twintig keer zoveel als Paypal in het tweede kwartaal. Dat is $ 8,5 biljoen aan Stablecoin-transacties.
En er is een duidelijker reden waarom ik zie dat Stablecoins zo populair zijn geworden: je kunt ze over de grens sturen voor een fractie van de kosten en tijd die het kost om regulier geld te sturen. Een internationale overschrijving kost mij normaal ongeveer 50 euro, terwijl een vergelijkbare Stablecoin-transactie mij nu rond de 1 euro kost als ik dit via de Ethereum blockchain overmaak en minder dan één cent op Coinbase’s Base-blockchain.
De grootste Stablecoin Tether boekte in 2023 meer winst dan de grootste vermogensbeheerder van de wereld; BlackRock. Tether boekte vorig jaar $ 6,2 miljard aan winst, waarmee het de $ 5,5 miljard van BlackRock overtrof. Tether behaalde dit met minder dan 100 werknemers, terwijl BlackRock een personeelsbestand van 20.000 heeft.
Indrukwekkende cijfers, en ze gebruiken geen leuke ‘gimmick’, maar iets dat beter werkt en veel geld bespaart. Je ziet dat ook heel mooi terug in waarvoor de onderliggende technologie wordt gebruikt:
Het gaat voor mij dan ook echt de belangrijkste trend worden in het komende jaar. Je ziet ook al allerlei grote gevestigde partijen die hier druk mee bezig zijn. Paypal heeft bijvoorbeeld de eerste zakelijke betaling uitgevoerd met zijn eigen stablecoin, PYUSD. Dit om te laten zien hoe digitale valuta’s commerciële transacties kunnen verbeteren. Het wil deze Stablecoin op korte termijn wereldwijd gaan aanbieden.
Net als Mastercard, dat een Bitcoin-kaart heeft uitgebracht. Het maakt het niet alleen mogelijk voor haar 1 miljard gebruikers en 100 miljoen kaartacceptanten om zo cryptopayments te maken en ontvangen, maar legitimeert Bitcoin in naar mijn mening steeds meer als een alledaagse valuta die verder gaat dan alleen een waardeopslag.
Dat zie je ook mooi terug in de plannen van messaging app Telegram, met bijna een miljard gebruikers wereldwijd. Recent heeft het een Stablecoin geïntegreerd, waarmee gebruikers peer-to-peer betalingen binnen de app kunnen doen. Ik heb het laatst met een medewerker van Telegram getest en was verbaasd over hoe snel en simpel dit ging. Het oversteeg mijn ervaring met de huidige diensten als Tikke en Ideal.
2. Geld verdienen met voorspellen
Als ik geld zou verdienen met de voorspellingen die ik hier op Frankwatching heb gedaan en zijn uitgekomen in de vele trendblogs voor crypto, blockchain, AI en events, dan had ik waarschijnlijk niet meer hoeven werken. Helaas blijft het vrijwilligerswerk, dat ik overigens wel nog steeds vol enthousiasme doe.
We houden als mensen nu eenmaal van gokken. Maar krijgen ook een goed gevoel van voorspellen. Het geeft ons een gevoel van controle en veiligheid. Hoewel het menselijk instinct ons aanzet om de toekomst te voorspellen om risico’s te vermijden, zijn er grenzen aan wat voorspelbaar is. Dit is vooral het geval in de VUCA-wereld waar we momenteel in leven. Vol onzekerheden op geopolitiek en financieel gebied en snelle technologische ontwikkelingen die niet meer zijn bij te houden.
Laatst sprak ik in Singapore met de oprichter en CEO van Polymarket. Dat is een van de meest succesvolle nieuwe blockchainplatformen. Op deze voorspellingsmarkt kunnen gebruikers inzetten op de uitkomst van toekomstige gebeurtenissen. Gebruikers kopen en verhandelen ‘aandelen’ van mogelijke uitkomsten, zoals politieke verkiezingen, sportuitslagen of economische trends. De prijs van een aandeel weerspiegelt de waarschijnlijkheid van de gebeurtenis, gebaseerd op de marktperceptie. Als meer mensen denken dat een uitkomst waarschijnlijk is, stijgt de prijs.
Het platform is vooral in het nieuws gekomen rondom de Amerikaanse verkiezingen en je kunt er de meest uiteenlopende voorspellingen volgen. Of Israel een nieuwe aanval op Iran gaat uitvoeren, maar ook hoe een nieuwe Netflix-serie gaat eindigen. Hoe de nieuwe James Bond er uit gaat zien, wanneer we AGI gaan krijgen en wanneer Taylor Swift gaat trouwen. Erg leuk om regelmatig eens doorheen te scrollen.
Het platform maakt gebruik van Blockchain-technologie, wat zorgt voor transparantie en decentralisatie. Polymarket ondersteunt het concept van ‘wisdom of the crowd’, waarbij collectieve meningen en voorspellingen vaak accuraat zijn. Het platform is vooral populair onder gebruikers die data-gedreven beslissingen willen maken, op basis van realtime marktinzichten en voorspellingen.
Het gebruik is de afgelopen tijd explosief gestegen en ik verwacht het komende jaar dat deze trend nog meer zal toenemen.
Memecoins zijn altijd een bijzonder kenmerk van crypto geweest, maar het afgelopen jaar zijn ze uitgegroeid tot een dominant thema in het ecosysteem. Eerder schreef ik al over de website Pump&Fun, waar je zelf heel makkelijk met een paar klikken een eigen memecoin kan maken. En dat hebben we gemerkt. Op een gegeven moment werden er 20.000 memecoins gemaakt, en dat per dag. Op het moment van schrijven zijn het er al meer dan 2 miljoen.
It’s all the worst elements of our industry condensed into one epilepsy-inducing website. – Paul Dylan-Ennis, University College Dublin
Meer dan 99% van de memecoins die op Pump.fun zijn gelanceerd, zijn binnen de eerste week ‘dood’. Veel van mijn collegacrypto-experts vinden deze cijfers ontmoedigend en beschamend. Het leidt tot een duidelijke groei in de groep zogenaamde ‘cryptonihilisten’ binnen het ecosysteem. Mensen die denken dat we hier binnen niets anders doen dan memes maken en rondstrooien.
Toch zie ik ook wel de positieve kanten ervan. Kanten die komend jaar ook echt duidelijker belicht gaan worden en een steeds grotere impact gaan hebben op het ecosysteem. Ten eerste trekken memecoins een groot en divers publiek aan. Van beginners tot ervaren investeerders. Dit zorgt voor meer bewustzijn en betrokkenheid rondom crypto als geheel. Hun populaire en vaak humoristische aard verlaagt de instapdrempel en maakt crypto toegankelijk voor mensen die normaal misschien afgeschrikt zouden worden door complexe projecten. Dit stimuleert een grotere acceptatie en creëert een ingang voor gebruikers die later ook serieuzere projecten ontdekken.
Daarnaast zorgen memecoins zichtbaar voor een boost in de liquiditeit van de cryptomarkt. Door het grote handelsvolume in populaire memecoins zoals Dogecoin en Shiba Inu komen er meer transacties op blockchainnetwerken. Dit stelt de schaalbaarheid en infrastructuur van het ecosysteem op de proef, en zorgt voor verbetering. Deze munten maken ook duidelijk dat crypto niet alleen over serieuze investeringen of technologie gaat, maar dat er ruimte is voor cultuur, creativiteit en gemeenschap.
Dit helpt de markt in mijn optiek diverser te maken en trekt ontwikkelaars aan die experimenteren met nieuwe toepassingen en gebruikscases voor blockchaintechnologie. Denk aan NFTs, gamification, en socialmedia-integraties.
Ze dragen bij aan een levendig, dynamisch crypto-ecosysteem en hebben de potentie om de komende jaren nog meer te groeien en impact te hebben. Wat begon als humor of trend, zou wel eens een blijvende kracht kunnen worden. Een kracht die helpt om crypto verder te democratiseren en te integreren in het dagelijks leven.
4. Groeten Onbekinde
In Maastricht wordt prins carnaval ook wel de ‘groeten onbekinde’ genoemd, totdat bekend is wie er achter het masker zit. Het is ook een begrip dat ik vaak gebruik in mijn voorspellingen van volgend jaar. We leven in een gekke tijd, waarin zoveel geopolitieke spanningen, maar ook maatschappelijke ontwikkelingen spelen, die in korte tijd een enorme impact kunnen hebben op de wereldeconomie.
De wereldwijde financiële situatie heeft ook een grote invloed op de cryptomarkt, en een mogelijke crisis in de traditionele financiële wereld (TradFi) zou de huidige stijging in cryptowaarde ernstig kunnen bedreigen en het ecosysteem weer in een ‘bear market’ kunen storten.
Hoewel Bitcoin en andere crypto’s onafhankelijk van traditionele markten bestaan, zijn ze toch gevoelig voor economische onzekerheden. Denk aan inflatie, hoge schulden en geopolitieke spanningen, zo laten verschillende onderzoeken zien.
Een financiële crisis in 2025 kan, volgens experts, ontstaan door overgewaardeerde tech- en AI-aandelen, een stijgende staatsschuld en toenemende geopolitieke risico’s. In het geval van een crisis zal er waarschijnlijk een initiële verkoopgolf zijn, waarbij beleggers naar liquiditeit zoeken en ook crypto tijdelijk in waarde kan dalen.
Op de lange termijn echter, kan de vraag naar gedecentraliseerde activa juist toenemen, waardoor crypto mogelijk een ‘save haven’ wordt voor investeerders. Hoewel niet iedereen crypto als veilige investering ziet, benadrukken anderen dat de unieke eigenschappen van blockchain, zoals transparantie en decentralisatie, ervoor kunnen zorgen dat de sector sterker uit een crisis komt.
Hier durf ik dan ook geen enkele voorspelling over te doen. Als ik kijk naar wat ik allemaal hoor op events, wat ik hoor van de vele experts en collegaprofessionals uit het ecosysteem en anaylisten, dan staan alle seinen op groen voor een ongekende harde groei de komende maanden. Een ‘bull market’ zoals we die nog nooit hebben gezien. Aan de andere kant, kan een werelwijd ‘Black Swan’-event de hele economie in een diep dal storten en daarin de crypto’s meesleuren. Ik ben erg benieuwd hoe ik hier over een jaar, als ik weer dit artikel ga schrijven, op kan terugkijken.
5. Het politieke instrument
For too long, the average American has been squeezed by the big banks and financial elites. It’s time we take a stand—together! – Donald Trump
De afgelopen presidentsverkiezingen in de VS op 5 november worden door velen gezien als de eerste ‘crypto-verkiezingen’. Grote sommen geld zijn geïnvesteerd in pro-crypto politieke actiecomités. Kamala Harris sprak zich uit over het aanmoedigen van “innovatieve technologieën”, terwijl Donald Trump zijn eerdere kritiek op Bitcoin heeft laten varen en de VS wil omvormen tot het “crypto-kapitaal van de wereld”.
Volgens de lobbygroep Stand With Crypto bestaat er een “crypto-stemmer”: een groeiende, betrokken en partijoverstijgende groep. De organisatie claimt dat crypto voor 52 miljoen Amerikanen prioriteit is in de verkiezingen.
Hoewel crypto tijdens de verkiezingen veel geld en aandacht kreeg, is het de vraag of dit echt prioriteit had bij de kandidaten. Harris gaf een vage toezegging over innovatie zonder concrete beloftes te doen. Trump, die al meerdere NFT-collecties heeft verkocht en cryptodonaties accepteert, lijkt vooral zijn eigen belangen na te streven en mist kennis over de technologie.
In de Verenigde Staten zijn het vooral verkiezingsbeloften, maar in andere landen zien we juist heel andere bewegingen. Argentinië worstelt bijvoorbeeld momenteel met de hoogste inflatie ter wereld en een dalende prijs van haar munt. $ 100.000 in Argentijnse peso’s uit 1995 zou vandaag de dag ongeveer $ 310 waard zijn. Een ongekende waardedaling. Meer dan een derde van de Argentijnse bevolking gebruikt daarom crypto voor dagelijkse transacties. Het land heeft het hoogste aantal werknemers ter wereld wat betaald wordt in crypto, met meer dan 50% van de freelance-economie die de afgelopen jaren door crypto wordt aangestuurd.
Helemaal aan de andere kant van de wereld zien we ook een bijzondere ontwikkeling. Bhutan, het kleine koninkrijk tussen India en China met minder dan een miljoen inwoners, speelt een verrassend grote rol in de Bitcoinwereld. Volgens onderzoek bezit de overheid maar liefst 13.011 BTC, met een waarde van ongeveer 780 miljoen dollar. In dit land wordt op grote schaal aan Bitcoin-mining gedaan. Iets waar men de capaciteit momenteel van 100 naar 600 megawatt aan het uitbreiden is. Waar normaal Bitcoin-minin geheel negatief in het nieuws is vanwege het energiegebruik, worden de miners in Bhutan volledig groen gedraaid, op waterkrachtenergie.
De wereld van crypto staat nooit stil
Als we vooruitkijken naar 2025, is één ding duidelijk: de cryptowereld blijft verrassen, uitdagen en kansen bieden. Of het nu gaat om nieuwe toepassingen, meer regulering of een verdere integratie in ons dagelijks leven, de wereld van crypto staat nooit stil. Ik ben onwijs benieuwd of mijn voorspellingen ook het komende jaar weer uit gaan komen!
Disclaimer: zoals altijd zijn dit mijn persoonlijke meningen en hebben deze op geen enkele manier betrekking op de bedrijven waarbij ik betrokken ben. Het is ook geen beleggingsadvies, maar puur informatieve informatie.
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
Voor mij de volgende grote ontwikkeling in technologie is echt de convergentie van verschillende technologieën. Het samenwerken, waardoor ze samen nog veel sterker worden. Helaas is de term ‘metaverse’ een beetje besmet geraakt door de hype, terwijl in virtuele werelden geweldige ontwikkelingen plaats vinden. Tegenwoordig worden behandelingen tegen kanker veel effectiever dankzij digitale klonen.
Recent mocht ik twee events hosten op de High Tech Campus in Eindhoven over dit soort ‘immersive technologies’. Partijen als Philips en Pfizer vertelden uitgebreid hoe virtuele omgevingen zorgen voor allerlei prachtige positieve doorbraken in de zorg.
Onderzoekers hebben nu ook een doorbraak bereikt met digitale ‘twins’ van patiënten, rondom kanker. Deze virtuele kopieën worden gebruikt als proefpersonen om verschillende medicijnen te testen. Op deze manier kan voorspeld worden welk medicijn de grootste kans van slagen heeft bij jouw type kanker.
Met behulp van een technologie, FarrSight-Twin, simuleren onderzoekers klinische trials op deze digitale twins. Het resultaat? Ze kunnen nauwkeurig inschatten hoe een patiënt op een behandeling zal reageren, zonder dat deze het middel zelf hoeft te ondergaan. De eerste resultaten zijn veelbelovend: patiënten die de door hun ‘twin’ voorspelde beste behandeling kregen, hadden een 75% respons, vergeleken met 53,5% bij een alternatieve behandeling. Dankzij deze methode kunnen onderzoekers behandelingen eerder in het ontwikkelingsproces testen en de kans op succes aanzienlijk verhogen. Deze behandelingen tegen kanker worden stukken effectiever door jouw digitale kloon.
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
Deze week zit ik in Dubai voor werk en afspraken. Een stad waar reizen binnenkort letterlijk naar een hoger niveau getild wordt. Vanaf 2026 zal Dubai namelijk de eerste stad ter wereld zijn waar vliegende taxi’s — elektrisch aangedreven eVTOL’s die verticaal opstijgen en landen — dagelijks gaan vliegen.
In samenwerking met onder andere Joby Aviation en ondersteund door de Roads and Transport Authority (RTA), staan vier belangrijke locaties gepland als vertrekpunten, zoals Dubai Marina en Downtown. Dit baanbrekende initiatief belooft niet alleen snel vervoer, maar ook een rustige, uitstootvrije vlucht die reistijd drastisch verkort.
Ook in de VS staan vliegende taxi’s hoog op de agenda. De Amerikaanse Federal Aviation Administration (FAA) heeft recent een nieuw type certificering ingevoerd speciaal voor geavanceerde luchtmobiliteit, waarmee eVTOL’s officieel een stap dichter bij commerciële operaties zijn. Grote namen zoals Joby Aviation bereiden zich voor om vanaf 2025 luchttaxi’s in te zetten in steden als New York en Los Angeles, waarmee ze de reistijden binnen en tussen steden aanzienlijk kunnen verminderen.
Deze revolutie trekt niet alleen luchtvaartbedrijven aan, maar ook autogiganten. Toyota heeft recent een extra investering van $500 miljoen in Joby Aviation gedaan om de productie en certificering van vliegende taxi’s te versnellen. In totaal heeft Toyota bijna $900 miljoen geïnvesteerd, met een focus op het ontwikkelen van betrouwbare, stille eVTOL’s die in staat zijn tot een topsnelheid van 320 km/u en 240 km bereik op één lading. Samen werken ze aan een wereld waarin luchttaxi’s een vast onderdeel van het stadsvervoer zijn, van New York tot Dubai.
Ik kan echt niet wachten tot mijn eerste vlucht in een eVTOL :).
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
Eerder schreef ik al over hoe AI beter examens maakt als doktoren. Een recent onderzoek van de Universiteit van Cambridge heeft aangetoond dat AI op veel gebieden beter presteert dan menselijke CEO’s, zoals bij winstgevendheid, productontwerp en prijsoptimalisatie. T
och bleek dat AI moeite had met onverwachte, zogenaamde “black swan”-gebeurtenissen, zoals een pandemie. Deze onvoorspelbare situaties vereisten flexibiliteit en strategische intuïtie, waar AI niet snel genoeg op inspeelde.
Als gevolg hiervan werd AI sneller ontslagen door een virtuele raad van bestuur dan de menselijke deelnemers. Hoewel AI indrukwekkende resultaten behaalde in gestandaardiseerde situaties, was het gebrek aan aanpassingsvermogen tijdens crisisomstandigheden de grootste zwakte.
Voorlopig hoeven menselijke CEO’s zich dus nog geen zorgen te maken dat ze vervangen zullen worden, maar AI toont wel een enorm potentieel om als hulpmiddel in het strategische besluitvormingsproces te fungeren.
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
Zoveel nieuwe tools. Zoveel nieuwe updates. En Zoveel nieuwe mogelijkheden binnen bestaande software. Elke week weer. Er wordt inmiddels al geschreven dat ‘de bubbel is geknapt’ en we ‘voorbij de hype’ zijn, maar ik denk dat we met de AI-revolutie nog maar net zijn begonnen. Komend jaar wordt nog gekker, gaver en gevaarlijker. In mijn trendblog voor 2025 duik ik erop in.
Ongelooflijk, maar waar: we naderen 2025 alweer in rap tempo. Ik twijfel er niet over dat kunstmatige intelligentie (AI) ook in 2025 de meest besproken technologie zal blijven. Binnen bedrijven, overheden, klaslokalen en thuis. Ookal maken we er al jaren gebruik van, zonder dat we het vaak doorhebben, bevinden we ons in mijn optiek nog steeds in de allereerste fase van de AI-revolutie. Vooral met alle aankondigingen en voorspellingen voor het volgende jaar.
This is an extraordinary time. In no time in history has technology moved faster than Moore’s Law. We’re moving way faster than Moore’s Law, are arguably reasonably Moore’s Law squared. — Nvidia oprichter en CEO Jensen Huang
De AI-bubbel knapt
Als je confirmation bias gebruikt, dan zal je altijd wel ergens een rapport of cijfer vinden wat een indicatie kan geven dat de AI-bubbel aan het knappen is. Maar als we even uitzoomen en naar de belangrijkste cijfers kijken rondom gebruik, dan zie je het tegenovergestelde. GPT heeft 200 miljoen actieve gebruikers, twee keer zoveel als vorig jaar en wordt gebruikt door 92% van de grote bedrijven. Gemininoteert de helft daarvan als maandelijkse gebruikers; iets meer dan 100 miljoen per maand.
Meta’s Llama is meer dan 350 miljoen keer gedownload en wordt gebruikt door bedrijven als Spotify, Shopify en Goldman Sachs. Investeerders stopten $64 miljard in AI-startups het afgelopen jaar en de ‘Big 4’-techbedrijven Amazon, Apple, Alphabet en Microsoft spendeerden al meer dan $100 miljard dit jaar aan AI. Astronomische bedragen, die veel ontwikkelingen nog verder in een sneltrein brengen.
Een verschil gemaakt
Sinds ik in 2013 met deep-technologieën ben gaan werken, ondernemen en adviseren, heb ik allerlei technologieën de revue voorbij zien komen. Crypto, NFTs, Metaverse, fotonica, robotica, drones, quantum technologie en uiteraard AI. Er lijkt wel geen einde aan te komen, wat betreft (door)ontwikkelingen, praktische usecases en de impact op de maatschappij. Waar AI in mijn optiek het afgelopen jaar wel echt het verschil in heeft gemaakt, is de praktische toepasbaarheid, het directe gebruik en ook implementatie door organisaties.
Het gebruik van tools
Van vastgoed tot toerisme, van de zorg tot overheden, van startups tot CFO’s; het afgelopen jaar mocht ik spreken voor talloze groepen over de zin en onzin van AI. De vele handjes omhoog bevestigden voor mij elke keer weer het beeld, dat de meeste professionals al regelmatig gebruik maken van AI-tools. Maar het doorvragen stelde mij nog een beetje teleur.
Het gebruik van de tools zelf is echt nog heel erg basaal en vooral gericht op het genereren van e-mails en teksten. De verregaande en eindeloze mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld het analyseren van documenten, doen van voorspellingen en het laten maken van strategieën, is voor de meeste mensen nog een ver van mijn bed show.
Even terugblikken
Als ik dan ook terugkijk op mijn voorspellingen voor AI dit jaar, dan is de ‘renaissance’ uitgebleven en de ‘herdefinitie van werk en functies’ nog niet nodig geweest. Onderzoek in de VS van Census liet dat ook mooi zien; 2.6% van de werkgevers gaf aan banen te hebben geschrapt vanwege het gebruik van AI, maar 2.8% gaf daarentegen aan dat er vanwege de invoering banen zijn bijgekomen.
Het is in mijn optiek dan ook niet zozeer ‘AI gaat onze banen overnemen’, maar eerder dat rollen worden heringericht met een AI-partner om bedrijven en werknemers te helpen beter en efficiënter te werken. Terwijl ook de tevredenheid van werknemers en klanten wordt verbeterd.
Years, not decades, but years, not months. I believe in three to five years, we’ll all have kind of an agent co-pilot that’s helping us with anything from how we cook dinner… to doing your job and writing and so forth. – Reid Hoffman, oprichter LinkedIn
Het grootste risico
Die werknemers maken ondertussen gretig gebruik van de vele AI-tools. Maar helaas meestal nog zonder toestemming van hun werkgever. Ik voorspelde afgelopen jaar al voor deze trend, die IT’ers ook wel ‘Shadow AI’ noemen. Volgens onderzoek hebben 45% van de executives momenteel een ‘wait and watch’-strategie, als het aankomt op het gebruik van AI. Veel van hun medewerkers hebben die memo niet ontvangen. Meer dan 75% gebruikt minimaal één AI-tool in het dagelijkse werk. Cybersecurity-experts noemen dit dan ook veruit het grootste risico aan AI momenteel.
Maar het zijn niet alleen de werknemers die AI nog niet mogen gebruiken en het wel doen, die voor grote risico’s zorgen. Volgens onderzoek van de National Cybersecurity Alliance heeft meer dan 50% van de gebruikers nog geen enkele training gehad over veilig AI-gebruik.
Ook de begeleiding in het goed werken met AI, door bijvoorbeeld een ‘Prompt Master’ te worden, blijft nog uit. Het is waarschijnlijk ook de reden waarom de Prompt Paradigm Shift die ik voorspelde nog is uitgebleven. Ook al zie ik genoeg organisaties die de medewerkers al vrij laten in het gebruik, het gebruik ervan aanmoedigen en soms zelfs medewerkers zich volledig te laten storten op de technologie. Ik zie de meeste professionals echt nog stoeien met het samenstellen van een krachtig prompt.
Een lichtpuntje
Er is gelukkig ook nog genoeg positief nieuws. De grote angst dat AI de vele verkiezingen dit jaar negatief zouden beïnvloeden, is volgens onderzoek onterecht en is reuze mee gevallen. Ook op het vlak van regelgeving zijn grote stappen gezet, door onder andere de inwerkingstreding van de Europese AI Act.
This next generation of AI will reshape every software category and every business, including our own. Although this new era promises great opportunity, it demands even greater responsibility from companies like ours. — Microsoft CEO Satya Nadella
Verwachtingen komende maanden
1. Agentic AI
Als ik ergens onwijs enthousiast over ben rondom AI in de komende maanden, dan zijn dat agents! AI Agents zijn autonome systemen die zelfstandig taken uitvoeren en beslissingen nemen voor personen of bedrijven. In tegenstelling tot traditionele software, die altijd menselijk ingrijpen nodig heeft, kunnen AI Agents informatie interpreteren, ervan leren en binnen vooraf gestelde grenzen zelfstandig handelen.
AI Agents in 2025
In 2025 zullen AI Agents nog geavanceerder zijn en steeds meer een onderdeel worden van ons dagelijks leven en werk. Ze zullen niet alleen simpele taken overnemen, maar ook samenwerken met andere agents om complexe problemen op te lossen en strategische beslissingen te nemen. Een van de grootste cryptobeurzen wereldwijd (Coinbase) liet al weten dat het de eerste succesvolle test heeft afgerond. In deze test betalen agents elkaar (in crypto) voor het werk wat ze voor elkaar hebben gedaan, zonder dat hier nog een mens aan te pas moest komen.
AI Agents in Nederland
AI Agents worden in Nederland al op verschillende manieren ingezet, met name in sectoren waar automatisering en klantgerichtheid centraal staan. Denk bijvoorbeeld aan de financiële sector, waar banken zoals ING AI inzetten om klantvragen te beantwoorden en processen te optimaliseren.
Ook in de gezondheidszorg zien we steeds meer AI-oplossingen die administratieve taken overnemen, zoals het verwerken van patiëntendossiers of het ondersteunen bij diagnose en behandeling. In e-commerce worden AI Agents gebruikt om gepersonaliseerde productaanbevelingen te doen en klantinteracties te automatiseren, wat de klanttevredenheid verhoogt en de efficiëntie vergroot.
Zelf ben ik momenteel uitgebreid aan het experimenteren met het opzetten van verschillende agents. Zoals bijvoorbeeld een agent die elke maand, op basis van zoekwoordenonderzoek en andere trendbronnen, SEO-content gaat genereren en klaarzetten om te publiceren op een website. Daarnaast automatisch verder verwerkt aan andere typen content. Je hebt hier talloze tools voor, zoals GPT, IBM Watson, Replika en Langchain.
Volgens Nvidia, oprichter en CEO Jensen Huang, is de progressie op dit gebied momenteel ”spectacular and surprising”, en gaat komend jaar ”gigantic” worden.
2. Siri on steroids
De tweede trend die ik momenteel zie exploderen, is voice AI. Voice AI begon als een eenvoudige interface voor het uitvoeren van basisopdrachten, zoals het instellen van alarmen of het zoeken naar informatie. Denk aan de vroege versies van Siri of Google Assistant. Deze technologie was destijds revolutionair, maar de interacties waren vaak stijf en beperkt tot voorspelbare antwoorden op standaardvragen.
De voice AI-tools die er de afgelopen maanden bij zijn gekomen, geven de mogelijkheid voor veel complexere en meer contextuele interacties. Ze gaan verder dan het beantwoorden van vragen; ze kunnen volledige gesprekken voeren, anticiperen op vervolgvragen, en zelfs emoties herkennen in de stem van de gebruiker. Ik zie hier echt al de meest gave usecases. Van het voorbereiden van een sollicitatiegesprek tot een politicus die vanwege ALS niet meer kan spreken en met behulp van voice AI een toespraak hield in het parlement.
Otter.ai
Zelf geniet ik ook eindeloos van de mogelijkheden die voice AI biedt. Ik mag al jaren allerlei teams aansturen en ik heb nog nooit iemand gehoord die vanuit zichzelf, vol plezier, notulen en actielijsten is gaan maken. Daarom gebruik ik nu bij de meeste meetings tools als Otter, die dit werk uit handen neemt. Otter zelf heeft alleen al van meer dan een miljard meetings de notulen gemaakt. Haar nieuwe tool geeft ook gelijk ideeën voor vervolgacties. De enige negatieve reacties die ik van mensen hoorde over de output, was als je verschillende talen in dezelfde meeting gebruikte, zoals Nederlands en Limburgs dialect.
Voor al mijn bedrijven gebruik ik voice daarnaast om van tevoren eerst een gesprek te hebben met een document, voordat ik hem naar een klant stuur. Bijvoorbeeld een adviesrapport of feedback op een document. Maar ook gewoon door een gesprek te hebben, voordat ik een afspraak heb met een klant. Alsof je met een adviseur of een maatje belt.
Nieuwe functie van Google’s Notebook
De nieuwe functie van Google’s Notebook geeft de mogelijkheid om een of meerdere documenten te uploaden en er vervolgens een gesprek over te laten starten tussen twee AI-bots. Waanzinnig!
Voice AI in 2025
Ik zie in het komende jaar dan ook in rap tempo heel veel meer voice AI opkomen, die ons echt gaat verrassen en als professional gaat versterken. In de breedste zin des woords. In de klantenservice wordt voice AI bijvoorbeeld steeds vaker gebruikt om menselijke interacties te vervangen of te ondersteunen. Denk aan geautomatiseerde helpdesks die niet alleen standaardvragen kunnen beantwoorden, maar ook complexe problemen kunnen oplossen door de context van eerdere gesprekken te begrijpen.
Een andere interessante toepassing is in de gezondheidszorg. Voice AI-systemen worden ontwikkeld om patiënten te ondersteunen bij zelfzorg, met name in gevallen van chronische ziekten. Door spraakgestuurde interacties kunnen patiënten eenvoudig advies krijgen over medicatie, symptoomcontrole en doktersafspraken. Dit vermindert de druk op zorgpersoneel en geeft patiënten meer autonomie.
Ook in het onderwijs zie ik al hele gave voorbeelden. Virtuele docenten kunnen studenten begeleiden in gepersonaliseerde leertrajecten, waarbij ze de voortgang en vaardigheden van de student in real-time evalueren en aanpassen. Dit kan de weg vrijmaken voor meer inclusieve onderwijsmethoden, waar leerlingen met verschillende leerstijlen en -snelheden optimaal ondersteund worden. Een mooi voorbeeld vind ik de recent verschenen AI-bot van vertaalapp Duolingo:
We zullen steeds meer voice AI zien in apparaten buiten de traditionele smartphone of slimme luidspreker. Slimme brillen, wearables en zelfs huishoudelijke apparaten zoals koelkasten en ovens zullen worden uitgerust met geavanceerde spraakinterfaces. Real-time-vertaling is in mijn optiek echt een waanzinnig veelbelovende toepassing. Denk aan voice AI-systemen die gesprekken in verschillende talen kunnen vertalen terwijl je praat, zonder merkbare vertraging. Meta kwam hier al met een voorproefje voor:
3. Elkaar versterken
Met de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van de verschillende technologieën, rijst de vraag: what is next? Wat is de volgende grote nieuwe technologie of ontwikkeling die we kunnen verwachten?
In mijn optiek is dit echt de convergentie van de bestaande technologieën. Je ziet nu op verschillende vlakken dat de opkomst van de ene technologie, de andere technologie weer versterkt. Je zag bijvoorbeeld dat door de opkomst van blockchain, IoT ineens een stuk beter, sneller en betrouwbaarder werd.
Datzelfde zie je nu met AI. Het heeft volgens experts een aantal andere technologieën weer doen versterken. Het komende jaar verwacht ik nog veel meer van dit soort gave convergenties. De ontwikkelingen op het gebied van robots zijn bijvoorbeeld in een sneltreinvaart gekomen. Nu robots soms al binnen 14 seconden een menselijke taak kunnen leren, door te kijken naar een mens. Foundation Robotics gaat een grote trend worden, nu ook grootheden als OpenAI, Tesla en Nvidia hier vol op inzetten.
Ook virtuele werelden schieten ineens als paddenstoelen uit de grond, nu ze met AI supersnel kunnen worden gemaakt en ingericht. Gameplatform Roblox ontwikkelt bijvoorbeeld een nieuwe Gen AI-tool waarmee makers 3D-scenes kunnen creëren met prompts, zoals: ‘Maak een racebaan in de woestijn’. Dit versnelt het ontwerpproces en maakt het toegankelijker voor ontwikkelaars met beperkte 3D-vaardigheden. De AI genereert blok voor blok de omgeving en gebruikt een tweede AI-model om te controleren of de scènes logisch zijn. Roblox wil de tool open-source maken, zodat ook andere ontwikkelaars hiervan kunnen profiteren.
5. Quantum technologie en AI
Als laatste zie ik een grote doorbraak op het gebied van quantum technologie en AI. De Verenigde Naties heeft het komende jaar als ‘International Year of Quantum Science and Technology’ bestempeld. Quantum computing biedt de mogelijkheid om verwerkingskracht exponentieel te vergroten, wat in mijn optiek grote gevolgen heeft voor AI-ontwikkeling. Het kan complexe problemen oplossen die voor klassieke computers te moeilijk zijn en AI-modellen sneller en efficiënter trainen. Dit heeft toepassingen zoals verbeterde databeveiliging via cryptografie en optimalisatie van logistieke processen en middelenbeheer. De rol van AI hierin is dat het door quantumcomputers veel sneller en krachtiger kan worden getraind en toegepast.
Handig of hype?
Laatst kwam ik erachter dat ik duidelijk weer in een flinke filterbubbel zat. Zelf werk ik elke dag 1-2 uur met de verschillende AI-tools, experimenteer ik volop met nieuwe tools die er elke week bijkomen en ik merk echt dat het mij als professional versterkt. Ik bespaar niet alleen veel tijd en geld, maar het maakt mij ook echt slimmer. Ik ging er dan ook standaard vanuit dat elke professional en organisatie inmiddels vol met de technologie aan het werk is.
Nu bleek uit het meest recente State of AI in the Enterprise-rapport van Deloitte, dat dit beeld wel klopt; 67% van de ondervraagde bedrijven geeft aan het komende jaar veel meer te gaan investeren in GenAI, vanwege de goede resultaten. Al blijft voor de meeste bedrijven nog een grote uitdaging om de pilots ook echt breeduit te integreren in de organisatie. Dit is een van de redenen waarom ik juist ook veel professionals en organisaties weer hoor afhaken.
Tegenvallende resultaten
Een tool is binnen een paar minuten geactiveerd, maar veel organisaties vergissen zich in het hele circus eromheen. Je moet medewerkers niet alleen goed trainen in hoe je een ‘Prompt Master’ wordt, maar ook wat de spelregels zijn rondom het gebruik van vertrouwelijke data. Het hele ethische aspect waar ik eerder over schreef. Maar ook de harde resultaten zelf.
Ik hoor van genoeg organisaties dat zij de AI-tools weer in de digitale ijskast hebben gezet, omdat de resultaten tegenvielen. Meetbare en onmeetbare. Ja, AI kan de klantenservice een geweldige boost geven, maar de snel stijgende kosten van het gebruik van AI zorgt er voor veel ondernemers voor dat zij zelfs veel duurder uit zijn als ze AI gebruiken in plaats van dat zij mensen het werk laten doen. Onderzoek van UpWork laat zien dat 96% van de executives verwacht dat de medewerkers op korte termijn een flinke productiviteitsboost zouden ervaren. Maar dat juist niet zagen.
Volgens Forbes is 77% van de professionals ook ‘lost’ over hoe zij AI nu concreet nuttig kunnen inzetten binnen hun dagelijkse werk. Waar ik zelf vaak nog weggeblazen wordt door de output die ik krijg, hoor ik juist van verschillende professionals terug dat ze de resultaten ‘leuk’ vinden, maar inmiddels ook het meeste werk weer zelf doen. Leuk als creatieve sidekick, maar het vervangt de meeste werkzaamheden niet. Sterker nog, onderzoek van UpWork laat zien dat ook 77% van de professionals vreest dat het gebruik van AI op de werkplek, de werkdruk alleen maar verhoogt.
Forrester voorspelt voor het komende jaar dat bedrijven nog veel meer gaan zitten op de Return Of Investments (ROI) van hun AI-inspanningen en waar nodig, de initiatieven gaan afschalen. Deze ‘impatience’ is volgens de onderzoekers te wijden aan het feit dat veel investeringen echt voor de lange termijn gemaakt moeten worden, terwijl steeds meer executives kijken naar kortetermijnwinsten. Onderzoek van het afgelopen jaar laat zien dat dit onder andere te wijten is aan ‘optimizaion fallacy’: proberen zaken te verbeteren, die vaak niet te verbeteren zijn.
When AGI?
In 1950 publiceerde de Britse wiskundige Alan Turing (1912–1954) een artikel ‘Computing Machinery and Intelligence’. In dit artikel stelde Turing de vraag: ‘Kunnen machines denken?’. Hij stelde voor om het ‘imitatiespel’ — dat we nu kennen als de Turing-test — te gebruiken om te bepalen of de berekeningen van een machine instaat waren om dezelfde cognitieve taken uit te voeren als onze hersenen. Het klonk toen nog als toekomstmuziek, maar inmiddels lijkt die toekomst steeds sneller dichtbij te komen.
Veel mensen zijn bang dat kunstmatige intelligentie (AI) in de toekomst slimmer wordt dan mensen, waardoor we onze banen verliezen en uiteindelijk uitsterven. Meer dan de helft van de CEO’s denkt dat hun baan kan worden geautomatiseerd, vooral nadat twee bedrijven de CEO al vervingen door een AI.
Deze angst wordt aangewakkerd door experts zoals Yuval Harari, Elon Musk en Bill Gates, die geloven dat dit scenario mogelijk is. Maar ondanks deze overtuigingen, rust dit idee op een aantal aannames waarvoor geen bewijs bestaat.
Zo wordt aangenomen dat AI momenteel sneller slimmer wordt dan wij en dat we het zullen ontwikkelen tot een soort algemene intelligentie die lijkt op die in ons menselijke brein. Daarnaast wordt verondersteld dat we menselijke intelligentie kunnen nabootsen in computers, dat AI onbeperkt kan groeien en dat superintelligente AI al onze problemen kan oplossen.
De meningen zijn heel sterk verdeeld over of en wanneer we AGI gaan zien. Elon Musk gelooft dat we AGI al in het komende jaar kunnen bereiken, wat komt door de snelle technologische vooruitgang in AI. Hij denkt dat AI binnen enkele jaren menselijke intelligentie in verschillende taken kan overtreffen. Musk wijst op de exponentiële groei van de rekenkracht van AI, die volgens hem elke zes maanden verdubbelt. Deze groei heeft grote implicaties voor de toekomst van AI, vooral met recente innovaties zoals Nvidia’s Blackwell, die een duizendvoudige toename in rekenkracht belooft.
Ook al zijn de AI-ontwikkelingen momenteel bijna niet meer bij te houden, ben ik zelf sceptisch of dit in de komende twee jaar echt gaat gebeuren. Er zijn nog heel wat hobbels te nemen en bepaalde zaken zijn ook technisch nog niet mogelijk. Huidige AI’s zijn beperkt en kunnen niet generaliseren. Om AGI te bereiken, moeten systemen veel beter instaat zijn om zelfstandig beslissingen te nemen en ook de hardware-architectuur is hiervoor simpelweg nog niet toereikend. Maar met het vele investeringsgeld wat er momenteel tegenaan wordt gesmeten om de honderdduizenden ontwikkelaars en onderzoekers die in de sector werken te ondersteunen, zou het weleens sneller kunnen gaan.
Krijgen we een model collapse?
Een trend die ik ook steeds vaker terug lees, is een mogelijke ‘model collapse’. Dit verwijst naar een scenario waarin AI-systemen steeds minder intelligent worden door het gebruik van AI-gegenereerde data. Aangezien AI-modellen leren van patronen in data, en er steeds meer door AI-gemaakte content online verschijnt, dreigen toekomstige AI-modellen te leren van een steeds beperktere en minder gevarieerde dataset.
Dit kan uiteindelijk leiden tot verminderde kwaliteit en minder diversiteit in de output van diezelfde AI-systemen. Hoewel bedrijven zoals OpenAI en Google proberen dit probleem op te lossen door menselijke data van hoge kwaliteit te gebruiken, is het moeilijker om AI-gegenereerde content volledig uit te filteren. Bovendien brengt het steeds meer risico’s met zich mee voor de sociale en culturele diversiteit op internet.
Grote techbedrijven
Kunnen grote techbedrijven niet gewoon door AI-gegenereerde content eruit filteren? Niet echt. Techbedrijven besteden al veel tijd en geld aan het opschonen en filteren van de data die ze scrapen. Een insider uit de sector vertelde onlangs dat ze soms wel 90 procent van de data die ze in eerste instantie verzamelen om modellen te trainen, weggooien.
Het is waarschijnlijk de reden waarom OpenAI en anderen zich haasten om exclusieve partnerschappen te sluiten met contentgiganten uit de industrie, zoals Shutterstock, AP en kranten. Ze bezitten grote verzamelingen van menselijke data die niet zomaar op het openbare internet beschikbaar zijn.
Of krijgen we een infocalypse?
Zoals ik al eerder schreef in deze blog, lijkt het mee te vallen met de negatieve impact van met AI-gegenereerde desinformatie op de vele verkiezingen, die er dit jaar wereldwijd plaatsvinden. Toch lees ik ook steeds meer mensen die bang zijn voor een ‘infocalypse’; het moment waarop de maatschappij niet meer in staat is om de overvloed aan dubieuze informatie te beheersen en van échte informatie te onderscheiden.
Historisch gezien zijn er al voorbeelden van deze effecten, zoals de misinformatiecampagnes van de Sovjet-Unie in de jaren ’80 die de oorsprong van het AIDS-virus aan de VS koppelden (operation Denver). De gevolgen hiervan waren jarenlang voelbaar in verschillende gemeenschappen.
Tegenwoordig verergeren AI-gestuurde digitale tools deze activiteiten, die worden ingezet om verkiezingen te beïnvloeden en sociale verdeeldheid te vergroten. Meer dan 70 landen zijn inmiddels betrokken bij desinformatiecampagnes, met China dat Rusland snel inhaalt. Al zijn het niet alleen landen; 10% van de kinderen geeft inmiddels aan dat klasgenoten AI-tools gebruiken om naaktfoto’s te genereren van andere klasgenoten. Met alle gevolgen van dien.
Er wordt door de verschillende techbedrijven hard gewerkt om dit soort effecten te voorkomen, maar met de massieve hoeveelheden content die er tegenwoordig op hun kanalen worden geupload, lijkt dat steeds onmogelijker te worden.
Ja, maar…
Je ziet het bij elke nieuwe technologie; de standaard reactie: ‘Ja, maar…’. Het hoge energieverbruik, het gebruik door criminelen, de ontwrichting van de samenleving, de macht van grote techbedrijven. Allemaal valide argumenten, waar hard aan gewerkt moet worden en op verschillende vlakken al aan wordt gewerkt.
Want, waar Bitcoin eerst de oceanen liet koken volgens journalisten, is dat nu AI. Er zijn prachtige voorbeelden van waar AI helpt energie te besparen door bijvoorbeeld thermostaten slim te maken. Maar het laten werken van AI kost ook veel energie. De CO2-uitstoot van Google is bijvoorbeeld met 50% toegenomen hierdoor, die van Microsoft 30%. Onderzoek van ING laat zien dat het genereren van een simpele afbeelding, evenveel energie kost als het opladen van 522 telefoons. Het wordt komend jaar in mijn optiek een letterlijk en figuurlijk ‘hot topic’.
It will not be an entirely positive story, but the upside is so tremendous that we owe it to ourselves, and the future, to figure out how to navigate the risks in front of us.
Uitdagende voorspellingen
Het is een uitdaging om over veel andere uitdagingen en ontwikkelingen een voorspelling te doen. Vooral om de top-experts het faliekant met elkaar oneens zijn. Over de impact op de arbeidsmarkt of over of de modellen nu wel of geen gebruik mogen maken van openbare data.
Het is echt net de eerste iPhone; niemand had destijds kunnen inzien wat voor rol de smartphone in ons dagelijkse leven zou hebben. Laat staan, wat we er allemaal mee zouden gaan doen. Wie weet wat we allemaal met de iPhone 20 kunnen? Dat is het spannende van alle ontwikkelingen momenteel; je kunt bijna elke week weer een nieuwe belangrijke trend toevoegen. Welke heb ik gemist? Laat ze achter in de comments.
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
So many new tools. So many updates. And so many new possibilities in existing software—week after week. While some are already writing that “the bubble has burst” and we’re “past the hype,” I believe the AI revolution is just getting started. The coming year promises to be even crazier, more exciting, and yes, more dangerous. Here are my predictions for AI trends in 2025.
The AI Bubble Bursting? Not Quite
If you look for it, you can always find data suggesting the AI bubble is bursting. But when zooming out, the key metrics tell a different story. GPT now boasts 200 million active users—double last year—and is used by 92% of major companies. Gemini records over 100 million monthly users, and Meta’s LLaMA has been downloaded more than 350 million times, used by companies like Spotify, Shopify, and Goldman Sachs.
Investors poured $64 billion into AI startups last year, and the “Big Four” (Amazon, Apple, Alphabet, and Microsoft) spent over $100 billion on AI. These astronomical investments will only accelerate the pace of innovation.
AI’s Impact Is Real
Since starting my work in deep technologies in 2013, I’ve seen countless trends—crypto, NFTs, metaverse, photonics, robotics, drones, quantum tech, and AI. What sets AI apart is its immediate applicability. Over the past year, AI has transformed industries, from real estate to tourism, healthcare to government. Yet, despite its potential, most professionals still use AI tools in basic ways—primarily for generating emails and texts. Advanced applications like document analysis, forecasting, and strategy-building remain underutilized.
Lessons from 2024
Looking back, the “AI renaissance” I predicted last year hasn’t materialized, nor has the “redefinition of work and roles.” A U.S. Census study showed that 2.6% of employers cut jobs due to AI, while 2.8% created new ones because of it.
Instead of AI replacing jobs, we’re seeing roles restructured to incorporate AI as a partner, improving efficiency and satisfaction for both employees and customers.
Trends to Watch in 2025
1. AI Agents: Autonomous Systems on the Rise
AI Agents are poised to revolutionize work and life by executing tasks and making decisions autonomously. Unlike traditional software requiring human intervention, agents can interpret information, learn, and act independently within set boundaries.
Use Cases in 2025: Advanced agents will solve complex problems and make strategic decisions. For instance, Coinbase recently tested agents that autonomously pay each other in crypto for completed tasks—no human involvement required.
In the Netherlands: Banks like ING use AI for customer queries, while healthcare providers leverage agents for administrative tasks. E-commerce platforms employ them for personalized recommendations.
2. Voice AI: Siri on Steroids
Voice AI has evolved from basic assistants like Siri to systems capable of contextual, conversational, and emotional interactions.
Use Cases: From preparing for job interviews to enabling ALS patients to deliver speeches, voice AI is breaking barriers. Tools like Otter.ai generate meeting notes and action points, while Google’s new Notebook feature lets AI bots discuss uploaded documents.
In 2025: Voice AI will enhance customer service, assist with chronic disease management, and personalize education through virtual tutors. Devices beyond smartphones—like wearables and smart home appliances—will adopt voice interfaces.
3. Convergence: Technologies Empowering Each Other
The integration of AI with other technologies—like IoT, robotics, and blockchain—is unlocking new possibilities. Examples include AI analyzing IoT sensor data to optimize drone operations or training robots to learn human tasks in seconds.
4. Virtual Worlds
AI is supercharging the creation of virtual environments. Roblox is developing tools that let creators design 3D scenes using simple prompts, accelerating the design process and democratizing access for non-technical users.
5. Quantum Technology Meets AI
Quantum computing promises exponential processing power, enabling faster AI training and applications. In 2025, quantum AI will address challenges in cryptography, logistics, and resource management.
Challenges Ahead
Shadow AI and Cybersecurity
“Shadow AI”—unauthorized use of AI tools by employees—remains a significant risk. Research shows that 75% of employees use at least one AI tool at work, often without training or oversight. Organizations must prioritize safe and ethical AI usage.
Cost vs. ROI
While AI boosts productivity, it’s not always cost-effective. Many businesses report higher expenses when using AI compared to human labor, prompting some to scale back their initiatives. Companies are increasingly focused on AI’s ROI, with Forrester predicting a shift toward long-term investments.
Model Collapse
As AI systems train on AI-generated data, they risk losing diversity and quality in outputs—a phenomenon known as “model collapse.” Companies like OpenAI are addressing this by sourcing high-quality human data, but challenges remain.
Infocalypse
The risk of AI-generated misinformation undermining public trust looms large. While efforts to combat disinformation are underway, the sheer volume of content makes effective moderation increasingly difficult.
Looking Ahead
The AI revolution is akin to the first iPhone—its full potential is yet to be realized. Whether it’s the rise of AGI or breakthroughs in quantum computing, the next chapter of AI will redefine how we live, work, and interact.
Which trends do you think I’ve missed? Share your thoughts in the comments!
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
Vroeger was ik altijd al gefascineerd door dinosaurussen. Ik kon uren spelen met dino-speelgoed en helemaal opgaan in die wereld. Ik zie hetzelfde nu bij mijn petekind Hugo en vind het dan ook erg leuk en bijzonder, dat steeds meer technologie wordt ontwikkeld, geïnspireerd op dino’s.
Want wist je dat er inmiddels robots zijn die sneller kunnen rennen dan mensen? Het Korea Advanced Institute of Science and Technology (KAIST) heeft een indrukwekkende tweebenige robot ontwikkeld, de KAIST Raptor, die maar liefst 46 km/u kan halen! Geïnspireerd door de Velociraptor-dinosaurus, gebruikt deze robot een “staart” (eigenlijk een simpel contragewicht) om zijn evenwicht te bewaren tijdens het sprinten. Je kan hier een filmpje er van zien.
Hoewel robots zoals deze Raptor nog niet volledig zelfstandig kunnen rennen zonder hulp van een veiligheidslijn, blijft het een fascinerend staaltje technologie. En hij is zelfs sneller dan andere beroemde robots, zoals Boston Dynamics’ Cheetah (filmpje).
Met steeds slimmere AI en dynamische robots, zoals de Unitree G1 en Boston Dynamics’ Atlas, wordt het maar afwachten hoe snel en geavanceerd tweebenige robots in de toekomst zullen worden.
Misschien zien we binnenkort wel robots die net zo snel zijn als in films! Wie weet rennen ze je ooit voorbij, als je net lekker aan het joggen bent 😉
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
3D-printen van huizen is een technologie die snel terrein wint, ook in Nederland. Deze innovatieve manier van bouwen biedt nieuwe mogelijkheden voor betaalbare, duurzame huisvesting en laat zien hoe technologie kan bijdragen aan het oplossen van woningtekorten over de hele wereld.
In Colombia wordt bijvoorbeeld gebruikgemaakt van de Crane WASP, een 3D-printer die huizen kan bouwen met lokaal beschikbare materialen zoals klei, modder en zelfs landbouwafval. Dit systeem maakt het mogelijk om huizen te bouwen voor slechts $1.000 per stuk, wat aanzienlijk goedkoper is dan traditionele bouwmethoden. De Crane WASP, geïnspireerd door de wesp die modder gebruikt om haar nest te bouwen, kan op moeilijk bereikbare plaatsen worden ingezet waar conventionele bouwapparatuur niet kan komen. Dit maakt het ideaal voor gebieden met weinig infrastructuur.
In de Verenigde Staten is de technologie ook in opmars. In Texas heeft het bedrijf Icon, in samenwerking met Lennar, bijna een wijk van 100 3D-geprinte huizen voltooid. Hier worden de muren van de huizen laag voor laag opgebouwd met behulp van de Vulcan-printer, die een speciaal mengsel van beton gebruikt. Deze huizen worden voor prijzen tussen de $450.000 en $600.000 verkocht, vergelijkbaar met traditionele woningen in die regio. Hoewel deze woningen nog niet goedkoper zijn dan traditioneel gebouwde huizen, biedt de technologie potentieel voor kostenbesparing op lange termijn.
Ook in Nederland zijn er al enkele experimenten met 3D-geprinte huizen, zoals in Eindhoven. Het gebruik van lokaal beschikbare en duurzame materialen zoals klei en gerecycled materiaal maakt 3D-printen van huizen een veelbelovende optie voor betaalbare en milieuvriendelijke woningbouw. De technologie staat nog in de kinderschoenen, maar de ontwikkelingen gaan snel. Het is de verwachting dat we de komende jaren steeds meer 3D-geprinte woningen in Nederland zullen zien verschijnen.
Jan Scheele werkt dertien jaar op het snijvlak van deep tech, strategie en leiderschap. Als keynote spreker en dagvoorzitter maakt hij technologie tastbaar voor boardrooms, directieteams en grote podia, zonder de complexiteit te versimpelen of te verbergen achter buzzwords.
Zijn achtergrond ligt in het bouwen. Als CEO van een technologie scale-up, oprichter van meerdere techbedrijven en organisator van meer dan vijftig TED-events wereldwijd zag hij van dichtbij hoe technologische keuzes doorwerken in strategie, governance en cultuur. Vanuit zijn betrokkenheid bij het World Economic Forum en de BCNL Foundation kijkt hij daarbij niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat bestuurlijk houdbaar en maatschappelijk wenselijk is.
Hij publiceerde vijf boeken, waarvan twee Amazon-bestsellers, en schrijft wekelijks over AI, blockchain en de organisatorische gevolgen van deep tech. Zijn blogs bereikten inmiddels meer dan twee miljoen lezers.
